Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/97/1922 مورخ 1398/02/31 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اثر شخصیت طرفین در عقود معوض و تأثیر شرط ضمن عقد بر صحت معامله با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#شرط_ضمن_عقد #اداره_کل #عقد #معوض #قرارداد #تراضی #بطلان #فسخ #اشتباه #بیع #آزادی #قانون_مدنی #خیار #عقود #صحت #نظریه‌مشورتی #صورت #قضاییه #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: تأثير اشتباه در شخص طرف یا اوصاف او در عقود معوض چیست؟

پاسخ: اگر وصف مورد شرط، علت عمده و اساسی عقد باشد، تخلف از آن موجب بطلان عقد و در صورت جنبه فرعی داشتن، موجب حق فسخ است.

به زبانِ ساده

موضوع، اثر اهمیت شخصیت یا ویژگی‌های یکی از طرفین در قراردادهای معوض است. اصل این است که شخصیت طرف در این قراردادها تعیین‌کننده نیست؛ اما اگر وصفی از او مبنای اصلی توافق باشد، تخلف از آن می‌تواند عقد را باطل کند، و اگر وصف فرعی باشد، حق فسخ به وجود می‌آورد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ در متن، طرفین قرارداد یا استعلام‌کننده مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی با اشاره به اصل آزادی قراردادی و ماده ۲۰۱ قانون مدنی، تفاوت وصف اساسی و فرعی را بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای طرفین قرارداد و وکلای آنان در تشخیص اثر تخلف از وصف یا شرط قراردادی مفید است.

قوانینِ مرتبط: ماده ۲۰۱ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: عقد معوض، اصل آزادی قراردادی، اشتباه در شخص طرف معامله، علت عمده عقد، شرط ضمن عقد، وصف اساسی، وصف فرعی، بطلان عقد، خیار فسخ

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا در عقد معوض، شخصیت طرف قرارداد معمولاً در تصمیم به انعقاد قرارداد مؤثر است؟

معمولاً خیر، مگر آنکه شخصیت طرف علت عمده عقد باشد.

اگر وصفی از طرف قرارداد شرط اساسی و علت اصلی توافق باشد و رعایت نشود، چه اثری دارد؟

طبق نظر مشورتی، تخلف از آن موجب بطلان عقد می‌شود.

اگر وصفِ رعایت‌نشده فرعی باشد، چه حقی ایجاد می‌شود؟

برای مدعی حق فسخ ایجاد می‌شود.

چه زمانی می‌توان گفت طرفین بر وصف یا شرط توافق کرده‌اند؟

وقتی در قرارداد بیان شده باشد یا از اوضاع‌واحوال، عرفاً مانند تصریح به آن معلوم شود.

کلیدواژه‌ها: عقود معوض، اشتباه در شخص، شرط ضمن عقد، بطلان عقد، خيار فسخ

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

در عقود معوض مانند بيع عليالاصول شخصيت طرف به نحو قيد يا شرط مدخليتي در قصد طرفين ندارد و به طور معمول در عقود معوض هيچيك از دو طرف قرارداد به شخصيت طرف ديگر توجهي ندارد. لكن بر مبناي اصل آزادي قراردادي و مستفاد از ماده 201 قانون مدني كه مقرر ميدارد «اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللي وارد نميآورد مگر در موارديكه شخصيت طرف علت عمده عقد باشد.» بنابراين گاهي شخصيت طرف يا يكي از صفات او از اهميت ويژهاي برخوردار است و چنانچه اين امر مورد توجه طرفين باشد ميتوان آن را علت عمده عقد، قرار داد و به صورت شرط ضمن عقد درآورد. در اين صورت، اگر وصف مورد شرط اساسي و قيد تراضي باشد، چون وصف مشروط علت غايي و موضوع اصلي تراضي است، لذا تخلف از آن موجب بطلان عقد ميشود. ولي در موارديكه وصف جنبه فرعي دارد تخلف از آن، خيار فسخ ايجاد ميكند. تراضي يا مقصود طرفين قرارداد زماني در رابطه آنها موثر است كه يا ضمن عقد بيان شود و يا از اوضاع و احوال معلوم باشد كه عرفاً در حكم تصريح به آن است و لذا اگر وصف يا شرط به صورت اساسي باشد تخلف از آن موجب بطلان عقد است و اگر جنبه فرعي داشته باشد، تخلف از آن حق فسخ براي مدعي به وجود ميآورد./ت نظریه مشورتی شماره 7/97/1922 مورخ 1398/02/31 موضوع استعلام به بررسی تاثیر شخصیت طرفین در عقود معوض، به ویژه در قرارداد بیع، می‌پردازد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اظهار می‌دارد که به طور کلی، شخصیت طرفین در این نوع عقود تاثیری ندارد، مگر در شرایطی که شخصیت یا یکی از ویژگی‌های طرف به عنوان علت اصلی عقد مورد توجه قرار گیرد. مطابق ماده 201 قانون مدنی، اشتباه در شناسایی شخص طرف معامله به صحت آن خللی وارد نمی‌کند، مگر در مواردی که شخصیت طرف علت اصلی عقد باشد. اگر شخصیت یا ویژگی مورد نظر به عنوان شرط ضمن عقد در نظر گرفته شود و تخلف از آن اساسی باشد، این امر می‌تواند منجر به بطلان عقد شود؛ اما اگر ویژگی جنبه فرعی داشته باشد، تخلف از آن به مدعی حق فسخ می‌دهد. بنابراین، توافق طرفین باید به وضوح در عقد بیان شود یا از شرایط و اوضاع و احوال برداشت شود. تاریخ نظریه: 1398/02/31 شماره نظریه: 7/97/1922 شماره پرونده: 97-76-1922 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 17

آرای مرتبط 5

نظریات مشورتی 1

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 1

  • تفسیر از این صفحه ماده 201 — قانون مدنی ماده 201 قانون مدنی که مقرر می­دارد «اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی

دکترین 9

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین