نظر مشورتی 7/97/2443 مورخ 1398/05/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: تکلیف حقوق کسب و پیشه یا سرقفلی مستأجر پس از تخریب اعیانی عین مستأجره چیست؟
پاسخ: با تخریب اعیانی، حق کسب، پیشه یا سرقفلی از بین نمیرود و بقای آن استصحاب میشود که نحوه بازسازی بسته به اراده موجر یا وقوع حادثه قهری متفاوت است.
به زبانِ ساده
متن درباره وضعیت مستأجری است که در ملک دارای حق کسبوپیشه یا سرقفلی بوده و بنای ملک تخریب شده است. تخریب بنا لزوماً حق مستأجر را از بین نمیبرد. در فرض حادثه قهری، اگر موجر بازسازی نکند و برای تخلیه نیز اقدام قانونی نکند، مستأجر میتواند با اجازه دادگاه و هزینه خود بنا را بازسازی کند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ موضوع میان موجر و مستأجر است. اشخاص مشخصی بهعنوان طرفین در متن نام برده نشدهاند.
چگونه: نظر، درباره باقیماندن حق مستأجر پس از تخریب و شیوه بازسازی در فرضهای بیانشده اظهارنظر میکند. متن در پایان ناتمام است و همه فرضهای مورد بحث را در بر ندارد.
چرا مهم است: این متن برای موجر و مستأجری که ملک اجارهایِ دارای حق کسبوپیشه یا سرقفلی تخریب شده، در شناخت وضعیت حق مستأجر و راه بازسازی مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۱۱۴، ۱۲۹ و ۵۹۴؛ رأی اصراری شماره ۶ سال ۱۳۷۷ هیأت عمومی حقوقی دیوان عالی کشور.
مفاهیمِ حقوقی: حق کسبوپیشه، سرقفلی، عین مستأجره، استصحاب، حادثه قهری، بازسازی، تخلیه ید
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا با تخریب بنای مورد اجاره، حق کسبوپیشه یا سرقفلی مستأجر از بین میرود؟
به نظر متن، این حق دستکم در حد اولویت استفاده از مورد اجاره باقی میماند و در صورت تردید، بقای آن استصحاب میشود.
اگر تخریب بر اثر حادثه قهری باشد و موجر حاضر به بازسازی نشود، آیا میتوان او را به بازسازی ملزم کرد؟
خیر؛ متن میگوید در این فرض امکان الزام موجر به بازسازی وجود ندارد.
اگر موجر بازسازی نکند و برای تخلیه نیز اقدام قانونی نکند، مستأجر چه میتواند بکند؟
مستأجر میتواند از دادگاه اجازه بگیرد تا با هزینه و حساب خود، با رعایت ضوابط و حقوق مربوط، بنا را بازسازی کند.
کلیدواژهها: سرقفلی، حق کسب و پیشه، تخریب اعیانی، عین مستأجره، استصحاب، تجدید بنا
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
