Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/179 مورخ 1398/03/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اراضی مستثنیات موضوع ماده 1 قانون نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358 با اصلاحات

سبدِ من

#اداره_کل #اراضی #جمهوری #حکومت #دهیاری #تصرف #مجازات #شاکی #تعقیب_کیفری #تملک #قانون_مدنی #اراضی_موات #قانون_اساسی #روستا #قانون_ثبت #مالکیت #دادخواست #دادستان #متولی #قانون_تأسیس #مرتکب #تصرف_عدوانی #مال_غیر #جرم #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #نام #اساسنامه #نهاد_عمومی_غیردولتی #تشخیص #رسیدگی #شکایت_کیفری #ذی‌نفع #منافع_عمومی #مباحات #اموال_عمومی #مقرره #شورای_روستا #ضمانت #ضمانت_اجرا #حکومت_جمهوری #واگذاری #قضاییه #صورت #املاک #انفال #اختصاص #جرایم #تعقیب #نظریه‌مشورتی #نظریه #ثبتی #می_کنند

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: وضعیت حقوقی اراضی موات در محدوده روستا و وظیفه دهیاری در قبال آن‌ها چیست؟

پاسخ: این اراضی جزء انفال و در اختیار حکومت است و دهیاری‌ها به عنوان نهاد عمومی غیردولتی، وظیفه حفظ و جلوگیری از تصرف آن‌ها را بر عهده دارند.

به زبانِ ساده

این نظر درباره اراضی طبیعیِ واقع در محدوده روستا و مسئولیت دهیاری در حفاظت از آن‌هاست. نظر می‌گوید این اراضی در شرایط بیان‌شده موات و جزو انفال‌اند و دهیاری وظیفه حفاظت از آن‌ها را دارد. تشخیص اینکه یک رفتار مشخص جرم است یا نه، با مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده است. متن از دهیاری به‌عنوان مرجعی ذی‌سمت برای طرح شکایت نام می‌برد.

چگونه: اداره کل حقوقی وضعیت اراضی و وظایف دهیاری را بیان کرده و احتمال انطباق رفتار با عناوین کیفری را به نحوه و کیفیت اقدامات مرتکب وابسته دانسته است. تشخیص نهایی را به مرجع قضایی رسیدگی‌کننده واگذار کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای دهیاری‌ها و مراجع رسیدگی‌کننده در تشخیص وظیفه حفاظت از اراضی عمومی و پیگیری تصرف آن‌ها کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: اصل ۴۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ ماده ۲۷ قانون مدنی؛ ماده ۱ قانون نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۵۸؛ مواد ۲ و ۱۰ اساسنامه تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها مصوب ۱۳۸۰؛ مواد ۱۰۸ و ۱۰۹ قانون ثبت اسناد و املاک؛ ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات).

مفاهیمِ حقوقی: اراضی موات، انفال، اموال عمومی، دهیاری، تصرف عدوانی، ثبت مال غیر، مسئولیت حفاظت، صلاحیت مرجع قضایی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اراضی مستثنیاتِ دارای سابقه احیا و بهره‌برداری‌نشده، در این نظر چه وضعی دارند؟

نظر می‌گوید این اراضی که عمدتاً به‌صورت طبیعی باقی مانده‌اند، داخل در تعریف اراضی موات‌اند و از انفال محسوب می‌شوند.

دهیاری چه مسئولیتی درباره اموال و تأسیسات عمومی در اختیار خود دارد؟

مراقبت، حفظ و نگهداری از آن‌ها و جلوگیری از تجاوز و تصرف نسبت به آن‌ها.

تصرف این اراضی ممکن است مشمول چه عناوین کیفری شود؟

حسب مورد، جرایم موضوع مواد ۱۰۸ و ۱۰۹ قانون ثبت اسناد و املاک و ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات).

کلیدواژه‌ها: اراضی موات، انفال، دهیاری، تصرف عدوانی، قانون مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1- اراضي مستثنيات موضوع سؤال عمدتا سابقه احيا و بهره برداري ندارد و به صورت طبيعي باقي مانده است و لذا داخل در تعريف اراضي موات موضوع ماده 1 قانون نحوه واگذاري و احياي اراضي در حكومت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1358 مي باشد و به موجب اصل چهل و پنجم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و ماده 27 قانون مدني، جزء انفال محسوب شده و در اختيار حكومت اسلامي است و به سبب استقرار اين اراضي داخل در محدوده روستا براي استفاده عموم اختصاص يافته و در اختيار دهياري ها قرار دارد. 2- به موجب قانون تأسيس دهياري هاي خودكفا در روستاهاي كشور مصوب 1377 و مواد 2 و 10 اساسنامه تشكيلات و سازمان دهياري ها مصوب 1380، دهياري ها كه نهاد عمومي غيردولتي مي باشند، از جمله امر مراقبت و حفظ و نگهداري اموال و تأسيسات عمومي در اختيار و به تبع آن، وظيفه جلوگيري از تجاوز و تصرف نسبت به آنها را بر عهده دارند. 3- تصرف اراضي فرض پرسش ب. ت. ب. نحوه و كيفيت اقدامات مرتكب حسب مورد، مي تواند مشمول يك يا چند عنوان جزايي مندرج در قوانين موضوعه و از جمله جرايم موضوع مواد 108 و 109 قانون ثبت اسناد و املاك كشور و نيز ماده 690 قانون مجازات اسلامي مصوب 1375 (تعزيرات) باشد كه در هر صورت تشخيص موضوع و انطباق آن با قانون، بر عهده مرجع قضايي رسيدگي كننده است. 4- در صورتي كه نسبت به املاك موضوع سؤال كه در مالكيت عمومي است، اعمالي مانند تصرف عدواني و ثبت مال غير صورت پذيرد، دهياري كه در اين خصوص ذي سمت است، بايد حسب مورد نسبت به طرح شكايت يا تقديم دادخواست حقوقي اقدام نمايد. 5- تصرف اراضي موضوع ماده 690 قانون مجازات اسلامي مصوب 1375 با لحاظ حكم مقرر در ماده 104 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 از جرايم قابل گذشت است؛ لذا بدون طرح شكايت كيفري از ناحيه شاكي (ذي نفع) قابل تعقيب نيست؛ اما در صورتي كه جرم ارتكابي جنبه عمومي داشته باشد (نياز به شكايت شاكي خصوصي براي تعقيب كيفري نباشد)، دادستان ذي ربط وفق مواد 9 و 11 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 موظف به تعقيب كيفري مرتكب است. نظریه مشورتی شماره 7/98/179 مورخ 1398/03/05 موضوع استعلام مربوط به وضعیت حقوقی اراضی مستثنیات روستاها و نحوه تصرف و تملک آن‌ها است. در پاسخ به این پرسش‌ها، اراضی مذکور به عنوان اراضی موات طبق ماده 1 قانون نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358 و جزء انفال به موجب اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 27 قانون مدنی شناخته می‌شوند و در اختیار حکومت اسلامی و دهیاری‌ها قرار دارند. متولی این اراضی دهیاری‌ها هستند که طبق قانون تاسیس دهیاری‌های خودکفا در روستاهای کشور مصوب 1377، مسئولیت حفاظت و جلوگیری از تصرف غیرمجاز را بر عهده دارند. تصرف این اراضی می‌تواند مشمول عنوان‌های جزایی از جمله مواد 108 و 109 قانون ثبت اسناد و املاک و ماده 690 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 باشد. در صورت تصرف، دهیاری می‌تواند شکایت یا دادخواست حقوقی ارائه کند. همچنین، تصرفات مذکور به موجب ماده 690 قانون مجازات اسلامی قابل گذشت است و تعقیب کیفری بدون شاکی خصوصی تنها در مواردی که جرم جنبه عمومی داشته باشد، امکان‌پذیر است، که در این صورت دادستان وفق مواد 9 و 11 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 موظف به تعقیب کیفری است. تاریخ نظریه: 1398/03/05 شماره نظریه: 7/98/179 شماره پرونده: 98-76-179 ح ب. ت. ب. اینکه مرسوم است قسمتی از اراضی روستاها که عمدتا فاقد شماره ثبتی هستند به عنوان اراضی مستثنیات معرفی و شناخته می‌شود و متولی آن نیز شورای محل و در راستای منافع عمومی روستا مورد استفاده قرار می‌گیرد ب. ت. ب. مقدمه مزبور خواهشمند است در پاسخ به سوالات ذیل این مرجع را راهنمایی فرمایید. 1- اساسا این اراضی از نظر وضع مالکیت از چه ماهیتی برخوردارند همان اموال مجهول المالک موضوع ماده 28 قانون مدنی مباحات موضوع ماده 27 قانون مدنی و یا اموال عمومی موضوع ماده 26 قانون مدنی چنانچه مقرره ای قانونی در این خصوص وجود دارد لطفا قید شود. 2- متولی این اراضی چه شخصیت حقیقی و یا حقوقی م. ب. ستاد اجرایی فرمان امام(ره) یا شورای روستا و.. 3- ب. ت. ب. اینکه بعضی از اشخاص به طریقی از وجود این اراضی اطلاع حاصل و ب. ت. ب. ضعف مقررات ثبتی و دولتی نبودن آن، آن را متصرف و به نام خود به ثبت می رساند و تملک می کنند اساسا آیا تملک این اراضی و به ثبت رساندن آن به نام خود در حال حاضر ضمانت اجرای کیفری دارد در صورت مثبت بودن پاسخ چه عنوان مجرمانه ای آن برای آن نطباق دارد ماده 2 قانون موقت راجع به اشخاصی که غیر از انتقال می دهند و یا تملک می کنند مقررات جزایی مندرج در قانون ثبت و.... 4- ضمانت اجرا و راهکار حقوقی جهت پس گرفتن این اراضی از متصرفین چیست و چه شخص یا شخصی سمت در طرح این دعاوی دارد؟ 5- آیا دادستان به عنوان مدعی العموم حق تعقیب این رفتار را بدون وجود شاکی خصوصی دارد؟ به پیوست استعلامات صورت گرفته در مورد این اراضی حضورتان ارسال می‌گردد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- اراضی مستثنیات موضوع سوال عمدتا سابقه احیا و بهره‌برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است و لذا داخل در تعریف اراضی موات موضوع ماده 1 قانون نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358 م. ب. و به موجب اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 27 قانون مدنی، جزء انفال محسوب شده و در اختیار حکومت اسلامی است و به سبب استقرار این اراضی داخل در محدوده روستا برای استفاده عموم اختصاص یافته و در اختیار دهیاری‌ها قرار دارد. 4- در صورتی که نسبت به املاک موضوع سوال که در مالکیت عمومی است، اعمالی مانند تصرف عدوانی و ثبت مال غیر صورت پذیرد، دهیاری که در این خصوص ذی‌سمت است، باید حسب مورد نسبت به طرح شکایت یا تقدیم دادخواست حقوقی اقدام نماید.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 101

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 22

نشست‌های قضایی 2

مواد مرتبط 3

دکترین 34

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین