نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/95/3364 مورخ 1395/12/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مقررات ناظر بر ارث و سهم الارث اقلیتهای مذهبی کلیمی با اصلاحات و الحاقات بعدی
استعلام :
در خصوص پرسش¬هاي مربوط به مقررات ناظر بر ارث و سهم الارث اقليت¬هاي مذهبي كليمي در جمهوري اسلامي ايران 1-آيا اين مطلب صحت دارد كه در خصوص يك تبعه در گذشته جمهوري اسلامي ايران با دين يهودي قانون ارث به كار مي¬رود؟ 2-چه اداره يا چه دادگاهي مسئول صدور گواهي انحصار وارثت است؟ 3-ورثه چطور بايد در برابر مرجع مسئول صدور گواهي انحصار وراثت يهودي بودن مورث را ثابت كنند به خصوص اين پرسش مطرح است كه چه اسناد و مداركي بايد ارائه شود.
4-آيا مرجع مسئول صدورگواهي انحصار وراثت رأساً در خصوص تعيين وراث عمل مي¬كند يا اينكه نظر مراجع ديگر از قبيل كنيه يا دادگاه عالي ربي¬ها را هم جويا مي¬شود؟
5-آيا مرجع مسئول صدور گواهي انحصار وراثت در پيوند با قانون ارث ايراني –يهودي از احكام دادگاه¬هاي عالي ربي¬ها پيروي مي¬كند؟ اگر نه آيا مرجع مسئول صدور گواهي انحصار وراثت در زمينه قانون ارث ايراني- يهودي از مواضح و نظرات مركز ديگري بهره مي¬برد؟ اگر جواب مثبت است نام آن مركز يا مرجع چيست و مقر آن در كجاست؟
6- آيا بر اساس قانون ارث ايراني- يهودي احكام دادگاه عالي ربي¬ها براي شما تبعه هاي ايراني يهودي لازم¬الاجرا است؟ به خصوص ايراني¬هايي كه جزو يهودي¬هاي سفاردي هستند؟
7-بر طبق قانون ارث ايراني يهودي وضعيت ارث بري به چه صورت است اگر از مورث يك همسر خانم3 پسر و1 دختر بر جاي مانده باشند؟ آيا دركنار پسران خانمش و دخترش هم ارث مي¬برند.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- مطابق قانون اجازه رعايت احوال شخصيه ايرانيان غير شيعه در محاكم مصوب 10 مرداد 1312و قانون رسيدگي به دعاوي مطروحه راجع به احوال شخصيه و تعليمات ديني ايرانيان زرتشتي، كليمي و مسيحي مصوب 3/4/1372 مجمع تشخيص مصلحت نظام نسبت به احوال شخصيه و حقوق ارثيه و وصيت ايرانيان غير شيعه كه مذهب آنان به رسميت شناخته شده مقررات متداول مذهبي آنان اجرا مي¬شود و دين يهود از جمله اديان به رسميت شناخته شده به موجب اصل سيزدهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران است و مقررات ارث يهودي درگذشته تبعه ايران تابع مقررات دين يهود است.
2- در حال حاضر برابر ماده 9 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 مرجع صدور گواهي حصر وراثت در ايران شوراي حل اختلاف مي¬باشد.
3- اظهارات و شناسنامه و اسناد سجلي متوفي نمايانگر ديانت وي مي¬باشد.
4- مرجع رسيدگي كننده ( شوراي حل اختلاف) احكام ناظر به وراثت را از مرجع ذيربط (انجمن كليميان تهران) استعلام مي¬كند ولي تطبيق مصداق و تعيين وراث بر عهده مرجع رسيدگي كننده است.
5- در ايران دادگاه عالي ربي ها وجود ندارد و انجمن كليميان طي نامه شماره 8355-17/9/1378 اعلام كرده است كه هيچ كتاب يا متن ترجمه شده به زبان فارسي در احوال شخصيه و حقوق ارثيه كليميان در ايران وجود ندارد و به فرض وجود نيز داراي اعتبار شرعي نيست و در مواردي كه به موجب اصل سيزدهم قانون اساسي اعلام نظر مرجع ديني كليميان در احوال شخصيه به موجب قوانين فقهي كليميان ضرورت پيدا كند واز طرف دادگاه در اين مورد خاص سؤال شود، مرجع ديني كليميان با مراجعه و استناد به كتب فقهي هالاخا- جواب را براي دادگاه ارسال مي¬كند.
6- همانطور كه گفته شد در ايران دادگاه عالي ربي¬ها وجود ندارد و اگر اين دادگاه خارج از ايران در خصوص مورد استعلام رأي داده باشد، رأي صادره بايد مورد تأييد انجمن كليميان تهران قرار گيرد.
7- انجمن كليميان تهران طي نامه شماره8317-17/8/1387 اعلام كرده است كه قوانين مربوط به حق الارث كليميان از سال 1355 تغييراتي نموده و از اين سال به بعد تقسيم ماترك متوفي به شرح ذيل است: i- فرزند ذكور دو برابر هر يك از دختران و يا همسر متوفي، حق الارث خواهد داشت و در مورد (يك پسرو دو دختر و يك همسر) به طور مثال ماترك او بعد از وضع حقوق قانوني به پنج قسمت مساوي تقسيم مي¬گردد و فرزند ذكور دو سهم و دختران و همسر متوفي هر يك از مال الارث يك سهم خواهد داشت. ii – در صورتي كه دختران در زمان حيات پدر ازدواج كرده باشند مبلغ جهيزيه از سهم آنها كسر مي¬گردد. iii – در صورتي كه مبلغ مهريه همسر متوفي از سهم الارث باشد ساير وراث موظفند مهريه را پرداخت نمايند.
نظریه مشورتی شماره 7/95/3364 مورخ 1395/12/25
موضوع استعلام درباره مقررات ارث و سهمالارث اقلیتهای مذهبی کلیمی در جمهوری اسلامی ایران است. در این استعلام به چند پرسش پاسخ داده شده است: اول، بر اساس قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه، مقررات ارث یهودی برای اتباع یهودی ایران معتبر است. دوم، مرجع صدور گواهی انحصار وراثت شورای حل اختلاف است و وراث باید با ارائه شناسنامه و اسناد سجلی متوفی، دیانت وی را اثبات کنند. سوم، شورای حل اختلاف برای تعیین وراث از انجمن کلیمیان تهران استعلام میکند، اما تصمیم نهایی بر عهده خود شورا است. چهارم، در ایران دادگاه عالی ربیها وجود ندارد و نظرات آنها باید به تایید انجمن کلیمیان تهران برسد. همچنین، تقسیم ماترک متوفی به این صورت است که فرزند ذکور دو برابر هر یک از دختران و همسر متوفی ارث میبرد و در صورت ازدواج دختران، مبلغ جهیزیه از سهم آنها کسر میشود.
تاریخ نظریه: 1395/12/25
شماره نظریه: 7/95/3364
شماره پرونده: 1880-1/7-95
1- مطابق قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم مصوب 10 مرداد 1312و قانون رسیدگی به دعاوی مطروحه راجع به احوال شخصیه و تعلیمات دینی ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی مصوب 1372/4/3 مجمع تشخیص مصلحت نظام نسبت به احوال شخصیه و حقوق ارثیه و وصیت ایرانیان غیر شیعه که مذهب آنان به رسمیت شناخته شده مقررات متداول مذهبی آنان اجرا میشود و دین یهود از جمله ادیان به رسمیت شناخته شده به موجب اصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است و مقررات ارث یهودی درگذشته تبعه ایران تابع مقررات دین یهود است.
2- در حال حاضر برابر ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 مرجع صدور گواهی حصر وراثت در ایران شورای حل اختلاف م. ب..
3- اظهارات و شناسنامه و اسناد سجلی متوفی نمایانگر دیانت وی م. ب..
5- در ایران دادگاه عالی ربی ها وجود ندارد و انجمن کلیمیان طی نامه شماره 8355- 1378/9/17 اعلام کرده است که هیچ کتاب یا متن ترجمه شده به زبان فارسی در احوال شخصیه و حقوق ارثیه کلیمیان در ایران وجود ندارد و به فرض وجود نیز دارای اعتبار شرعی نیست و در مواردی که به موجب اصل سیزدهم قانون اساسی اعلام نظر مرجع دینی کلیمیان در احوال شخصیه به موجب قوانین فقهی کلیمیان ضرورت پیدا کند واز طرف دادگاه در این مورد خاص سوال شود، مرجع دینی کلیمیان با مراجعه و استناد به کتب فقهی هالاخا- جواب را برای دادگاه ارسال میکند.
7- انجمن کلیمیان تهران طی نامه شماره 8317- 1387/8/17 اعلام کرده است که قوانین مربوط به حق الارث کلیمیان از سال 1355 تغییراتی نموده و از این سال به بعد تقسیم ماترک متوفی به شرح ذیل است:
I- فرزند ذکور دو برابر هر یک از دختران و یا همسر متوفی، حق الارث خواهد داشت و در مورد (یک پسرو دو دختر و یک همسر) به طور مثال ماترک او بعد از وضع حقوق قانونی به پنج قسمت مساوی تقسیم میگردد و فرزند ذکور دو سهم و دختران و همسر متوفی هر یک از مال الارث یک سهم خواهد داشت.
II - در صورتی که دختران در زمان حیات پدر ازدواج کرده باشند مبلغ جهیزیه از سهم آنها کسر میگردد.
III - در صورتی که مبلغ مهریه همسر متوفی از سهم الارث باشد سایر وراث موظفند مهریه را پرداخت نمایند.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
