نظر مشورتی 7/98/876 مورخ 1398/07/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص انجام هر گونه تحقیق یا اقدام لازم برای کشف جرم در رسیدگی به دلایل ارائه شده خارج از مواعد با اصلاحات و الحاقات

استعلام : احتراما آيا خواهان مي تواند در جلسه رسيدگي اول و يا جلسه دوم و يا در دادخواست تجديد نظر خواهي دليل جديد ارائه نمايد و يا به شهادت شهود استناد نمايد فرض مسئله بر اين است كه در دادخواست اوليه به دليل مذكور اشاره اي نشده است. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : خواهان مكلف است ادله اثبات دعواي خود را در دادخواست ذكر نمايد و خوانده نيز به همان ترتيب دلايل خود را در اولين جلسه دادرسي مطرح نمايد؛ بنابراين اصولاً دادگاه مكلف نيست به ادله و وسايلي كه اصحاب دعوا، خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه مي نمايند، رسيدگي كند؛ اما ب. ت. ب. ماده 199 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 كه مقرر مي دارد «در كليه امور حقوقي، دادگاه علاوه بر رسيدگي به دلايل مورد استناد طرفين دعوي، هر گونه تحقيق يا اقدامي كه براي كشف حقيقت لازم باشد انجام خواهد داد»، در مواردي كه دادگاه اعم از بدوي يا تجديد نظر رسيدگي به دلايلي را كه خارج از مواعد مذكور ارائه مي شود براي كشف حقيقت لازم بداند، وفق اين ماده اقدام مي كند. در اين صورت، چنانچه طرف مقابل در جلسه اي كه ادله جديد ارائه مي شود حضور داشته باشد و آمادگي خود را براي دفاع در برابر ادله جديد اعلام نمايد، جلسه تجديد نخواهد شد؛ اما در صورت عدم حضور طرف مقابل در جلسه يا نداشتن آمادگي دفاع، دادگاه بايد در اجراي اصل تناظر وقت دادرسي را تجديد نمايد. شايسته ذكر است وفق ماده 362 قانون مذكور، ادعاي جديد در مرحله تجديدنظر مسموع نيست؛ اما ابراز دليل جديد، ادعاي جديد محسوب نمي شود. نظریه مشورتی شماره 7/98/876 مورخ 1398/07/03 موضوع این استعلام درباره امکان ارائه دلایل جدید یا استفاده از شهادت شهود توسط خواهان در جلسات اول یا دوم رسیدگی و همچنین در دادخواست تجدیدنظر است، حتی اگر در دادخواست اولیه به این دلایل اشاره نشده باشد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، خواهان باید دلایل خود را در دادخواست ذکر کند و دادگاه به طور کلی موظف به بررسی دلایل خارج از زمان‌های مقرر نیست. با این حال، طبق ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، اگر دادگاه ارائه دلایل جدید را برای کشف حقیقت ضروری بداند، می‌تواند به آنها رسیدگی کند. در این صورت، اگر طرف مقابل در جلسه حضور داشته و برای دفاع آماده باشد، جلسه تجدید نخواهد شد. اما اگر طرف مقابل حضور نداشته یا آماده دفاع نباشد، جلسه دادرسی تجدید می‌شود. همچنین، طبق ماده 362 همان قانون، ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر پذیرفته نمی‌شود، اما ارائه دلیل جدید به عنوان ادعای جدید محسوب نمی‌شود. تاریخ نظریه: 1398/07/03 شماره نظریه: 7/98/876 شماره پرونده: 98-127-876ح آیا خواهان میتواند در جلسه رسیدگی اول یا دوم و یا در دادخواست تجدیدنظرخواهی، دلیل جدید ارائه کند و یا به شهادت شهود استناد نماید؟ فرض مسئله این است که در دادخواست اولیه به دلیل مذکور اشارهای نشده است. بازگشت به استعلام شماره 1025 مورخ 1398/5/16 به شماره ثبت وارده 876 مورخ ، 1398/5/27 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: خواهان مکلف است ادله اثبات دعوای خود را در دادخواست ذکر نماید و خوانده نیز به همان ترتیب دلایل خود را در اولین جلسه دادرسی مطرح نماید؛ بنابراین اصولاً دادگاه مکلف نیست به ادله و وسایلی که اصحاب دعوا، خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه مینمایند، رسیدگی کند؛ اما ب. ت. ب. ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 که مقرر میدارد »در کلیه امور حقوقی، دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوی، هر گونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام خواهد داد«، در مواردی که دادگاه اعم از بدوی یا تجدید نظر رسیدگی به دلایلی را که خارج از مواعد مذکور ارائه میشود برای کشف حقیقت لازم بداند، وفق این ماده اقدام میکند. در این صورت، چنانچه طرف مقابل در جلسهای که ادله جدید ارائه میشود حضور داشته باشد و آمادگی خود را برای دفاع در برابر ادله جدید اعلام نماید، جلسه تجدید نخواهد شد؛ اما در صورت عدم حضور طرف مقابل در جلسه یا نداشتن آمادگی دفاع، دادگاه باید در اجرای اصل تناظر وقت دادرسی را تجدید نماید. شایسته ذکر است وفق ماده 362 قانون مذکور، ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نیست؛ اما ابراز دلیل جدید، ادعای جدید محسوب نمیشود. دکتر … حیدری پور