جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/98/375 مورخ 1398/06/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص دعوای مطالبه نقض رأی دادگاه ازسوی زوجه به جهت عدم رعایت غبطه وی توسط ولی در حین تزویج با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا زوجه پس از رسیدن به سن بلوغ میتواند حکم دادگاه مبنی بر اذن ولی به تزویج صغیره را نقض کند؟
پاسخ: خير، زوجه پس از رسیدن به سن بلوغ نمیتواند چنین دعوایی اقامه کند و دعوای وی محکوم به رد است.
به زبانِ ساده
متن میگوید راههای پایانیافتن نکاح در شرع و قانون مشخص و محدود است. اگر ولی با تشخیص مصلحت صغیره و تأیید دادگاه او را به ازدواج درآورده باشد، زوجه پس از بلوغ نمیتواند صرفاً با ادعای رعایتنشدن مصلحت، حکم قبلیِ اذن به ازدواج را نقض کند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده و طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: ولی با تشخیص مصلحت صغیره و پس از تأیید دادگاه و اخذ حکم، اقدام به ازدواج او کرده است. اداره کل حقوقی اعلام کرده دعوای زوجه پس از بلوغ برای نقض آن حکم، در فرض بیانشده رد میشود.
چرا مهم است: این نظر برای آگاهی از امکان اعتراض به حکم اذن ازدواج صغیره و حدود اثر رعایت مصلحت او مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی؛ مواد نامطمئن. مقررات مربوط به اذن دادگاه برای ازدواج صغیره؛ نامطمئن.
مفاهیمِ حقوقی: انحلال نکاح، طلاق، فسخ، انفساخ، بذل مدت، انقضای مدت نکاح، ولایت بر صغیر، مصلحت صغیره
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا زوجه پس از رسیدن به بلوغ میتواند حکم دادگاه درباره اجازه ازدواج در کودکی را به دلیل رعایتنشدن مصلحتش نقض کند؟
خیر؛ دعوا در این فرض محکوم به رد است.
آیا اذن دادگاه شرط صحت ازدواج ولی با صغیره است؟
خیر؛ متن آن را الزامی از جهت نظم عمومی میداند، نه شرط صحت نکاح.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
جهات انحلال نكاح در شرع و قانون مدني مصرح گرديده و منحصر به طلاق، فسخ، انفساخ، بذل مدت و انقضاي مدت نكاح است. از طرفي، اختيار ولي به تزويج صغيره با رعايت مصلحت وي، در شرع اسلام آمده و منوط نمودن آن به اخذ اذن دادگاه، صرفاً از بابت نظم عمومي است و شرط صحت نكاح نمي باشد. بنابراين در فرض استعلام كه ولي با تشخيص مصلحت صغيره و تأييد اين تشخيص توسط دادگاه و نهايتاً اخذ حكم، اقدام به تزويج مولي عليه خود نموده است، زوجه پس از رسيدن به سن بلوغ نمي تواند با اين ادعا كه مصلحت وي در تزويج رعايت نشده است، حكم قبلي دادگاه كه متضمن بر اذن به تزويج بوده را نقض نمايد و چنين دعوايي محكوم به رد است./
نظریه مشورتی شماره 7/98/375 مورخ 1398/06/20
موضوع استعلام مربوط به درخواست دختری بالغ و باکره است که پس از سالها از صدور حکم دادگاه برای اجازه ازدواجش، ادعا میکند که در این ازدواج مصلحت او در نظر گرفته نشده است و خواستار بررسی مجدد موضوع و فسخ حکم قبلی است. نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که موارد انحلال نکاح در شرع و قانون مدنی به موارد خاصی مانند طلاق و فسخ محدود میشود. اختیار ولی در ازدواجصغیره با رعایت مصلحت وی، تحت نظارت دادگاه، تنها به منظور حفظ نظم عمومی است و شرط صحت نکاح محسوب نمیشود. بنابراین، در وضعیت فعلی، دعوای دختر بالغ به دلیل عدم رعایت مصلحت در ازدواج قابل رسیدگی نیست و دادگاه نمیتواند حکم قبلی را بر اساس این ادعا لغو کند و این دعوا محکوم به رد است.
تاریخ نظریه: 1398/06/20
شماره نظریه: 7/98/375
شماره پرونده: 98-76-375 ح
سابقا در پرونده ای پدر طفل در مورد دختر باکره غیر بالغ خود با ادعای رعایت مصلحت طفل، از دادگاه تقاضای اذن در ازدواج خواسته است دادگاه نیز با بررسی ادله وی حکم به اذن ازدواج صادر نموده است پس از گذشت چندین سال طفل به سن بلوغ و رشد رسیده است و با تشکیل پرونده ای مدعی است که مصلحت وی در ازدواج مراعات نشده و وی وجه المصالحه قتل برادر زوج واقع شده است و این امر را بر دادگاه ثابت کند که مصلحت وی در رای سابق مراعات نشده است.
سوال: آیا در وضعیت فعلی که قبلا در مورد نکاح طفل رای صادر شده است دادخواست دختر باکره قابل استماع م. ب. یا خیر؟
ایا دادگاه میتواند در صورت اثبات عدم رعایت مصلحت وی در رای قبلی موضوع را بررسی و رای سابق را فسخ نماید یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در پروندهای پدر طفل در مورد دختر باکره غیر بالغ خود با ادعای رعایت مصلحت طفل، از دادگاه تقاضای اذن در ازدواج خواسته است. دادگاه نیز با بررسی ادله، اذن به ازدواج داده است. پس از گذشت چندین سال طفل به سن بلوغ و رشد رسیده است و با تشکیل پروندهای مدعی است که مصلحت وی در ازدواج مراعات نشده و وی وجهالمصالحه قتل برادر زوج واقع شده است و این امر را بر دادگاه ثابت میکند: آیا در وضعیت فعلی که قبلا در مورد نکاح طفل رای صادر شده است، دادخواست دختر باکره قابل استماع است؟ آیا دادگاه میتواند در صورت اثبات عدم رعایت مصلحت دختر در رای قبلی، می تواند موضوع را بررسی و رای سابق را نقض نماید؟
بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 1398/03/05 به شماره ثبت وارده 375 مورخ ، 1398/03/13 نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: جهات انحلال نکاح در شرع و قانون مدنی مصرح گردیده و منحصر به طلاق، فسخ، انفساخ، بذل مدت و انقضای مدت نکاح است. از طرفی، اختیار ولی به تزویج صغیره با رعایت مصلحت وی، در شرع اسلام آمده و منوط نمودن آن به اخذ اذن دادگاه، صرفاً از بابت نظم عمومی است و شرط صحت نکاح نمیباشد. بنابراین در فرض استعلام که ولی با تشخیص مصلحت صغیره و تأیید این تشخیص توسط دادگاه و نهایتاً اخذ حکم، اقدام به تزویج مولیعلیه خود نموده است، زوجه پس از رسیدن به سن بلوغ نمیتواند با این ادعا که مصلحت وی در تزویج رعایت نشده است، حکم قبلی دادگاه که متضمن بر اذن به تزویج بوده را نقض نماید و چنین دعوایی محکوم به رد است. دکتر … حیدری پور