نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1401/950 مورخ 1402/04/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
استعلام :
به استحضار ميرساند در خصوص ملاك تشخيص اراضي موات شهري اختلاف نظر است. برخي اعضاي كميسيون موضوع ماده 12 قانون زمين شهري مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدي، سال 1358 را معيار دانسته و با بررسي عكسهاي هوايي در آن سال اتخاذ تصميم مينمايند و بر اين اساس چنانچه ملك در عكس هوايي سال 1358 سابقه احياء نداشته باشد، ملك را به عنوان موات معرفي ميكنند. بعضي ديگر هرچند عكس هوايي سال 1358 را ملاكي قوي ميدانند؛ اما معتقدند عكس سالهاي قبل كه در چندين دوره وجود دارد نيز ملاك است و بايد به مجموع ادله ميداني توجه شود و در نتيجه اين اقدامات، فقط اراضي كه موات بالذات هستند موضوع رأي قرار ميگيرند و اراضي كه موات عارضي هستند؛ مانند اراضي مسلوبالمنفعه، از قلمرو ماده 12 يادشده خارج ميشوند. در رويه قضايي نيز در خصوص ملاك موات دانستن اراضي شهري اختلاف نظر است؛ برخي قضات بر اساس ديدگاه نخست فوقالذكر، آراي كميسيون موضوع ماده 12 قانون زمين شهري را صرفنظر از آثار احياء قديمي پيش از سال 1358 كه در سال 1358 اين آثار به علت عوارض جوي پنهان يا مفقود شدهاند، تأييد ميكنند و برخي ديگر نظر عكس دارند. خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، ب. ت. ب. مقدمه قانون لغو مالكيت اراضي موات شهري و كيفيت عمران آن مصوب 1358 كه ناظر به زمين¬هاي موات داخل محدوده شهري يا خارج از آن است و با عنايت به تعريف حريم در ماده 2 قانون تعاريف محدوده و حريم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعيين آنها مصوب 1384، تاريخ 5/4/1358 كه در ماده 3 قانون زمين¬ شهري مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدي قيد شده است، ملاك تشخيص موات از غير موات است كه طبق حكم ماده اخيرالذكر، اراضي موات شهري كه سابقه عمران و احياء نداشته، چنانچه بدون مجوز قانوني و از اين تاريخ به بعد (5/4/1358) احياء شده باشد، همچنان در اختيار دولت است. ثانياً، كميسيون ماده 12 قانون زمين شهري مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدي، مرجع اظهارنظر در باب تشخيص عمران و احياء و تأسيسات متناسب و تعيين نوع زمين داير، بائر و تميز آنها از موات در داخل محدوده شهري است كه اين امر در نتيجه تحقيقات مختلف؛ از جمله از طريق معاينه محل و عكسهاي هوايي محل وقوع ملك مدنظر در سالهاي مختلف صورت ميگيرد و برخلاف آنچه در فرض اسـتعلام آمده است، عكـس هوايي سـال خاصي الزاماً ملاك تشخيص نوعيت زمين و اثبات آن نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/950 مورخ 1402/04/10
موضوع استعلام درباره معیار تشخیص اراضی موات شهری و اختلاف نظر در این زمینه است. برخی از اعضای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری مصوب 1366، سال 1358 را به عنوان معیار اصلی تشخیص موات در نظر گرفته و بر اساس عکسهای هوایی آن سال تصمیمگیری میکنند. در مقابل، برخی دیگر معتقدند که عکسهای سالهای قبل نیز باید مدنظر قرار گیرد و فقط اراضی موات بالذات مشمول این قانون هستند. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که بر اساس ماده 3 قانون زمین شهری مصوب 1366، معیار تشخیص موات، تاریخ 1358/04/05 است و اراضی که از این تاریخ به بعد بدون مجوز قانونی احیاء شدهاند، در اختیار دولت باقی میمانند. همچنین، کمیسیون ماده 12 به عنوان مرجع تشخیص نوع زمین، موظف به بررسی مستندات مختلف از جمله عکسهای هوایی است و هیچ سال خاصی به تنهایی نمیتواند معیار تعیین نوعیت زمین باشد.
تاریخ نظریه: 1402/04/10
شماره نظریه: 7/1401/950
شماره پرونده: 1401-192-950 ح
به استحضار میرساند در خصوص ملاک تشخیص اراضی موات شهری اختلاف نظر است. برخی اعضای کمیسیون موضوع ماده 12 قانون زمین شهری مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی، سال 1358 را معیار دانسته و با بررسی عکسهای هوایی در آن سال اتخاذ تصمیم مینمایند و بر این اساس چنانچه ملک در عکس هوایی سال 1358 سابقه احیاء نداشته باشد، ملک را به عنوان موات معرفی میکنند. بعضی دیگر هرچند عکس هوایی سال 1358 را ملاکی قوی میدانند؛ اما معتقدند عکس سالهای قبل که در چندین دوره وجود دارد نیز ملاک است و باید به مجموع ادله میدانی توجه شود و در نتیجه این اقدامات، فقط اراضی که موات بالذات هستند موضوع رای قرار میگیرند و اراضی که موات عارضی هستند؛ مانند اراضی مسلوبالمنفعه، از قلمرو ماده 12 یادشده خارج میشوند. در رویه قضایی نیز در خصوص ملاک موات دانستن اراضی شهری اختلاف نظر است؛ برخی قضات بر اساس دیدگاه نخست فوقالذکر، آرای کمیسیون موضوع ماده 12 قانون زمین شهری را صرفنظر از آثار احیاء قدیمی پیش از سال 1358 که در سال 1358 این آثار به علت عوارض جوی پنهان یا مفقود شدهاند، تایید میکنند و برخی دیگر نظر عکس دارند. خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.
اولاً، ب. ت. ب. مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب 1358 که ناظر به زمینهای موات داخل محدوده شهری یا خارج از آن است و با عنایت به تعریف حریم در ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384، تاریخ 1358/4/5 که در ماده 3 قانون زمین شهری مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی قید شده است، ملاک تشخیص موات از غیر موات است که طبق حکم ماده اخیرالذکر، اراضی موات شهری که سابقه عمران و احیاء نداشته، چنانچه بدون مجوز قانونی و از این تاریخ به بعد (1358/4/5) احیاء شده باشد، همچنان در اختیار دولت است.
ثانیاً، کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی، مرجع اظهارنظر در باب تشخیص عمران و احیاء و تاسیسات متناسب و تعیین نوع زمین دایر، بائر و تمیز آنها از موات در داخل محدوده شهری است که این امر در نتیجه تحقیقات مختلف؛ از جمله از طریق معاینه محل و عکسهای هوایی محل وقوع ملک مدنظر در سالهای مختلف صورت میگیرد و برخلاف آنچه در فرض استعلام آمده است، عکس هوایی سال خاصی الزاماً ملاک تشخیص نوعیت زمین و اثبات آن نیست.
اولاً، ب. ت. ب. مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ١٣٥٨که ناظر به زمین های موات داخل محدوده شهری یا خارج از آن است و با عنایت به تعریف حریم در ماده ٢قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ،١٣٨٤تاریخ ١٣٥٨/٤/٥که در ماده ٣قانون زمین شهری مصوب ١٣٦٦با اصلاحات و الحاقات بعدی قید شده است، ملاک تشخیص موات از غیر موات است که طبق حکم ماده اخیرالذکر، اراضی موات شهری که سابقه عمران و احیاء نداشته، چنانچه بدون مجوز قانونی و از این تاریخ به بعد ) (١٣٥٨/٤/٥احیاء شده باشد، همچنان در اختیار دولت است. ثانیاً، کمیسیون ماده ١٢قانون زمین شهری مصوب ١٣٦٦با اصلاحات و الحاقات بعدی، مرجع اظهارنظر در باب تشخیص عمران و احیاء و تأسیسات متناسب و تعیین نوع زمین دایر، بائر و تمیز آنها از موات در داخل محدوده شهری است که این امر در نتیجه تحقیقات مختلف؛ از جمله از طریق معاینه محل و عکسهای هوایی محل وقوع ملک مدنظر در سالهای مختلف صورت میگیرد و برخلاف آنچه در فرض اسـتعلام آمده است، عکـس هوایی سـال خاصی الزاماً ملاک تشخیص نوعیت زمین و اثبات آن نیست. دکتر …
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 14
-
رأی
هماستناد
رای شماره 204 تا 211 مورخ 1398/05/14 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری
مواد 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه : 1402/11/10
مواد 1و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
رأی
هماستناد
رای شماره 836921 مورخ 1402/04/04 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 516 مورخ 1398/08/12 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 818 مورخ 1399/06/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 24 مورخ 1393/03/10 هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 108 مورخ 1387/02/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 220 مورخ 1395/09/24 هیات تخصصی محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 485 تا 488 مورخ 1391/07/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 153 مورخ 1401/01/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر مصوب 1384 حریم شهرها را برای توسعه
-
رأی
هماستناد
رای شماره 623 مورخ 1396/07/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 987 مورخ 1393/06/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
شماره پــرونـــده : هـ ع؍ 0101298 شماره دادنامه: 140109970906010904 تاریخ: 1401/12/02
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه: 1404/12/5
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
نظریات مشورتی 19
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/702 مورخ 1399/07/16
مواد 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1840 مورخ 1397/06/17
ماده 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/702 — 1399/07/16
مواد 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1749 — 1399/11/15
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1920 — 1399/12/10
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1921 — 1400/01/22
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/883 — 1400/12/28
مواد 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1571 — 1401/01/23
ماده 2 و 12 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/454 — 1401/08/29
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1476 مورخ 1395/06/21
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا و شهرک مصوب 1384
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/596 مورخ 1402/09/28
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا مصوب 1384
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1749 مورخ 1399/11/15
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1920 مورخ 1399/12/10
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/883 مورخ 1400/12/28
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا مصوب 1384
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1571 مورخ 1401/01/23
ماده 2 و 12 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2746 مورخ 1395/10/28
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/950 مورخ 1402/04/10
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/454 مورخ 1401/08/29
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1921 مورخ 1400/01/22
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
تغییر کاربری اراضی در حریم شهر
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 2 — قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر
مقرراتِ مرتبط 2
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
-
تصویبنامه
هماستناد
مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران درخصوص اقدامات لازم برای صیانت از حریم تهران و شهرهای پیرامون (حریم پایتخت)
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
طرح جامع شهر ادیمی
ماده 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
