تنقیح مناط
در فرهنگهای حقوقی
- فرهنگِ فارسی⇐انگلیسی
- analogy; ascertainment; be inference; of the b asic doctrine behind any specific law-making; find; finding out the doctrinal basis of any specific lawmaking
جستجوی «تنقیح مناط» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
الغای خصوصیت: تفاوت الغای خصوصیت با تنقیح مناط: تنقیح مناط عبارت است از به دست آوردن ملاک و حکم با حذف ویژگیهایى که احتمال مى رود جزء علت باشند، که نتیجه آن تعمیم موضوع حکم است ؛
ریشه و سیرِ واژه
- معنای اولیه
- تنقیح در لغت به معنای تهذیب و تمییز است و کلام مُنَقَّح، کلامی است که حشو و زائد در آن نباشد. همچنین مناط به معنای جایِ آویختن از ریشه نوط به معنای آویختن است مختار الصحاح، محمد بن ابیبکر زین الدین رازی، ج۱، ص۳۲۱، ذیل «نوط»، بیروت ۱۹۸۸. مختار الصحاح، محمد بن ابیبکر زین الدین رازی، ذیل «نقح»، بیروت ۱۹۸۸. لسان العرب، ابن منظور، ج۷، ص۴۱۸. ذیل «نوظ». لسان العرب، ابن منظور، ج۲، ص۶۲۴ و ۶۲۵. ذیل «نقح». المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، احمد بن محمد فیومی، ج۲، ص۶۳۰، ذیل «نوط»، بیروت (بیتا). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، احمد بن محمد فیومی، ذیل «نقح»، بیروت (بیتا). و مجازاً به معنای علت به کار میرود. البحر المحیط فی اصول الفقه، محمد بن بهادر زرکشی، ج۵، ص۲۵۵، به نقل از ا
مفاهیمِ مجاور و مرزشان
- ص العله با تنقیح مناط — با وجود این شباهت ها میان قیاس منصوص العله و تنقیح مناط، تفاوت اساسی میان آن دو در این است که اصطلاح نخست تنها در مورد حکمی به کار میرود که علت آن به طور صریح در نص مربوط به آن آمده باشد. برخلاف تنقیح مناط که علت حکم در نص مربوطه، به طور صریح ذکر نشده و فقیه تنها از راه قرائن داخلی و خارجی و با بهره گیری از مناسبت حکم و موضوع، به مناط حکم دست یافته و بر طبق ضوابطی، آن را به غیر مورد منصوص، تعمیم میدهد. در جای خود، این ضوابط را بیان خواهیم کرد. در این جا مناسب است به ضابطهای اشاره کنیم که آیةا
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم
