Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/1231 مورخ 1398/11/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص پرونده مطروحه در شعبه دادگاه تجدید نظر و درخواست استرداد جهیزیه از سوی خواهان ( زوجه ) و با فوت زوجه مادرشان

سبدِ من

#دادگاه_تجدید_نظر #استرداد_جهیزیه #اداره_کل #فوت #جهیزیه #تولد #اجازه #کودک #وراث #اجرای_حکم #توقف_اجرای_حکم #تجدیدنظر #پزشکی_قانونی #اهلیت_تمتع #مراجع_قضائی #گواهی_حصر_وراثت #قانون_مدنی #مجازات #ارش #دیه #تردید #مقرره #شورای_اسلامی #قرابت_نسبی #ارث #آزمایشگاه #حمایت_خانواده #تجدیدنظرخواهی #زوجه #قضاییه #استرداد #صورت #علمی #بارداری #احکام #توارث #پایان #هفته #نظریه‌مشورتی #اصل_عدم #زمان #پیشینه #فرانسه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا رویان‌های فریز شده، حمل محسوب می‌شوند و موجب توقف اجرای حکم استرداد جهیزیه هستند؟

پاسخ: رویان‌های فریز شده حمل محسوب نمی‌شوند و موجبی برای توقف اجرای حکم وجود ندارد؛ انتقال آن‌ها به رحم دیگر نیز نیازمند اذن وراث زوجه متوفی است.

به زبانِ ساده

پرونده درباره اجرای حکم استرداد جهیزیه پس از فوت زوجه است. زوج درخواست توقف اجرا را با اشاره به سه رویان فریز‌شده مطرح کرده و پزشکی قانونی درباره مرحله رشد آن‌ها توضیح داده است؛ اما نتیجه نظر مشورتی در متن موجود نیست.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه مرجع نظر مشورتیِ عنوان‌شده است؛ اختلاف میان زوج و وراث زوجه متوفی مطرح است و پزشکی قانونی درباره وضعیت رویان‌ها اظهارنظر کرده است.

چگونه: پس از فوت زوجه در مرحله تجدیدنظر، وراث او به‌عنوان جانشین معرفی شدند. زوج در مرحله اجرا خواستار توقف حکم شد و دادگاه درباره وضعیت رویان‌ها از پزشکی قانونی استعلام کرد؛ ادامه نظر مشورتی در متن موجود نیست.

چرا مهم است: این متن مسئله ارتباط وضعیت رویان‌های فریز‌شده با اجرای حکم و حقوق وراث را مطرح می‌کند، اما به‌دلیل ناقص بودن برای تعیین نتیجه پرونده کافی نیست.

قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در متن ارائه‌شده ماده یا قانون مشخصی ذکر نشده است.

مفاهیمِ حقوقی: استرداد جهیزیه، فوت خواهان، جانشینی وراث، اجرای حکم، توقف اجرا، رویان، حمل

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا وجود سه رویان فریز‌شده مانع اجرای حکم استرداد جهیزیه زوجه متوفی می‌شود؟

متن ارائه‌شده پاسخ اداره حقوقی را در بر ندارد؛ پاسخ نامطمئن است.

آیا رویان‌های مورد اشاره در این پرونده «حمل» محسوب می‌شوند؟

پاسخ در متن موجود نیست.

آیا انتقال رویان‌ها به رحم شخص دیگر به اجازه ورثه زوجه متوفی نیاز دارد؟

متن پاسخ را ارائه نمی‌کند و پاسخ نامطمئن است.

کلیدواژه‌ها: رویان، حمل، استرداد جهیزیه، اجرای حکم، وراث

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در پرونده مطروحه در اين شعبه با عنوان استرداد جهيزيه خواهان (زوجه) در مرحله ي تجديدنظر خواهي فوت دادگاه محترم تجديدنظر وراث قانوني وي را حسب گواهي حصر وراثت كه فقط زوجه خوانده و مادر زوجه در آن درج شده به عنوان جانشين معرفي مي كند در مرحله ي اجرا ب. ت. ب. حدوث اختلاف زوج مدعي شده كه چون از زوجه سه عدد جنين فريز شده دارد بايستي تا تعيين تكليف آنها اجراي حكم متوقف شود دادگاه موضوع را از پزشكي قانوني استعلام طي نامه اي اعلام داشته حسب بررسي هاي انجام شده زوجين داراي سه عدد رويان در مرحله cieavage (6 تا 8 سلول) حاصل لقاح اسپرم و تخمك دارند و طبق منابع علمي واژه ي رويان از لحظه ي باروري و لقاح تا پايان هفته ششم اطلاق مي گردد و در موارد مذكور نيز در فاز رويان بوده و وارد مرحله ي جنيني نشده است و در مرحله ي سلولي مي باشد لازم به ذكر است انجام موفقيت آميز بارداري مستلزم اتصال رويان به ديواره رحم مي باشد و طبق منابع علمي موجود انتقال رويان با كيفيت مناسب و بارداري با نتيجه ي مطلوب موفقيتي در حدود 40-50 درصد دارد و اظهار نظر قطعي در خصوص ورود رويان به فاز جنين داراي حيات پس از اقدامات انتقال و گذر از مرحله ي روياني و اتصال به ديواره رحم مي باشد حال ب. ت. ب. مراتب فوق الذكر آيا موجبي براي توقف اجراي حكم وجود دارد يا نه؟ آيا رويان ها حمل محسوب مي شوند يا نه؟ آيا اجازه ي وراث زوجه متوفيه وي براي انتقال آنها به رحم ديگر شرط است يا نه؟ چنانچه نظر آن اداره ي محترم بر حمل و يا جنين بودن سلول هاي مذكور باشد دادگاه تا چه زماني مي بايست اجراي حكم را متوقف كند. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه: الف و ب- مقصود از حمل در مواد 875 و 787 قانون مدني تخمك بارور شده (جنيني) است كه در رحم قرار گرفته و با فرض سقط برابر مقررات مندرج در فصل هفتم از بخش دوم قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 حسب مورد امكان تعيين ارش يا ديه نسبت به آن وجود دارد و مواد يادشده منصرف از تخمك هاي بارور شده در محيط آزمايشگاهي پيش از انتقال به رحم مي باشد بنابراين جنين آزمايشگاهي مادامي كه به رحم منتقل نشده و مراحل تكوين در رحم را آغاز نكرده است مشمول عنوان حمل نبوده و از احكام مترتب بر اهليت تمتع از جمله مقررات مربوط به توارث بهره مند نخواهد بود بنا به مراتب يادشده در فرض سؤال موجبي براي توقف اجراي حكم استرداد جهيزيه وجود ندارد. ج- اولاً، در فرض سؤال مفروض آن است زوجه متوفي به اين دليل تجويز كرده است كه تخمك بارور شده وي فريز شود كه عند الاقتضاء از آن استفاده كند و استفاده غير را تجويز نكرده است و در صورت ترديد در صدور اجازه از ناحيه وي نيز، اصل عدم صدور اجازه است، اضافه مي گردد حتي اگر زوجه متوفاي فرض سؤال در زمان حيات خود به صورت مكتوب نيز استفاده غير از تخمك را براي باروري تجويز كرده باشد، با فوت وي اجازه ياد شده زائل مي گردد. ثانياً، مستفاد از حكم مقرر در ماده 3 قانون نحوه اهداي جنين به زوجين نابارور و لحاظ پيشينه فقهي اين مقرره و تغييراتي كه متعاقب تذكر شوراي نگهبان در مصوبه مجلس شوراي اسلامي اعمال شده است، قانون گذار كودكان حاصل از جنين هاي آزمايشگاهي را به صاحبان اسپرم و تخمك ملحق كرده و بين ايشان قرابت نسبي را جاري مي داند. بنابراين از آن جايي كه در فرض تولد كودكي از جنين آزمايشگاهي فرض سؤال ميان او و اقرباي نسبي زوجه متوفي رابطه نسبي برقرار خواهد بود لذا در فرضي كه اصل استفاده از جنين آزمايشگاهي فرض سؤال براي باروري يك زن و تولد كودك مجاز باشد، اين استفاده مقيد به نظر موافق اقرباي نسبي زوجه متوفي با لحاظ مقررات ارث خواهد بود. شايسته ذكر است از آن جايي كه تجويز استفاده از تخمك بارور شده در محيط آزمايشگاه براي تولد كودك متعاقب فوت هر دو يا يكي از صاحبان اسپرم يا تخمك موجبات تولد كودكي فاقد پدر، مادر و يا هر دو را حسب مورد فراهم خواهد كرد و نوعاً اين اقدام با مصالح كودك ناسازگار مي باشد به نظر ب. ت. ب. ماده 45 قانون حمايت خانواده مراجع قضايي نبايد با درخواست استفاده از جنين هاي آزمايشگاهي متعاقب فوت صاحبان گامت موافقت نمايند. اضافه مي گردد در برخي كشورها از جمله فرانسه بر ممنوعيت استفاده از تخمك بارور شده متعاقب فوت يكي از صاحبان گامت تصريح شده است. د- ب. ت. ب. پاسخ بند هاي الف و ب منتفي است. نظریه مشورتی شماره 7/98/1231 مورخ 1398/11/20 در پرونده استرداد جهیزیه که در مرحله تجدیدنظر قرار دارد، وراث زوجه به عنوان جانشین معرفی شده‌اند. در این پرونده، زوج ادعا کرده که سه جنین فریز شده وجود دارد و درخواست کرده تا تعیین تکلیف آن‌ها، اجرای حکم متوقف شود. دادگاه از پزشکی قانونی استعلام کرده که تایید نموده این جنین‌ها در مرحله رویانی (cleavage) هستند و هنوز به مرحله جنینی نرسیده‌اند. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، جنین‌های آزمایشگاهی تا زمانی که به رحم منتقل نشده‌اند، تحت عنوان حمل محسوب نمی‌شوند و از احکام مربوط به اهلیت تمتع و توارث برخوردار نیستند. بنابراین، دلیلی برای توقف اجرای حکم استرداد جهیزیه وجود ندارد. همچنین، استفاده از تخمک بارور شده پس از فوت صاحبان آن بدون اجازه وراث زوجه متوفی مجاز نیست و در صورت تولد کودک از این جنین، رابطه نسبی با اقربای زوجه متوفی برقرار خواهد شد. بر اساس ماده 45 قانون حمایت خانواده، مراجع قضایی نمی‌توانند با درخواست استفاده از جنین‌های آزمایشگاهی پس از فوت صاحبان گامت موافقت کنند. تاریخ نظریه: 1398/11/20 شماره نظریه: 7/98/1231 شماره پرونده: ح 1321-721-89 در پرونده مطروحه در این شعبه با عنوان استرداد جهیزیه خواهان (زوجه) در مرحله‌ی تجدیدنظر خواهی فوت دادگاه محترم تجدیدنظر وراث ثانونی وی را حسب گواهی حصر وراثت که فقط زوجه خوانده و مادر زوجه در آن درج شده به عنوان جانشین معرفی می‌کند در مرحله‌ی اجرا ب. ت. ب. حدوث اختلاف زوج مدعی شده که چون از زوجه سه عدد جنین فریز شده دارد بایستی تا تعیین تکلیف آنها اجرای حکم متوقف شود دادگاه موضوع را از پزشکی قانونی استعلام طی نامه‌ای اعلام داشته حسب بررسی‌های انجام شده زوجین دارای سه عدد رویان در مرحله cIeavage (6 تا 8 سلول) حاصل لقاح اسپرم و تخمک دارند و طبق منابع علمی واژه‌ی رویان از لحظه‌ی باروری و لقاح تا پایان هفته ششم اطلاق می‌گردد و در موارد مذکور نیز در فاز رویان بوده و وارد مرحله‌ی جنینی نشده است و در مرحله‌ی سلولی م. ب. لازم به ذکر است انجام موفقیت آمیز بارداری مستلزم اتصال رویان به دیواره رحم م. ب. و طبق منابع علمی موجود انتقال رویان با کیفیت مناسب و بارداری با نتیجه‌ی مطلوب موفقیتی در حدود 40- 50 درصد دارد و اظهار نظر قطعی در خصوص ورود رویان به فاز جنین دارای حیات پس از اقدامات انتقال و گذر از مرحله‌ی رویانی و اتصال به دیواره رحم م. ب. حال ب. ت. ب. مراتب فوق الذکر آیا موجبی برای توقف اجرای حکم وجود دارد یا نه؟ آیا رویان‌ها حمل محسوب می‌شوند یا نه؟ آیا اجازه‌ی وراث زوجه متوفیه وی برای انتقال آنها به رحم دیگر شرط است یا نه؟ چنانچه نظر آن اداره‌ی محترم بر حمل و یا جنین بودن سلول‌های مذکور باشد دادگاه تا چه زمانی می‌بایست اجرای حکم را متوقف کند./ع الف و ب- مقصود از حمل در مواد 875 و 787 قانون مدنی تخمک بارور شده(جنینی) است که در رحم قرار گرفته و با فرض سقط برابر مقررات مندرج در فصل هفتم از بخش دوم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حسب مورد امکان تعیین ارش یا دیه نسبت به آن وجود دارد و مواد یادشده منصرف از تخمک‌های بارور شده در محیط آزمایشگاهی پیش از انتقال به رحم م. ب. بنابراین جنین آزمایشگاهی مادامی که به رحم منتقل نشده و مراحل تکوین در رحم را آغاز نکرده است مشمول عنوان حمل نبوده و از احکام مترتب بر اهلیت تمتع از جمله مقررات مربوط به توارث بهره‌مند نخواهد بود بنا به مراتب یادشده در فرض سوال موجبی برای توقف اجرای حکم استرداد جهیزیه وجود ندارد. ج- اولاً، در فرض سوال مفروض ‌آن است زوجه متوفی به این دلیل تجویز کرده است که تخمک بارور شده وی فریز شود که عند‌الاقتضاء از آن استفاده کند و استفاده غیر را تجویز نکرده است و در صورت تردید در صدور اجازه از ناحیه وی نیز، اصل عدم صدور اجازه است، اضافه می‌گردد حتی اگر زوجه متوفای فرض سوال در زمان حیات خود به صورت مکتوب نیز استفاده غیر از تخمک را برای باروری تجویز کرده باشد، با فوت وی اجازه یاد شده زائل می‌گردد. ثانیاً، مستفاد از حکم مقرر در ماده 3 قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور و لحاظ پیشینه فقهی این مقرره و تغییراتی که متعاقب تذکر شورای نگهبان در مصوبه مجلس شورای اسلامی اعمال شده است، قانون‌گذار کودکان حاصل از جنین‌های آزمایشگاهی را به صاحبان اسپرم و تخمک ملحق کرده و بین ایشان قرابت نسبی را جاری می‌داند. بنابراین از آن‌جایی‌که در فرض تولد کودکی از جنین آزمایشگاهی فرض سوال میان او و اقربای نسبی زوجه متوفی رابطه نسبی برقرار خواهد بود لذا در فرضی که اصل استفاده از جنین آزمایشگاهی فرض سوال برای باروری یک زن و تولد کودک مجاز باشد، این استفاده مقید به نظر موافق اقربای نسبی زوجه متوفی با لحاظ مقررات ارث خواهد بود. شایسته ذکر است از آن‌جایی‌که تجویز استفاده از تخمک بارور شده در محیط آزمایشگاه برای تولد کودک متعاقب فوت هر‌دو یا یکی از صاحبان اسپرم یا تخمک موجبات تولد کودکی فاقد پدر، مادر و یا هر دو را حسب مورد فراهم خواهد کرد و نوعاً این اقدام با مصالح کودک ناسازگار م. ب. به نظر ب. ت. ب. ماده 45 قانون حمایت خانواده مراجع قضایی نباید با درخواست استفاده از جنین‌های آزمایشگاهی متعاقب فوت صاحبان گامت موافقت نمایند. اضافه می‌گردد در برخی کشورها از جمله فرانسه بر ممنوعیت استفاده از تخمک بارور شده متعاقب فوت یکی از صاحبان گامت تصریح شده است. شماره پرونده: 98-127-1231ح در پرونده مطروحه در این شعبه با عنوان استرداد جهیزیه خواهان )زوجه( در مرحلهی تجدیدنظرخواهی فوت کرده و دادگاه تجدیدنظر وراث قانونی وی را حسب گواهی حصر وراثت که فقط زوجه خوانده و مادر زوجه در آن درج شده به عنوان جانشین معرفی میکند. در مرحله اجرا زوج مدعی شده که چون از زوجه سه عدد جنین فریز شده دارد بایستی تا تعیین تکلیف آنها اجرای حکم متوقف شود. پزشکی قانونی در پاسخ به استعلام دادگاه اعلام داشته زوجین دارای سه عدد رویان در مرحله ) cIeavageشش تا هشت سلول( حاصل لقاح اسپرم و تخمک هستند و طبق منابع علمی واژه رویان از لحظه باروری و لقاح تا پایان هفته ششم اطلاق میشود و در موارد مذکور نیز در فاز رویان بوده و وارد مرحله جنینی نشده است و در مرحله سلولی است. انجام موفقیتآمیز بارداری مستلزم اتصال رویان به دیواره رحم م. ب. و طبق منابع علمی موجود انتقال رویان با کیفیت مناسب و بارداری با نتیجه مطلوب موفقیتی در حدود چهل تا پنجاه درصد دارد و اظهار نظر قطعی در خصوص ورود رویان به فاز جنین دارای حیات، پس از اقدامات انتقال و گذر از مرحله رویانی و اتصال به دیواره رحم ممکن م. ب.. حال ب. ت. ب. مراتب فوقالذکر الف- آیا موجبی برای توقف اجرای حکم وجود دارد؟ ب-آیا رویانها حمل محسوب میشوند؟ ج- آیا اجازه وراث زوجه متوفیه وی برای انتقال آنها به رحم دیگر شرط است ؟ د-چنانچه نظر آن اداره محترم بر حمل و یا جنین بودن سلولهای مذکور باشد، دادگاه تا چه زمانی میبایست اجرای حکم را متوقف کند؟ الف و ب- مقصود از حمل در مواد 875 و 787 قانون مدنی تخمک بارور شده) جنینی( است که در رحم قرار گرفته و با فرض سقط برابر مقررات مندرج در فصل هفتم از بخش دوم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حسب مورد امکان تعیین ارش یا دیه نسبت به آن وجود دارد و مواد یادشده منصرف از تخمکهای بارور شده در محیط آزمایشگاهی پیش از انتقال به رحم م. ب. بنابراین جنین آزمایشگاهی مادامی که به رحم منتقل نشده و مراحل تکوین در رحم را آغاز نکرده است مشمول عنوان حمل نبوده و از احکام مترتب بر اهلیت تمتع از جمله مقررات مربوط به توارث بهرهمند نخواهد بود. بنا به مراتب یادشده در فرض سؤال موجبی برای توقف اجرای حکم استرداد جهیزیه وجود ندارد. ج- اولا،ً در فرض سؤال مفروض آن است زوجه متوفی به این دلیل تجویز کرده است که تخمک بارور شده وی فریز شود که عندالاقتضاء از آن استفاده کند و استفاده غیر را تجویز نکرده است و در صورت تردید در صدور اجازه از ناحیه وی نیز، اصل عدم صدور اجازه است، اضافه میگردد حتی اگر زوجه متوفای فرض سؤال در زمان حیات خود به صورت مکتوب نیز استفاده غیر از تخمک را برای باروری تجویز کرده باشد، با فوت وی اجازه یاد شده زائل میگردد. ثانیا،ً مستفاد از حکم مقرر در ماده 3 قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور و لحاظ پیشینه فقهی این مقرره و تغییراتی که متعاقب تذکر شورای نگهبان در مصوبه مجلس شورای اسلامی اعمال شده است، قانونگذار کودکان حاصل از جنینهای آزمایشگاهی را به صاحبان اسپرم و تخمک ملحق کرده و بین ایشان قرابت نسبی را جاری میداند. بنابراین از آنجاییکه در فرض تولد کودکی از جنین آزمایشگاهی فرض سؤال میان او و اقربای نسبی زوجه متوفی رابطه نسبی برقرار خواهد بود لذا در فرضی که اصل استفاده از جنین آزمایشگاهی فرض سؤال برای باروری یک زن و تولد کودک مجاز باشد، این استفاده مقید به نظر موافق اقربای نسبی زوجه متوفی با لحاظ مقررات ارث خواهد بود. شایسته ذکر است از آنجاییکه تجویز استفاده از تخمک بارور شده در محیط آزمایشگاه برای تولد کودک متعاقب فوت هردو یا یکی از صاحبان اسپرم یا تخمک موجبات تولد کودکی فاقد پدر، مادر و یا هر دو را حسب مورد فراهم خواهد کرد و نوعاً این اقدام با مصالح کودک ناسازگار م. ب. به نظر ب. ت. ب. ماده 45 قانون حمایت خانواده مراجع قضایی نباید با درخواست استفاده از جنینهای آزمایشگاهی متعاقب فوت صاحبان گامت موافقت نمایند. اضافه میگردد در برخی کشورها از جمله فرانسه بر ممنوعیت استفاده از تخمک بارورشده متعاقب فوت یکی از صاحبان گامت تصریح شده است. د- ب. ت. ب. پاسخ بندهای الف و ب منتفی است. دکتر …

موارد مرتبط 36

آرای مرتبط 13

نظریات مشورتی 16

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 1

دکترین 5

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین