پرسش: آیا توافق بر تقسيط محکومبه در گزارش اصلاحی، مانع از استیفای طلب از اموال جدید محکومعلیه است؟
پاسخ: خیر؛ توافق طرفین ناظر به وضعیت مالی محکومعلیه است و مانع از استیفای باقیمانده طلب از اموال یا مطالبات جدید وی نیست.
به زبانِ ساده
محکومعلیه در جریان رسیدگی به اعسار با محکومله برای پرداخت قسطی توافق کرده و دادگاه این توافق را در گزارش اصلاحی ثبت کرده است. اگر بعداً مالی از محکومعلیه به دست آید، بخش پرداختنشده محکومبه میتواند از آن مال یا مطالبات او وصول شود.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین، محکومعلیه و طرف مقابل او هستند.
چگونه: محکومعلیه دادخواست اعسار داده و طرفین هنگام رسیدگی درباره پرداخت اقساطی توافق کردهاند. دادگاه گزارش اصلاحی صادر کرده و نظریه درباره اثر پیداشدن مال بعدی توضیح میدهد.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله و محکومعلیه روشن میکند که توافق اقساطی مانع وصول باقیمانده بدهی از مال بعداً پیداشده نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
هرگاه محكومعليه، دادخواست اعسار تقديم كرده باشد و در اثناء رسيدگي به دعواي اعسار، طرفين راجع به پرداخت محكومبه، به نحو اقساطتوافق نمايند و دادگاه در اين مورد گزارش اصلاحي صادر كرده باشد، درحقيقت تقسيط محكومبه با توافق طرفين صورت گرفته است و بر اساس گزارش اصلاحي صادره رفتار ميشود. حال اگر متعاقباً مالي از محكومعليه معرفي گردد، مانع از استيفاي بخش اجرا نشده آن، از اموال بدست آمده يا مطالبات وي نيست؛ زيرا توافق طرفين در فرض فوق ناظر به وضع مالي محكومعليه است، نه اين كه دين به طور مطلق و به صورت اقساطي، موجل شود
نظریه مشورتی شماره 7/96/2550 مورخ 1396/10/25
موضوع استعلام درباره امکان پرداخت اقساطی مهریه و وضعیت حقوقی زوجه در صورت ادعای اعسار زوج از پرداخت اقساط است. پرسش این است که آیا زوجه میتواند کل باقیمانده مهریه را از اموال زوج در مرحله اجرا دریافت کند یا فقط میتواند اقساط معوقه را مطالبه کند. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر م. ع. (زوج) درخواست اعسار داده و طرفین درباره پرداخت محکومبه به صورت اقساط توافق کرده و دادگاه گزارش اصلاحی صادر کرده باشد، این تقسیط با توافق طرفین صورت گرفته است. در صورت معرفی مالی از سوی محکومعلیه، زوجه میتواند کل باقیمانده مهریه را از اموال وی وصول کند. بنابراین، توافق طرفین به معنای تعهد مطلق و موجل نیست، بلکه به وضعیت مالی م. ع. بستگی دارد.
تاریخ نظریه: 1396/10/25
شماره نظریه: 7/96/2550
شماره پرونده: 96-9/2-1932
اگر زوجین طی گزارش اصلاحی توافق نمایند زوجه مهریه خ. ر. ب. نحو اقساطی و ماهیانه دریافت نماید در فرضی که زوج بعدها مدعی اعسار از پرداخت اقساط تعیین شده نماید و دادگاه نیز نسبت به قبول ادعای وی و صدور حکم اعسار و تعدیل اقساط تعیین شده اقدام نماید در صورت دسترسی به اموال محکومٌعلیه زوج در مرحله اجرا امکان توقیف و وصول کل باقی مانده مهریه توسط زوجه وجود دارد یا اینکه صرفا زوجه میتواند بابت اقساط معوقه تعیین شده در گزارش اصلاحی استیفا نماید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
هرگاه محکومعلیه، دادخواست اعسار تقدیم کرده باشد و در اثناء رسیدگی به دعوای اعسار، طرفین راجع به پرداخت محکومبه، به نحو اقساط توافق نمایند و دادگاه در این مورد گزارش اصلاحی صادر کرده باشد، درحقیقت تقسیط محکومبه با توافق طرفین صورت گرفته است و بر اساس گزارش اصلاحی صادره رفتار میشود. حال اگر متعاقباً مالی از م. ع. معرفی گردد، مانع از استیفای بخش اجرا نشده آن، از اموال بدست آمده یا مطالبات وی نیست؛ زیرا توافق طرفین در فرض فوق ناظر به وضع مالی م. ع. است، نه این که دین به طور مطلق و به صورت اقساطی، موجل شود.