حقوق کیفری

تعریف

حقوق کیفری، حقوق جزایی، حقوق جزا یا حقوق جنایی شاخه‌ای از حقوق عمومی است که به بررسی حمایت‌های دولت از حقوق افراد و ارزش‌های جامعه می‌پردازد. اساساً قوانین جزایی آفریننده حقوق برای افراد جامعه نیست؛ بلکه تنها افراد را مجبور به رعایت حقوق و ارزش‌ها می‌کند. به همین دلیل است که حقوق جزا را، «حقوق ارزشها» نیز نامیده‌اند. مشخصه بارز حقوق جزا (کیفری)، ضمانت اجرای شدید آن است. این مجازات و کیفر است که حقوق جزا را به رشته‌ای سرکوبگر، در مقابل سایر گرایش‌ها تبدیل کرده است. از آن‌جا که این ابزار تنها در اختیار حاکمیت است، حقوق جزا را شاخه‌ای از حقوق عمومی دانسته‌اند. حقوق کیفری بر اساس حوزه قضایی متفاوت است. برخلاف حقوق کیفری، در حقوق مدنی بیشتر بر حل‌وفصل اختلافات و جبران خسارت قربانی تأکید می‌شود تا مجازات یا بازپروری مجرم. آئین دادرسی کیفری یک فعالیت رسمی است که واقعیت ارتکاب جرم را تأیید می‌کند و اجازه می‌دهد تا رفتار تنبیهی یا توانبخشی مجرم صادر شود. از مهم‌ترین مراجع رسیدگی به جرایم کیفری در ایران، دادگاه انقلاب، دادسرا و دادگاه عالی انتظامی قضات، دادگاه کیفری یک، دادگاه کیفری دو و … می‌باشند.

منبع: ویکی‌پدیا — حقوق کیفری (CC BY-SA 4.0)