نظر مشورتی 7/97/1809 مورخ 1397/06/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

1- مستفاد از ماده يك قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح مصوب 1382 و قوانين مربوطه به استخدام نيروهاي مسلح (ارتش و سپاه و ناجا) و ماده 36 آييننامه انضباطي نيروهاي مسلح كه مقررات مربوط به مافوق و مادون و ارشديت را مخصوص افرادي دانسته است كه نظامي محسوب ميشوند و ب. ت. ب. ماده يك قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح كه افراد نظامي را احصاء كرده است، مستخدمان سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي نظامي محسوب نميشوند. بنابراين پاسيار (مأمور) و ساير اشخاصي كه از كاركنان سازمان زندانها محسوب ميشوند، در صورتي كه به عنوان دژبان، مأمور بدرقه و افسر نگهبان زندان انجام وظيفه نمايند، نظامي نبوده و ارتكاب جرم از سوي سرباز وظيفه نسبت به آنها (نظير توهين) نميتواند مشمول مقررات مواد 47، 48 و 50 قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح قرار گيرد. 2- ب. ت. ب. نظامي نبودن پاسيار، دادگاه نظامي صالح به رسيدگي به جرم وي نميباشد نظریه مشورتی شماره 7/97/1809 مورخ 1397/06/13 موضوع استعلام درباره وضعیت حقوقی پاسیار مامور اداره زندان‌ها است که به عنوان دژبان و افسر نگهبان زندان فعالیت می‌کند. سوال این است که آیا وی به عنوان مافوق سربازان وظیفه محسوب می‌شود و آیا مجازات‌های قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح شامل حال وی می‌شود یا خیر. در نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، تصریح شده که بر اساس ماده 1 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 و قوانین استخدامی نیروهای مسلح، کارکنان سازمان زندان‌ها نظامی محسوب نمی‌شوند. بنابراین، اگر سرباز وظیفه‌ای به پاسیار توهین کند، مقررات مواد 47، 48 و 50 این قانون شامل حال وی نمی‌شود. همچنین، ب. ت. ب. نظامی نبودن پاسیار، دادگاه نظامی صلاحیت رسیدگی به جرم وی را ندارد. تاریخ نظریه: 1397/06/13 شماره نظریه: 7/97/1809 شماره پرونده: 96-210-1238 آیا پاسیار مامور اداره زندانها که به عنوان دژبان مامور بدرقه زندانیان و یا افسر نگهبان زندان انجام وظیفه می‌نماید و مشمول مقررات استخدامی سازمان زندانهای کشور م. ب. مافوق سربازان وظیفه مشغول به خدمت در زندان یا به عبارت دیگر مافوق مورد نظر قانونگذار به شرح مندرج در مواد 1 و 47 و 48 و50 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح محسوب می‌شود یا خیر؟ به طور مثال چنانچه سرباز وظیفه مشغول به خدمت در واحد قرار گاه زندان به پاسیار به عنوان افسر نگهبان وقت زندان اهانت نمود مجازات سرباز بر اساس ماده 48 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تعیین می‌گردد یا بر اساس ماده 609 قانون مجازات اسلامی - تعزیرات مصوب 1375 ؟ بر فرض اینکه پاسیار که کارمند و مستخدم سازمان زندانها است را ما فوق نظامی سرباز بدانیم در حالتی که پاسیار نیز به سرباز به عنوان نیروی تحت امر اهانت نمود پاسیار وفق ماده 49 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح در دادسرا و دادگاه‌های نظامی به عنوان مافوق نظامی و از جهت ارتکاب جرم خاص نظامی قابل تعقیب و محاکمه م. ب. یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: