نظر مشورتی 7/97/1750 مورخ 1397/06/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تبیین منظور قانونگذار از عبارت «مدت نفی بلد در هر حال کمتر از یک سال نیست» مندرج در ماده 284 قانون مجازات اس
پرسش: منظور قانونگذار از تعیین مدت نفی بلد در جرم محاربه چیست؟
پاسخ: نفی بلد به صورت مطلق است و قید حداقل یک سال برای این است که در صورت توبه در کمتر از یک سال، تبعید تا یک سال ادامه یابد و در هر صورت تا زمان توبه باقی میماند.
به زبانِ ساده
پرسش درباره مدت مجازات نفی بلد برای محارب و اثر توبه او بود. نظر مشورتی میگوید این مجازات مدتِ معینِ ازپیشتعیینشده ندارد؛ اما اگر محارب زودتر توبه کند، نفی بلد باید دستکم یک سال ادامه پیدا کند. در هر حال، ادامه نفی بلد به توبه محارب وابسته است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ استعلامکننده در متن معرفی نشده است.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره سه برداشت ممکن از مدت نفی بلد، اداره کل حقوقی مواد ۲۸۲ و ۲۸۴ قانون مجازات اسلامی را بررسی و نظر خود را اعلام کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و وکلایی مفید است که درباره مدت نفی بلد و اثر توبه محارب پرسش دارند.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، بند «ت» ماده ۲۸۲ و ماده ۲۸۴.
مفاهیمِ حقوقی: حد محاربه، نفی بلد، مجازات تخییری، توبه محارب
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دادگاه باید مدت نفی بلد را دقیقاً یک سال تعیین کند؟
خیر؛ متن میگوید از ماده ۲۸۴ تعیین مدت معین استنباط نمیشود.
اگر محارب پیش از پایان یک سال توبه کند، آیا نفی بلد همانجا پایان مییابد؟
خیر؛ نفی بلد در هر حال تا یک سال ادامه دارد.
نفی بلد پس از یک سال چه زمانی ادامه پیدا میکند؟
تا زمانی که محارب توبه کند.
کلیدواژهها: محاربه، نفی بلد، تبعید، توبه، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در تعيين مجازات نفي بلد براي مرتكب حد محاربه آيا دادگاه در رأي خود فقط بايد يكسال مجازات نفي بلد براي مرتكب تعيين نمايد و در رأي قيد كند در صورتي كه توبه نكرده باشد همچنان در محل تبعيد باقي خواهد ماند و يا اينكه بيش از يكسال هم مي تواند مجازات نفي بلد تعيين كند ولي هر وقت كه توبه كرد آزاد مي شود ( بعد از يك سال) اعم از اينكه قبل از اتمام مدت مجازات باشد يا بعد از آن ؟ فرض سوم اين است دادگاه مي تواند بيش از يكسال مدت تعيين كند ولي حتي اگر قبل از اتمام مهلت هم توبه كرده باشد كل مدت را بايد در محل تبعيد باقي ماند و بعد از اتمام آن آزاد خواهد شد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مطابق بند "ت" ماده 282 قانون مجازات اسلامي 1392 يكي از مجازات هاي (تخييري) حد محاربه، نفي بلد به صورت مطلق است و از ماده 284 اين قانون، تعيين مدت استنباط نمي شود و ذكر جمله "مدت نفي بلد در هر حال كمتر از يك سال نيست" در اين ماده دليل بر تعيين مدت نفي بلد نمي باشد؛ زيرا قيد مذكور براي اين است كه چنانچه محارب در كمتر از يك سال توبه كند، نفي بلد تا يك سال ادامه مي يابد و در هر صورت نفي بلد تا زمان توبه محارب ادامه خواهد داشت.
نظریه مشورتی شماره 7/97/1750 مورخ 1397/06/06
موضوع استعلام مربوط به تعیین مجازات نفی بلد برای مرتکب حد محاربه و نحوه تعیین مدت آن در رای دادگاه است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، طبق بند ت ماده 282 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مجازات نفی بلد به صورت مطلق و به عنوان یکی از مجازاتهای تخییری در حد محاربه تعیین شده است. همچنین، ماده 284 این قانون به وضوح بیان میکند که تعیین مدت برای نفی بلد اجباری نیست و مدت آن نباید کمتر از یک سال باشد. بنابراین، اگر محارب قبل از اتمام یک سال توبه کند، مجازات نفی بلد تا پایان یک سال ادامه خواهد داشت و در هر صورت، نفی بلد تا زمان توبه محارب اجرا خواهد شد.
تاریخ نظریه: 1397/06/06
شماره نظریه: 7/97/1750
شماره پرونده: 1821-1/186-96