نظریه مشورتی شماره 7/95/678 مورخ 1395/03/23
خ. م.:
موضوع این استعلام، بررسی مقررات مربوط به جذب،
گزینش و کارآموزی قضات و همچنین
نظارت بر رفتار آنان است.
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده است که آییننامه نحوه جذب و گزینش قضات با شماره 100/9968/9000 که در تاریخ 28 اردیبهشت 1392 به تصویب رسیده، بر اساس
قوانین و مقررات مربوطه، از جمله ماده 49 این آییننامه، تعیین میکند که اداره کل کارگزینی
قضایی باید ظرف 6 ماه پس از
پایان دوره سهساله آزمایشی، استعلامات لازم را انجام دهد. در صورتی که نظر منفی دریافت نشود، اقدامات لازم برای صدور
ابلاغ قطعی انجام میشود. اما اگر نظر منفی واصل شود، موضوع به کمیسیون نقل و انتقال قضات ارجاع میگردد. همچنین، تمامی قضات، از جمله قضات آزمایشی، تحت شمول
قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390 و آییننامه اجرایی آن قرار دارند و تخلفات آنان باید بر اساس این قانون بررسی شود. در نهایت، لغو ابلاغ قضات بدون
محکومیت در مراجع ذیصلاح، در قوانین و مقررات موجود
پیشبینی نشده است.
تاریخ نظریه: 1395/03/23
شماره نظریه: 7/95/678
شماره پرونده: 59-85-491
استعلام:
...
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً- ب. ت. ب. اینکه آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات به شماره 100/9968/9000 مصوب 1392/2/28 ریاست محترم قوه قضائیه با استناد به بند 3 اصل 158
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون استخدام قضات و شرایط کارآموزی مصوب 1343 و
اصلاحیه آن، قانون شرایط
انتخاب قضات دادگستری مصوب 1361 و اصلاحات آن، ماده واحده قانون
تشخیص لزوم کارآموزی مصوب 1366، ماده واحده قانون اختیارات و وظایف رئیس قوه قضائیه مصوب 1371، ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت نظام وظیفه فارغ التحصیلان
دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب 1373 و اصلاحیه آن و با عنایت به اتخاذ رویکرد شایسته سالاری و انتخاب اصلح در جذب و استخدام قضات و
آموزش پودمانی برای
تربیت قضات دارای دانش، مهارت، اخلاق و تعهد حرفه ای، تصویب شده است و با عنایت به اینکه آراء
وحدت رویه صادره از هیئت عمومی
دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه های 397 - 1379/12/21، 243 - 1369/12/7، 17 - 1370/2/17، ناظر به مستخدمین
رسمی آزمایشی موضوع مواد 16 لغایت 20 قانون استخدام کشوری و قانون گزینش معلمان و کارکنان
آموزش و پرورش مصوب 1374/6/14 و قانون تسری قانون گزینش معلمان و کارکنان آموزش و پرورش به کارکنان سایر
وزارتخانه ها و سازمان ها و موسسات و شرکت های دولتی مصوب 1375/2/9 و آئین نامه اجرایی قانون گزینش کشور مصوب 1377/5/25 م. ب. و به قضات، که دارای مقررات استخدامی خاص و آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات به شماره 100/9968/9000 مصوب 1392/2/28 ریاست محترم قوه قضائیه میباشند، تسری ندارد و مستفاد از ماده 49 آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات مصوب 1392/2/28 که در جهت اجرای اصول 158 و 164 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 1368 و قوانین عادی مربوط به استخدام و اشتغال قضات وضع گردیده، این است که اداره کل کارگزینی قضایی باید ظرف مهلت حداکثر 6 ماه پس از پایان دوره سه ساله آزمایشی نسبت به انجام استعلامات مربوطه اقدام نماید و در صورتی که نظر منفی مراجع مذکور در ماده یاد شده (مراجع مورد استعلام) واصل نگردد، به منظور صدور ابلاغ قطعی خدمت قضایی، اقدامات لازمه را معمول دارد و در صورت وصول نظر منفی مراجع مزبور در مدت تعیین شده (6 ماهه)، مراتب را به کمیسیون نقل و انتقال قضات یا دادگاه عالی
صلاحیت (حسب مورد)، ارجاع و سپس بر اساس تصمیمات مأخوذه اقدام نماید؛ بنابراین با مضی مدت 6 ماه پس از پایان دوره سه ساله آزمایشی خدمت قضایی و عدم وصول نظر منفی مراجع ذی ربط، موجب قانونی جهت استمرار مدت آزمایشی خدمت قضایی وجود ندارد و در هر صورت ب. ت. ب. مراتب فوق الذکر، موضوع از شمول رأی وحدت رویه هیئت عمومی دیوان
عدالت اداری به شماره دادنامه 397 مورخ 1379/12/21 و آرای مرتبط با آن (صادره از
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری)، خارج است.
ثانیاً- ب. ت. ب.
ماده 2 قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 17/7/90 و ماده 3 آئین نامه اجرایی
قانون نظارت بر رفتار قضات به شماره 100/10436/9000 مورخ 30/2/92 ریاست محترم قوه قضائیه، تمامی قضاتی که به حکم رئیس قوه قضائیه به سمت قضایی منصوب میشوند از جمله قضات آزمایشی مشمول قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390 میباشند و با عنایت به نظریه تفسیری شماره 448 مورخ 1369/4/23 شورای محترم نگهبان در مورد اصل 164 قانون اساسی و توجهاً به ماده 49 آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات مصوب 1392/2/28 به ویژه قسمت اخیر ماده اخیرالذکر، در صورت تخلف قضات از جمله قضات آزمایشی، با آنان باید طبق قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390 و آئین نامه اجرایی آن مصوب 1392/2/30 رفتار نمود و حکمی در خصوص لغو ابلاغ قضات از جمله قضات آزمایشی بدون محکومیت آنان در مراجع ذی صلاح مصرح در قانون نظارت بر رفتار قضات و آئین نامه اجرایی آن، در قوانین و مقررات موضوعه ملاحظه نگردید.