مشروعیت

تعریف

در علوم سیاسی، مشروعیت سیاسی (به انگلیسی: Political legitimacy) یا مختصراً مشروعیت مفهومی برای توصیف داشتن حقِ اقتدارِ دولت (یا رژیم، حکومت و غیره) بر کنش‌های جامعه است. در نظام‌های سیاسی که این امر صادق نیست، رژیم‌های نامحبوب به این علت دوام می‌آورند که گروهی کوچک و بانفوذ از نخبگان، آنها را مشروع تلقی می‌کنند. در فلسفۀ اخلاق، اصطلاح مشروعیت اغلب به صورت مثبت به عنوان جایگاه هنجاری اطلاق می‌شود که مردم به نهادها، مناصب و اعمال حاکمان خود اعطا می‌کنند، بر اساس این باور که اعمال حکومت آنها، استفاده‌هایی مناسب از قدرتِ مشروع یک حکومت قانونی است. سیسرون این واژه را برای بیان قانونی‌بودن قدرت به‌کار برد. بعدها واژهٔ مشروعیت در اشاره به روش‌های سنتی، اصول قانون اساسی و انطباق با سنت‌ها به‌کار برده شد. در عصر روشنگری، جان لاک عنصر «رضایت» را نیز به معنای آن افزود و رضایت را پایه و اساس فرمانروایی مشروع دانست. در دوران مدرن برای نخستین بار ماکس وبر مفهوم مشروعیت را به صورت مفهومی عام بیان کرد. به عقیدهٔ او، مشروعیت بر «باور» مبتنی است و از مردم اطاعت می‌طلبد. قدرت فقط وقتی مؤثر است که مشروع بوده باشد.

منبع: ویکی‌پدیا — مشروعیت سیاسی (CC BY-SA 4.0)