استعلام :
1- آيا منظور
نفقه معوقه است يا جاريه و چنانچه زوج پس از 6 ماه ترك انفاق در ماه هفتم نفقه جاري را پرداخت كند زوجه باز هم حق طلاق دارد؟
2- مراد از عدم امكان الزام چيست؟ به تفكيك بيان كنيد در هر يك از فرض زير زوجه حق طلاق دارد يا خير؟ فرض اول: زوج پس از صدور اجراييه نفقه را پرداخت مي كند فرض دوم: زوج پس از طرح ادعاي
اعسار و تقسيط نفقه را به
صورت اقساط پرداخت مي كند. فرض سوم: زوج پس از
بازداشت و اعمال ماده 3 نفقه را پرداخت مي كند فرض چهارم: زوج به دليل اعمال ماده 3 در مورد مهريه بازداشت است و توان پرداخت نفقه را ندارد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- الف) مفاد بند 1 سند نكاحيه چاپي جمهوري اسلامي ايران بدين شرح است: استنكاف
شوهر از دادن نفقه زن به مدت 6 ماه به هر عنوان و عدم امكان الزام او به تأديه نفقه و همچنين در موردي كه شوهر، ساير
حقوق واجبه زن را به مدت 6 ماه وفا نكند و
اجبار او به ايفاء هم ممكن نباشد. با اين مقدمه، به سؤالات استعلام پاسخ داده مي شود:
1- الف) كلمه «نفقه» در بند 1 سند نكاحيه به طور مطلق آمده است.
1- ب) با فرض صدور حكم به محكوميت زوج به پرداخت
نفقه زوجه و قطعيت آن و صدور اجرائيه و عدم اجراي حكم مزبور در موعد قانوني از سوي محكوم عليه و عدم امكان اجراي حكم به طريق قانوني، شرط وكالت مذكور در فرض استعلام
محقق شده است و زوجه مي تواند به استناد تحقق
شرط ضمن عقد نكاح و
اثبات آن در دادگاه، نسبت به درخواست طلاق اقدام نمايد و اعلام آمادگي زوج به پرداخت نفقه و اجراي حكم محكوميت فوق الذكر پس از تحقق شرط، نافي شرط محقق شده، نمي باشد.
2- الف) منظور از عدم امكان الزام زوج به تأديه نفقه (به عنوان يكي از صور مذكور در بند 1 سند نكاحيه)، اين است كه حكم به محكوميت زوج به پرداخت نفقه زوجه صادر شده و پس از قطعيت منجر به صدور اجرائيه گرديده، ولي با اين اوصاف محكوم عليه در موعد قانوني از اجراي حكم مزبور خودداري نموده و امكان اجرا از طرق قانوني ديگر نيز ميسور نباشد.
2- ب) پاسخ همان است كه در بند 1- ب گفته شد و فروض مختلف مطرح شده در استعلام تأثيري در قضيه ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2423 مورخ 1396/10/13
موضوع استعلام مربوط به وضعیت نفقه زوجه و حق طلاق در صورت عدم پرداخت نفقه توسط زوج است. در پاسخ به پرسش اول، مشخص شد که نفقه شامل نفقه معوقه و جاریه میشود. اگر زوج پس از 6 ماه
ترک انفاق، در ماه هفتم نفقه جاری را پرداخت کند، زوجه همچنان حق درخواست طلاق را دارد. در خصوص پرسش دوم، "عدم امکان الزام" به این معناست که پس از صدور حکم
محکومیت زوج به پرداخت نفقه و عدم اجرای آن در موعد قانونی، زوجه میتواند به استناد تحقق
شرط ضمن عقد نکاح، درخواست طلاق کند. در موارد مختلف، از جمله پرداخت نفقه پس از صدور اجراییه، طرح ادعای اعسار، بازداشت زوج و عدم توانایی پرداخت نفقه، پاسخ یکسان است و زوجه در تمامی این موارد حق طلاق دارد، زیرا عدم امکان الزام به پرداخت نفقه محقق شده است. این نظرات بر اساس بند 1
سند نکاحیه و نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه ارائه شده است.
تاریخ نظریه: 1396/10/13
شماره نظریه: 7/96/2423
شماره پرونده: 96-9/4-1823 ح
1- الف) مفاد بند 1 سند نکاحیه چاپی
جمهوری اسلامی ایران بدین شرح است:
استنکاف شوهر از دادن نفقه زن به مدت 6 ماه به هر عنوان و عدم امکان الزام او به
تأدیه نفقه و همچنین در موردی که شوهر، سایر حقوق واجبه زن را به مدت 6 ماه وفا نکند و اجبار او به
ایفاء هم ممکن نباشد. با این مقدمه، به سوالات استعلام پاسخ داده میشود:
1- ب) با فرض صدور حکم به محکومیت زوج به پرداخت نفقه زوجه و قطعیت آن و صدور
اجرائیه و عدم
اجرای حکم مزبور در موعد قانونی از سوی م. ع. و عدم امکان اجرای حکم به طریق قانونی،
شرط وکالت مذکور در فرض استعلام محقق شده است و زوجه میتواند به استناد تحقق شرط ضمن عقد نکاح و اثبات آن در دادگاه، نسبت به درخواست طلاق اقدام نماید و اعلام آمادگی زوج به پرداخت نفقه و اجرای حکم محکومیت فوق الذکر پس از تحقق شرط، نافی شرط محقق شده، نمیباشد.
2- الف) منظور از عدم امکان الزام زوج به تأدیه نفقه (به عنوان یکی از صور مذکور در بند 1 سند نکاحیه)، این است که حکم به محکومیت زوج به پرداخت نفقه زوجه صادر شده و پس از قطعیت منجر به صدور اجرائیه گردیده، ولی با این اوصاف م. ع. د. موعد قانونی از اجرای حکم مزبور خودداری نموده و امکان اجرا از طرق قانونی دیگر نیز میسور نباشد.