رضا

#رضا #قصد_انشاء #عمل_حقوقی #اکراه #قرارداد #تراضی #اشتباه_مؤثر #معاملهٔ_اکراهی #اجبار

جستجوی «رضا» در متنِ قوانین، آرا و نظریات

معنی و توضیح

روابطِ واژه

نقشهٔ روابط

در روابطِ واژه‌های دیگر

بیع (ارکان و مفاهیم وابسته) · عقد (ارکان) · اکراه (مفاهیم نزدیک) · قصد انشاء (مفاهیم نزدیک) · عقد رضایی (مفاهیم نزدیک) · عقد رضایی (هم‌خانواده) · نکاح (ارکان) · قرارداد الکترونیکی (ارکان) · رضایت آگاهانه (هم‌خانواده) · رضای زوجین (هم‌خانواده) · قصد انشا (مفاهیم نزدیک) · معاملهٔ اکراهی (مفاهیم نزدیک)

ریشه و سیرِ واژه

معنای اولیه

رضا در لغت به معنای خشنودی ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، راغب اصفهانی، ج‌۲، ص۸۰. و ضد سخط قاموس قرآن، سید علی اکبر قرشی، ج‌۳، ص۱۰۴. است و به معنای اختیار کردن مصباح المنیر، احمد بن محمد معزی فیومی، ص۲۳۰. نیز آمده است و اصل این ماده به موافقت میل آدمی به آنچه با آن مواجه است التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، ج‌۴، ص۱۵۲. دلالت دارد.

مفهوم

رضایت به معنای خشنودی و خرسندی است که در باب بیع ، نکاح و ... به آن پرداخته شده است.

مفاهیمِ مجاور و مرزشان

• تسلیم — مقام تسلیم ، به معنای رضا نزدیک است و در درجه‌ای بالاتر از رضا قرار دارد. زیرا تسلیم عبارت است از ترک کردن طلب و سپردن همه امور به خدا ، بدون آنکه به آنها وابستگی داشته باشد؛ پس آن بالاتر از رضا است؛ زیرا در مرتبه رضا افعال خدا موافق سلیقه فرد است و به آن راضی است ولی در مرتبه تسلیم، موافقت و مخالفتی وجود ندارد و همه آن به خدا واگذار شده است. اوصاف الاشراف، خواجه نصیرالدین طوسی، ص۱۱۰.
• توکل — مقام «رضا» غیر از مقام توکل است بلکه از آن عالی‌تر است؛ زیرا که «متوکل» طالب خیر و صلاح خویش است و حق تعالی را در تحصیل خیر و صلاح وکیل کند و «راضی» در تحصیل خیر و صلاح، خود را فانی کرده است و از برای خود اختیاری نکند. چنانچه از بعض اهل سلوک پرسیدند: «چه می‌خواهی؟» گفت: «می‌خواهم که نخواهم» که مطلوب او مقام «رضا» بود. شرح چهل حدیث، روح‌الله موسوی خمینی، ص۲۱۷.
• سخط — رضا، ترک سخط است و سخط عبارت از اینکه انسان، غیر آنچه خدا مقدر فرموده طلب کند و آن را برای خود اولی و سزاوارتر بپندارد، آن‌هم در مواردی که یقین به فساد و صلاح آن ندارد و این حرام است و در شرع مقدس از آن نهی شده است. راه نجات(ترجمه کتاب منهاج النجات)، ملامحسن فیض کاشانی، ص۱۷۵. در حدیث آمده است که هر کس به قضاء من رضا ندهد و بر بلای من شکیبا نباشد و نعمت‌هایم را سپاس نگذارد پس از زمین و آسمان من خارج شود و پروردگاری غیر از من برای خود اختیار نماید. بحار الأنوار، ج۷۹، ص۱۳۲.

نام‌های دیگر

قصد · اراده

زیرمجموعه‌ها و اقسام

رضای ضمنی · رضای صریح

مفهومِ کلی‌تر

شرایط اساسی صحت معاملات

مفاهیمِ مرتبط

انشاء · قصد انشاء

آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم