نیازهای حقوقی › درخواست ها › درخواست های خانوادگی
نمونهٔ روند صدور رأی وحدت رویه در دعاوی خانوادگی
راهنمای استفاده از این نمونهمتن
- کاربرد
- این متن نمونهٔ تاریخی از فرایند طرح اختلاف رویه و رسیدگی هیأت عمومی دیوان عالی کشور است. برای شناخت روند و تحلیل رأی به کار میرود، نه بهعنوان دادخواست یا درخواست ثبت رأی وحدت رویه.
- کجا داده میشود
- هیأت عمومی دیوان عالی کشور در فرایند قانونیِ طرح اختلاف؛ اشخاص معمولاً درخواست مستقیم صدور رأی وحدت رویه نمیدهند
- مدارکِ پیوست
- متن آرای مورد اختلاف، گزارش قضایی مربوط، متن رأی وحدت رویه و مستندات پروندههای مبنا
- نکاتِ تنظیم
- شماره و تاریخ رأی را با متن رسمی روزنامهٔ رسمی یا منبع معتبر تطبیق دهید. موضوع اختلاف و مفاد نهایی رأی را از متن کامل رأی استخراج کنید. رأی تاریخی را بدون بررسی اعتبار و دامنهٔ اثر آن به پروندهٔ جاری تعمیم ندهید.
- اشتباهاتِ رایج
- تلقی نمونهٔ روند بهعنوان فرم قابل ثبت از سوی اشخاص استناد به نقل ناقص یا شمارهٔ نادقیق رأی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نقل از شماره 14549-20/11/1373 روزنامه رسمی
شماره 1719-هـ 5/10/1373
پرونده وحدت رویه ردیف: 73/15 هیأت عمومی
ریاست محترم هیأت عمومی دیوان عالی کشور
احتراماً، به استحضار عالی می رساند: در مورد احکامی که از دادگاه های مدنی خاص در دعاوی نفقه و تمکین زوجه و حضانت طفل و حق ملاقات طفل صادر شده و در دیوان عالی کشور مطرح گردیده، شعب دیوان عالی کشور در مقام رسیدگی تجدید نظر و استنباط از بند 3 ماده 9 قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها مصوب 17 مرداد ماه 1372 آراء معارض صادر نموده و رویه های مختلف اتخاذ کرده اند که مستلزم طرح موضوع در هیأت عمومی دیوان عالی کشور برای ایجاد وحدت رویه قضایی است.
پرونده های مزبور و آراء شعب دیوان عالی کشور اجمالاً به این شرح است:
الف- دعوی نفقه زوجه:
1- به حکایت پرونده 12/7/918 شعبه هفتم دیوان عالی کشور بانو رویا به طرفیت شوهر خود دعوی مطالبه نفقه را در مدت 18 ماه در دادگاه مدنی خاص اراک اقامه کرده و دادگاه پس از رسیدگی دعوی را ثابت تشخیص داده و طبق حکم شماره 735-26/7/72 خوانده را به پرداخت نفقه زوجه از قرار ماهیانه پنج هزار تومان محکوم نموده است – محکوم علیه در مهلت قانونی از این حکم تجدید نظر خواسته و شعبه 7 دیوان عالی کشور اعتراض را موجه ندانسته و رأی شماره 1362/7-25/12/72 را بر ابرام و تأیید حکم دادگاه صادر کرده است.
2- به حکایت پرونده 8/30/970 شعبه 30 دیوان عالی کشور بانو بیدار علیه شوهر خود دعوی مطالبه نفقه را در شعبه 112 دادگاه مدنی خاص تهران مطرح ساخته و دادگاه پس از رسیدگی حکم شماره 52/30 مورخ 28/1/73 را بر محکومیت زوج به پرداخت نفقه زوجه در مدت 7 ماه صادر کرده و محکوم علیه در مهلت قانونی از این حکم تجدیدنظر خواسته است شعبه 30 دیوان عالی کشور به این استدلال که قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها از تاریخ 26/6/72 لازم الاجراء بوده و حکم نفقه را قطعی و غیر قابل تجدید نظر اعلام داشته بنابراین با قطعی بودن حکم صادره پرونده معد طرح در دیوان عالی کشور نبوده و بر رد اعتراض تجدید نظر خواه اعلام نظر می شود.
ب- دعوی تمکین زوجه:
1- به حکایت پرونده 25/9/912 شعبه نهم دیوان عالی کشور آقای محسن ... علیه همسر خود دعوی تمکین در شعبه 15 دادگاه مدنی خاص تبریز اقامه نموده و مدعی شده که همسر او تمکین نمی کند. بانو صفیه هم منزل جداگانه خواسته و بالاخره دادگاه به دعوی طرفین رسیدگی کرده و حکم شماره 158-157-24/7/72 را بر محکومیت زوجه به تمکین از شوهر خود صادر نموده است. محکوم علیها از این حکم تجدید نظر خواسته که در شعبه نهم دیوان عالی کشور طبق دادنامه شماره 749/9-27/11/72 ایراد شده است.
2- به حکایت پرونده 24/30/946 شعبه 30 دیوان عالی کشور آقای محمد ... علیه همسر خود در دادگاه مدنی خاص خرم آباد اقامه دعوی نموده والزام همسر خود را به تمکین تقاضا کرده است – دادگاه مزبور پس از رسیدگی دعوی را ثابت دانسته و حکم شماره 584-12/7/72 را بر تمکین زوجه از شوهرش صادر نموده است محکوم علیها از این حکم در مهلت قانونی تجدید نظر خواسته و شعبه 30 دیوان عالی کشور رأی شماره 5/30-7/1/73 را به این شرح صادر نموده است «با توجه به قسمت سوم از ماده 9 قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها – نظر به این که احکام صادره از دادگاه ها در مورد الزام به تمکین قطعی می باشد لذا درخواست تجدید نظر خواهی مردود است.
ج- دعوی حضانت:
1- به حکایت پرونده 11/19/947 شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور بانو شهین دخت به طرفیت پدر مرحوم شوهرش در دادگاه حقوقی 2 مستقل تکاب قائم مقام دادگاه مدنی خاص اقامه دعوی نموده به این توضیح که شوهرش در سال 1369 فوت شده و خوانده پنج فرزند او را گرفته است در صورتی که حضانت بچه ها با او می باشد و از این لحاظ تقاضای رسیدگی و تشخیص حضانت خواهان و استرداد فرزندان خود را نموده است دادگاه پس از رسیدگی دعوی خواهان را بر طبق ماده 1171 قانون مدنی ثابت تشخیص داده و حکم شماره 83-3/8/72 را بر حضانت خواهان و استرداد اطفال به او صادر کرده است – محکوم علیه در مهلت قانونی تجدید نظر خواسته و شعبه 19 دیوان عالی کشور رأی شماره 11/73-21/1/73 را بر تأیید حکم بدوی صادر نموده است.
2- به حکایت پرونده 12/30/9703 شعبه 30 دیوان عالی کشور آقای قربانعلی ... به طرفیت همسر مطلقه خود به نام بانو زهرا به خواسته اثبات حضانت خود نسبت به فرزند مشترک که دختر می باشد در شعبه 112 دادگاه مدنی خاص تهران اقامه دعوی نموده و مدعی شده که در موقع طلاق، این دختر تحویل مادرش شده ولی در حال حاضر به سن 8 سالگی رسیده و حضانت او با پدر می باشد و تقاضای رسیدگی کرده است دادگاه پس از رسیدگی دعوی خواهان را بر طبق ماده 1269 قانون مدنی ثابت دانسته و حکم شماره 870-25/8/72 را بر حق حضانت پدر و استرداد طفل به او صادر نموده است. بانو زهرا در موعد قانونی درخواست تجدید نظر صادر کرده است - «چون حکم در تاریخ 25/8/72 اصدار یافته برابر قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها که از تاریخ 26/6/72 لازم الاجرا بوده حکم حضانت قطعی و غیر قابل تجدید نظر است بنا به مراتب پرونده معد طرح در دیوان عالی کشور نبوده به رد اعتراض معترض اظهار نظر می شود.
د- دعوی ملاقات طفل:
1- به حکایت پرونده 3/22/860 شعبه 22 دیوان عالی کشور بانو میترا به طرفیّت شوهر سابق خود به خواسته حق ملاقات اطفال در دادگاه مدنی خاص قم اقامه دعوی نموده و مدعی شده که خوانده مانع ملاقات اطفال مشترک می شود و تقاضا نموده که روز و ساعتی برای ملاقات خواهان با فرزندانش معین شود – شعبه 5 دادگاه مدنی خاص قم پس از رسیدگی به شرح حکم شماره 237-25/2/72 مقرر داشته که خواهان در هر ماه یک بار در مدت چهارساعت در محل ساختمان دادگستری از فرزندان خود ملاقات نماید محکوم علیه در مهلت قانونی از این حکم تجدید نظر خواسته و شعبه 22 دیوان عالی کشور به شرح رأی شماره 1061/22-23/12/72 اعتراض را موجه ندانسته و حکم دادگاه را ابرام نموده است.
2- به حکایت پرونده 7/30/970 شعبه 30 دیوان عالی کشور آقای محمد باقر ... به طرفیت آقای محمد قاسم ... به خواسته حق ملاقات بانوه خود در دادگاه مدنی خاص تهران اقامه دعوی نموده و مدعی شده که دخترش فوت شده و مادر یک دختر سه ساله به نام مریم بوده و این دختر نزد پدرش می باشد و تقاضا دارد که حق ملاقات با این طفل به او داده شود شعبه 115 دادگاه مدنی خاص تهران پس از رسیدگی حکم شماره 1490-14/10/72 را صادر کرده تا خواهان با نوه خود ملاقات نماید. پدر مریم از این حکم تجدید نظر خواسته و شعبه 30 دیوان عالی کشور پس از رسیدگی رأی شماره 55/30-27/1/73 را به این شرح صادر نموده است «نظر به این که حکم تجدید نظر خواسته در تاریخ 14/10/72 اصدار یافته و از تاریخ 26/6/72 حسب قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها حکم ملاقات قطعی و غیر قابل تجدید نظر است بنا به مراتب با قطعی بودن حکم، پرونده معد طرح در دیوان عالی کشور نبوده و بر رد اعتراض معترض اظهار نظر می شود.
نتیجه:
1- شعب 7و 9و 19و 22 دیوان عالی کشور احکام صادره از دادگاه های مدنی خاص در دعاوی راجع به نفقه و تمکین زوجه و حق حضانت و ملاقات را قابل رسیدگی تجدید نظر دانسته و به درخواست تجدید نظر محکوم علیه رسیدگی نموده اند لیکن شعبه 30 دیوان عالی کشور به مستفاد از بند 3 ماده 9 قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها مصوب 1372 احکامی را که در این نوع دعاوی صادر شده قابل رسیدگی تجدید نظر و طرح در دیوان عالی کشور نشناخته بنا به مراتب چون از شعب مختلف دیوان عالی کشور نسبت به موارد مشابه رویه های مختلف اتخاذ شده لذا مراتب در اجرای قانون مربوط به وحدت رویه قضائی مصوب 7 تیرماه 1328 جهت اتخاذ تصمیم واحد تقدیم می شود.
معاون اوّل قضائی دیوان عالی کشور
به تاریخ روز سه شنبه 1/9/1373 جلسه وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور به ریاست حضرت آیت الله محمد محمدی گیلانی رئیس دیوان عالی کشور و با حضور جناب آقای مهدی ادیب رضوی نماینده دادستان محترم کل کشور و جنابان آقایان رؤسا و مستشاران شعب کیفری و حقوقی دیوان عالی کشور تشکیل گردید.
پس از طرح موضوع و قرائت گزارش و بررسی اوراق پرونده و اعلام این که: «شعبه 22 دیوان عالی کشور در صدور دادنامه شماره: 1061-23/12/72 در مقام تجدید نظر نسبت به حکم شماره 232-25/2/72 شعبه پنجم دادگاه مدنی خاص قم که قبل از تصویب قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها مصوب 1372 صادر گردیده و طبق قانون تعیین موارد تجدید نظر احکام دادگاه ها و نحوه رسیدگی به آن ها مصوب 1367 رسیدگی و اتخاذ تصمیم قانونی نموده است، لذا موضوع این دادنامه و نیز دادنامه شماره 55/30-27/1/73 شعبه 30 دیوان عالی کشور غیر قابل طرح تشخیص و از دستور جلسه هیأت عمومی خارج می گردد، و استماع عقیده جناب آقای مهدی ادیب رضوی نماینده دادستان محترم کل کشور مبنی بر: «باسمه تعالی: بند 3 ماده 9 تجدید نظر آراء دادگاه ها که از تاریخ 27/6/73 لازم الاجرا بوده، مواردی را که آراء دادگاه های مدنی خاص قابل تجدید نظر شناخته شده را احصاء کرده است و چون در موارد سه گانه ماده مرقوم که آراء دادگاه های مدنی خاص قابل تجدید نظر شناخته شده ذکری از دعاوی نفقه و تمکین زوجه و حضانت طفل و ملاقات با طفل نشده است. بنابراین، دعاوی مذکور قابل تجدید نظر نمی باشد، لذا رأی شعبه 30 دیوان عالی کشور که بر این اساس صادر شده موجه بوده، معتقد به تأیید آن می باشم» مشاوره نموده و اکثریت بدین شرح رأی داده اند:
رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور
«بند 3 ماده 9 قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها که از تاریخ 27/6/1372 لازم الاجرا گردیده، آراء قابل تجدید نظر دادگاه مدین خاص را احصاء و ذکری از نفقه و حضانت و تمکین و ... ننموده است و چون طبق ماده 18 قانون مزبور کلیه قوانین و مقررات مغایر با آن قانون لغو گردیده لذا آراء صادر، نسبت به دعاوی مذکور قابل تجدید نظر نبوده، رأی شعبه 30 دیوان عالی کشور که با این نظر مطابقت دارد صحیح تشخیص می شود. این رأی بر طبق ماده واحده قانون وحدت رویه قضائی مصوب 1328 برای دادگاه ها و شعب دیوان عالی کشور در موارد مشابه لازم الاتباع است.»
آرای مرتبط (12)
- شرط صدور حکم به ضبط اموال ناشی از جرم
- میزان اعتبار آزمایش دی ان ای در اثبات نسب
- دعوای اثبات نسب
- رای شماره 1318-1317 مورخ 1400/05/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- فوت فرجام خوانده قبل از ابلاغ دادخواست فرجامی
- قانون حاکم در تکرار جرایم مواد مخدر
- رای شماره 1627 تا 1629 مورخ 1397/07/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- رای شماره 1748 مورخ 1399/11/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- رای شماره 488 مورخ 1396/05/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- زمان بندی انجام امور مربوط به تطبیق سوابق دوره های چهار ساله نظام قدیم/ترمی واحدی/سالی واحدی به نظام جدید (3-3-6) و دیپل
- رای شماره 140231390002047309 مورخ 1402/08/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- رای شماره 2600 مورخ 1401/10/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی (12)
- نظریه 7/99/1414 — 1399/10/27
- نظریه 7/1400/38 — 1400/02/08
- نظریه مشورتی شماره 7/97/963 مورخ 1397/04/10
- نظریه مشورتی شماره 7/98/546 مورخ 1398/04/12
- نظریه مشورتی شماره 7/96/1673 مورخ 1396/07/23
- نظر مشورتی شماره ۱۳۶۹۱۶/۲۰۲۵۰ مورخ ۱۳۹۲/۰۸/۱۴ معاونت حقوقی ریاست جمهوری
- نظریه مشورتی شماره 7/1402/678 مورخ 1402/09/05
- نظریه مشورتی بدون شماره 36
- نظریه مشورتی شماره 7/97/124 مورخ 1397/01/29
- نظر مشورتی شماره ۲۰۶۳۷ مورخ ۱۳۸۲/۰۶/۰۱ معاونت حقوقی ریاست جمهوری
- نظریه مشورتی شماره 7/1400/38 مورخ 1400/02/08
- نظریه 7/1401/236 — 1401/04/08
نشستهای قضایی (9)
- تکلیف پرونده بازرسی در شرایط متواری بودن متهمان
- رفع سد معبر از واحدهای تجاری با ملکیت رواقها
- اخذ هزینه هنگام تبدیل گواهی حصر وراثت محدود به نامحدود
- مبنای پرداخت دیه
- بررسی ماده 10 قانون مجازات اسلامی
- اعتراض به گواهی عدم امکان سازش غیابی
- تکلیف ملک مشاع پس از دو بار مزایده و عدم فروش
- آزادی محکوم علیه بدون اخذ تأمین
- مسئولیت بیمه در پرداخت مابه التفاوت دیه پرداختی
مواد مرتبط (8)
- قانون حاکم در تکرار جرایم مواد مخدر
- قانون مربوط به قرارداد پستی جهانی و موافقت نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی جهانی
- قانون اجازه الحاق دولت ایران به قرار داد و مقاوله نامه های پستی جهانی
- ماده واحده ـ موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اندونزی مشتمل بر یک مقدمه، سی و سه ماده و چهار پیوست به شرح پیوست تصوی
- قانون اساسی ج.ا.ا. — دستورالعمل بروزرسانی
- قانون اجازه الحاق دولت ایران بمقررات هواپیمایی کشوری بین المللی
- قانون بـرنـامـه پنجساله هـفتـم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران
- قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (1407 - 1403)
مقرراتِ مرتبط (8)
- دستورالعمل نحوه احتساب و تطبیق آموزش های کارمندان دولت و نحوه بررسی، تایید و صدور گواهینامه های نوع دوم
- آییننامه صدور و ورود کالا و معامله ارز
- آیین نامه تضمین معاملات دولتی
- آییننامه اجرایی ماده 122 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موسسات خدمات انتظامی (حفاظتی و مراقبتی)
- آییننامه اجرایی موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی و دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی
- آییننامه آموزشی دوره پیش دانشگاهی روزانه (سالیواحدی)
- آیین نامه زندانها و موسسات صنعتی و کشاورزی وابسته به زندانها
- آیین نامه امور زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور جمهوری اسلامی ایران
