مفسد فی‌الارض

تعریف

محاربه، جرمی است در فقه و حقوق اسلامی به‌معنای سلاح کشیدن به روی مردم، به قصد ترساندن آنان. از دیدگاه قرآن کسی که با دزدی بر سر گردنه‌های بیرون از شهر یا داخل شهر با تهدید اسلحه، مردم را بترساند و به جان و مال آنها تجاوز کند، مانند این است که با خدا و رسول خدا به جنگ برخاسته است. مجازات محاربه جزء حدود است و در قرآن، در آیه ۳۳ سورهٔ مائده، بیان شده است. طبق این آیه، مجازات محاربه یکی از چهار مجازات اعدام، به صلیب کشیدن، قطع دست و پای مخالف یا تبعید است. به انجام دهندهٔ این جرم، محارب یا مفسد فی‌الارض می‌گویند. همانا کیفر کسانی که به محاربه با خدا و رسولش برمی‌خیزند و برای فساد بر زمین می‌کوشند، قتل یا به دار آویختن یا بریدن دست‌ها و پاهای‌شان به‌طور معکوس یا تبعید آن‌هاست. این مایهٔ خواری و رسوایی آنان در این جهان است و در آخرت نیز عذاب بزرگی خواهند داشت. این آیه از مهم‌ترین آیات مربوط به احکام کیفری در قرآن است که مباحث مفصّلی در کتب فقهی و تفسیر را دامن زده و در مورد مفهوم و مصادیق آن نظرات مختلفی ابراز شده است. محاربه و افساد فی الارض هرچند شباهت دارند، ولی متفاوت هستند. هر محاربی، مفسد فی الارض تلقی می‌شود ولی هر مفسد فی الارضی، محارب نیست، مگر این‌که عمل او مسلحانه باشد. محاربه در لغت به معنای «جنگیدن» و افساد فی‌الارض به‌معنای «تباه‌کاری در زمین» است.

منبع: ویکی‌پدیا — محاربه (CC BY-SA 4.0)