نظر مشورتی 7/97/138 مورخ 1397/02/02 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص ادامه جریان دعوای تأیید فسخ نکاح پس از فوت زوجه در اثنای دادرسی و حق دفاع ورثه بر اساس قوانین مدنی با اصلاحات
پرسش: وضعیت دعوای تأیید فسخ نکاح پس از فوت زوجه در اثنای دادرسی چگونه است؟
پاسخ: پس از اعمال حق فسخ، فوت زوجه موجب زوال دعوای تأیید فسخ نکاح نمیشود و دعوا به طرفیت ورثه وی جریان مییابد.
به زبانِ ساده
اعمال حق فسخ نکاح به خودِ شخص وابسته است، اما پس از اعمال آن، پیگیری آثارش چنین وابستگیای ندارد. بنابراین اگر زوج دعوای تأیید فسخ را مطرح کرده و زوجه در جریان رسیدگی فوت کند، دعوا علیه ورثه او ادامه پیدا میکند و خوانده نیز حق دفاع دارد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ در فرض مطرحشده، زوج خواهان، زوجه خوانده و ورثه زوجه طرف ادامه دعوا هستند.
چگونه: زوج دعوای تأیید فسخ نکاح را مطرح کرده و زوجه در اثنای دادرسی فوت کرده است؛ پاسخ، ادامه رسیدگی به طرفیت ورثه را بیان میکند.
چرا مهم است: این نظر برای زوجها و وکلایی مفید است که پس از فوت یکی از طرفین، درباره ادامه دعوای تأیید فسخ نکاح پرسش دارند.
مفاهیمِ حقوقی: فسخ نکاح، حق فسخ، دعوای تأیید فسخ، فوت طرف دعوا، ورثه خوانده، حق دفاع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا فوت زوجه در جریان رسیدگی، دعوای تأیید فسخ نکاح را از بین میبرد؟
خیر، اگر حق فسخ پیشتر اعمال شده باشد، فوت موجب زوال دعوا نمیشود.
پس از فوت زوجه، دعوا علیه چه کسانی ادامه مییابد؟
علیه ورثه خوانده.
کلیدواژهها: فسخ نکاح، فوت زوجه، قائم به شخص، ورثه، دادرسی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
الف) هرچند اعمال فسخ نكاح قائم به شخص است، ولي پس از اعمال حق، برخورداري از آثار آن، قائم به شخص نيست و چنانچه حق فسخ اعمال شده(اعلام شده) باشد فوت هيچكدام از زوجين، موجب زوال دعواي تأييد فسخ نكاح نخواهد بود. بنابراين در فرض سؤال كه زوج دعواي تآييد فسخ نكاح را اقامه و زوجه در اثناي دادرسي فوت كرده است، دعواي طرح شده به طرفيت ورثه خوانده جريان مي يابد.
ب) بديهي است خوانده هر دعوايي حق دفاع از آن را دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/97/138 مورخ 1397/02/02
موضوع استعلام مربوط به دعوای فسخ نکاح است که توسط زوج علیه زوجه اقامه شده و در جریان رسیدگی، زوجه فوت میکند. سوالاتی که مطرح شده شامل این است که آیا زوج میتواند دعوای مذکور را علیه ورثه زوجه ادامه دهد و آیا حق دفاع از این دعوا به ورثه زوجه منتقل میشود. نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه این است که هرچند اعمال فسخ نکاح به شخص بستگی دارد، اما پس از اعمال حق، بهرهمندی از آثار آن به شخص محدود نمیشود و فوت هیچیک از زوجین باعث از بین رفتن دعوای تایید فسخ نکاح نخواهد شد. بنابراین، در این مورد، دعوای مطرح شده علیه ورثه خوانده ادامه مییابد و ورثه نیز حق دفاع از این دعوا را دارند.
تاریخ نظریه: 1397/02/02
شماره نظریه: 7/97/138
شماره پرونده: 96-9/2-2403
زوج علیه زوجه دعوای فسح نکاح اقامه می کند در اثنای رسیدگی زوجه فوت می کند، با فوت زوجه:
1) آیا زوج میتواند دعوای مذکور را به طرفیت ورثه زوجه تعقیب کند؟ 2) در صورت مثبت بودن پاسخ سوال اول آیا حق دفاع از دعوای مذکور به ورثه زوجه منتقل میشود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف) هرچند اعمال فسخ نکاح قائم به شخص است، ولی پس از اعمال حق، برخورداری از آثار آن، قائم به شخص نیست و چنانچه حق فسخ اعمال شده(اعلام شده) باشد فوت هیچکدام از زوجین، موجب زوال دعوای تأیید فسخ نکاح نخواهد بود. بنابراین در فرض سوال که زوج دعوای تآیید فسخ نکاح را اقامه و زوجه در اثنای دادرسی فوت کرده است، دعوای طرح شده به طرفیت ورثه خوانده جریان مییابد.