اصل برائت

#اصل_برائت #اشتغال_ذمه #اثبات #دین #اقرار #دادرسی #جرم #بار_اثبات #تردید #سود #تفسیر #قانون_اساسی #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #بی‌گناهی

جستجوی «اصل برائت» در متنِ قوانین، آرا و نظریات · در 119 سند دیده شده

معنی و توضیح

روابطِ واژه

اصل برائت

هم‌معنی نزدیک: فرض عدم اشتغال ذمه
نوعی از: اصل عملی یا قاعدهٔ حقوقی
موضوع: ادعای دین یا تکلیف
اثر: تا زمان اثبات، شخص مدعی‌علیه اصولاً بری‌الذمه فرض می‌شود
مفاهیم نزدیک: بار اثبات، دین، اقرار
مقابل: اثبات اشتغال ذمه
هم‌خانواده: بری، برائت، بری‌الذمه

اصل برائت

هم‌معنی نزدیک: فرض بی‌گناهی
نوعی از: اصل بنیادین دادرسی کیفری
معنا: شخص تا زمانی که جرم او در مرجع صالح و با ادلهٔ قانونی اثبات نشده، بی‌گناه فرض می‌شود
اثر: بار اثبات بر عهدهٔ مرجع تعقیب است و تردید مؤثر به سود متهم تفسیر می‌شود
مفاهیم نزدیک: حق سکوت، حق دفاع، تفسیر مضیق
مقابل: فرض مجرمیت
هم‌خانواده: برائت، بری، بی‌گناهی. اصل برائت در اصل ۳۷ قانون اساسی و مادهٔ ۴ قانون آیین دادرسی کیفری تصریح شده است

نقشهٔ روابط

هم‌معنی نزدیکعام‌تر / نوعی ازموضوعمفاهیم نزدیکمقابلهم‌خانواده

در روابطِ واژه‌های دیگر

بار اثبات (مفاهیم نزدیک) · اصل صحت (مفاهیم نزدیک) · قرار منع تعقیب (مفاهیم نزدیک) · ادلهٔ اثبات جرم (مفاهیم نزدیک) · انکار اتهام (مفاهیم نزدیک) · حق سکوت (مفاهیم نزدیک) · حکم برائت (مفاهیم نزدیک) · تفسیر مضیق قوانین کیفری (مفاهیم نزدیک) · اصل قانونی‌بودن دادرسی (مفاهیم نزدیک) · دادرسی منصفانه (مفاهیم نزدیک)

ریشه و سیرِ واژه

معنای اولیه: «برائت» در لغت به معناى پاکى، پاک شدن از عیب، دورى، رهایى و خلاص شدن آمده است. ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص ۳۱- ۳۴،« برأ». مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱، ص۲۴۰. «اصل برائت»، از اصطلاحات علم اصول ، با مفاد حکم ظاهری و از اصول عملیه چهارگانه است که از مجموع آنها به « دلیل فقاهتی » یا اصل عملی یاد مى‌شود. مظفر، محمدرضا، اصول‌ الفقه، ج۱، ص۶. نقش اساسى این اصل، تعیین وظیفه عملى براى مکلف در صورت شک در حکم واقعی است؛ یعنى هرگاه مکلف در حرمت یا وجوب شى‌ء یا فعلى، به جهت نبود دلیل یا اجمال آن یا تعارض دو دلیل شک کرد و پس از تفحص، دلیلى نیافت، علماى علم اصول به مقتضاى این اصل، به برائت ذمه و مکلف نبودن وى حکم مى‌کنند مشکینی، علی، اصطلاحات الاصول، ص ۴۶. قدسی، احمد، انوار الاصول، ج ۳،

مفاهیمِ مجاور و مرزشان

اصالت برائت — فرق بین اصالت طهارت و اصالت برائت عبارت است از: ۱. اصالت طهارت فقط در باب طهارت جاری می‌شود، اما اصالت برائت در تمام ابواب فقهی جریان دارد؛ ۲. اصالت طهارت مورد تایید و قبول تمامی اصولیون و اخباری‌ها است، اما برخی منکر اصالت برائت هستند و به همین سبب، اصالت طهارت در اصول عملی بحث نشده است. آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۳۳۸. نائینی، محمد حسین، فوائد الاصول، ج۳، ص۳۹۶. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج۲، ص۱۳. مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص۱۸۲. انصاری، مرتضی، فرائد

ترکیب‌های ثبت‌شده

اصل برائت · اصل برائت کیفری

واژهٔ تنها گاهی چند معنا دارد؛ ترکیب است که معنای حقوقی را قطعی می‌کند.

اسنادی که این واژه در آن‌هاست

همهٔ نتایج در جستجو

تعریف

اصل برائت یا فرض بی‌گناهی (به انگلیسی: Presumption of innocence) یکی از بنیادی‌ترین اصول حقوق کیفری و دادرسی منصفانه در نظام‌های حقوقی مدرن است. بر پایهٔ این اصل، هر فردی که متهم به ارتکاب جرم می‌شود، تا زمانی که تقصیر او طی یک دادرسی علنی، عادلانه و مطابق قانون اثبات نشده باشد، بی‌گناه فرض می‌گردد. در نتیجه، بار اثبات جرم بر عهدهٔ دادستان یا شاکی است و متهم تکلیفی به اثبات بی‌گناهی خود ندارد. این اصل در مادهٔ ۱۱ اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر و مادهٔ ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی تضمین شده است.

منبع: ویکی‌پدیا — اصل برائت (CC BY-SA 4.0)

آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم