اظهارنامه
جستجوی «اظهارنامه» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
آیین دادرسی: سند رسمی قانونی است که به وسیله آن شخص به طور رسمی مطالبات یا حقوق خود را به طرف مقابل مطالبه یا اعلام می‌کند. اظهارنامه پیش‌درآمدی رسمی برای اقامه دعوا در دادگاه است. مثال: خواهان پیش از طرح دعوای مطالبه وجه، اظهارنامه‌ای برای خوانده ارسال کرد.
در روابطِ واژه‌های دیگر
حقوق مالیاتی (مفاهیم نزدیک) · مالیات (مفاهیم نزدیک) · مؤدی مالیاتی (مفاهیم نزدیک) · پروندهٔ مالیاتی (مفاهیم نزدیک) · اظهارنامهٔ برآوردی (هم‌خانواده) · نرخ صفر مالیاتی (مفاهیم نزدیک) · مالیات بر درآمد (مفاهیم نزدیک) · مالیات اشخاص حقیقی (مفاهیم نزدیک) · مالیات اجاره (مفاهیم نزدیک) · تشریفات گمرکی (مفاهیم نزدیک) · اظهارکننده (مفاهیم نزدیک) · حق‌العمل‌کار گمرکی (مفاهیم نزدیک) · رویهٔ گمرکی (مفاهیم نزدیک) · فاکتور تجاری (مفاهیم نزدیک) · پروانهٔ گمرکی (مفاهیم نزدیک) · کالای مجاز (مفاهیم نزدیک) · بدهی شارژ (مفاهیم نزدیک) · مخترع (مفاهیم نزدیک) · حق تقدم (مفاهیم نزدیک) · تاریخ تقاضا (مفاهیم نزدیک)
نام‌های دیگر
مفاهیمِ مرتبط
آیین دادرسی مدنی · ابلاغ · مطالبه حق · دادخواست · دادگاه
تعریف
اظهارنامه روشی قانونی جهت اعلام و مطالبه حقوق است. بنابر ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی هر کس می‌تواند قبل از تقدیم دادخواست، حق و حقوق خود را به وسیله اظهارنامه از دیگری درخواست نماید به شرط اینکه زمان مطالبه رسیده باشد. از اینرو اظهارنامه در مسائل یا دعاوی حقوقی وسیله ایست برای بیان اظهارات خود به طرف مقابل. چون اظهارنامه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در ایران به مخاطب ابلاغ می‌شود بنابراین امکان طرح دعوی بر اساس آن وجود دارد. مثلاً اگر کسی خواهان حق خود باشد (پیش از طرح دعوی قضایی)، می‌تواند اجرا یا استیفای حق خود را به‌وسیله اظهارنامه از طرف مقابل بخواهد و در صورت عدم انجام آن اقدام به طرح دعوی کند. نکته قابل اهمیت در اظهارنامه نبودن محدودیت در زمان تقدیم آن است به عبارت دیگر هر زمان که خواهان اراده کند می‌تواند اظهارنامه را بفرستد. عموماً از اظهارنامه قبل از طرح دعوای اصلی استفاده می‌شود. دادگاه صالح برای ارسال اظهارنامه، دادگاه محل اقامت خواهان است بر عکس دادخواست.
منبع: ویکی‌پدیا — اظهارنامه (CC BY-SA 4.0)
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
لغت‌نامهٔ دهخدا
اظهارنامه. [ اِ م َ / م ِ ] ( اِ مرکب ) نوشته ای که افراد راجع به معاملات و تعهدات خود با طرف در آن اظهاراتی می کنند و بوسیله ای رسمی در ضمن ورقه مزبور ( اظهارنامه ) توسط اداره ثبت اسناد یا دفتر دادگاه ها به طرف ابلاغ می کنند. برای اینکه اظهارنامه اثر قانونی مقصود را داشته باشد باید موعد مطالبه انجام دادن تعهد رسیده باشد. البته در صورتی که مندرجات اظهارنامه از ادب و نزاکت خارج باشد اداره ثبت و دفاتر دادگاهها میتوانند از ابلاغ آن خودداری کنند. ( از قانون آیین دادرسی مدنی ماده 709 و تبصره آن ).
فرهنگ معین
( ~. مِ ) [ ع - فا. ] (اِمر. ) فرم مالیاتی ، فرمی که از طرف ادارة دارایی برای تعیین مالیات کسبه فرستاده می شود.
فرهنگ عمید
هرگونه برگه ای که از طرف کسی یا اداره ای رسماً برای کسی فرستاده می شود و مطلبی را به او خاطرنشان می کند: اظهارنامه گمرکی، اظهارنامه مالیاتی.
دانشنامهٔ آزاد فارسی
اِظهارنامه نوشته ای که روی فرم های مخصوص دادگستری تنظیم و برای مخاطب ارسال می شود و از او می خواهند تا ظرف مهلت معیّن وجهی را بپردازد، یا حقی را اجرا کند یا کاری را انجام دهد یا ترک نماید. مخاطب می تواند در محل مخصوص که روی فرم اظهارنامه مشخص شده، یا با اظهارنامه جداگانه پاسخ دهد. اظهارنامه وسیلۀ رسمی مطالبۀ حق است. معمولاً مدعی قبل از طرح دعوی در دادگاه، طی اظهارنامه ای حق خود را به طور رسمی مطالبه و مطرح می کند تا اگر مخاطب استنکاف ورزید، دلیل کافی برای ارائه به دادگاه داشته باشد. مثلاً طبق مادۀ ۱۷۱ قانون آئین دادرسی مدنی «سرایدار، خادم، کارگر و به طورکلی هر امین دیگری، چنانچه پس از دَه روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامۀ مالک، مبنی بر مطالبۀ مال امانی، از آن رفع تصرف ننماید، متصرف عدوانی محسوب می شود». اظهارنامۀ ثبت ملک، اظهارنامۀ ثبت شرکت تجاری، اظهارنامۀ ثبت اختراع و علائم تجاری، هر یک فرم چاپی مخصوصی است که متقاضی باید برای درخواست ثبت موضوع مربوط، تنظیم و به ادارۀ ثبت تسلیم کند. همچنین است اظهارنامۀ مالیاتی که مؤدّی بایستی به حوزۀ دارایی مربوط تسلیم کند.
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم