پرسش: آیا دعاوی تخلیه عین مستاجره در صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف قرار دارد؟
پاسخ: بله؛ تمامی دعاوی تخلیه عین مستاجره به جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است.
به زبانِ ساده
این نظریه مشخص میکند کدام دعاوی مربوط به اجاره و اموال غیرمنقول را شورای حل اختلاف رسیدگی میکند. تخلیه معمولی و مطالبه وجوه قراردادی تا نصاب قانونی در صلاحیت شورا است، اما دعاوی سرقفلی، حق کسب و پیشه و برخی مطالبات غیرقراردادی استثنا هستند.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ استعلامکننده و طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: درباره صلاحیت شورا در دعاوی تخلیه و دعاوی مالی مرتبط با اموال غیرمنقول استعلام شده و پاسخ، دعاوی مشمول صلاحیت و استثناهای آن را تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظریه برای مستأجران، موجران و وکلایی مفید است که باید مرجع درست طرح دعوای اجاره یا مطالبه وجه را تشخیص دهند.
قوانینِ مرتبط: قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴.
مفاهیمِ حقوقی: تخلیه عین مستأجره، سرقفلی، حق کسب و پیشه، مالالاجاره، نصاب صلاحیت، اجرتالمثل ایام تصرف، صلاحیت شورای حل اختلاف
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
کدام دعاوی تخلیه در صلاحیت قاضی شورای حل اختلاف است؟
همه دعاوی تخلیه عین مستأجره، جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه.
مطالبه مالالاجاره تا چه حدی در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
تا نصاب مقرر در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴.
آیا مطالبه خسارت به مال غیرمنقول یا اجرتالمثلِ بدون منشأ قراردادی در صلاحیت شورا است؟
خیر؛ این دعاوی از صلاحیت شوراهای حل اختلاف خارجاند.
کلیدواژهها: شورای حل اختلاف، تخلیه عین مستاجره، سرقفلی، مالالاجاره، عقود و قراردادها
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/95/472 مورخ 1395/03/05
خ. م.:
موضوع استعلام درباره صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف در دعاوی تخلیه عین مستاجره و دعاوی مالی مرتبط با اموال غیر منقول است. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستاجره، به استثنای دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه، تحت صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف قرار دارند. این دعاوی میتوانند به دلیل انقضای مدت اجاره یا فسخ قرارداداجاره مطرح شوند. همچنین، دعاوی مربوط به مطالبه وجوه ناشی از عقود و قراردادها تا حد نصاب مقرر در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 نیز در صلاحیت این شوراها است. اما دعاوی مربوط به خسارات وارده به اموال غیر منقول و اجرتالمثل ایام تصرف که منشا قراردادی ندارند، از صلاحیت شوراهای حل اختلاف خارج هستند.
تاریخ نظریه: 1395/03/05
شماره نظریه: 7/95/472
شماره پرونده: 59-812-21
استعلام:
...
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف) «تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره، جز دعاوی مربوط به سرقفلی وحق کسب و پیشه» در صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف است و طرح دعوای تخلیه ممکن است به سبب انقضاء مدت اجاره باشد و یا به سبب فسخ یا انفساخ قرارداد اجاره بنابراین موضوع در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است.
ب) دعاوی راجع به مطالبه وجوه مربوط به اموال غیر منقول ناشی از عقود و قراردادها از جمله مالالاجاره تا نصاب مقرر در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 در صلاحیت شوراهای مزبور م. ب. و دعاوی راجع به خسارات وارده به اموال غیر منقول و نیز اجرتالمثل ایام تصرف اموال یاد شده که فاقد منشأ قراردادی است، از صلاحیت شوراهای یاد شده، خارج است.