پرسش: نحوه تقدیم دادخواست و لوایح به مراجع قضایی چگونه است؟
پاسخ: دادخواست باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تقدیم شود؛ لوایح نیز علیالاصول باید حضوری یا از طریق دفاتر مذکور ارائه شوند، مگر در موارد خاص که با تشخیص دادگاه قابل ترتیب اثر باشد.
به زبانِ ساده
این نظر تفاوت میان ارسال دادخواست و ارسال لایحه از طریق پست را بیان میکند. دادخواست باید از روشهای مقرر تقدیم شود؛ اما دادگاه ممکن است به برخی لوایح پستیِ تکمیلی ترتیب اثر دهد، مشروط به اینکه حقوق شخص منتسبالیه را مختل نکند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسشکننده و طرفین احتمالی نامطمئناند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به مقررات تقدیم دادخواست و دادرسی الکترونیک، روش تقدیم دادخواست و لایحه و شرایط پذیرش لایحه پستی را توضیح داده است.
چرا مهم است: این نظر برای دادخواستدهندگان و وکلا در انتخاب روش مناسب ارسال دادخواست و لایحه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۴۹؛ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، ماده ۲۳؛ مقررات مربوط به دادرسی الکترونیک.
مفاهیمِ حقوقی: تقدیم دادخواست، لایحه، احراز هویت، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، ارسال پستی، حقوق شخص منتسبالیه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
دادخواست را میتوان از طریق پست برای دادگاه فرستاد؟
نظر میگوید ارسال دادخواست از طریق پست در مقررات آیین دادرسی مدنی پیشبینی نشده است؛ در حال حاضر دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تقدیم میشود، مگر آنکه این دفاتر در حوزه قضایی ایجاد نشده باشند.
آیا لایحه ارسالی از طریق پست قابل ترتیب اثر است؟
اگر در توضیح دادخواست یا دفاعیات قبلی باشد و به تشخیص دادگاه مخل حقوق شخص منتسبالیه نباشد، قابل ترتیب اثر است.
لایحه چگونه باید به مرجع قضایی تقدیم شود؟
اصولاً حضوری یا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک، در صورت فراهم بودن مقدمات.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولاً: صرفنظر از آنكه با عنايت به ماده 49 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني 79، تقديم دادخواست به دفتر دادگاه، بايد به صورت حضوري و در قبال دريافت رسيد باشد و ارسال دادخواست در مقررات آيين دادرسي مدني از طريق پست پيشبيني نشده است و مقررات ماده 23 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب 25/2/1392 قابل تسري به دادگاهها نميباشد، در حال حاضر برابر مقررات مربوط به دادرسي الكترونيك، تقديم دادخواست از طريق دفاتر خدمات الكترونيك قضايي به عمل ميآيد مگر آنكه در حوزه قضايي، اين دفاتر ايجاد نشده باشد. ثانياً: لوايحي كه به مراجع قضايي تقديم ميشود عليالاصول بايد به صورت حضوري و يا از طريق دفاتر خدمات الكترونيك (در صورت فراهم شدن مقدمات آن) تقديم شود تا مرجع قضايي بتواند هويت فرد منتسباليه را احراز كند. با اين حال، لوايحي كه از طريق پست ارسال شده است هرگاه در تشريح دادخواست و يا دفاعيات قبلي باشد و با تشخيص دادگاه مخل حقوق شخص منتسباليه نباشد، قابل ترتيب اثر است
نظریه مشورتی شماره 7/97/1879 مورخ 1397/06/21
موضوع استعلام درباره ارسال دادخواست و لوایح از طریق شرکت پست و اعتبار آنها در مرجع قضایی است. سوال این است که آیا ارسال این مدارک بدون احراز هویت در مرجع قضایی برای رسیدگی و ترتیب اثر قانونی الزامی است یا خیر، به ویژه در مواردی که م. ع. فراری است. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان کرده است که طبق ماده 49 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادخواست باید به صورت حضوری و با دریافت رسید ارائه شود و ارسال آن از طریق پست در مقررات پیشبینی نشده است. همچنین، لوایح باید به صورت حضوری یا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک ارائه شوند تا هویت فرد احراز شود. با این حال، لوایحی که از طریق پست ارسال شده و در راستای توضیح دادخواست یا دفاعیات قبلی باشند و به تشخیص دادگاه مخل حقوق شخص منتسبالیه نباشند، ممکن است مورد ترتیب اثر قرار گیرند.
تاریخ نظریه: 1397/06/21
شماره نظریه: 7/97/1879
شماره پرونده: 96-127-1987
چنانچه دادخواست و یا لوایحی از ناحیه اصحاب دعوا از طریق شرکت پست ارسال گردد ب. ت. ب. اینکه لزوما دادخواست باید به دفتر دادگاه صالح تقدیم گردد و نیر لوایح تقدیمی باید احراز هویت گردد آیا ارسال اینگونه عرایض از طریق شرکت پست که به امضاء احدی از اصحاب دعوی رسیده است اما در مرجع قضایی احراز هویت نگردیده است الزامی برای مرجع قضایی از جهت رسیدگی و ترتیب اثر قانونی دادن به آنها وجود دارد یا خیر؟ یا اینکه تا قبل از احراز هویت مجوری جهت ثبت آن دادخواست و لوایح و ترتیب اثر قانونی دادن به آنها وجود ندارد؟ به عنوان مثال دربرخی موارد که م. ع. متواری م. ب. دادخواست اعسار خود را از طریق شرکت پست ارسال می کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً: صرفنظر از آنکه با عنایت به ماده 49 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 79، تقدیم دادخواست به دفتر دادگاه، باید به صورت حضوری و در قبال دریافت رسید باشد و ارسال دادخواست در مقررات آیین دادرسی مدنی از طریق پست پیشبینی نشده است و مقررات ماده 23 قانون تشکیلات و آیین دادرسیدیوان عدالت اداری مصوب 1392/2/25 قابل تسری به دادگاهها نمیباشد، در حال حاضر برابر مقررات مربوط به دادرسی الکترونیک، تقدیم دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به عمل میآید مگر آنکه در حوزه قضایی، این دفاتر ایجاد نشده باشد.