نکتهٔ فقهی: عدم اشتراط سابقه اهل ریبه بودن در تحقق محاربه

غیبت اهل ریبه (انسانهای شرور و بدعتگذار) و بازگویی کارهای ناشایست و عقاید باطل و انحرافی آنان، جایز، بلکه به انگیزه آگاهی دادن به مسلمانان جهت دوری گزیدن از ایشان و در دام فتنه و فساد آنان نیفتادن، واجب است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): غیبت کردن از افراد شرور و بدعت‌گذار و بازگو کردن اعمال ناشایست و عقاید باطل آن‌ها جایز است و حتی به انگیزه آگاه‌سازی مسلمانان برای دوری از فتنه و فساد آن‌ها، واجب است. شاخه: کیفری

هرگاه گواهان در موضع اتّهام (اهل ریبه) باشند، بر قاضی مستحب است بین آنان جدایی بیندازد، تا هریک به تنهایی گواهی دهد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در صورتی که گواهان در مظان اتهام (اهل ریبه) باشند، مستحب است قاضی بین آن‌ها جدایی بیندازد تا هر یک به تنهایی شهادت دهد. شاخه: ادلهٔ اثبات

اهل شرّ و فساد و همچنین فرد مشکوک را اهل رِیبه می‌گویند و از آن در بابهای تجارت ، شهادات و حدود سخن گفتهاند.

ریبه در لغت به معنای تهمت ، بدگمانی و شک آمده است. اهل ریبه به کسی گفته میشود که به لحاظ رفتارِ مشکوکی که از وی سرمیزند مورد اتهام و بدگمانی دیگران است. از این رو، به کسانی که در جامعه مرتکب خلاف میشوند اهل ریبه گفته میشود؛ زیرا رفتار بد آنان در جامعه موجب سلب اطمینان دیگران نسبت به ایشان میگردد و آنان را در کارهایشان در موضع شک و اتهام قرار میدهد. در روایاتی به بدعتگذار اهل ریبه اطلاق شده است چنان که به انسانهای شرور و فسادگر در اجتماع نیز اهل ریبه گفته میشود. منبع: لسان العرب ج۱، ص۴۴۲ · ماوراء الفقه ج۹، ص۲۲۹ · الکافی(کلینی) جج۲، ص۳۷۵ · الدرّ المنضود (گلپایگانی) ج۳، ص۲۲۵

غیبت اهل ریبه (انسانهای شرور و بدعتگذار) و بازگویی کارهای ناشایست و عقاید باطل و انحرافی آنان، جایز ، بلکه به انگیزه آگاهی دادن به مسلمانان جهت دوری گزیدن از ایشان و در دام فتنه و فساد آنان نیفتادن، واجب است. منبع: وسائل الشیعة ج۱۶، ص۲۵۹-۲۶۷

هرگاه گواهان در موضع اتّهام (اهل ریبه) باشند، بر قاضی مستحب است بین آنان جدایی بیندازد، تا هریک به تنهایی گواهی دهد. منبع: الانوار اللوامع ج۱۴، ص۱۱۳

آیا در تحقق عنوان محارب پیشینه اهل‌ ریبه (شرور و مفسد) بودن شرط است یا نه؟ قول مشهور عدم اشتراط است. منبع: جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۶۷