نظر مشورتی 7/97/1922 مورخ 1398/02/31 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اثر شخصیت طرفین در عقود معوض و تأثیر شرط ضمن عقد بر صحت معامله با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: تأثير اشتباه در شخص طرف یا اوصاف او در عقود معوض چیست؟
پاسخ: اگر وصف مورد شرط، علت عمده و اساسی عقد باشد، تخلف از آن موجب بطلان عقد و در صورت جنبه فرعی داشتن، موجب حق فسخ است.
به زبانِ ساده
موضوع، اثر اهمیت شخصیت یا ویژگیهای یکی از طرفین در قراردادهای معوض است. اصل این است که شخصیت طرف در این قراردادها تعیینکننده نیست؛ اما اگر وصفی از او مبنای اصلی توافق باشد، تخلف از آن میتواند عقد را باطل کند، و اگر وصف فرعی باشد، حق فسخ به وجود میآورد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ در متن، طرفین قرارداد یا استعلامکننده مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با اشاره به اصل آزادی قراردادی و ماده ۲۰۱ قانون مدنی، تفاوت وصف اساسی و فرعی را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای طرفین قرارداد و وکلای آنان در تشخیص اثر تخلف از وصف یا شرط قراردادی مفید است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۲۰۱ قانون مدنی.
مفاهیمِ حقوقی: عقد معوض، اصل آزادی قراردادی، اشتباه در شخص طرف معامله، علت عمده عقد، شرط ضمن عقد، وصف اساسی، وصف فرعی، بطلان عقد، خیار فسخ
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا در عقد معوض، شخصیت طرف قرارداد معمولاً در تصمیم به انعقاد قرارداد مؤثر است؟
معمولاً خیر، مگر آنکه شخصیت طرف علت عمده عقد باشد.
اگر وصفی از طرف قرارداد شرط اساسی و علت اصلی توافق باشد و رعایت نشود، چه اثری دارد؟
طبق نظر مشورتی، تخلف از آن موجب بطلان عقد میشود.
اگر وصفِ رعایتنشده فرعی باشد، چه حقی ایجاد میشود؟
برای مدعی حق فسخ ایجاد میشود.
چه زمانی میتوان گفت طرفین بر وصف یا شرط توافق کردهاند؟
وقتی در قرارداد بیان شده باشد یا از اوضاعواحوال، عرفاً مانند تصریح به آن معلوم شود.
کلیدواژهها: عقود معوض، اشتباه در شخص، شرط ضمن عقد، بطلان عقد، خيار فسخ
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 17
آرای مرتبط 5
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 201 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
عدم اشتراط شخصیت طرف به عنوان علت عمده عقد در عقود معاوضی
مواد 201 قانون مدنی و دکترین حقوقی از اسباب بطلان می باشد
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 201 قانون مدنی اگر شخصیت طرف علت عمده عقد بوده باشد
-
رأی
هماستناد
مطالبه خواسته از ماخذ خسارت احتمالی دستو رموقت
قانون مدنی و ماده 201
-
رأی
هماستناد
مطالبه خواسته از ماخذ خسارت احتمالی دستو رموقت
قانون مدنی و ماده 201
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1922 مورخ 1398/02/31
ماده 201 قانون مدنی
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
جعل مندرجات شناسنامه هنگام ازدواج و متواری شدن زوج پس از آن
ماده 201 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 201 — قانون مدنی
ماده 201 قانون مدنی که مقرر میدارد «اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی
دکترین 9
-
مقاله
هماستناد
ا
ماده 200 و 201 و 203 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم نفوذ ماده ۲۰۰ و ۲۰۱ و ۲۰۳ ق
ماده 200 و 201 و 203 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم نفوذ ماده ۲۰۰ و ۲۰۱ و ۲۰۳ ق
ماده 200 و 201 و 203 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تأثیر شخصیت در قراردادها با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس با تأکید بر رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 201 ق.م ایران مقرر شده که «اشتباه در شخص طرف معامله به صحت معامله خ
-
مقاله
هماستناد
مفهوم شناسی «شخص» و «شخصیت» و تأثیر اشتباه در آن ها بر وضعیت اعمال حقوقی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 201 قانون مدنی ایران به حکم مساله در معاملات اشاره نموده
-
مقاله
هماستناد
او علت عمده عقد باشد
ماده 201 قانون مدنی در این باره بیان میدارد اشتباه در شخص طرف به صحت معامل
-
مقاله
هماستناد
او علت عمده عقد باشد — ماده ۲۰۱ قانون مدنی در این باره
ماده 201 قانون مدنی در این باره بیان میدارد اشتباه در شخص طرف به صحت معامل
-
مقاله
هماستناد
او علت عمده عقد باشد — دوم اشتباه در هویت و وضع مدنی
ماده 201 قانون مدنی آمده است
-
مقاله
هماستناد
او علت عمده عقد باشد — سوم اشتباه در اوصاف اساسی شخص نه
ماده 201 قانون مدنی آمده است
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
