پرسش: آیا با صدور حکم ابطال بیع سهام، مصوبات مجامع شرکت با شرکتداری دارنده ظاهری باطل میشود؟
پاسخ: خیر، تا زمانی که انتقال سهام در دفتر ثبت شرکتها ثبت نشده باشد، ابطال معامله تأثیری بر اعتبار مصوبات مجامع ندارد.
به زبانِ ساده
موضوع، اثر حکم بطلان معامله سهام بر رأیها و مصوبات شرکت است. نظریه میگوید تا زمانی که نام فروشنده در دفتر ثبت سهام وارد نشده باشد، او بهعنوان سهامدار شناخته نمیشود. بر اساس متن، بطلان معامله بهتنهایی موجب بیاعتباری مصوبات مجامع نمیشود.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ در مثال، «الف» خریدار و «ب» فروشنده سهاماند و فروشنده دعوای بطلان بیع را مطرح کرده است.
چگونه: پس از صدور حکم بطلان بیع سهام، درباره اثر آن بر رأیهای خریدار و مصوبات شرکت استعلام شده است. نظریه با توجه به ثبتنشدن نام فروشنده در دفتر ثبت سهام، بطلان معامله را موجب بیاعتباری مصوبات ندانسته است.
چرا مهم است: این نظریه برای شرکتها و سهامدارانی مهم است که درباره اثر بطلان معامله سهام بر تصمیمهای پیشین شرکت اختلاف دارند.
قوانینِ مرتبط: لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، مواد ۴۰، ۹۹ و ۲۷۰؛ متن همچنین به «سایر مواد» این لایحه اشاره دارد.
مفاهیمِ حقوقی: سهامدار، دفتر ثبت سهام، بطلان بیع سهام، رأی در مجمع، مصوبات مجامع، ابطال مصوبات شرکت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا ابطال بیع سهام، خودبهخود مصوبات مجامعی را که خریدار در آن رأی داده باطل میکند؟
طبق متن، خیر؛ ابطال معامله میان دو سهامدار بر مصوبات مجامع اثر ندارد.
چه زمانی فروشنده در شرکت سهامی بهعنوان سهامدار شناخته میشود؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/493 مورخ 1399/06/16
خ. م.:
موضوع استعلام درباره تاثیر ابطالمالکیتسهامشرکتهای سهامی خاص بر اعتبار رایهای دارنده ظاهری سهام در مجامع و هیات مدیره است. پرسش این است که آیا با صدور حکم ابطال بیع سهام، فروشنده میتواند به دلیل بطلان مالکیت سهام و رایهای صادره در این مجامع، درخواست ابطال مصوبات مجامع را داشته باشد یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به مواد 40 و 99 و سایر مواد از لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 بیان میکند که تا زمانی که نام فروشنده در دفتر ثبت سهام قید نشده باشد، او نمیتواند به عنوان سهامدار شناخته شود و ابطال معامله بین دو سهامدار تاثیری بر مصوبات مجامع ندارد. بنابراین، شخصی که حکم به نفع او صادر شده، نمیتواند بر اساس ماده 270 لایحه قانونی مذکور، درخواست ابطال مصوبات شرکت را داشته باشد، زیرا مقررات قانونی در این مورد رعایت شده است.
تاریخ نظریه: 1399/06/16
شماره نظریه: 7/99/493
شماره پرونده: 99-115-493ح
استعلام:
چنانچه مالکیت سهام شرکتهای سهامی خاص باطل شود، آیا این امر در صحت آراء دارنده ظاهری آن در مجامع و هیأت مدیره موثر است؟ توضیح اینکه پس از وقوع معامله فرد«الف» به عنوان خریدارمالک بیش از 50 درصد شهام شرکت شده است؛ شخص «ب» به عنوان فروشنده دعوایی به جهت فقدان قصد مطرح کرده و در نهایت حکم بر بطلان بیع سهام صادر شده است؛ در طول مدت یک سال خریدار سهام در مجامع شرکت کره است و با رأی دادن به افزایش سرمایه و نظایر آن، اعمال حق کرده است؛ آیا به مانند حقوق مدنی بطلان، اثر کشفی در حقوق شرکتها نیز دارد و شخص «ب» میتواند ابطال مصوبات مجامع تشکیل شه در این دوران را به علت بطلان مالکیت سهام و به تبع آن بطلان رأی موثر در تصمیم اتخاذ شده در مجمع خواستار شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
برابر مواد 40 و 99 و دیگر مواد لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، سهامداری که دارای ورقه سهم است و نام او در دفتر ثبت سهم قید شده است، حق حضور در مجامع عمومی و دادن رأی را دارد. در فرض سوال مادام که نام فروشنده در دفتر ثبت سهام قید نشده است، نمیتواند به عنوان سهامدار تلقی شود؛ حتی اگر حکم قطعی به نفع وی صادر شده باشد و لذا ابطال معامله بین دو سهامدار تأثیری در مصوبات مجامع ندارد. در نتیجه شخصی که حکم به نفع وی صادر شده است نمیتواند ابطال مصوبات شرکت را به استناد ماده 270 لایحه قانونی مذکور بخواهد؛ زیرا مقررات قانونی در مورد آن رعایت شده است.