نظر مشورتی 7/98/51 مورخ 1398/04/11 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص محرومیتهای اجتماعی ناشی از محکومیتهای کیفری و شرایط اعاده حیثیت با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی مانع از صدور قرار تعلیق اجرای مجازات است؟
پاسخ: پس از انقضای مواعد محرومیت از حقوق اجتماعی و حصول اعاده حیثیت، صدور قرار تعلیق اجرای مجازات بلامانع است.
به زبانِ ساده
محکومیتهای کیفری در جرایم عمدی، فرد را برای مدتی از حقوق اجتماعی محروم میکند. پس از گذشت این مدت یا مشمول مرور زمان شدن، فرد اعاده حیثیت کرده و آثار محکومیتش از بین میرود و پس از آن میتوان اجرای مجازات را تعلیق کرد، مگر در موارد خاصی که محرومیت دائم است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ محکومعلیه
چگونه: با استناد به تبصره ماده 40 و مواد 25 و 26 قانون مجازات اسلامی شرایط اعاده حیثیت و رفع محرومیتهای اجتماعی بیان شده است.
چرا مهم است: این متن برای فهم آثار تبعی محکومیتهای کیفری و شرایط تعلیق مجازات و اعاده حیثیت بسیار مهم است.
قوانینِ مرتبط: ماده 40 قانون مجازات اسلامی 1392، ماده 25 قانون مجازات اسلامی، تبصره 2 ماده 26 قانون مجازات اسلامی
محرومیت از حقوق اجتماعی ناشی از محکومیت کیفری در جرایم عمدی چگونه زایل میشود؟
با انقضای مواعد مقرر پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان (اعاده حیثیت).
آیا صدور قرار تعلیق اجرای مجازات پس از اعاده حیثیت بلامانع است؟
بله، به جز در مورد بندهای الف، ب و پ ماده مربوط که محرومیت دائم است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مطابق تبصره ماده 40 قانون مجازات اسلامي 1392، ناظر به ماده 25 اين قانون، صرفاً محكوميت قطعي كيفري در جرايم عمدي، محكومعليه را درمدتهاي مقرر در ذيل اين ماده، از حقوق اجتماعي به عنوان مجازات تبعي محروم ميكند و با انقضاي اين مواعد پس از اجراي حكم يا شمول مرور زمان، همانطور كه در تبصره 2 ماده 26 قانون صدرالاشاره تصريح شده، شخص، اعاده حيثيت حاصل مينمايد و آثار تبعي محكوميت وي زائل ميگردد. در اين صورت صدور قرار تعليق اجراي مجازات با احراز ساير شرايط قانوني بلامانع است، مگر در مورد بندهاي الف- ب- پ ماده مذكور كه از حقوق مزبور به طور دائمي محروم ميشود./ت
نظریه مشورتی شماره 7/98/51 مورخ 1398/04/11
موضوع استعلام به تفسیر عبارت "سابقه کیفری موثر" در بند ت ماده 40 قانون مجازات اسلامی مربوط میشود. پرسش این است که آیا این عبارت به معنای عدم ارتکاب جرایم ذکر شده در ماده 25 قانون مذکور در تمام مدت است یا فقط به عدم ارتکاب در دورههای زمانی مشخص اشاره دارد. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که طبق تبصره ماده 40 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، تنها محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی باعث محرومیت از حقوق اجتماعی در مدتهای تعیین شده میشود و پس از پایان این مدتها، آثار تبعی محکومیت از بین میرود. بنابراین، در صورت احراز سایر شرایط قانونی، صدور قرار تعلیق اجرای مجازات ممکن است، مگر در موارد خاصی که در بندهای الف، ب و پ ماده مذکور ذکر شده و محرومیت دائمی وجود دارد.
تاریخ نظریه: 1398/04/11
شماره نظریه: 7/98/51
شماره پرونده: 98-186/1-51 ک
برای برخورداری متهم از نهاد حقوقی تعویق صدور حکم مقصود از عنوان سابقه کیفری موثر مندرج در بند ت ماده 40 از قانون مجازات اسلامی این است که اساسا سابقه ارتکاب بزه های مندرج در ماده 25 از همین قانون را نداشته باشد ولو سال ها از ارتکاب ان گذشته باشد یا منظور این است که در بازه های زمانی بندهای ماده 25 مرتکبجرم نشده باشد؟/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مطابق تبصره ماده 40 قانون مجازات اسلامی 1392، ناظر به ماده 25 این قانون، صرفاً محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی، م. ع. را در مدت های مقرر در ذیل این ماده، از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می کند و با انقضای این مواعد پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، همانطور که در تبصره 2 ماده 26 قانون صدرالاشاره تصریح شده، شخص، اعاده حیثیت حاصل مینماید و آثار تبعی محکومیت وی زائل میگردد. در این صورت صدور قرار تعلیق اجرای مجازات با احراز سایر شرایط قانونی بلامانع است، مگر در مورد بندهای الف- ب- پ ماده مذکور که از حقوق مزبور به طور دائمی محروم میشود.