نظر مشورتی 7/96/1158 مورخ 1396/05/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی و اعاده به وضع سابق تاجر ورشسکته (2)- حق اشخاص صدمه دیده از عملیات تصفیه
پرسش: آیا با نقض حکم ورشکستگی، عملیات اجرایی تصفیه متوقف میشود و اعاده وضع به حالت سابق در صلاحیت اداره تصفیه است؟
پاسخ: با نقض حکم ورشکستگی، عملیات تصفیه متوقف میشود، اما اعاده وضع به حالت سابق از وظایف اداره تصفیه نبوده و منصرف از ماده ۳۹ قانون اجرای احکام مدنی است.
به زبانِ ساده
با نقض حکم ورشکستگی، عملیات تصفیه خودبهخود متوقف میشود. اداره تصفیه و دادگاه صادرکننده حکم وظیفه ندارند صرفاً بر پایه ماده ۳۹ وضع را به حالت سابق برگردانند؛ اشخاصی که از اقدامات انجامشده زیان دیدهاند میتوانند به مراجع قضایی صالح مراجعه کنند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی در پاسخ به پرسش درباره اثر نقض حکم ورشکستگی بر عملیات تصفیه و اعاده وضع به حالت سابق، نظر داده است.
چرا مهم است: این نظر برای اشخاصی مفید است که از توقف تصفیه یا اقدامات انجامشده پس از حکم ورشکستگی متأثر شدهاند.
قوانینِ مرتبط: قانون اجرای احکام مدنی، ماده ۳۹.
مفاهیمِ حقوقی: حکم ورشکستگی، نقض حکم، عملیات تصفیه، اعاده وضع به حالت سابق، حقوق اشخاص، مراجع قضایی صالح
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
با نقض حکم ورشکستگی، عملیات تصفیه چه وضعی پیدا میکند؟
خودبهخود متوقف میشود.
آیا اعاده وضع به حالت سابق بر پایه ماده ۳۹ قانون اجرای احکام مدنی بر عهده اداره تصفیه یا دادگاه صادرکننده حکم ورشکستگی است؟
خیر؛ موضوع از شمول ماده ۳۹ خارج است.
اگر اقدامات تصفیه به حقوق اشخاص لطمه بزند، چه راهی دارند؟
میتوانند به مراجع قضاییِ صالح مراجعه کنند.
کلیدواژهها: ورشکستگی، اداره تصفیه، اعاده به وضع سابق، اجرای احکام مدنی، تاجر
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
- با نقض حكم ورشكستگي عمليات اجرايي تصفيه خود به خود متوقف ميگردد.
2- اعاده وضع به حالت سابق از وظايف و اختيارات اداره تصفيه و دادگاه صادركننده حكم ورشكستگي نيست و موضوع منصرف از ماده 39 قانون اجراي احكام مدني است. زيرا ماده يادشده ناظر به مواردي است كه حكمي در ماهيت صادر شده باشد در حاليكه حكم ورشكستگي صرفاً شخصيت تاجر را تحت تأثير قرار ميدهد و موجب منع تاجر از تصرف در اموال خود ميگردد.
3- در فرض سوال، بديهي است در صورتي كه در راستاي اجراي عمليات تصفيه و اقدامات انجام شده پس از حكم ورشكستگي به حقوق اشخاص لطمه اي وارد شده باشد حق مراجعه آنان به مراجع ذي صلاح قضايي محفوظ خواهد بود.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1158 مورخ 1396/05/23
موضوع استعلام به وضعیت عملیات تصفیه در امور ورشکستگی پس از نقض حکم ورشکستگی توسط دادگاه مربوط میشود. سوالات مطرح شده شامل ادامه عملیات تصفیه، وضعیت اقدامات قبلی در راستای تصفیه و مرجع صالح برای صدور دستور توقف عملیات تصفیه و ابطال اقدامات قبلی است. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که با نقض حکم ورشکستگی، عملیات اجرایی تصفیه بهطور خودکار متوقف میشود و بازگرداندن وضعیت به حالت قبل از وظایف اداره تصفیه و دادگاه صادرکننده حکم ورشکستگی نیست. همچنین، اگر اقدامات انجام شده پس از حکم ورشکستگی به حقوق افراد آسیب رسانده باشد، حق مراجعه آنان به مراجع صالح قضایی محفوظ است.
تاریخ نظریه: 1396/05/23
شماره نظریه: 7/96/1158
شماره پرونده: 69-97-05
حکم توقف و ورشکستگی شخصی صادر میشود و با قطعی شدن حکم مذکور اداره تصفیه امور ورشکستگی اقدامات لازم جهت امر تصفیه را شروع می کند و حتی در خلال این امر با طرح دعوی از سوی اداره تصفیه به نمایندگی از ورشکسته احکامی نیز به نفع ورشکسته صادر میگردد در جریان تصفیه اشخاصی به عنوان معترض ثالث به حکم ورشکستگی اعتراض مینماید و دادگاه بدوی و یا تجدیدنظر حکم ورشکستگی را نقض مینماید و این رأی قطعی میگردد؟
اولاً: آیا عملیات تصفیه ادامه پیدا خواهد کرد یا خیر؟
ثانیاً: تکلیف اقدامات قبلی صورت گرفته در راستای تصفیه چه میباشد؟
ثالثا: مرجع صالح برای صدور دستور راجع به توقف عملیات تصفیه و ابطال اقدامات صورت گرفته قبلی کدام مرجع است اداره تصفیه یا دادگاه بدوی صادرکننده حکم ورشکستگی یا صادر کننده حکم قطعی نقض ورشکستگی یا دادگاه حقوقی صالح در آن حوزه قضایی.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- با نقض حکم ورشکستگی عملیات اجرایی تصفیه خود به خود متوقف میگردد.