نظر مشورتی 7/98/425 مورخ 1398/06/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص اولین جلسه درفرض نقض قرار رد یا عدم استماع دعوا در دادگاه تجدیدنظر و اعاده پرونده به دادگاه بدوی جهت رسیدگی ماه
پرسش: تکلیف اولین جلسه دادگاه بدوی پس از نقض قرار رد دعوا در تجدیدنظر چیست؟
پاسخ: اگر پیش از صدور قرار، دادگاه وارد ماهیت نشده باشد، اولین جلسه پس از نقض، ادامه اولین جلسه دادرسی محسوب میشود.
به زبانِ ساده
دادگاه بدوی پس از تشکیل جلسه، قرار رد یا عدم استماع دعوا صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر آن را نقض کرده است. اگر دادگاه بدوی در جلسه قبلی وارد بررسی اصل دعوا نشده باشد، جلسهای که پس از بازگشت پرونده تشکیل میشود هنوز ادامه جلسه اول دادرسی به شمار میرود.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین دعوا در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: دادگاه بدوی پس از تشکیل جلسه قرار رد یا عدم استماع صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر قرار را نقض و پرونده را برای رسیدگی ماهوی اعاده کرده است. معیار، ورود یا واردنشدن دادگاه بدوی به ماهیت دعوا در جلسه پیشین است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و وکلا در تشخیص آثار جلسه پس از نقض قرار و ادامه رسیدگی کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۸۸
مفاهیمِ حقوقی: قرار رد دعوا، قرار عدم استماع دعوا، نقض قرار، رسیدگی ماهوی، جلسه اول دادرسی، ایراد خوانده
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
جلسهای که پس از نقض قرار رد یا عدم استماع دعوا برگزار میشود، جلسه اول دادرسی است؟
اگر دادگاه پیش از صدور قرار وارد ماهیت دعوا نشده باشد، آن جلسه ادامه جلسه اول دادرسی محسوب میشود.
اگر دادگاه فقط به ایراد خوانده رسیدگی کرده باشد، نتیجه چیست؟
جلسه پس از نقض قرار، ادامه جلسه اول دادرسی است.
کلیدواژهها: نقض قرار، دادگاه بدوی، رسیدگی ماهوی، اولین جلسه دادرسی، قرار رد دعوا
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
در فرض سؤال كه دادگاه با تشكيل جلسه اول، قرار رد يا عدم استماع دعوا صادر كرده و دادگاه تجديدنظر اين قرار را نقض و پرونده را براي رسيدگي ماهوي به دادگاه بدوي اعاده نموده است، اولين جلسهاي كه پس از نقض قرار در دادگاه بدوي برگزار ميشود، در صورتيكه در جلسه پيش از صدور قرار، دادگاه وارد ماهيت دعوا نشده باشد، ادامه اولين جلسه دادرسي محسوب ميشود. مانند آن كه دادگاه با صرف ايراد خوانده در اجراي ماده 88 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني 79 به پذيرش ايراد اتخاذ تصميم كرده باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/98/425 مورخ 1398/06/24
موضوع استعلام درباره وضعیت دادرسی پس از صدور قرار رد یا عدم استماع دع و. د. ج. اول دادرسی و نقض آن توسط دادگاه تجدیدنظر است. پرسش این است که آیا جلسه دادرسی که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی تشکیل میشود، به عنوان جلسه اول دادرسی محسوب میشود و آیا طرفین از حقوق مربوط به این جلسه برخوردارند یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر دادگاه در جلسه اول دادرسی که منجر به صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی شده، به ماهیت دعوی وارد نشده باشد، جلسهای که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی برگزار میشود، به عنوان ادامه اولین جلسه دادرسی محسوب میگردد. این موضوع به ویژه در مواردی که دادگاه بر اساس ماده 88 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به پذیرش ایراد خوانده اقدام کرده باشد، صادق است.
تاریخ نظریه: 1398/06/24
شماره نظریه: 7/98/425
شماره پرونده: 98-127-425ح
چنانچه پس از طرح دعوی و در پایان جلسه اول دادرسی دادگاه دعوی خواهان را قابل استماع ندانسته و یا قرار رد دعوی صادر کند پس از تجدید نظر خواهی خواهان دادگاه تجدید نظر قرار را نقض و جهت ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده نماید آیا جلسه دادرسی که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی تشکیل میگردد نیز جلسه اول دادرسی بوده و طرفین از حقوق جلسه اول دادرسی برخوردارند یا اینکه جلسه اول دادرسی همان بوده که از دست رفته و طرفین از حقوق مربوط به تشکیل جلسه اول استفاده نکرده اند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که دادگاه با تشکیل جلسه اول، قرار رد یا عدم استماع دعوا صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر این قرار را نقض و پرونده را برای رسیدگی ماهوی به دادگاه بدوی اعاده نموده است، اولین جلسه ای که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی برگزار میشود، در صورتی که در جلسه پیش از صدور قرار، دادگاه وارد ماهیت دعوا نشده باشد، ادامه اولین جلسه دادرسی محسوب میشود. مانند آن که دادگاه با صرف ایراد خوانده در اجرای ماده 88 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی 79 به پذیرش ایراد اتخاذ تصمیم کرده باشد.
چنانچه پس از طرح دعوا و در پایان جلسه اول دادرسی دادگاه دعوای خواهان را قابل استماع ندانسته و یا قرار رد دعوا صادر کند و پس از تجدیدنظرخواهی خواهان دادگاه تجدیدنظر قرار را نقض و جهت ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده نماید، آیا جلسه دادرسی که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی تشکیل میگردد نیز جلسه اول دادرسی بوده و طرفین از حقوق جلسه اول دادرسی برخوردارند یا اینکه جلسه اول دادرسی همان است که از دست رفته و طرفین از حقوق مربوط به تشکیل جلسه اول استفاده نکردهاند
بازگشت به استعلام شماره 980021 مورخ 1398/03/12 به شماره ثبت وارده 425 مورخ ، 1398/03/21 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: در فرض سؤال که دادگاه با تشکیل جلسه اول، قرار رد یا عدم استماع دعوا صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر این قرار را نقض و پرونده را برای رسیدگی ماهوی به دادگاه بدوی اعاده نموده است، اولین جلسهای که پس از نقض قرار در دادگاه بدوی برگزار میشود، در صورتیکه در جلسه پیش از صدور قرار، دادگاه وارد ماهیت دعوا نشده باشد، ادامه اولین جلسه دادرسی محسوب میشود. مانند آن که دادگاه با صرف ایراد خوانده در اجرای ماده 88 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 79 به پذیرش ایراد اتخاذ تصمیم کرده باشد. دکتر … حیدری پور