نظریه مشورتی شماره 7/97/674 مورخ 1397/03/30

نظریه مشورتی شماره 7/97/674 مورخ 1397/03/30 خ. م.: موضوع استعلام به شمول عفو در خصوص جرایم قاچاق مسلحانه و عمده مواد مخدر مرتبط است و بر اساس بند (د) بخشنامه عقد میلاد حضرت زهرا (س) و مواد قانونی مربوطه مطرح شده است. در این زمینه، سوالاتی درباره تعریف قاچاق عمده و مشمولیت عفو برای جرایم غیرقاچاق به وجود آمده است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام می‌کند که مصادیق قاچاق عمده بر اساس تبصره ماده 26 آیین‌نامه کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومین، که در تاریخ 12 آذر 1387 تصویب شده است، تعیین می‌شود. این مصادیق شامل جرایم مندرج در بند 6 ماده 5 و بند 6 ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376 است و این بخشنامه ارتباطی با ماده 45 الحاقی به قانون مذکور که در تاریخ 12 مهر 1396 تصویب شده، ندارد. همچنین، عفو موضوع ماده 96 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تابع شرایط خاصی است که در بخشنامه‌ها تعیین می‌شود و تطبیق شرایط م. ع. ب. این شرایط بر عهده قاضی اجرای احکام است. بنابراین، پاسخ به سوالات مطرح شده واضح است و جرایم غیرقاچاق مشمول عفو خواهند بود. تاریخ نظریه: 1397/03/30 شماره نظریه: 7/97/674 شماره پرونده: 97-51-674 استعلام: احتراماً، در خصوص قسمت اول بند (د) بخشنامه عقد میلاد حضرت زهرا (س) که بیان می دارد قاچاق مسلحانه و یا عمده مواد مخدر از شمول عفو مستثنی می‌باشند و منظور از قاچاق عمده را جرایم بندهای 6 ماده 5 و بند 6 ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن ذکر نموده است، نظر به تصویب و اجرایی شدن ماده الحاقی به قانون فوق الذکر و همچنین استفاده از لفظ قاچاق عمده که شامل جرایم مندرج در ماده 5 مذکور نمی گردد که موجب برداشت های مختلف و اختلاف نظر بین قضات اجرای احکام انقلاب حوزه های قضایی در خصوص شمول عفو نسبت به متهمان گردیده مستدعی است به سوالات ذیل پاسخ فرمایید. 1- منظور از مواد مخدر ب. ت. ب. تصویب ماده الحاقی چه میزانی از مواد می‌باشد؟ 2- ب. ت. ب. عدم وجود جرایم مشمول عنوان قاچاق (وارد کردن، خارج کردن) در ماده 5 قانون مبارزه با مواد مخدر و ذکر موارد آن در ماده 4 همان قانون، جرایم مندرج در ماده 5 و سایر عناوین مجرمانه ب. غ. از قاچاق مذکور در ماده 8 از قبیل حمل و نگهداری به هر میزان مواد، مشمول عفو اسلامی قرار خواهند گرفت یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1) الف و ب: ب. ت. ب. تبصره ماده 26 آیین نامه کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومین مصوب 1387/9/12 رئیس قوه قضاییه، مصادیق قاچاق عمده مواد مخدر را در بخشنامه عفو به مناسبت میلاد حضرت زهرا (س) سال 1396 تعیین نموده که شامل جرایم بند 6 ماده 5 و بند 6 ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 1376 است و در هر صورت بخشنامه فوق الذکر ارتباطی با ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1396/7/12 ندارد. 2) اولاً: اصولاً برخورداری محکومین از عفو موضوع ماده 96 قانون مجازات اسلامی 1392 در هر مورد، تابع شرایطی است که در دستورالعمل یا بخشنامه مربوطه، تعیین و تصریح شده است و با ملاحظه بخشنامه و تاریخ آن و شرایط مقرر در بخشنامه، موارد مستثنی از عفو نیز مشخص می‌گردد؛ تطبیق شرایط م. ع. ب. شرایط مندرج در بخشنامه (یا دستورالعمل) در هر مورد به عهده قاضی اجرای احکام است و مواردی که به نظر قاضی اجرای احکام، بخشنامه مبهم است، باید از اداره کل سجل کیفری و عفو و بخشودگی استعلام شود. ثانیا: با عنایت به ماده 33 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر والحاق موادی به آن مصوب 1367 و بند ل ماده یک قانون الحاق دولت ایران به معاهده واحد مواد مخدر مصوب 1351/4/18 و بند ز ماده یک قانون الحاق به کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروها ی روان گردان مصوب 1370/9/3، منظور از جرائم قاچاق مواد مخدر و روان گردان، جرائم پیش بینی شده در مواد 4، 5 و 8 قانون صدرالذکر است. نظر به مراتب مذکور در پاسخ به سوالات، پاسخ قسمت اخیر سوال 2 روشن است.