نظریه مشورتی شماره 7/98/1376 مورخ 1398/10/22
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: در صورت بطلان بیع مال غیرمنقول، استرداد ثمن بر چه اساسی باید انجام شود؟
پاسخ: بیع فاسد اثری در تملک ندارد و گیرنده ملزم به رد مال و اعاده وضع به حال سابق بر اساس ضوابط قانونی است.
به زبانِ ساده
موضوع، بازگرداندن پول پرداختشده در معامله باطلِ ملک است. طبق متن، عقد فاسد مالکیت ایجاد نمیکند و مالی که بر پایه آن دریافت شده باید به مالک واقعی برگردد. بازگرداندن وضعیت به حالت پیشین، استرداد ثمن و جبران خسارت ناشی از کاهش ارزش آن را نیز دربرمیگیرد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ پرسشکننده در متن نامبرده نشده و موضوع، حقوق طرفین معامله باطل است.
چگونه: در پی استعلام درباره میزان ثمن قابل استرداد در بطلان بیع ملک، اداره کل حقوقی به مواد قانونی و رأی وحدت رویه یادشده استناد کرده است.
چرا مهم است: این نظریه برای خریداران و فروشندگانِ معامله باطل و وکلای آنان در تعیین آثار مالی بطلان معامله مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۳۶۵، ۱۰۸۲ و ۳۹۱؛ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۵۲۲؛ رأی وحدت رویه شماره ۷۳۳ دیوان عالی کشور
مفاهیمِ حقوقی: بیع فاسد، بطلان معامله، استرداد ثمن، ضمان ید، مالک واقعی، کاهش ارزش پول، جبران خسارت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر بیع ملکی به دلیلی غیر از مستحقللغیر درآمدن باطل باشد، خریدار چه چیزی را میتواند پس بگیرد؟
اصل ثمن و خسارت ناشی از کاهش ارزش آن.
چرا مالی که با عقد فاسد دریافت شده باید بازگردانده شود؟
چون بیع فاسد اثری در تملک ندارد و دریافتکننده باید مال را به مالک واقعی رد کند.
کلیدواژهها: بیع فاسد، استرداد ثمن، تملک، قاعده علی الید، خسارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 90
آرای مرتبط 27
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از کلاهبرداری و درخواست اعسار؛ محکومیت خوانده به پرداخت خسارت و هزینه دادرسی، بیحقی در خسارت تأخیر تادیه
مواد 519 و 522 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
جایگاه ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی
ماده 522 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
جایگاه ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی
ماده 522 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مصادیق بطلان رای داور
مواد 522 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 522 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اثر انتقال چک پس از صدور گواهی عدم پرداخت
ماده 522 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 522 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای اشتباه در کاربری ملک خریداری شده
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط مجهول بر عقد
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثرعدم احراز مالکیت رسمی دردعوی رفع تصرف عدوانی
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت امر حقوقی از کیفری
ماده 365 ق.م
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از ورشکسته
مواد 365 و 366 و 709 و 711 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل جبران کامل خسارت ها
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال سند رسمی انتقال مال غیرمنقول به دلیل تعارض با سند عادی مقدم
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
معامله مستقل پارکینگ آپارتمان
مواد 365 و 391 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت امر حقوقی از کیفری
ماده 365 ق.م
-
رأی
هماستناد
وضعیت مزایده در فرض اشتباه در کاربری ملک خریداری شده
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط مجهول بر عقد
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل جبران کامل خسارت ها
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه تجدیدنظر استان
مواد 365 و 771 و 775 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال سند رسمی انتقال مال غیرمنقول به دلیل تعارض با سند عادی مقدم
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از ورشکسته
مواد 365 و 366 و 709 و 711 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر فسخ قرارداد بیع نسبت به تحقق جرم فروش مال غیر
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: #ابطال_سند_رسمی (1392/01/24)
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅صورتجلسه نشست قضائی
مواد 365 ، 390 و 391 قانون مدنی می باشد
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3039 مورخ 1396/12/08
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1114 مورخ 1401/10/17
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2927 مورخ 1395/11/17
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/72 مورخ 1402/05/20
مواد 365 و 391 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/48 مورخ 1402/04/30
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6740 مورخ 1386/10/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3625 مورخ 1386/05/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 ق.م بیع فاسد اثری در تملک ندارد و لذا چنین معامله ای باطل است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7580 مورخ 1386/11/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مسئولیت مشترک کارفرما و کارگر با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/72 مورخ 1402/05/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7713 مورخ 1386/11/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 365ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1884 مورخ 1386/03/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1650 مورخ 1386/03/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 ق.م بیع فاسد اثری در تملک ندارد و با عنایت به ماده 393 ق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/3039 مورخ 1396/12/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 قانون مدنی
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه وجه سپرده توسط برنده مزایده با ادعای عدم امکان تخلیه ملک موضوع مزایده و راه حل قانونی آن
ماده 365 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
صحت و اعتبار نقل و انتقالات حقوقی و تعاقب ایادی آن در جعل یا معاملات معارض
ماده 365 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه وجه سپرده توسط برنده مزایده با ادعای عدم تخلیه ملک موضوع مزایده و راه حل قانونی آن
ماده 365 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
احراز شرایط اساسی صحت عقد بیع
ماده 365 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی طرح دعوی ابطال سند رسمی قبل از اعلان بطلان معامله
ماده 365 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تعاقب ایادی در ضمان درک (مستحقللغیر درآمدن مبیع)
مواد 365 و 366 قانون مدنی
مواد مرتبط 4
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 391 — قانون مدنی
ماده 391 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1082 — قانون مدنی
ماده 1082 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 522 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379 موی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 365 — قانون مدنی
ماده 365 قانون مدنی
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
و در اختیار داد برده جدید داد باخته حکم قطعی منقوض قرار
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
و نقل و انتقال عادی چنین مالی اثر حقوقی در مشروعیت نداشته
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع — مال به دست آمده از طریق نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دگرگونی مقررات و تشریفات قانونی — گاه در فاصله شروع به اجرای حکم
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۶۵ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — از تاریخ صدور دستور موقت و تامین
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — معیار آسان و در دسترس برای یافتن
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — دادرسی اقتضاء دارد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم خلع ید نسبت به مال منقول — گزاره خلع ید و خلع ید مشاع
مواد 391 و 392 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم خلع ید نسبت به مال منقول — مستحق اللغیر در آمدن مبیع برابر مواد
مواد 391 و 392 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم خلع ید نسبت به مال منقول — مستحق اللغیر در آمدن مبیع برابر مواد
مواد 391 و 392 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت انتقال گیرنده برابر داد برده — در مورد حدود مسئولیت مدنی داد باخته
مواد 390 و 391 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت انتقال گیرنده برابر داد برده — پس از آن که مال از دست
مواد 390 و 391 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری اراک اسفند ۸۳
مواد 390 و 391 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری اراک اسفند ۸۳ — نظریه شماره ۷/۴۳۳۹ مورخ ۱۳۸۳/۶/۱۸ اداره حقوقی
مواد 390 و 391 ق.م
-
مقاله
هماستناد
پرداخت از سوی داد باخته د. ح. داد برده را به زمان
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بنابراین دادگاه ها برای مراقبت از حقوق سوی مقابل دعوا حقوق دادگستری
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شمار نسخ اجرائیه — سند اجرائیه افزون بر تعداد داد باختگان
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تبصره ماده ۱۰۸۲ ق
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شمار نسخ اجرائیه — تبصره ماده ۱۰۸۲ ق
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — اما در حالت شناور بودن خسارت تاخیر
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — بانک مرکزی در فهرست شاخص قیمت کالاها
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — بانک مرکزی در فهرست شاخص قیمت کالاها
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ ق
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ ق
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ج) قوانین مربوط به اجرای احکام قوانین مربوط به اجرای احکام مدنی
ماده 1082 ق.م مصوب 1376
-
مقاله
هماستناد
عطف بماسبق شناسی — و منظور مقنن از تصویب ماده واحده
ماده 1082 ق.م مصوب 1376
-
مقاله
هماستناد
مقطع احتساب خسارت تأخیر تأدیه
ماده 522 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مقطع احتساب خسارت تأخیر تأدیه — اثر دیگری که تاریخ تقدیم دادخواست از
ماده 522 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
