صفحهٔ اول ›
سازمان مدبریت و برنامهربزی کشور
سازمان مدبریت و برنامهربزی کشور
سازمان مدبریت و برنامهربزی کشور
⚠ این متن با نرمافزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
جمهوری اسلامی ابران
سازمان مدبریت و برنامهربزی کشور
راهنمای برفامهریزی» مدیریت و تعیین
بهمنعلو ر استفاده محدد
ضابطه شماره ۶۷۵
معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی وزارت نیرو
امور نظام فنی و اجرایی دفتر استانداردهای فنی, مهندسی. اجتماعی و زیستمحیطی آب و آبفا
3233333 ادا با ۱ ات۱۸ ۱۱۱
۱۳۹۴
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
(1
رباست مور
ات یر
باسمه تعالی
سازمان سرت و رام رم 9 مور
ربیس سازمان
۳۴۴
بخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران
بخشنا ۱۳۹۳۳۴
موضوع: راهنمای برنامهریزی. مدیربت و تعیین تعرفههای پساب تصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و مواد (۶) و (۷) آییننامه استانداردهای اجرایی طرحهای
عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲ و در چارچوب نظام فنی و اجرابی کشور (موضوع تصویبنامه شماره
۹ ت ۳۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست ضابطه شماره ۶۷۵ امور نظام فنی
و اجرایی, با عنوان «راهنمای برنامهریزی» مدیریت و تعیین تعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب
بهمنغطور استفاده مدد» از نوع گروه سوم ابلاغ میشود.
رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر, از تاریخ ۱۳۹۴/۱۰/۰۱ الزامی است.
امور نظام فنی و اجرابی این سازمان دریافتکننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این
ضابطه بوده و اصلاحات لازم را اعلام خواهد کرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
خواننده گرامی:
امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به
تهیه این ضابطه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان. این اثر
از این رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مرانب را به صورت زیر
|ا- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید.
۳- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید.
۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید.
۴- نشانی خود را برای نماس احتمالی ذکر فرمایید.
کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت.
نشانی برای مکانبه: تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علیشاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشورء امور نظام فنی و اجرایی
۷۱0222 وان 1 ۱
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
باسمه تعالی
استفاده از فاضلاب شهری تصفیه شده به عنوان یک منبع آب جایگزین» در اقصی نقاط دنیا افزایش یافته و رویکرد
جهانی. نشان دهنده افزایش روز افزون استفاده از این منبع غیرمتعارف در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است.
تجربیات بهرهگیری از فاضلاب تصفیه شده. معایب و مزایای بهرهگیری از این منبع را تا حدی روشن ساخته است.
با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیتهای منابع آب در ایران, تهیه راهنما و استانداردهای
مرتبط در این بخش از اولویت ویژهای برخوردار میباشد.
با توجه به اهمیت مبحث فوق. امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه
ضابطه «راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین تعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد» را با
هماهنگی امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید
و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی, براساس ماده ۲۳ قانون برنامه
و بودجه. آییننامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی و اجرایی کشور (مصوب شماره
۹ت ۳۹۷ ه- مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردید.
علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در
مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این ضابطه از کارشناسان محترم درخواست میشود موارد اصلاحی را به
امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافشت شده را
بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این
حوزه. نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهرهبرداری عموم.
اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین
مطالب آن صفحه درج شدهاست که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از
اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود.
بدین وسیله معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی از تلاش و جدیت رییس امور نظام فنی و اجرایی جناب آقای مهندس
غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم آمور نظام فنی و اجرایی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و
معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیرو جناب آقای مهندس تقی عبادی و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن
این ضابطه. تشکر و قدردانی مینماید و از ایزد منان توفیق روزافزون همه این بزرگواران را آرزومند میباشد. امید است
متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این ضابطه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند.
غلامرضا شافعی
معاون فنی و توسعه امور زیربنایی
تابستان ۱۳۹۴
أ
-------- صفحهٔ بعد --------
تهیه و کنترل «راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین تعرفههای پساب تصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور
استفاده مجدد» [ضابطه شماره ۶۷۵]
مجری: معاونت پژوهشی دانشگاه تهران
مشاور پروژه: غلامعلی شرزهای دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران دکترای اقتصاد
اعضای گروه تمیه کننده:
احمد بابایی کارشناس آزاد فوقلیسانس حقوق
غلامعلی شرزهای دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران دکترای اقتصاد
شهاب عراقینزاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران دکترای مهندسی آب
وحید ماجد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران دکترای اقتصاد منابع طبیعی و محیطزیست
اعضای گروه نظارت:
معصومه آذرگون شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور لیسانس مهندسی عمران - عمران
طیبه آریان شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس لیسانس اقتصاد کشاورزی
محمدسهامالدین حاتمی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی لیسانس مهندسی عمران - آب
صنعت آب کشور - وزارت نیرو
اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی مطالعات اقتصادی, تعرفه و خصوصیسازی طرح تهیه ضوابط و معیارهای
معصومه آذرگون شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور لیسانس مهندسی عمران - عمران
طیبه آریان شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس لیسانس اقتصاد کشاورزی
نرگس دشتی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی لیسانس مهندسی آبیاری
صنعت آب کشور - وزارت نیرو
مهدی صادقی شاهدانی دانشگاه علوم اقتصادی دکترای علوم اقتصادی
علیرضا غفاری شرکت مدیریت منابع آب ایران فوقلیسانس مدیریت سیستم و برنامهریزی
علیاکبر قبادی حمزهخانی شرکت مدیریت منابع آب ایران فوقلیسانس مهندسی آبیاری
احمد لطفی شرکت مهندسین مشاور پندام فوقلیسانس مهندسی آبیاری
اعضای گروه هدایت و راهبری سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور:
علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی
فرزانه آقا رمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی
سیّد وحیدالدین رضوانی کارشناس آبیاری و زهکشی, امور نظام فنی و اجرایی
-------- صفحهٔ بعد --------
مقدمه ۱
فصل اول - مروری بر وضعیت آبهای برگشتی و پسابها در کشور ۳
۱-۱- کلیات ۵
۲-۱ منابع آب غیرمتعارف در ایران ۶
۳-۱- پسابها ۸
۱-۳-۱- پسابهای خانگی ۸
۲-۳-۱ ارزیابی منابع آب و پسابها ۹
۳-۳-۱- وضعیت تصفیه پسابها در شرایط موجود ۱۰
فصل دوم - بررسی تجربیات بینالمللی در زمینه تعرفه پساب ۳
۱-۲- کلیات ۱۵
۳-۲- ایالات متحده آمریکا ۱۶
۱-۲-۲- بوستون ۳۱
۲-۲-۲ لس آنجلس ۳۲
۳-۲- کانادا ۳۴
۴-۲- آلمان ۳۶
۵-۲- فرانسه ۳۷
۶-۲- استرالیا ۳۸
۷-۲- کشورهای منا (۱/17:31۸) ۳۰
۸-۲- جمعآوری و بررسی اطلاعات در دسترس از تجارب داخل کشور ۳۱
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهریزی و مدیریت استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۳۳
۱-۳- بررسی برنامهریزی و مدیریت بهرهبرداری از فاضلاب تصفیه شده ۳۵
۳-۳ بررسی نحوه مشارکت سازمانهای ذیربط در وضعیت موجود ۲۳۷
۳-۳- بررسی ملاحظات برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب ۳۷
۴-۳- بررسی الگوریتم اجرایی و گردش کار فروش آب سالم و تعدیل آنها برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۳۹
۵-۳- بررسی فرآیند تخصیص آب سالم و تعدیل آن برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۴
۶-۳- بررسی سیاستهای کلان راهبردی استفاده از فاضلاب تصفیه شده با توجه به اهداف چندگانه تصفیه ۴۶
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست مطالب
فصل چهارم - بررسی سناریوهای مختلف تصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ۳۹
۱-۴- بررسی وضعیت مصارف فاضلاب پیش از احداث تصفیهخانه ۵۱
۳-۴ بررسی سناریو تصفیه فاضلاب و جایگزینی آن با منابع موجود و حفظ محیط زیست و آبخوانها در
دشتهای ممنوعه و تعادل بین منابع و مصارف در دشتهای مذکور ۸8
۳-۴ بررسی سناریوی تصفیه فاضلاب صرفا برای یک مصرف از مصارف مختلف ۵۲
۱-۳-۴۳ استفاده از پساب جهت مصارف شهری ۲
۳-۳-۴ استفاده مجدد جهت مصارف صنعتی ۵۵
۳-۳-۴ استفاده مجدد جهت مصارف کشاورزی ۵۸
۳-۴ بررسی سناریوی تصفیه فاضلاب برای استفاده چندمنظوره ۵۹
۵-۴- بررسی سناریوی امکان ذخیرهسازی فاضلاب تصفیه شده در منابع زیرزمینی یا سطحی ۵۹
۶-۴۳- بررسی محدودیت های تعرفه گذاری برای خرید فاضلاب تصفیه شده از آبفا و فروش فاضلاب تصفیه شده به
مصرفکنندگان در هر سناریو ۳۰
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۶۳
۱-
۵- دادهها و اطلاعات پایه مورد نیاز از فاضلاب کنونی تصفیه شده ۶۵
۱-۱-۵- شناسایی منابع سطحی و زیرزمینی تامین کننده نیازهای آبی کنونی ۶۵
۲-۱-۵ شناسایی نیازهای آبی سیستم (شهری, صنعتی و کشاورزی) و سهم هریک از آنها از منابع آب سالم
سیستم ۶۵
۳-۱-۵- حقابههای کنونی و فرآیند تخصیص از منابع مختلف آبی ۶۶
۴-۱-۵- کیفیت مورد نیاز آب برای مصرف کنندههای مختلف ۶۶
۵-۱-۵- هزینههای بهرهبرداری از منابع آب گوناگون آب برای مصرفکنندگان مختلف ۷۹
۶-۱-۵- تعرفه کنونی بهرهبرداری از منابع گوناگون آب برای مصرفکنندگان مختلف ۸۴
۷-۱-۵- میزان حجم خروجی تصفیهخانه فاضلاب شهری و توزیع آن در زمانهای مختلف ۸۵
۸-۱-۵- پیامدهای زیست محیطی و بهداشتی رهاسازی فاضلاب ۹۱
۹-۱-۵- مصرفکنندگان کنونی فاضلاب ۹۴
۲-۵- محاسبه هزینههای تصفیه فاضلاب و انتقال آن به محل مصرف برای سیستم مورد مطالعه ۹۶
۱-۲-۵- محاسبه هزینههای سرمایهگذاری ۹۷
۲-۲-۵- محاسبه هزینه بهرهبرداری ۹۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۳-۲-۵ محاسبه هزینه حاشیهای تصفیه فاضلاب به ازای استانداردهای کیفیت مختلف خروجی و زدودن
آلایندههای مختلف ۹۸
۳-۳-۵ محاسبه هزینه حاشیهای افزایش اطمینانپذیری در صورت وجود اطلاعات کامل ۱۱
۱-۳-۵- محاسبه فواید کاهش اترهای زیست محیطی شامل کاهش آلودگی آب ۱۰۳
۲-۳-۵- فایده حاشیهای جایگزینی منابع آب و شرایط مختلف کمبود و مازاد آب ۱۹۵
۳-۳-۵ فایده کاهش ریسک بیماری ناشی از انتشار فاضلاب شهری ۱۰۶
۴-۳-۵- ارزش پساب برای تولید محصولات زراعی نظیر افزایش محصول و کاهش کوددهی ۱۷
فصل ششم- تعرفهگذاری برای سنار بوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ۱۷۷
۱-
۶- کلیات ۱۱۹
۶ محاسبه منافع حاصل از طرح برای فروشندگان و مصرفکنندگان فاضلاب تصفیه شده ۱۳۲
۳-۶- نعیین تمایل به پرداخت مصرفکنندگان در سناریوهای خاص ۱۳۳
۱-۳-۶- وجود منابع آبی جایگزین ۱۳۴
۲-۳-۶- عدم وجود منابع آبی جایگزین ۱۳۴
۳-۳-۶ بررسی سناریوهای مصارف مختلف پساب ۱۲۳۶
۴-۶- تعیین محدودیت اجرایی خاص سناریوهای مختلف ۱۲۳۷
۵-۶- تعیین محدودیتهای قانونی و مقرراتی خاص سناریوهای مختلف ۱۳۸
۶-۶- تعیین محدوده قیمتگذاری ۱۳۰
۱-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی ۱۳۱
۲-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت ۱۳۱
۳-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه ۱۳۱
۳-۶۶ پوشش هزینه های اجرایی» عملیاتی و مدیریت. تامین سرمایه توسعهای و هزینههای پیشگیری و
کنترل آلودگی ۱۳۲
۷-۶- در نظر گرفتن ضرورت تامین منابع مالی, بازیافت هزینهها و خودگردانی تصفیهخانهها ۱۳۳
۸-۶- تعیین ساختار تعرفه خرید فاضلاب تصفیه شده از آبفا و ارائه پشنهادهای لازم ۱۳۵
۹-۶- تعیین ساختار تعرفه فروش به مصرفکنندگان و ارائه پیشنهادهای لازم ۱۳۷
3
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل هفتم - راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۱۳۹
۱-
۷- کلیات ۱۴۱
۲-۷- ملاحظات فقانونی و سازمانی ۱۳۱
۱-۲-۷- بررسی فرآیندهای سازمانی برای تحویل و فروش پساب ۱۳۱
۳-۲-۷ بررسی مجوزهای قانونی مورد نیاز برای نرخگذاری ۱۳۲
۳-۲-۷- بررسی نحوه انجام معامله و مقررات مربوط به آن ۱۳۲
۳-۲-۷- بررسی مجوزهای لازم برای معاملات بین سازمانی ۱۳۳
۳-۷ ملاحظات برنامهریزی و مدیریت ۱۳۴
۱-۳-۷- بررسی ملاحظات برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب ۱۳۴
۲-۳-۷ - بررسی الگوریتم اجرایی و گردش کار فروش آب سالم و تعدیل آنها برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۱۴۶
۳-۳-۷ بررسی فرآیند تخصیص آب سالم و تعدیل آن برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۱۳۷
۴-۳-۷ - بررسی سیاستهای کلان راهبردی استفاده از فاضلاب تصفیه شده با توجه به اهداف چندگانه تصفیه ۱۵۰
۴-۷- سناریوهای مختلف استفاده از پساب ۱۵۰
۱-۴-۷ بررسی وضعیت مصارف فاضلاب پیش از احدات تصفیهخانه ۱۵۰
۳-۴-۷- بررسی سناریو تصفیه فاضلاب و جایگزینی آن با منابع موجود و حفظ محیط زیست و آبخوان ها در
دشتهای ممنوعه و تعادل بین منابع و مصارف در دشتهای مذکور ۱۵۰
۳-۴-۷ استفاده از پساب جهت مصارف شهری ۱۵۹۱
۴-۴-۷ استفاده جهت مصارف صنعتی ۱۹۳
۵-۴-۷- استفاده از پساب جهت مصارف کشاورزی ۱۵۹۵
۶-۳-۷- بررسی سناریوی امکان ذخیرهسازی فاضلاب تصفیه شده در منابع زیرزمینی یا سطحی ۱۵۶
۵-۷- الگوریتم تعرفهگذاری برای هر سناریو ۱۹۵۷
۱-۵-۷- الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۱ ۱۵۹۷
۲-۵-۷ الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۲ ۱۵۹۷
۳-۵-۷ الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۳ ۱۵۸
۶-۷- تعیین محدوده قیمتگذاری ۱۵۸
۷-۷- تعیین ساختار تعرفه خرید فاضلاب تصفیه شده از آبفا ۱۳۱
۸-۷- تعیین ساختار تعرفه فروش به مصرفکنندگان ۱۳۱
ح
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست مطالب
عنوان
۹-۷- جمعبندی و نتیجهگیری
منابع و مراجع
عنوان
نمودار ۱-۲- برآورد هزینههای سرمایهگذاری در بخش آب آمریکاء میلیارد دلار آمریکا
شکل ۱-۵- کاربرد آب در بخشهای مختلف
شکل ۲-۵- شماتیک منابع تولید فاضلابهاء فرآیند جمعآوری فاضلاب. تصفیه آن و منابع مصرف
شکل ۳-۵- منحنی «خسارت- کمبود» و تبدیل آن به منحنی «سود- رهاسازی» آب
شکل ۴-۵- منحنی «خسارت - کمبود» و تبدیل آن به منحنی «سود- رهاسازی» آب
شکل ۵-۵- روند نمای محاسبه فواید مستقیم و غیرمستقیم رهاسازی فاضلاب
نمودار ۱-۶- فرآیند مطالعه بهدست آوردن تمایل به پرداخت برای آب تصفیه شده
شکل ۱-۶- شماتیک آلترنتویهای مختلف قیمتگذاری پساب
شکل ۱-۷- شماتیک آلترنتویهای مختلف قیمتگذاری پساب
۱۳۲
۱۸۹۳۵
۱۷۳
۱۶
۸۰
۹۷
۱۹۲
۱۹۲
۱۰۴
۱۴
۱۲۳۶
۱۳۲
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدولها
جدول ۱-۱- میزان پساب شهری حوضهها و درصد تخلیه آنها به منابع آب سطحی و زیرزمینی 1
جدول ۲-۱- حجم فاضلاب تصفیه شده استانهای مختلف از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ (براساس آمار شرکت آب و
فاضلاب) ۱۰
جدول ۳-۱- حجم پسابهای اصلی پیشبینی شده سال ۱۳۰۴ (میلیون مترمکعب) ۱
جدول ۱-۲- تعداد شرکتهای عرضه کننده پساب عضو ۸۸/1۹۸ با توجه به نوع فعالیت ۷
جدول ۲-۲- نوع خدمات ارائه شده توسط شرکتهای عضو ۸۱/5۸ ۷
جدول ۳-۲- روشهای تعرفهگذاری در ۸۱/5۸ ۱۸
جدول ۴-۲- گستره نرخ آب در تعرفههای حجمی مناطق مسکونی ۱۹
جدول ۵-۲- گستره تعرفه نرخ پسابهای صنعتی بر پایه حجم و آلوده کنندهها ۱۹
جدول ۶-۲- حد آستانه برای پسابهای صنعتی ۳۰
جدول ۷-۲- سهم هریک از اقلام درآمدی شرکتهای فاضلاب ۳۰
جدول ۸-۲- تعرفههای پساب در بوستون- سال ۲۰۰۲ ۳۱
جدول ۹-۲- تعرفههای آب در لس آنجلس- شهری ۲۳۳
جدول ۱۰-۲- تعرفههای پساب در لس آنجلس- تجاری. صنعتی و دولتی نها
جدول ۱۱-۲- تعرفهگذاری شرکت آب سیدنی (5۷/۴) ۳۰
جدول ۱۲۳-۲- ساختار سیستم جمعآوری. تصفیه و فروش فاضلاب در کشورهای منتخب ۳۱
جدول ۱۳-۲- محل مصرف فاضلاب تصفیه شده در شرکتهای آب منطقهای ۳۱
جدول ۱-۳- خلاصهای از وضعیت فاضلاب تصفیه شده در برخی از کشورهای دنیا ۳۷
جدول ۱-۴- مقادیر شاخصهای منابع آب برای مصارف تفرجی ۶۰
جدول ۲-۴- انواع سناریوی واگذاری پساب و تعرفههای متناظر آنها ۶۱
جدول ۱-۵- مبانی توصیه شده کیفیت آب برج خنککن (میلی گرم بر لیتر) ۶۹
جدول ۲-۵- مبانی توصیه شده کیفیت آب بویلر ۷۱
جدول ۳-۵- کیفیت مورد نیاز آب فرآیند صنعتی ۳۳
جدول ۴-۵- کیفیت آب بازیافتی در صنایع و پتانسیل فرآً یندهای تصفیه ۷۳
جدول ۵-۵- مقادیر شاخصهای منابع آب برای مصارف تفرجی ۳۷
جدول ۶-۵- مقادیر مجاز پارامترها ی فیزیکی, شیمیایی و زیستی آب برای حیات آبزیان ۷۳۸
جدول ۷-۵- اجزای قیمت تمام شده هرمترمکعب آب شرب ۸
د
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدولها
جدول ۸-۵- قیمت حق بهرهبرداری از تاسیسات آب در شهرکهای صنعتی استان آذربایجان شرقی ۸۲
جدول ۹-۵- جزییات تعرفه شرکتهای آب و فاضلاب ۸۵
جدول ۱۰-۵- اطلاعات کلان بخش فاضلاب کشور ۸۷
جدول ۱۱-۵- میزان و درآمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیهخانههای کشور (۱۳۸۹) ۸۷
جدول ۱۲-۵- دریافت کنندگان و مصرفکنندگان احتمالی فاضلاب ۹۶
جدول ۱۳-۵- فواید مستقیم و غیرمستقیم تصفیه فاضلاب از کاهش آلودگی محیط زیست ۱۵
جدول ۱۴-۵- ارزش کل محاسبه شده برای استفاده از پساب در بخش کشاورزی بر حسب فرصتهای پیشرو ۱۱۵
جدول ۱-۶- خلاصه منافع استفاده از پساب برای فروشندگان» مصرفکنندگان و جامعه ۱۳۳
جدول ۲-۶- آلترناتیوهای مختلف روشهای قیمتگذاری پساب ۱۳۳
جدول ۱-۷- انواع سناریوی واگذاری پساب و تعرفههای متناظر آنها ۱۵۸
د
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
مقدمه ۳۶ ۱
مقدمه
با توجه به محدودیت منابع آبی. وجود اقلیم خشک و نیمه خشک در کشور ء افزایش جمعیت و رشد سریع و روز افزون
تقاضا برای کالاها و خدمات چه در بخش صنعت و خدمات و چه در بخش کشاورزی. ضرورت مدیریت منابع آب و هم
چنین ساماندهی به وضعیت فاضلابهای شهری و صنعتی از اهمیت قابل ملاحظهای برخوردار است. تصفیه فاضلابهای
تولید شده و استفاده مجدد از آنها میتواند بخشی از کمبودهای ناشی از محدودیت منابع آبی را جبران نماید.
- هدف
هدف از تهیه این ضابطه. ارائه راهنمای تعیین تعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب کشور به منظور استفاده
مجدد براساس اصول تعرفهگذاری منابع آب. قوانین حاکم بر این بخش, توجه به اهداف استراتژیک استفاده از فاضلاب
- دامنه کاربرد
این ضابطه میتواند در تصمیمگیری به منظور تعیین تعرفهی پسابهای تصفیه شده به مسوولین امر کمک نماید. با
توجه به این که در تهیه این راهنما ملاحظات متعددی از قبیل محدودیتهای قانونی و سازمانی, ملاحظات برنامهریزی و
مدیریت. استانداردهای مختلف استفاده از پساب و همچنین الگوریتمهای مناسب برای محاسبه نرخ تعرفه ارائه گردیده
است. لذا این راهنما میتواند مورد استفاده تصمیمگیران در این بخش قرار گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
مر وری فر
وصعیت
فصل ۱
آبهای بر گشتی و
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول- مروری بر وضعیت آبهای برگشتی و پسابها در کشور . ٩۹٩۴/۰۳/۱۶ ۵
۱-۱- کلیات
جهانی, نشان دهنده افزایش روز افزون استفاده از این منبع غیرمتعارف در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است.
سه دلیل عمده افزایش تمایل به استفاده از این منبع عبارتند از:
۲- استفاده از این منبع آب نامتعارف به عنوان راهکاری برای مقابله با کم آبی
۳- قابلیت رقابت فاضلاب تصفیه شده با برخی از منابع آب و در برخی از مصارف
مهمترین مزایای استفاده از فاضلاب تصفیه شده میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- کاهش تنشهای آبی
- منبعی مطمئن برای تمام فصول که تغییرات عمده و طبیعی سار منابع آب را ندارد
- کاهش بار آلودگی در رودخانهها و سایر منابع آب دریافت کننده فاضلاب
- افزایش درآمد مصرفکنندگان (با کاهش میزان کود دهی و افزایش محصول)
- کاهش نیاز به کوددهی شیمیایی
علیرغم مزایای فوق, استفاده از فاضلاب تصفیه شده معایب و محدودیتهای واضحی نیز دارد که عمدتا عبارتند از:
- افزایش ریسک آلودگی در مصرفکنندگان
- هزینهبر بودن تصفیه فاضلاب بهویژه برای رعایت استانداردهای سختگیرانه
آنجچه در این راهنما به آن پرداخته میشود. تعرفهگذاری در فرآیند برنامهریزی استفاده از فاضلاب تصفیه شده است.
هدف این است که راهنمایی برای محاسبه پساب بها براساس اصول تعرفهگذاری منابع آب. قوانین مرتبط موجود و توجه
به اهداف استراتژیک استفاده از فاضلاب تصفیه شده به عنوان منبع جدید در قالب مدیریت یکپارچه منابع آب. ارائه شود.
به طور خلاصه برای تعرفهگذاری پساب تصفیه شده در چارچوب برنامهریزی جامع منابع آب میتوان به موارد زیر
اشاره نمود:
- تعرفهگذاری پساب باید براساس یک استراتژی شکل بگیرد نه صرفا براساس یک دیدگاه کوتاه مدت.
مصرفکنندگان». «توجه به منافع استفاده از پساب و ترویج استفاده از آن بهمنظور بهرهگیری از این منافع» و
«نعدد اطلاعات مورد نیاز» اشاره نمود. برای بیشینه کردن فواید حاصل از استفاده از پساب تصفیه شده»
برخورد صحیح با این چالشها لازم است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ۶ راهنمای برنامهریزی» مدیریت و تعیین تعرفههای پساب نصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- تعرفهگذاری کارا نیازمند تعیین قیمتهای مختلف برای مصرفکنندگان گوناگون است که براساس نوع مصرف
و مکان مصرف. متفاوت خواهد بود. عوامل موثر در این رابطهء سطوح کیفی مختلف مورد نیاز برای مصرف
کنندگان مختلف و تمایل به پرداختهای گوناگون میباشد.
- سیاستهایی نظیر ترویج استفاده از پساب تصفیه شده و رقابت برای انجام این کار باید در قالب مدیریت
یکپارچه منابع آب مورد بررسی قرار گیرد.
راهنمای حاضر در قالب ۸ فصل و یک پیوست تنظیم شده است. پس از مقدمه ارائه شده, بهمنظور ارائه تصویری از
منابع آب غیرمتعارف در ایران» آمار و اطلاعاتی براساس گزارش «برنامه جامع سازگاری با اقلیم (تعادل بخشی بین منابع
و مصارف آب در حوضههای آبریز» تهیه شده توسط شرکت مهندسی جاماب ارائه میشود. انتظار این است که پس از
ارائه موارد فوق. تصویر نسبتا روشنی از وضعیت پساب و تصفیه آن با دید امکانات برنامهریزی این مولفه در قالب منابع
آب کشورء ترسیم شود. در فصل دوم قوانین و مقررات موجود و مرتبط با جنبههای مختلف پساب و بهویژه تعرفهگذاری
آن» ارائه میشود.
فصل سومء به مروری بر منابع و مراجع بینالمللی میپردازد. با این هدف که الگوهای مناسب برای
تدوین راهنمای ملی تعرفهگذاری از آنها قابل برداشت باشد.
فصل چهارم با مروری بر مفاهیم مدیریت یکپارچه منابع
آب و ارائه مولفهها و مفاهیم آن ارتباط بین مطالعه حاضر و قالبهای مدیریت یکپارچه منابع آب را ارائه مینماید. در
فصل پنجم سناریوهای ممکنی که نقش پساب را در چرخه منابع و مصارف آب روشن میسازد. ارائه میشود. هدف از
مطالب ارائه شده در این فصل, ارائه دستهبندی مناسبی برای ارائه راهنمای تعیین تعرفه در حالتها (سناریوهای)
مختلف میباشد. در نهایت با هدف بهرهگیری از مطالعات انجام شده داخلی, مروری بر مطالعات انجام شده صورت گرفته
است که مجموعه موارد. در پیوست راهنما ارائه شده است. هدف از بررسی پیشینه مطالعات. استفاده از تجارب موجود در
بخشهای مختلف تدوین راهنمای مورد نظر میباشد. در فصل ششم فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه
شده برای سناریوهای مختلف مورد بررسی قرار میگیرد. در فصل هفتم اصول تعرفهگذاری ارائه میشود و در نهایت در
فصل هشتم راهنمای تعرفهگذاری تدوین و ارائه میگردد.
۲-۱- منابع آب غیرمتعارف در ایران
استفاده از آبهای نامتعارف یکی از فرصتهای پیش رو است که باید حداکثر استفاده را از آن برد. کاهش هزینه آب
شیرین کنها و امکان استفاده از فاضلاب تصفیه شده امکان بهرهگیری از منابع آب نامتعارف را بیش از پیش نموده است.
بیش از دو سوم آب مصرفی در بخشهای خانگی و صنعت و معدن به صورت فاضلابها به محیط برگشته و به نوعی
موجب آلودگی منابع آب و خاک میشود. از سوی دیگر همین پسابها پس از انجام فرآیندهای لازم تبدیل به منابع آب
جایگزین و مناسب برای مصارف گوناگون بهویژه کشاورزی میشوند.
بنابراین استفاده از این منابع ضمن پاسخگویی به بخشی از تقاضاهاء میتواند در کاهش مسایل زیست محیطی و
کیفی آب نیز موثر باشد. شایان ذکر است که حجم پسابهای بخش مصارف خانگی و صنعتی کشوردر حال حاضر به
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول- مروری بر وضعیت آبهای برگشتی و پسابها در کشور . ٩۹٩۴/۰۳/۱۶ ۷
ترتیب برابر با ۴۰۶۶ و ۵۷۹ میلیون مترمکعب تخمین زده میشود که براساس پیشبینیهای انجام شده در دو دهه آینده
عمدتا بهدلیل افزایش جمعیت به ترتیب حدود ۱/۳ و ۴ برابر خواهد شد [۱].
در حال حاضر حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب از فاضلابهای شهری جمعآوری و پالایش میشود و نحوه تخصیص و
بهرهبرداری از آنها توسط شرکتهای آب منطقهای در دست برنامهریزی میباشد. با توجه به طرحهای در دست اجرای
شرکتهای آب و فاضلاب استانی کشورء حجم پسابهای قابل بهرهبرداری از پسابهای شهری در مقایسه با سایر
کشورها نسبت بالایی ارزیابی میشود. با توجه به وابستگی مستقیم فاضلاب شهری به سرانه مصرف آن براساس مقایسه
متوسط سرانه مصرف آب شهری در کشور (حدود ۲۶۰ لیتر در روز) با همین میزان در دنیا (حدود ۱۴۰ لیتر در روز)» به
طور نسبی حجم پساب بالایی برای ایران تخمین زده میشود. گرچه اعمال مدیریت تقاضا و مصرف مسلما کاهش دهنده
میزان مصرف میباشد اما در هر صورت به بخش هدر رفت آب مصرفی میتوان به عنوان منبعی از آب نامتعارف نگریست.
در مجموع استفاده از این ظرفیت نه تنها تهدیدهای مربوط به منابع آلودگی را کاهش میدهد. بلکه در صورتی که به
درستی مدیریت شود. باعث تخفیف عدم تعادل و موازنه عرضه و تقاضا بهویژه در محدوده مناطق شهری در حوضههای
دریای مازندران» غرب و مرکزی خواهد شد.
کشور ایران در منطقهای از جهان واقع گردیده که از لحاظ بارشهای جوی با ۲۵۱ میلیمتر در سال جزو مناطق کم
باران طبقهبندی میشود. استفاده از فاضلاب برای آبیاری در بسیاری از کشورها به خصوص در نواحی گرم و خشک
متداول است. برای کشور ما که پیشبینی شده است فقط برای بخش کشاورزی در سال ۱۴۰۰ به ۱۱۸ میلیارد
عنوان یک منبع منظم تنظیم آب که کمتر متاثر از خشکسالی خواهد بود در نظر گرفته شود
براساس اطلاعات موجود و تجزیه و تحلیل دادهها. کل آب مصرفی کشور در سال ۱۳۸۰ حدود ۷۸ میلیارد
مترمکعب بوده که میزان مصرف بخشهای کشاورزی. خانگی و صنعت به ترتیب حدود ۰.۷۲ ۵ و ۱ میلیارد
۶ و ۶۰ درصد آن به ترتیب به منابع آبهای سطحی و زیرزمینی تخلیه میگردد. بنابراین حدود ۵۵ درصد از کل
درصد از کل آب مصرفی و ۲۰/۷ درصد از منابع آب شیرین تجدیدشونده را شامل میگردد. همچنین سهم پساب
شهری از کل مصارف حدود ۵ درصد میباشد. براساس تخصیصهای منظور شده برای مصارف بخشهای مختلف در
سال ۱۴۰۴ حجم آب مورد نیاز بالغ بر ۱۱۰ میلیارد مترمکعب در سال خواهد بود که حجم آب برگشتی و
پسابهای ناشی از آن معادل ۴۱ میلیارد مترمکعب در سال برآورد میگردد که حدود ۳۰ درصد از منابع آب تجدید
شونده کشور را تشکما میدهد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۳-۱- پسابها
بخش اعظم منابع آبی کشور در سه بخش کشاورزی, خانگی و صنعت و معدن مصرف میشود. حدود ۳۳ درصد از آب
مصرفی کشاورزی به صورت آب برگشتی و بیش از ۶۶ درصد آب مصرفی در بخشهای خانگی و صنعت و معدن به
صورت فاضلابها به محیط برگشته و به نوعی موجب آلودگی منابع آبی (اعم از آبهای سطحی و زیرزمینی) خاک و ..
بیشترین آب برگشتی با ۲۴۶۷۹/۴ میلیون مترمکعب در سال مربوط به بخش کشاورزی میباشد. سهم پسابهای
بخش شرب و صنعت برابر با ۴۰۶۶/۱۳ و ۵۷۹/۲۳ میلیون مترمکعب در سال است.
۱-۳-۱- پسابهای خانگی
بخش مصارف خانگی با بیش از ۶ درصد از کل مصارف آب در کشور به عنوان دومین مصرف کننده عمده آب مطرح
میباشد و به همین دلیل حجم متنابهی از فاضلابهای خانگی با شدت آلودگی فراوان به محیط و منابع آبی وارد شده و
موجب خسارات زیست محیطی گسترده میشوند. از کل پساب تولید شده ناشی از مصارف خانگی کشور که معادل ۲۰۶۶/۱۳
میلیون مترمکعب میباشد. حجمی برابر با ۷۱ و ۲۹ درصد آن به منابع آب زیرزمینی و منابع آب سطحی تخلیه میگردد. از
کل پساب تولید شده این بخش ۸۳و ۱۷ درصد آن به ترتیب متعلق به نواحی شهری و روستایی کشور است.
بیشترین مقدار فاضلاب خانگی تخلیه شده به منابع آب زیرزمینی با ۱۰۰۹/۶۷ میلیون مترمکعب در سال مربوط به
حوضه دریاچه نمک میباشد که شهر تهران در آن نقش محوری دارد. بعد از آن حوضه آبریز دریاچه ارومیه با ۲۱۶/۱۸
میلیون مترمکعب قرار دارد. حوضههای آبریز گاوخونی, قره قوم. کویر مرکزی, کرخه و ارس با ۱۸۱/۱۶ تا ۱۰۹/۸۸
میلیون مترمکعب پساب خانگی تخلیه شده به منابع آب زیرزمینی در مراتب بعدی قرار میگیرند. حوضههای کارون
بزرگ. طشک - بختگان. هراز تا قره سوه سفیدرود بزرگ» سیاه کوه-ریگ زرین و کویرهای درانجیر- ساغند با تخلیه
سالانه بیش از ۵۰ میلیون مترمکعب فاضلاب خانگی به منابع آبهای زیرزمینی جزو حوضههای بااهمیت این بخش
محدوده کلان شهرهای کشور نظیر تهران, اصفهان. شیرازء مشهد. تبریزء ارومیه. رشت و... بهدلیل بالا بودن سطح سفره
آب زیرزمینی بهصورت طبیعی و یا ایجاد شده و تراکم جمعیتی بالا در محدودههای جغرافیایی نسبتا کوچک دارای
بالاترین حجم تولید و پتانسیل آلودگی به فاضلابهای خانگی میباشند. همچنین حوضه آبریز دریاچه نمک بیشترین
حجم تولید زباله شهری را به لحاظ استقرار کانونهای گسترده جمعیتی به خصوص شهر تهران با تولید ۴۲۵۱/۴ هزار
تن در سال دار میباشد. حوضههای دریاچه ارومیه و کارون بزرگ و گاوخونی و قرهقوم با حجم تولید زباله شهری معادل
۹ ۹۶۷۱۱ ۹۳۳/۵ و ۷۶۷/۲ هزارتن در سال ۱۳۸۰ در مراتب بعدی جای دارند.
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل اول- م
۲-۳-۱-
حجم ۰
مصارف بخ
حدود ۵۵
حدود ۲۴"
کل کشور
پسابهای
منابع آب :
مصرفی به
روری بر وضعیت آبهای برگشتی و پسابها در ک
ارزیابی منابع آب و پسابها
نابع آب تجدید شونده کشور بالغ بر ۱۸۶۲
شهای عمده خانگی. صنعت و کشاورزی د
درصد از کل منابع تجدید شونده را : تشکیا
۲ میلیون مترمکعب برآورد شده که <<
ده کشور میباشد. در جدول شماره (۱-۱) -
ارائه میدهد. براساس تخصیصهای به عمل
رف خانگی. صنعت و کشاورزی بالغ بر ۰۱۵
ناشی از آن معادل ۳۹۸۰۰ میلیون مترمکی
نجدیدشونده میباشد. همچنین با احتساب
حدود ۱۱۰ میلیاردمترمکعب بالغ شده که
در سال رقمی حدود ۳۰ درصد از حجم کل
جدول ۱-۱- میزان پساب شهری حوضهها
سور ۹۴/۰۳/۱۶
ر کشور در سال ۱۳۸۰ برابر ب
دود ۳۷/۶ درصد از کل مص
حجم پساب تولیدی شهری را
آمده در سال ۱۳۰۴۳ حجم اد
۱۰۴ میلیون مترمکعب در سا
ب براورد میگردد که رقم مزب
آب تجدیدشونده کشور را تش
و درصد تخلیه آنها به منابع آب .
سح
۴۴۸۴۴
۳۴
۳۴
سده است. مطابق با آمار <
۱ ۷ میلیون مترمکعب
رف و ۲۹/۷ درصد از کل
در سطح حوضههای آبریز ۱
ب تخصیص یافته به بخشه۸
بوده که حجم کل آب ب
ار معادل بیش از ۲۸ درص
بش معدن و آبزیان کشورء
ای برگشتی به حدود ۱
سطحی و زیرزمینی ۲۱|
بون مترمکعب)
۱۳۹۸۹
۲۹/۸۵۹
۶۵۱۲
۴۲۱۱
۷۳/۳۰۶
۳۳
۳۱۹۲۷
۴۴۶۰
۱۱۳/۵۴
۷۸
۳۱/۸۷
۳۳۰
۳۸/۰۵۵
۴۱۳۱۶
۳۰
۱۳
۲۱۳/۸۲
۱۶
۹
جم کل
بوده که
درجه ۲ و
ای عمده
د از کل
۲ میلیارد
-------- صفحهٔ بعد --------
۰ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
ادامه جدول ۱-۱- میزان پساب شهری حوضهها و درصد تخلیه آنها به منابع آب سطحی و زیرزمینی [۲]
حوضه
۳-۳-۱- وضعیت تصفیه پسابها در شرابط موجود
بخش مصارف خانگی به عنوان دومین مصرف کننده عمده آب و تولید پسابها مطرح میباشد و به همین دلیل حجم
معتنابهی از فاضلابهای خانگی با شدت آلودگی فراوان به محیط و منابع آبی وارد شده و موجبات خسارت زیست
محیطی گسترده را فراهم میسازد. براساس ارزیابی در برخی از کشورهای صنعتی, ۱۵ درصد از رودخانهها و ۳۷ درصد از
دریاچهها از آلودگیهای ناشی از کانونهای با تمرکز شهری متاثر میباشند. در جدول (۲-۱) اطلاعات مربوط به وضعیت
فاضلاب تصفیه شده از سال ۱۳۸۳ تا سال ۱۳۸۷ را نشان ارائه میدهد. در جدول (۳-۱) پیشبینی حجم پساب در سال
۴ ارائه شده است. در حال حاضر حدود ۱۵ درصد فاضلاب تصفیه میشود.
جدول ۲-۱- حجم فاضلاب تصفیه شده استانهای مختلف از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ (براساس آمار شرکت آب و فاضلاب)
حجم فاضلاب تصفیه شده (مترمکعب)
ال سال ۱۳۸۷ سال ۱۳۸۶ سال ۱۳۸۵ سال ۱۳۸۴ سال ۱۳۸۳
۳ ۵ ۳ ۳۴ اخاگ 9
۵ ۳ ۳ ۹ ۳ ۱
۹ ۱ ۶۴ ۳ ۳۴ ۷۳
سص صح سح کح
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول- مروری بر وضعیت آبهاو
5و1
ادامه حدول ۲-۱- حجم فاخ
یی
در جدول (۳-۱) حجم پساد
جدول
۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ (براد
حجم فاد
سال ۱۳۸۵
۳۹
۳۲۳
۶۴
۶ ۳۳۴
۳۲
۲ ۳
۵
۳۴۰
0۶
۱۴
۶ ۳۳
۱
۳۹۴
۵ ۱۳
لاش ره که درا
۸۵ ۳
( و رید در
۶ ۱
۱ ۱۳
۱۱
بددمد مه
۸۹ ۳
۲ ۳۲۳۳
رو
0۶
۱۳۹۰۴ ارائه شده ار
سال ۱۴۰۴ (میلیون
ارم
1
۱
رمکعب)
سال ۱۳۸۳
۱۳۶
۱ ۹
ار رد۸ مهد
۸۹۷ ۳
۴
لا ۵ دس هکره در
۳۳۳
۶
۴۳۴۷
۳۸ ۳۳
۲۱۶
۱۱۴
اهر هه
ره ود رها
۴/۸۰ ۱۳
۴۴۸
۸ع
۳۳۳ ۸
۳
۸
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۲
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۹۴/۰۳/۱۶ ۵
۱-۲ کلیات
آب. الفبای آبادانی و گنجینه مشترک تمام انسانهاست. خلا بین توان تامین آب و شدت تقاضای آن وقتی نتواند با
راه کارهای مدیریتی مهار گردد. میتواند زبان مفاهمه را به زبان مخاصمه. در همه ابعاد محلی, ملی. منطقهای و
فعالیتهای بشر بر روی این منبع غیرقابل جایگزین.
کشور ما بهدلیل نازل بودن ریزشهای جوی و نامناسب بودن پراکنش زمانی و مکانی آن» در زمره کشورهای اقلیم
خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد و در این شرایط بهدلیل رشد جمعیت. گسترش شهرنشینی و توسعه بخشهای
اقتصادی (کشاورزی و صنعت) تقاضا برای آب. روز به روز افزایش مییابد. نظری به گذشته و تاریخ کشور نشان میدهد
که برای تعدیل مسایل ناشی از محدودیت منابع آبی. ابتکارات و ابداعات متنوعی در زمینه بهرهبرداری از منابع آبی. جه
سطحی و چه زیرزمینی,» در ابعاد سازهای و مدیریتی مورد توجه بوده است.
یکی از راهکارهای دستیابی به اهداف مدیریت منابع آب. توجه به جنبههای اقتصادی اقدامات از طریق اعتلای
سیاستها و اقدامات اجرایی در زمینه تشویق سرمایهگذاریهاء ارزش اقتصادی آب. تعرفه و نرخگذاری آب. کارایی
اقتصادی آب. موازنه هزینه و ارزش کامل آب. آب در حسابهای ملی و اجرایی کردن راهبردهای توسعه بلند مدت منابع
افزایش یافته و این رویکرد جهانی نشان دهنده افزایش روزافزون استفاده از این منبع تامین آب در کشورهای درحال
توسعه و توسعه یافته است. استفاده و بهرهگیری از این منبع بالقوه تامین آب مورد نیاز کشور بهویژه در بخشهایی مثشل
کشاورزی و صنعت علاوه بر آنکه میتواند در جهت تامین نیازهای آبی این بخش گام اساسی باشد و به رفع محدودیت
این عامل اساسی تولید در این بخشها کمک شایانی نماید. بلکه میتواند در جهت حداقلسازی و رفع اثرات نامطلوب
آبهای برگشتی و پسابها نقش اساسی داشته باشد. به عبارتی با استفاده صحیح از این منبع بالقوه علاوه بر این که
راهکاری اساسی و استراتژیکی در جهت مقابله با کم آبی ارائه میکند. بلکه در جهت کاهش آلودگیها و حفاظت از
محیط زیست نیز آقدامی سازنده تلقی میگردد.
مهمترین مسایل مطرح در مدیریت آب کشورء برقراری تعادل بین عرضه و تقاضای اقتصادی آب و آلودگی فاضلابها
و پسابها است و بدین منظور لازم است از ابزارهای اداری, فنی و اقتصادی مختلفی استفاده شود تا مسایل موجود در
این زمینهها حل گردد. یکی از مهمترین ابزارهای اقتصادی در این زمینه نرخگذاری آب است. نرخگذاری و نظام تعرفهای
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
اصولی و عادلانه. هم میتواند به ایجاد واحدهای خودگران کارآمد و پاسخگو کمک موثر کند و هم چرخه مصرف
غیر کارآمد و عدم تامین نیازهای تهیدستان را متوقف سازد."
تجربیات جهانی در راستای استفاده از پسابها و نرخگذاری آن میتواند بعد از اعمال شرایط اقتصادی, اجتماعی و
فرهنگی کشور و بومیسازی روشهای متداول استفاده شده در دنیاء به عنوان راهنمای سیاستگذاری در جهت استفاده
درست از این منبع بالقوه تامین آب و کاهش آلودگیهای زیستمحیطی از این زاویه کمک شایانی نماید. لذا در این فصل
به تجربیات جهانی در راستای نرخگذاری پسابها در کشورهای مختلف دنیا پرداخته خواهد شده است. در این راستا
سعی بر آن هست که از تجربیات کشورهای موفق در این زمینه و بهویژه کشورهایی که از نظر اقلیمی شباهتهای زیادی
با ایران دارند. استفاده گردد.
۲-۲- ایالات متحده آمریکا
زمینه تجربیات آمریکا راهکارهای مفیدی را پیشروی بسیاری از کشورها قرار میدهد. تامین مالی بخش عظیمی از سرمایه و
هزینههای لازم خدمات بخش آب و پساب از استفادهکنندگان و مودیان محلی میباشد. بررسی ۱۰۲ سیستم پساب محلی
مشخص شده است که کمتر از ۲درصد هزینههای آنها توسط دولت فدرال تامین میشود. پیشبینی انجمن آب آمریکا
(۲)۵/۷۷/۸ از هزینههای سرمایهگذاری لازم در بخش آب طی دوره ۰ تا ۲۰۹۲۰ بهصورت زیر است.
6563 ۲-۵۵۶۱ ۵ قمعفه ا۱۵5ا۱ 1 01999
وت 7 و0۲۱۱
2 ۱۸۵۷ ,0116۵ 8۴۵9۵1 009۲03310۵ :80۴ لا50
۰ 2000-2019 1۵ 1۵۲ (0(۱1۵۲ ۱11535) فا6۵5 20۳۵۱ ۸۷۵۲۵96 .2
نمودار ۱-۲- بر آورد هزینههای سرمایهگذاری در بخش آب آمریکا. میلیارد دلار آمریکا
۱- سازمان ملل متحدء ۰۱۹۹۹
2- ۸۵۳1۵0 ۷/۵10/۵۲۶ 0
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۹.۳۳۶ ۷
با توجه به این که سهم کمکهای دولت فدرال در تامین هزینههای سرمایهگذاری بخش آب بسیار کم است. این
بهینه تعرفهگذاری که هم بتواند هزینههای بخش آب را پوشش داده, کارایی و راندمان بخش آب را بالا برده و همچنین
به اهداف اجتماعی بخش آب نائل گردد. از اهداف عمده برنامهریزان و دستاندر کاران بخش آب بوده است. با توجه به
عرضه آب و چه در بحث سرمایهگذاری را تامین میکند. به ساختار تعرفهگذاری آب در بخش پسابها که هدف اصلی
شرکت فاضلاب کلانشهرهای آمریکا (۸/5۸)" مسوولیت هماهنگی و رسیدگی به نحوه تعرفهگذاری اعضای خود را
که در سرتاسر ایالات متحده آمریکا میباشند. بر عهده دارد. آخرین تغییرات در شرکت مزبور در سال ۱۹۹۹ بوده است که
جداول شماره یک و دو به ترتیب تعداد شرکتها و تعداد اعضای آن را با توجه به حوزه فعالیت و گستردگی خدمات نشان
میدهد. روشهای تعیین تعرفه و تعرفه در بین اعضا با توجه به نوع خدمات ارائه شده و این که عضو مذکور بهصورت
مستقیم به عرضه آب به مصرفکنندگان میپردازد و یا بهصورت یک عمده فروش محلی اقدام مینماید. متفاوت است.
جدول ۱-۲- تعداد شرکتهای عرضه کننده پساب عضو ۸۷15۸ با توجه به نوع فعالیت
50۵۳۵۵: ۸۵۸۹//۹۸ ۲۳۱۵:۱۵1۵ (۷
(۸۸/15۸) 165 ما۸ 50226 ۱0۵۵01۵0 ان مناه م۸ ۱-1۳۵
2-0
7 -د3
4-1
5
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
شرکتهای زیرمجموعه ۸۱/5۸ برای تخمین حجم پسابها بهصورت زیر عمل مینمایند:
- ۳۹درصد از شرکتها از روش سنجش کل آب عرضه شده استفاده مینمایند."
- ۲۵درصد از آب اندازه گیری شده در زمستان استفاده مینمایند." (در مناطق خشک که آبیاری درختان و باغها
در تابستان باعث افزایش مصرف آب میشود.)
- ٩درصد از درصد متغیر سنجش آب عرضه شده استفاده مینمایند." (۶۵/ تا ۱۵۹/)
- ۱۹درصد نرخ متوسط ماهیانه را به کار میگیرند."
- ۸ درصد باقیمانده درآمدهای خود را از مالیات بر دارائی یا سایر منابع تامین مینمایند و حجم پساب را در
۸ شرکتهایی را که از ترکیب مختلفی از روشهای تعرفهگذاری مختلف از جمله نرخ متوسط ماهانه و تعرفه
حجمی استفاده میکنند بهصورت زیر گزارش نموده است:
جدول ۳-۲- روشهای تعرفهگذاری در ۸۹15۸
۳۱۵1 0۳۵۲۵ 0:3[(۷
۳۱۵۱ 0۳۵۲۵ 00| +
۳۱۵۱ 0۳۵۲۵ 00۷ + ۷۵۱۵ )6۵
امه ۵6۵ ۷۵۱۵ + 130 + 00۷ ۳۵۲۵ ۲۱۵۲
وه
ا ۱ 6 ۷۵۱۵ + 130
5۵۳۵:۸۵۸۲ ۹۸ ۳۱۵۵۱۵ (۷
در جدول (۴-۲) گستره تعرفههای صرفا حجمی در ۶ شرکت و ۴۴ شرکت که روش تعرفه حجمی را با نرخ ثابت و
یا با مالیات بر دارایی ترکیب مینمایند آورده شده است.
ماگ ۷۷/۵1۵۲ ۱1010۳۵۵ 6 ۵1 1006 -۱
برامرباگ ۷۷/۵1۵۲ ۱۷101۳۵۵ ۷۷/۱۵۵۲ -2
ما5 ۷۷/۵۵۲ ۱/01۵۵ 6 ان کععدا ۳۵۳۵ ۷/3۵۵۵ -3
6 ۱۷10۵1۱۷ ۳1۵1 -4
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۹.۳۳۶ ۹
جدول ۴-۲- گستره نرخ آب در تعرفههای حجمی مناطق مسکونی
تعرفه ثابت بهعلاوه مالیات بهعلاوه تعرفه تعرفه ثابت بهعلاوه مالیات
تعرفه حجمی حجمی بهعلاوه تعرفه حجمی
نرخ در هر ۱۰۰۰ گالن (به دلار)
هک
50۳۵:۸۵۲۹ ۸ ۳۱۵۲۱۵ (۷
جدول (۵-۲) نشان داده شده است.
جدول ۵-۲- گستره تعرفه نرخ پسابهای صنعتی بر پایه حجم و آلوده کنندهها
واحد نرخ تعرفههای صنعتی
5۵۳۵۵:۸۱5۸ ۲۱1۵۵۵ ۷۷
روش معمول برای تعرفهگذاری پساب صنایعی که دارای آلودگی بالایی هستند. این هست که یک حد استانهای
برای هر آلوده کننده تعیین میگردد که برای بالاتر از حد استانه برای هر کیلوگرم اضافی آلوده کننده پرداخت اضافی
وجود دارد. حد آستانه برای هر آلوده کننده در جدول (۶-۲) آورده شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰
سس
تعداد اعضا
۶۱
۵۱
۱۴
۹
۳
۶
۱
منابع درآمد,
درصد). جدول (
۶ راهنماء
3333333333
پارامتر
755
8500
00
00
۸
7
۳
شرکتهای فاضلاب
۷-۲)» سهم هریک از 1
جدول
طور استفاده مجدد
میانه
۳۷۵
۳۵۰
۶۶
۱۰۰
۳۰
۴۰
۱۲
50۳۵۵:۸۱۹۸ 3
سهم از کل
3/۱
۸/۱
۴/۹
۳/۸
۳/۱
1۳! ۰
7.۳/۵
7.۱/۱
7.۱/۱
۶
7/۰ ۴
7/۰ ۴
۳
۳
7/۹
/ ۰ ۷
7/۴
7/۱ ۰
5۵۳۵۵:۸۱۹۸ 43
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۹.۳۳۶ )۳
بخش قابل توجهی از پسابها در پایین دست استفاده میشوند. بهعنوان مثال برآورد شده است که آب رودخانه
میسیسیپی تا رسیدن به خلیج مکزیک در طول مسیر خود ۱۸ بار استفاده میشود. نکته مهمی که وجود دارد این
هست که تعرفهگذاری آب و پساب در مناطق مختلف آمریکا لزوما یکسان نمیباشد. در ادامه تعرفهگذاری پسابها در
ایالت ماساچوست و کالیفرنیا که از سیستمها نسبتا پیشرفته و مناسب با موقعیت جغرافیایی و زمانی برای تعرفهگذاری
اب و پساب استفاده میکنند. بررسی میگردد.
ساحل و منطقهای با تمرکز بالای جمعیت قرار گرفته است. در ایالت ماساجوست بیش از ۶۱۳ میلیون نفر ساکن هستند.
شرکت عرصضه و توزیع آب این ایالت در سال ۱۹۲۳۶ تاسیس و مسوولیت عملیات و توزیع آب و پسابها ر عهدهدار شد. از
سال ۱۹۷۷ شرکت آب و فاضلاب بوستون (13۷/52)" جهت جممعآوری پسابهاء آبهای بارندگی و توزیع آب تشکیل
شد. در سال ۰.۹۸۵ مالکیت 9 کنترل و عملیات آب به شرکت تازه تاسیس مسوولیت منابع آبی ماساچوست (۸ ۲۵/۲۸۷
دارد. بزرگترین مشتری 11۸۷۷۸ شرکت آب و فاضلاب بوستون (131۷5) میباشد.
این اختلاف ۲/۱ درصد و برای پساب ۱۰/۴ درصد میباشد. جدول (۸-۲) تعرفههای پساب را در بوستون نشان میدهد.
جدول ۸-۲- تعرفههای پساب در بوستون - سال ۲۰۰۲
: ۹ 16/7
مصرف:مترمکعب در هرماه دلار آمریکا به ازای هر مترمکعب (۱1)*
* ۲۹۵۵ 00۷۵۵10: ]ن٩5]( ٩۱1.0011۱117 7
50۵۳۵۵:۲۵ ۴ 0
۹50۵۳۲3 200 ۷/۵1۵۲ 0۹10 |
1۵۹0۳۵۶ ۷/۵167 فاد ۱/۹2 2
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲۳ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۸ نرخهای اضافی برای صنایعی که پساب آنها بیش از ۹۵ مترمکعب در روز هست را با در نظر گرفتن سطح
آلودگی آنها در نظر میگیرد. حداکثر سطح تعیین شده برای آلودگیها ۴۰۰ میلیگرم بر لیتر ۱8010 و یا 17۹5"
میباشد." برای صنایع مزبور ۸/1/1۸ هزینههای آلودگی زدایی پساب صنایع را به حساب آورده و در قیمت عمده
فروشی پساب برای مشتریان اعمال مینماید.
۲-۲-۲ لس آنجلس
شهر لس آنجلس از نظر جمعیت دومین شهر آمریکا و بزرگترین شهر ایالت کالیفرنیا هست. جمعیت لس انجلس
بیش از ۳/۸ میلیون نفر میباشد و جمعیت ایالت کالیفرنیا بالغ بر ۱۶ میلیون نفر است. عرضه آب در لس انجلس بر
عهده وزارت آب و نیروی (ط۲)0۷۷ ایالت است. ]1۷۷ در سال ۱۹۲۵ تاسیس شده و بزرگترین مالک تاسیسات عمومی
در لس آنجلس, مشتریان تنها یک صورتحساب از 10۷/۳ دریافت میدارند که شامل بها و مجموع هزینههای آب.
پساب و برق میباشد. تحت ترتیبات نهادی فوق ]10۷۷ تنها به عنوان یک صورتحسابگذار عمل میکند و هزینههای
خدمات فاضلاب را برای اداره سیستم فاضلاب فراهم میسازد. مشتریان صورت حسابهای خود را دوماه یکبار دریافشت
میدارند. البته مشتریان پرمصرف میتوانند تقاضای صورتحساب ماهانه نیز داشته باشند.
بهخاطر افزایش کم آبی در کالیفرنیا در سالهای اخیرء بهویژه در قسمت جنوبی آن, هزینههای توسعه و یا خرید
منابع آبی جدید بسیار بالا میباشد. همچنین در این ایالت عرضه و تقاضای آب بهصورت فصلی بسیار متغیر میباشد.
بهویژه این که این ایالت دارای تابستانهای گرم و کم بارش میباشد و از آنجاکه تقاضای آب جهت آبیاری باغها و مراتع
بهصورتی است که عرضه آب را با توجه به اولویت نیازها تخصیص میدهد. 10۷7۳ بهصورت فعالی صرفهجویی و کاهش
مصرف آب راء بهویژه در تابستان که عرضه آب محدود است. تشویق مینماید. بنابر این ساختار تعرفهها به عوامل زیر
بستگی دارد:
- مصرف: دو نوع تعرفه برای هر گروه از مصرفکنندگان بر مبنای آب وضع شده است. رده اول نرخ پایین و رده
دوم نرخ بالا.
- اندازه گروه مصرفکنندگان: اندازه گروه مصرفکنندگان بر مبنای تعداد اعضای خانوار و زمانی از سال که
مصرف رده اول تعیین میشود. مشخص میگردد.
- محدودهی دمایی" که مشتری در آن قرار دارد.
7 ۳۵۳۴ ۱11110۳۵5 1 ۳۳۵۳۵۹۹۵۵ م۵6 ۷/۵۵10 عط) اه 00۵00 و0 عمط عط) دا ]0 -۱
۳] ۳۵۲ ۱11112۳۵5 زز ۳۵۳۵۹۵0 ,حلزامگ فعلمممهدگ آها0 1 ۵ ۳ دا 155 -2
5 208/0۳7 010 ۳۵/1 400 -3
له ۷۷/۵16۲ 01 1602701 -4
6 10100۲۵1۳6 -5
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۳۶( ۳۳
- موقع زمانی سال (فصل)
- تعدیلات هزینههای تهیه و تدارک آب
- تعدیلات لازم جهت کفایت درآمدی
اول نرخهای آب معمولا در هر فصل متغیر است و همانطوری که با مراجعه به نرخهای آب مشاهده میشود نرخهای فصل
۱- مصرفکنندگان شهری با واحدهای مسکونی مجهز به کنتور جدا از هم
۲- مصرفکنندگان شهری با واحدهای مسکونی مجهز به کنتور مشترک
۳- واحدهای تجاری, صنعتی. دولت و سایتهای ساخت و ساز موقت
۴- خدمات آب تصفیه شده که بهوسیله قراردادهای تایید شده از طرف دفتر آب و نیرو تعیین شدهاند.
۶- آبیاری داراییهای عمومی
در بین ۶ گروه مصرفی فوق. سهمیه مبنا برای هر مشتری انفرادی بر پایه محدودهی دمایی که مشتری قرار دارد.
اندازه گروهی که مصرف کننده به آن تعلق دارد و تعداد اعضای خانوار وی تعیین میگردد. علاوه بر این سهمیه بر مبنای
هر فصل از سال نیز متغیر میباشد. تعرفه بر مبنای سهمیهای که به شرح بالا تعیین میشود. تعرفه رده اول است که از
آن یاد شد. هر مصرفی بالاتر از سهمیه در نرخ رده دوم قرار میگیرد.
بهای پسابها نیز به عنوان تابعی از آب مصرفی تعیین میشود و با هزینههای آب یکجا به حساب آورده میشود.
تعرفههای پساب با ازای هر مترمکعب آب مصرفی اندازه گیری میشود و برای هر گروه از مصرفکنندگان یکسان میباشد.
تعرف پساب انشعابهای ۰/۷۹۸ دلار به ازای هر مترمکعب آب مصرفی در زمستان که مصرف آب پایین است میباشد و
فرض میشود که ۹۰ درصد آب مصرفی بهصورت پساب خارج میشود.
در جدولهای شماره )٩-۳( و9 (۱۹-۲) آورده شده است.
جدول ۹-۲- تعرفههای آب در لس آنجلس - شهری
3 10/1/1۱ 2 ک)ا ار زان 6
(13۱117) (5 1/0
10۱
60 1۹۱/۲ 50/74 0 ا۱اعز1]
(1۱/۳) ۳۵۷۲۵۲ 20 ۷/۵1۵۲ 01 1627161 کعاعی ۸ کمانع 5
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
جدول ۱۰-۲- تعرفههای پساب در لس آنجلس - تجاری. صنعتی و دولتی
3 16:3 2 کنا ار ۱ را 6
)۹٩13117( 1/0
10۱۷ 0
4 11۱/7 ۹50.03 0 ا۱اعز1]
(10۱/۳) ۳۵۷۷۵۲ 20 ۷/۵1۵۲ 01 16027۵۱ کعاععیم۸ کمانعیه5
علاوه بر تعرفههای فوق برای صنایعی که مقدار آلودگی فاضلاب آنها بیش از حد مجاز است. نرخ اضافی نیز وضع
میشود که هزینه کیفیت نامیده میشود. این اضافه پرداختی بهصورت فرمول زیر محاسبه میشود:
۷ [(0- ۲)3010 + (055 -2)55] ۷ <6
در فرمول فوق:
۲ هزینه اضافی کیفیت
۷ حجم اضافی روزانه پساب که مشمول اضافه بهاست.
5 ذرات معلق که به ازای میلی گرم در لیتر اندازهگیری میشود.
(]301ا: نیاز زیست شیمیایی اکسیژن پساب میباشد که به ازای میلیگرم در لیتر اندازهگیری میشود.
2 هزینه تعیین شده به ازای هر پوند ذرات معلق است."
: هزینه تعیین شده به ازای نیاز زیست شیمیایی اکسیژن است:"
برابر 1,000,000 /(3658.
34) میباشد که ۲ را به دلار تبدیل میکند.
علاوه بر موارد فوق برای بهبود سیستم پساب جهت نیل به اهداف بلندمدت تعیین شده از طرف دولت فدرال
سرمایه گذاریهایی لازم است که باید صورت گیرد. هزینههای لازم در این راستا بهوسیله مالیات بر داراییهای افراد
۳-۲- کانادا
در کانادا عرضه آب و مدیریت پسابها بر عهده دولتهای محلی است. در بسیاری از موارد. دولتهای شهری
اشهرداریها|] مالکیت و عملیات عرضه آب و خدمات مدیریت پسابها را برعهده دارند. با این حال در شهرهای بزرگ
دولت منطقهای که از چند دولت محلی تشکیل شده است. کل یا قسمتی از این خدمات را برای شهرداریهای حوزه
خود فراهم مینمایند. در برخی موارد مثل ونکوور یک سازمان منطقهای خدمات آبهای سطحی و پسابها را برای
شهرداریهای عضو فراهم میآورد و شهرداریها مسوولیت توزیع و جمعآوری پسابها را بر عهده میگیرند. در موارد
۱- 0۳۳۵۷ 5 (۷
2- 0۳۳۵۸۷ 51۹۵/1/۵(۷
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه پساب ۳۶( ۳۵
دیگر مانند شهرداری منطقهای پیل (۳۳1) در ایالت اونتاریو دولت منطقهای مسوولیت تدارک کل عرضه آب را و
خدمات مدیریت پسابها را برای شهرداریهای منطقه بر عهده دارد.
در کانادا بحث تعرفههای خدمات آب. به عنوان زیرمجموعهای از تاسیسات و امکانات عمومی شهری از زمانی که ارائه
خدمات متمرکز توسط بخش عمومی مطرح شده.» مورد توجه قرار گرفته است. تعرفهای که کاناداییها برای آب
میپردازند در مناطق مختلف کشور متفاوت میباشد. نتایج یک مطالعه حاکی از آن است که کاناداییها بهطور متوسط
۶ دلار کانادا به ازای هر مترمکعب آب در سال ۱۹۹۶ میپرداختند. این تعرفه در سالهای اخیر در حال افزایش بوده
است. بهطوری که علاوه بر افزایش تعرفه آب» هزینههای تصفیه و کاهش آلودگی پسابها نیز به آن اضافه شده است که
این هزینهها حداقل ۲۲درصد آب بهای پرداختی مشتریان را شامل میشود.
در کانادا هزینههای مرتبط با جمعآوری و عملیات تصفیه پسابها با تعرفههای آب جمع میگردد و در صورتحساب
مشتریان وارد میشود. در برخی از مناطق از سیستم تعرفهگذاری سنتی که نرخ ثابتی برای تعرفه پسابها دارد. استفاده
میشود. در بسیاری از مناطق دیگر تعرفهگذاری به این صورت است که تعرفههای پسابها بهصورت درصد ثابتی از تعرفههای
آب است و از آنجا که تعرفههای آب بهصورت حجمی هست. میتوان تعرفههای پسابها را حجمی به حساب آورد.
بهدلایل حفظ محیط زیست و کاهش آلودگیهاء نرخ تعرفههای پسابها که بهصورت درصدی از آبپها از سال ۱۹۹۱
اعمال میشود در حال افزایش بوده است. بهصورتی که از ۶۵ درصد در سال ۱۹۹۱ به ۷۸درصد در سال ۲۰۰۶ رسیده است.
شرکت آب و فاضلاب کانادا (21/17۸). تعرفههای آب و پسابها را بهصورتی تعیین مینماید که تامین مالی پایدار
تجهیزات آب و فاضلاب را بهصورت کارا و مناسب فراهم نماید و شهرداریها را ترغیب به برقراری نرخی که هزینهها را
پوشش دهد تشویق مینماید.
نکات عمدهای که در تعیین تعرفههای آب و پساب از طرف ۲۱۷۷/۸ تاکید میشود عبارتند از:
- تامین تمام هزینههای سیستم آب و پساب
- تامین هزینههای احیا و حفظ منابع آبی
- در نظر داشتن یک افق بلندمدت برای تامین هزینههای سرمایه و تشکیلات
- تامین خدمات مطلوب با حداقل هزینه
- پرداخت برای خدمات آب و پساب بر مبنای مقدار آب مصرفی
- استفاده از تعرفهگذاری حجمی برای کنترل مصرف
- در نظر گرفتن هزینههای حفظ و پاکسازی محیط زیست
|- )0 ۸01۵ ۷۷/۵۱۵۲ 20 ۷۷/310/۵16
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۴۲ آلمان
غالب تحت مالکیت بخش عمومی است. بهصورت سنتی ترتیبات نهادی متفاوتی قبل از اتحاد آلمان غربی و شرقی در این
حالی که در قسمت غربی این دو بخش از هم جدا بود. با این وجود برای هر دو بخش آب و پساب شهرداریهای مسوول
مهمترین ویژگی مدیریت آب در آلمان» جدایی آشکار بین نهاد دولت با تعهدات ملی برای حفظ منابع آبی و مدیریت
و وظایف شهرداریها برای مدیریت ویژه آب و پسابها است. لذا قوانین قوی و کنترلهای زیادی از طرف دولت ملی بر
فعالیتهای شهرداریها در زمینه آب و پساب وجود دارد. مقرراتگذاری ملی عمدتا شامل مقررات اقتصادی و زیست
شرکتهایی که زیر نظر شهرداریها در بخشهای مختلف آب و پساب فعالیت میکنند و یا شرکتهایی که فعالیت
عملیاتی آنها به بخش خصوصی داده شده است. از نظر تعرفهگذاری به شدت کنترل میشوند.
تعرفه آب و پساب بهوسیله دولت تعیین یا تثبیت نمیشود. بلکه توسط عرضهکنندگان آب با مشاوره شهرداریها و
تایید آنها تعیین میشود. تعرفهها در آلمان تماما بر پایه «اصل تامین هزینهها» تعیین میشود. بهصورتی که تعرفههای
آلمان بر پایه ۴ ویژگی کلیدی زیر میباشد:
۱- تعرفهها با توجه به هزینهها برای گروههای مختلف مصرف کننده اعمال میشود.
۲- آب بها از دو عنصر تشکیل شده است. اولی هزینههای مربوط به زیرساختها و دیگر هزینههای عملیاتی که
باید هردوی آنها پوشش داده شود.
۳- بازگشت سرمایه باید در یک نرخ مناسب باشد.
۴ ذخایر مالی باید برای نگهداری و جایگزینی تشکیلات آب کافی باشد.
این موضوع در حالی است که هشدارهای زیست محیطی در آلمان از طرف طرفداران محیط زیست بسیار بالاست و آلمان
را به کشور پیشتاز در عرصه سیاستهای زیست محیطی در اتحادیه اروپا مبدل کرده است. لذا در نظر گرفتن مسایل زیست
محیطی در بخش آب در آلمان مورد توجه ویژه میباشد. علاوه بر مقرراتگذاری در این زمینه» بحث حفظ محیط زیست خود
را در تعرفهگذاری آب و پسابها با اضافه نمودن آیتم هزینههای آلودگی و پاکسازی محیط زیست نمایان میسازد.
با توجه به اصول بیان شده در قسمت قبل برای تعیین آب بها و تعرفه پسابها در آلمان. سیستم تعرفهگذاری
بهصورتی است که مشتریان یک مبلغ ثابتی را بهعلاوه تعرفه برای پایه حجم مصرفی آب میپردازند. در آلمان تعرفه آب
بر مبنای آب عرضه شده است. طبق قانون فدرال باید تعیین تعرفهها بر مبنای پوشش هزینهها از جمله هزینههای زیست
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه تعرفه پساب ۳۶( ۳۷
محیطی باشد. شایان ذکر است که تعرفه پسابهای صنعتی شامل یک اضافه پرداخت دیگری که نشان دهنده
فعالیتهای کاهش آلودگی این آبها هست. میباشد.
۵-۲- فرانسه
فرانسه تحت سلطه چند بنگاه بزرگ میباشد. چهار شرکت بزرگ ویوندی » موندو » ساور و سیس سهم بسیار بالایی از
بازار آب فرانسه را در اختیار دارند. بهصورتی که دو شرکت ویوندی و موندو به تنهایی ۶۰ درصد صنعت را در اختیار دارند.
شرکتها منابع مالی خود (سرمایهگذاری روی منابع آب و کاهش آلودگیها) را از طریق مالیات تامین مینمایند. وزارت
بر عهده دارند. سازمان 1:۵۷ | 40 که در پاریس مستقر است. وظیفه نظارت بر صنعت آب را برعهده دارد. بهصورتی که
در فرانسه یک سیستم واحد ملی برای تعرفهگذاری آب و پساب وجود ندارد و عمدتا تعرفهگذاری بر مبنای حجم
مصرفی است که بهصورت بلوکی و بر مبنای توافق عاملین صنعت آب تعیین میشود. تعرفه توافق شده بر مبنای
شاخصی برای تامین هزینههای بخش آب با در نظر گرفتن عامل کارایی در استفاده از منابع آب حصول میگردد.
بالاست. تدابیر ویژهای اتخاذ میشود. در رهیافت تعرفهگذاری پسابهای صنعتی عوامل زیر مد نظر قرار میگیرد:
- حجم آب مصرفی
- متوسط روزانه آلودگی در ماهی از سال که بالاترین میزان آلودگی وجود دارد.
- ضریب حجم آلودگی
- ضریب اضافی برای مصارف غبراستاندارد
با در نظر گرفتن عوامل فوق ضریب تصحیحی بهصورت زیر برآورد میشود:
|- ۷۷1۷۵1 [
2- 0
3- 7۳
د) -4
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۲7۲ / (365 ۲۵۷ + [)0.5 - ۲
در رابطه فوق:
ضریب آلودگی
7 حجم سالانه آب
۵آمتوسط روزانه آلودگی در ماهی از سال که بالاترین میزان آلودگی وجود دارد.
ضریب حجم بهصورت جدول زیر است که با افزایش حجم کاهش مییابد:
شش تا دوازده هزار (۶۰۰۰-۱۲۰۰۰)
بین دوازه هزار تا بیست و چهار هزار (۱۲۰۰۰-۲۴۰۰۰)
بین بیست و چهار هزار تا پنجاه هزار (۰۰ ۰۹۰-۵۰۰
بیش از پنجاه هزار (۵۰۰۰۰<)
بهعلاوه موارد فوق همانطور که اشاره گردید یک ضریب استفاده غبراستاندارد نیز برای محاسبه تعرفه پرداختی برای
(۳۲۵ * [101) + (۳۱۵۳ ۷ 102) + (۳۹۵|1 ۷ 1 [5۵) + (۳۵۲۵ ۷ 0۱) + (یو۲ط دکک)] <ع ۲۵۵
[(۳۱۳۵1 ۷ ۱11) + (۳۵07 ۷ ۸)0(2) +۳۵ ۷ ۳) +(۳۵ ۳۸۵۷۷ 1)+
(0/عا) دل1 امد 00 55:5
3 (۳0 2۷ +01))) < ۵۵ 1500ل+0/:0
۳۱۹۱ 0۱۷ /۲۵) - کااهه عاانا5۸17:5۵
(/201107) 1۵1 412011۳1۵ ۶ 12۹۳۵۵ - 1020:1۵10
(۵/4ا) ٩ [0102(ا :۲
۵۵0۳۵۲۵ ام [۲:10۵1۵
58 131011 :۸02
۵ ۷۷۵۱۵۳1 ,بذا ۵1۵ ۱1۳1:112۷
40 ده ااه 10۰27۷۱ ط ,3115 ,50 نا 1000۷5007۷1005 مد ف۸
۳ از 13۳1۲۳۲ 116 0۵۳۵۵10-۵000 ]۳:۵۱
پارامترهای ۳۳ برای شرکت ۹10-۹10۹0 بهصورت زیر است. البته این پارامترها از شرکتی به شرکتی متفاوت است.
5 << ]۳ 300 2681 <۸00 ,7-160 ]5۸ ,4598 100 ,280 ۳۶ ,1۸۵-177 ,88 100 ,257-/00 ,29 [-55
۶-۲- استرالیا
استرالیا کشوری پهناور با جمعیتی کم میباشد. جمعیت این کشور بالغ بر ۰ ۲میلیون و ۰ ۷/۰ هزار نفر میباشد که
بیش از ۸۸درصد جمعیت آن در شهرها زندگی مینمایند." آب و هوای استرالیا بسیار متغیر میباشد و نزولات جوی در
۱- ۷۷1] ۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی تجربیات بینالمللی در زمینه تعرفه پساب ۹۴/۰۳/۱۶ ۳۹
زمره کشورهای خشک دنیا قرار گیرد. بهطوریکه در حدود یک سوم خاک این کشور را صحرا و بیابان تشکیل میدهد.
گسترش شهرها و رشد جمعیت در استرالیا رابطه بالایی با در دسترس بودن آب دارد. آب در استرالیا همواره به عنوان
یک منبع کمیاب. ارزشمند و مهم مورد توجه شهروندان. محققین و سیاستگذاران بوده و میباشد.
و ارائه خدمات عمومی را در سطح محلی بر عهده دارند. یکی از وظایف دولتهای محلی بحث آب و پسابها میباشد که
در تعرفهگذاری و نظارت بر آن نقش مهمی را عهدهدار میباشند. در مناطق مختلف کشور استرالیاء دولتهای محلی با
توجه به ویژگیهای محیطی و اقلیمی آن منطقه اقدام به تعرفهگذاری آب و پساب مینمایند. اصولی که در این مناطق بر
پایه آن تعرفهگذاری آب و پسابها صورت میگیرد. اصولی است که توسط دولت مرکزی با مشارکت دولتهای محلی
تهیه و تدوین شده است. اصول راهبردی پذیرفته شده هم در تعرفهگذاری آب و هم در تعرفهگذاری پسابها باید مورد
توجه قرار گیرد. این اصول راهبردی که به اصول کوج (0۸0-) نیز نامیده میشوند. بهصورت زیر میباشد.
برای ایجاد یک چارچوب استراتژیک در جهت نیل به صنعت آب کارا و پایدارء موارد زیر باید مدنظر قرار گیرد:
به کار بردن یک سیستم تعرفهگذاری که بر پایه اصول زیر باشد:
الف- بر مبنای مقدار مصرف
ب- نشان دهنده ارزش کمیابی آب
ج- پوشش دهنده تمام هزینهها
د- از بین برنده یارانه دهی متقابل ۶"
ه- مد نظر قراردادن مسایل زیست محیطی
و- ملاحظه کننده آثار خارجی مصرف
تعداد شرکتهای درگیر در عرضه آب و خدمات مربوط به آن برای بخش شهری و صنعتی در استرالیا زیاد میباشد. در
تعرفهگذاری توسط شرکتهای مزبور بهصورتی است که درآمدهای حاصل آنها از ترکیبی از تعرفههای متفاوت است. این
تعرفهها شامل, یک هزینه ثابت فصلی به ازای هر ساکن یک مجموعه و یا به ازای هر واحد تجاری یاصنعتی است که با
هزینه استفاده به ازای هر واحد مصرفی و ترکیبی از هزینههای دیگر که بر پایه داراییها مشترک است تعیین میگردد:
با توجه به موافقتنامه 2-0۸ شرکتها برای تعرفهگذاری به سمت ساختار تعرفهگذاری بر مبنای مصرف حرکت
نمودهاند و سایر عناصر صورت حسابها را به حداقل رساندهاند. بهعنوان نمونه در جدول (۱۱-۲)» تعرفهگذاری شرکت
ی 5۳۵18 (0۸60)) 00۵۲۵۵۹ مقااه ما۸ آ0 آحسا) -۱
2- 0055-50
۳- در جایی که از بین بردن یارانه دهی متقابل امکان پذیر نیست. باید آشکار گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
جدول ۱۱-۲- تعرفهگذاری شرکت آب سیدنی (5۷۷۴)
2002/03 )0۵۲۱۵۲ 2 )1/10/02(
1۵51001۵1 -3۵ .11
۵0 ل 3 ۷۷۵۱۵۲ 1۵۲ 76اه ۱/۵۵۲ ۵۵۹ا|۲ (ط اهاط 5 11 انآ
401 01۷ [11۵ :۳۵۵100 -30) ۳226 50 قو را ۱
(2[10۱۵100 1۳۵۵ 00/۵ 1.37 200۵ 10907 انا ی
50۳۵:5۵۵۵ ۷/۵1۵۲ 00۲۵۵۳۵1۵۵ )5۱۷/۲(
ثابت و واحد- هزینه آب بر پایه مصرف آب در بلوکهای مصرفی تعیین میگردد.
۳ ۷۵۱۵ |۸۵۵۵ 560 22:۸5 مالیات سالانه دارایی که بر روی داراییهای که اآرزش آنها بیشتر از ۲۵۹۹ دلار استرالیا
میشود. اعمال میگردد.
۷-۲- کشورهای منا (۲)۷118۸
تعرفه آب در کشورهایی مثل, تونس, اردن لبنان و مراکش شامل مولفهای جهت پوشش هزینههای عملیات جمعآوری
فضلاب بهصورت تابعی از آلودگی باید صنایع را برای عهدهدار شدن و آماده نمودن برای کنترل آلودگی خود تشویق نماید.
۰۰
در تونس تعرفههای تخلیه فاضلاب بیشتر از ۲۳۵ درصد صورتحساب ۹۸ درصد مشتریان نمیباشد و برای ۲ درصد
هنوز یارانههایی جهت دفع فاضلاب اختصاص داده میشود. تونس برنامهای را اتخاذ نموده که در آن هر ساله تعرفهها
بازنگری میشوند تا دولت را از پرداخت یارانه به این بخش معاف نماید. در سال ۱۹۹۲ از کل هزینههای دفع پسابهاء
* درصد پارانه بوده است. این در حالی است که این رقم در سال ۲۰۰۳ به ۲۵ درصد رسیده است."
مراکش برای بخش آب. برق و بهویژه دفع فاضلاب برنامههای بلندپروازانهای دارد. سیاستهای تعرفهای بهگونهای
اتخاذ شده است که از پرداخت هر نوع یارانهای از طرف دولت جلوگیری نماید. لذا در حال حاضر سرمایهگذاریهای
زیادی بهویژه از طرف بخش غیردولتی صورت میپذیرد (جدول ۱۲-۲).
۱- 5۵۵۶ ۷/۵1۵۳ ۲0
2- ۱/1006 ۳۵۵۲ 200 ۳/0۳] 4۵
3- ۸:۱۵, 2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم -
-__
م
لس
؟
1
فر
انس
۸-۲
بهمنم
شده اس"
۱ براسامر
بررسی نجربیات بینالمللی در زمینه نعرفه
جدول ۱۳-۲- ساختار سیس
متون حصوصی
انادا خصوصی با مشارکت شهرداریه
مان خصوصی با مشارکت دولت
ترالیا خصوصی با مشارکت دولت محل
های منا
راج از محققین طرح
جمعآوری و بررسی اطلاعات در
لور ارائه تصویری از چگونگی مصرف پسا
. همانطور که در جدول (۱۳-۲) ملا<
جحدول ۱۳-۲- محل م
لرستان
مازندران
کرمان
قم
اصفهان
ایلام
سمنان
تهران و کرج
کردستان
مرکزی
همدان
خراسان جنوبی
اردبیل
خراسان شمالی
اطلاعات دریافتی از شرکت مدیریت منابع آب ار
پساب ٩۴/۰۳/۱۶ )۳
ممجج<<<<جخخخخخششششششششششششششششششششتت۳
تم جمع آوری. تصفیه و فروش فاضلاب در کشورهای منتخب
۱
دسترس از تجارب داخل کشور
ب. وضعیت کنونی این مصارف در استانهای مختلف در جدول (۱۳-۲) ارائه
سرف فاضلاب تصفیه شده در شرکتهای آب منطقهای
س شش
رأن
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۳
۱ شناخت و بررسی ملا حظلت
برنامه ریزی و مدبریت استفاده از
بریت استفاده از
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهر بپزی و مدبر یت استفاده از فاضلاب نصفیه شده ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۳۵
۱-۳- بررسی برنامهریزی و مدیریت بهرهبرداری از فاضلاب تصفیه شده
پایدار را فراهم میکند. رویکرد مدیریت یکپارچه منابع آب (/۷۷1۳۸])» اطمینانی در مورد کسب حداکثر منافع از
سرمایه گذاریها و توزیع عادلانه منافع و پایداری آنهاء بدون هزینه نامطلوب برای محیط زیست و اکوسیستم. ایجاد
فرآیند 1۷/16۸ در قالب چهار مرحله زیر تعریف میشود:
- تعیین نقطه شروع
- تعیین موضوعات اصلی و اولویتها
مرحله اول از رویکرد 1۷/1۹۱ و نقطه شروع آن» تمرکز بر چالشهای مرتبط با اهداف توسعه پایدار میباشد. /1۷۷۸
در حقیقت یک رویکرد مساله محور است. این رویکرد مساله محور دستیابی به نتایج مثبت در اقدامات استراتژیک را تا
حد زیادی تضمین میکند. نقاط شروعی که میتواند بهعنوان «مساله» برای شروع فرأیند مدنظر باشد عبارتند از:
- عدم تخصیص عادلانه منابع آب درون و بین حوضهای
- عدم توجه به ارزش اقتصادی آب
پس از این که نقطه شروع مشخص شد. موضوعات اصلی مرتبط با آن مساله و نقش آنها در حل مساله مشخص
میشود. برای تعیین موضوعات اصلی, بهویژه به نقش سایر منابع و بخشها توجه ویژهای معطوف شده و در محیطی که
مجموعهای از مسایل و مشکلات وجود دارد. اولویت های اصلی تعیین میشود.
پس از تعیین اولویت مسایل و مشکلات. فضای نیازمند تغییر برای حل مساله و مشکل تبیین شده شناسایی میشود.
براساس فرآیندی که 7۷۷۳ (مشارکت جهانی آب) تعریف کرده است [۳] فضای نیازمند تغییر» در سه محور زیر
بررسی میشود که در هر محور مولفههای اصلی در خور بررسی نیز ذکر شده است:
- موارد سیاستی و حقوقی شامل
۹ سیاستها و اهداف مصرف و حفاظت و نگهداری آب
* ساختار اعتبارات و مشوقها
دهبادد| ۸/1۵10 -1
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
* چارچوبهای قانونی و تبدیل سیاستها به قانون
- موارد سازمانی شامل
* ایجاد چارچوبهای سازمانی لازم در بخش دولتی و غیردولتی
* _ظرفیتسازی سازمانی و توسعه منابع انسانی در بخش دولتی و غیردولتی
* ارزیابی منابع آب., شناخت منابع و نیازها
* ترکیب گزینههای توسعه. مصرف و مدیریت منابع آب
۹ کارایی مصرف آب. مدیریت تقاضا و تامین
* ابزار تغییرات اجتماعی
ه حل اختلاف
* اعمال محدودیتهای تخصیص و استفاده از آب
* استفاده از ارزش آب و قیمتگذاری برای کارایی و عدالت
اگر مسایل و مشکلات شاخص مدیریت منابع آب را یکی از موارد عدم توانایی تامین نیازهای پایه آب. پایین بودن
کارایی اقتصادی, کاهش اثرات مخرب بحرانهای آب (بهویژه خشکسالیها) و... بدانیم. استفاده از پساب مسلما به عنوان
یکی از ابزار و مولفههای ناگزیر بیلان آب مطرح خواهد بود. بهمنظور ارائه تصویری از سهم پساب شهری و روستایی از
منابع آب حوضههاء جدول (۱-۳) حجم فاضلاب تصفیه شده شهری استانهای مختلف کشور را از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷
نشان میدهد. از میان موارد و گامهای مختلف مذکور در مبحث قبل, مهمترین مواردی که به طور مستقیم در
برنامهریزی و استفاده از پساب و تعرفهگذاری آن نقش دارد. عبارتند از:
- موارد سیاستی و حقوقی شامل
سیاستها و اهداف مصرف و حفاظت و نگهداری آب
* ساختار اعتبارات و مشوقها
* چارچوبهای قانونی و تبدیل سیاستها به قانون
- موارد سازمانی شامل
* ایجاد چارچوبهای سازمانی لازم در بخش دولتی و غیردولتی
*_ظرفیتسازی سازمانی و توسعه منابع آنسانی در بخش دولتی و غیردولتی
- موارد مدیریتی (مدیریت منابع فیزریکی) شامل
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهریزی و مدیریت استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۰ ٩۴/۰۳/۱۶ ۳۷
* ارزیابی منابع آب. شناخت منابع و نیازها
* اعمال محدودیتهای تخصیص و استفاده از آب
* استفاده از ارزش آب و قیمتگذاری برای کارایی و عدالت
بدیهی است براساس الگوی فرآیند مدیریت یکپارچه منابع آب پیشنهادی «مشارکت جهانی آب» برای تهیه راهنمای
تعرفه. موارد فوق مدنظر قرار خواهند گرفت و این موارد عمدتا در قالب سناریوهای مختلف (همانگونه که در بخش بعد آرائه
میشود) ارائه خواهند شد.
نحوه دفع فاضلاب میباشد. ضریب پساب براساس عوامل تشکیل دهنده آن در حوزههای مختلف محاسبه شده است.
میانگین ضریب پساب در جوامع شهری حدود ۸۳ درصد و برای جوامع روستایی حدود ۷۴ درصد میباشد و کمی مقدار
ضریب پساب در جوامع روستایی به علت حجم کم پساب و بیشتر شدن سهم تبخیر در این جوامع میباشد.
۳-۳- بررسی نحوه مشارکت سازمانهای ذیربط در وضعیت موجود
براساس ملاحظات ارائه شده در بخش قبل, اصلیترین سازمانهایی که مشارکت آنها در بهرهبرداری از فاضلاب
تصفیه شده لازم است. عبارتند از دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو از دیدگاه ارائه راهکارهای کلان. شرکت
مادر تخصصی منابع آب ایران از دیدگاه تخصیص منابع آب. شرکتهای آب استانی, سازمان محیط زیست به عنوان
مرجع قانونی استانداردهای پایش کیفی, شرکتهای آب و آبفای شهری و روستایی. علاوه بر این موارد.ء وزارت جهاد
کشاورزی به عنوان بزرگترین پتانسیل مصرف کننده فاضلاب تصفیه شده. دیگر سازمان درگیر در این بحث میتواند
باشد. بررسی نحوه مشار کت این سازمانها در برنامهریزی بهرهبرداری از فاضلاب تصفیه شده در حال بررسی است.
۳-۳- بررسی ملاحظات برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب
فاضلابهای خانگی و صنعتیء پسابها و آب برگشتی کشاورزی به طور جداگانه و با ترکیب با هم در شرایط زمانی و
مکانی مختلف دارای ویژگیها و بار آلودگی متفاوت میباشند. در هر صورت فاضلابها بهدلیل دارا بودن ترکیبات مضر,
اعم از عناصر فیزیکوشیمیایی, آلی و بیولوژیکی و دیگر ترکیبات سمی و.. بهطور مستقیم قابل استفاده نمیباشند. هر چند
که در بسیاری از موارد بهدلیل محدودیت منابع آبی و یا دسترسی آسانتر و با هزینه کمترء استفاده از پساب فاضلابها در
امور مختلف بهویژه کشاورزی صورت میگیرد. ولی بررسیهای به عمل آمده حاصل از نتایج ارائه شده در مطالعات مختلف
اغلب حاکی از آلودگی محصولات و خاک مناطق آبیاری شده بوده که قطعا زارعین و دیگر دستاندرکاران آن و درنهایت
مصر فکنندگان محصولات تولید شده از جمله گروههای در معرض خطر خواهند بود ]٩[ و [*۱] و [۱۱]
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
در این راستا بهمنظور استفاده مجدد از فاضلابها روشهای مختلف تصفیه فاضلابها بررسی و پیشنهاد شده است.
بدیهی است که نوع روش تصفیه فاضلاب و مراحل انجام کارء ارتباط مستقیمی با نحوه استفاده مجدد از آب بازیافتی
خواهد داشت. سازمانها و دستگاههای مسوول در امر بهداشت و محیط زیست در این رابطه نظرات و توصیههای
کارشناسی را ارائه نمودهاند.
جهت در طراحی تصفیه خانه فاضلاب, باید توجه داشت که علاوه بر نقش کمیت و کیفیت فاضلاب ورودی, فرآیند تصفیه و
کیفیت فاضلاب تصفیه شده که متناسب با نوع کاربرد دوباره آن است. نیز در تعیین مبانی طراحی نقش مهمی ایفا نماید.
از پساب تصفیه خانه فاضلاب. متناسب با شرایط منطقه و خصوصیات پساب. میتوان استفادههای متعددی به عمل
آورد. این استفادهها عبارتند از:
- استفاده جهت مصارف شهری
- استفاده جهت مصارف صنعتی
- استفاده جهت مصارف کشاورزی
- استفاده جهت مصارف تفریحی
- استفاده جهت مصارف تغذیه آبهای زیرزمینی
در مورد ملاحظات ویژه هر یک از مصارف فوق در بخشهای بعد مطالبی ارائه شده است. در این بخش تنها موارد
کلی مرور میشوند.
ملاحظات کلی برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب:
- تخلیه فاضلابهاء باید براساس استانداردهایی باشد که به صورت حداکثر غلظت آلوده کنندهها بیان میشود و
رعایت این استاندارد تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست ضروری است.
- مسوولین منابع آلوده کننده باید فاضلابهای تولیدی را با بررسیهای مهندسی و استفاده از تکنولوژی مناسب
و اقتصادی تا حد استانداردها تصفیه نمایند.
- اندازهگیری غلظت مواد آلوده کننده و مقدار جریان در فاضلابها باید بلافاصله پس از آخرین واحد تصفیهای
تصفیهخانه و قبل از ورود به محیط انجام گیرد.
- اندازهگیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده قبل از تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بر مبنای نمونه مرکب
صورت گیرد. در سیستمهایی که تخلیه ناپیوسته دارند. اندازه گیری در طول زمان تخلیه ملاک خواهد بود.
- لجن و یا سایر مواد جامد تولید شده در تاسیسات تصفیه فاضلاب قبل از دفع باید بهصورت مناسب تصفیه شده
و تخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست گردد.
- فاضلاب تصفیه شده باید با شرایط یکنواخت و بهنحوی وارد آبهای پذیرفته گردد که حداکثر اختلاط صورت گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهریزی و مدیریت استفاده از فاضلاب تصفیه شده ۰ ٩۴/۰۳/۱۶ ۳۹
- فاضلاب خروجی نباید دارای بوی نامطبوع بوده و حاوی کف و اجسام شناور باشد.
- رنگ کدورت فاضلاب خروجی نباید ظواهر طبیعی آبهای پذیرنده و محل تخلیه را بهطور محسوس تغییر دهد.
- استفاده از سیستم سپتیک تانک و ایمهوف تانک یا به کار گیری چاهها و یا ترانشههای جذبی در مناطقی که
فاصله کف چاه یا ترانشه از سطح آبهای زیرزمینی کمتر از ۳ متر میباشد ممنوع است.
- ضمن رعایت استانداردهای مربوط خروجی فاضلابها نباید کیفیت آب را برای استفادههای منظور شده تغییر دهد.
- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام بهمنظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام
شده قابل قبول نمیباشد.
- استفاده از روشهای تبخیر فاضلابها با کسب موافقت سازمان محیط زیست مجاز است.
- استفاده از کنارگذر ممنوع است. کنارگذرهایی که صرفا جهت رفع اشکال واحدهای تصفیهای به کار رفته و با
در زمان جمعآوری توام فاضلاب شهری و آب باران مورد استفاده قرار میگیرند مجاز است.
- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بهگونهای طراحی, احداث و بهرهبرداری گردد تا پیشبینیهای لازم جهت حداقل
رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب و هوایی نامناسب. قطع برق, نارسایی تجهیزات
- آن دسته از فاضلابهای صنعتی که آلودگی آنها بیش از این استانداردها نباشد میتواند فاضلاب خود را با
کسب موافقت سازمان بدون تصفیه دفع نمایند.
- رعایت نکات ایمنی (از لحاظ کیفیت آب) براساس دستورالعملها برای کاربریهای خاص
- استفاده از پساب در مصارفی که منحصرا برای آن در نظر گرفته شده است
- استفاده صحیح و تلفیقی از پساب و آب سالم به نحوی که مجموعا بیشترین منافع را برای مصرف کننده و
کمترین هزینه را برای سیستم داشته باشد.
- افزایش بهرهوری استفاده از پساب
۴-۳- بررسی الگوریتم اجرایی و گردش کار فروش آب سالم و تعدیل آنها برای استفاده از فاضلاب
تصفیه شده
فروش آب بر مبنای دو عامل اصلی صورت میپذیرد:
۱(- تخصیص آب
۲- تعرفه آب برای مصارف گوناگون
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
در وضعیت کنونی در ابتدا حجم مشحخصی از آب براساس الگوریتم و شیوهنامهای که در بخش بعد ارائه میشود به
کاربران و مصرف کنندههای مختلف تخصیص داده میشود. سپس براساس تعرفههای مصارف گوناگون این حجم
میشود. بنابراین عمده تغییرات پیشنهادی در الگوریتم فروش پساب ایجاد تغییراتی در بخش اول یعنی در الگوریتم
فروش آب برای آنان است. تعیین تعرفه برای کاربردهای گوناگون از مهمترین مسایل در مدیریت منابع آب میباشد که از
یک سو توان پرداخت مصرفکنندگان و از سوی دیگر هزینه تامین آب را در نظر میگیرد. هر چند به نظر میرسد در
تحصیص رهینه را نا ممکن میسازد. از آن جمله میتوان به تحصیص آب کشاورزی بر مبنای سطح زیر کشت اشاره نمود
که در مقابل فروش حجمی آب کشاورزی, شیوه ای ناکارآمد است. اما هزینههای اجتماعی کمتری دارد و آسانتر است.
حتی در صورت تحویل حجمی آب. محدود کردن تخصیص و جیرهبندی آب راهکاری برای کاهش اثرات خشکسالیها است.
در عین حال استفاده از منابع آب نامتعارف میتواند بهطور غیرمستقیم این نقیصه را تا حدی مرتفع سازد.
از موارد خارج از نگاه و تحلیل صرفا اقتصادی باشد. به نظر میرسد تعدیل الگوریتم فروش آب با در نظر گرفتن پساب به
عنوان یک منبع آب نامتعارف میتواند در راستای کاهش هزینههای بالای تامین آب و برطرف کردن برخی از نقیصههای
ساز و کار کنونی فروش آب مفید واقع شود. البته فواید آن عمدتا از تاثیر بر روند کنونی تعیین تخصیص آب و بر طرف
۵-۳- بررسی فرآیند تخصیص آب سالم و تعدیل آن برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده
- گام اول- تدقیق - نیازها و برداشتها
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهر بپزی و مدبر یت استفاده از فاضلاب نصفیه شده ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ا
۹ تقاضای جدید برداشت آب از آب سطحی براساس استعلام از شرکتهای آبفاء وزارت صنایع و معادن.
شرکتهای آب منطقهای و وزارت جهاد کشاورزی
- گام دوم- برآورد منابع آب
* براساس سری درازمدت اطلاعات ایستگاههای هیدرومتری
* نتایج آخرین آماربرداری سراسری انجام شده
* _روشهای متداول هیدرولوژیکی در مناطق فاقد ایستگاه
- گام سوم- شبیهسازی حوضه
مدلسازی حوضه آبریز براساس اطلاعات حاصل در گامهای اول و دوم در محیط ۷۵۲۹1۲۱ و با لحاظ:
* نیازهای زیست محیطی
* معادلات و محدودیتهای تولید انرژی برقابی
* روابط بیلان آب در حوضه
- گام چهارم- محاسبه کمبودها
* تعیین میزان کمبودهای حوضه براساس نتایج شبیهسازی (گام سوم)
* تعیین میزان آب قابل تخصیص در حوضه آبریز
- گام پنجم- توزیع کمبودها به نسبت نیازها
* توزیع میزان کمبود کلی حوضه (گام چهارم) متناسب با نیازهای تعریف شده توسط استانها بین مناطق
- گام ششم- توزیع آب قابل تخصیص براساس معیارها (براساس مدل تصمیمگیری چندمعیاره)
در ادامه هر یک از این گامها به تفصیل توضح داده میشود:
گام اول:نیازهای آبی و برداشتها
۱- در برآورد نیازهای هر استان در حوضه. موارد فاقد توجیه از نیازهای استان حذف شود و بهطور کلی نیازهای
استان از طریق بازنگری در طرحهای مطالعاتی اجرایی و بهرهبرداری, مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین از
طرحهایی که نیاز به پمپاژ زیاد دارند پرهیز گردد.
۲- مصارف فعلی استانها مطابق با استانداردهای موجود لحاظ گردد.
مخزن آنها به عنوان حقابه
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳
۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۵- بررسی صحت و سقم اطلاعات و آمار مربوط به برداشتها و نیازها و عدم اعتماد کامل به نتایج آماربرداری سراسری
۶ مد نظر قرار دادن تامین نیاز شرب و بهداشت حال و آتی با رعایت الزامات کیفی
۷- هماهنگی و دریافت طرحهای استحصال آب سطحی از سایر دستگاهها (نظیر جهادکشاورزی» صنایع و محیط
زیست) و ضرورت لحاظ اثرگذاری این طرحها بر منابع و طرحهای توسعه در حوضه آبریز
۸- در نظر گرفتن حقابهها و برداشتهای غیرمجاز در برآورد برداشتهای آب
۹- در نظر گرفتن سند چشم انداز توسعه اقتصادی, صنعتی و... استان و برنامههای میان مدت در برآورد نیازهای
آبی استان
۰- توجه و تاکید بر آب مجازی محصولات کشاورزی
۱- عدم انتقال آب از حوضه به خارج از آن
۳- لحاظ نمودن نیاز آبی کلیه مصوبههای هیات دولت در استانها
۳- در نظر گرفتن نیازهای کشاورزی استان در حد پتانسیل اراضی کشاورزی موجود در استان و آبی کردن
اراضی دیم با هدف رساندن استان به نرم های توسعه کشاورزی کشور
۴- بازنگری در نیازهای آبی کشاورزی براساس سند ملی آب
۵- پاسخگویی به بخشی از نیازها با هدف ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا از طریق دنبال کردن مباحث فرابخشی
بهویژه افزایش راندمان در شبکههای فرعی و آبخیزداری در بالادست سدها در کارگروههای مربوط با حضور
کلیه دستگاههای مرتبط
۶- آیندهنگری جمعیت و بازنگری در سرانههای مصرف آب
۷ توجه خاص به مسایل زیست محیطی و اکولوژیکی و ضرورت تامین نیازهای زیست محیطی (به عنوان حقابه)
۸- جامع نگری و توجه به مدیریت توامان سازهای و غیرسازهای (اصلاح الگوی مصرف و افزایش راندمان» ارزیابی
نیازها و...)
۹- تخصیص آب کشاورزی منوط به اجرای سیستم آبیاری تحت فشار و الگوی کشت گیاهان کم آب طلب باشد.
۰- دریافت نظرات شرکتهای آب منطقهای در مورد برآورد میزان برداشتها و مصارف آب استان
۱- امکان توسعه اراضی با قابلیتهای پایینتر از آء ]1 و [[1 متناسب با بهرهگیری از روشهای نوین آبیاری
۲- تدقیق آمار اراضی و پتانسیل خاک هر استان با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی استان
۳- بازنگری در نحوه تخصیص آب برای آبزی پروری
۴۳ در گام اول متدولوژی به جای تعیین میزان نیاز هر استان براساس تقاضاهاء لازم است نیازها براساس
اطلاعات و آمار مربوط به جمعیت. صنعت و قابلیت اراضی زراعی حوضه در هر استان کنترل گردد و در گام
سوم با توجه به این که این نیازها معمولا بیشتر از منابع آب حوضه است. نیازها براساس معیارهای اقتصادی,
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهر بپزی و مدبر یت استفاده از فاضلاب نصفیه شده ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۴۳
گام دوم: منابع آب
۱- با توجه به افزایش برداشت آب از منابع آب سطحی طی سالهای گذشته. پایداری جریانهای صفر و کم و
بررسی روندها و طبیعی کردن منابع آب ثبت شده در ایستگاههای هیدرومتری ضروری است.
۲- تخصیص آب استانها از منابع آب سطحی حوضههای آبریز براساس ۹۰ درصد حجم منابع آب حوضه آبریز
انجام گیرد.
۲- در نظر گرفتن منابع آب زیرزمینی (برنامهریزی تلفیقی منابع آب سطحی و زیرزمینی)
۴- سطوح احتمالاتی برای تعیین مقدار آب مطمئن چقدر است؟
۵- منابع آب غیرمتعارف و جایگزین نظیر پسابها بهعنوان منابع آب دراختیار استانها درنظر گرفته شود.
۶ از گزارشهای اطلس منابع آب استفاده شود.
۷ بر روی بسیاری از رودخانههای کشور ایستگاههای هیدرومتری برای ثبت آبدهی آنها وجود ندارد. ضروری
۹ برآورد پتانسیل منابع آب سطحی با استفاده از روشهای هیدرولوژیکی و مقایسه آن با اطلاعات ایستگاه
هیدرومتری
۰- توجه به تبادل آب زیرزمینی بین واحدهای هیدرولوژیکی مجاور
۱- دریافت نظرات شرکتهای آب منطقهای در مورد پتانسیل برآورد شده منابع آب سطحی
۳۲- تعمیم متوسط پتانسیل آبی حوضه به زیرحوضهها در استانها صحیح نمیباشد.
۳- درنظر گرفتن توافقنامههای بینالمللی در خصوص حقابه رودخانههای مرزی
گام سوم: شبیهسازی حوضه
۱- در شبیهسازی حوضه آبریز نیاز زیستمحیطی در نظر گرفته شود. همچنین حداقل ۴ت] و کیفیت قابل قبول
در نقاط کنترلی و نقاط برداشت آب برای مصارف بهویژه شرب (ایستگاههای هیدرومتری) ۳۰۰۰ باشد.
افزایش ۳۲ از این میزان بایستی با کاهش برداشت آب در بالادست نقطه کنترلی همراه باشد.
۲- در شبیهسازی حوضه آبریز استفاده از منابع آب سطحی و زیرزمینی بهصورت تلفیقی درنظر گرفته شود.
۴ در نظر گرفتن نیاز زیستمحیطی با روش تنانت (مونتانا) ۰/۴ - ۵/*متوسط درازمدت آبدهی طبیعی
رودخانهها با توجه به الزامات زیستمحیطی و امنیتی در استانهای پایین دست
۵- در نظر گرفتن تولید انرژی برقآبی در مدل شبیهسازی حوضه آبریز
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۶- با توجه به این که برداشت آب از رودخانهها موجب کاهش نقش تغذیهای آنها میگردد. ضروری است این
موضوع در مدل شبیهسازی حوضه آبریز درنظر گرفته شود.
۷- در نظر گرفتن محدودیتهای تراز آب برای تولید برقابی در مدل شبیهسازی حوضه آبریز
۸- درنظر گرفتن ۲:۴ جهت ارزیابی کیفی طرحهای توسعه منابع آب کافی نیست. ضروری است سایر
۹- مدنظر قرار دادن محل جغرافیایی سدهای یک حوضه آبریز جهت محاسبه سهم زیستمحیطی در انتهای حوضه
۰ اهمیت دادن به شرب و صنایع مناطق, صرفا داخل حوضه
۱- توجه به تاثیرپذیری از بالادست و تاثیرگذاری بر پاییندست در تخصیص آب
گام چهارم: رویکرد محاسبه کمبودها
۱- برای تعیین سهم استانهای ذینفع از منابع آب سطحی حوضههای آبریز ابتدا کلیه نیازهای استانهای
پاییندست به عنوان حقابه تامین و درصورت وجود آب مازاد. به استانهای بالادست تخصیص داده شود.
۲- عدم توجه به توسعه کشاورزی انجامشده در پاییندست حوضه آبریز و توجه به پتانسیلهای اقلیمی در
استانهای بالادست با هدف توسعه همگون در حوضه و ایجاد فرصت توسعه در استانهای بالادست
۳- لحاظ پتانسیل آبی محلی استانهای پاییندست اعم از سطحی و زیرزمینی در تامین نیازهایشان و لزوم
بازنگری در طرحهای در دست بهرهبرداری
۴ جامعنگری در کیفیت و کمیت منابع آب
۵- تغییر رویکرد مدیریت منابع آب از عرضه به تقاضا محوری
۶- مد نظر قرار دادن اولویتهایی که حقوق آب و قوانین مختلف اشاره دارندء در فرآیند تخصیص آب
۷ بررسی طرحهای بهرهبرداری, در حال اجرا و برداشتهای مستقیم در اولویت اول به عنوان حقابه و بسد
مدنظر قرار دادن طرحهای مطالعاتی به عنوان اولویت دوم در تعیین تخصیصها
۸- حفظ سرمایهگذاریهای انجامشده قبلی در پاییندست حوضهها با توجه به استفاده از درأمد عمومی دولت
در انجام سرمایهگذاریها و بهمنظور حفظ منافع ملی کشور
۰- ایجاد طرحهای توسعه منابع آب در استانهای بالادستی
۱- نامشخص بودن شاخص توزیع کمبودها
۳۲۳ انتقال آب بین حوضهای از حوضههای پر آب به حوضههای کم آب و با پتانسیل
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهر بپزی و مدبر بت استفاده از فاضلاب نصفیه شده ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۵
گام پنجم: توزیع کمبود و تخصیص آب
۲- ارائه نتایج مدل و کمبودها به شرکتهای آب منطقهای, دریافت نقطه نظرات آنها و اعمال اصلاحات لازم
گام ششسم: توزیع آب قابل تخصیص براساس معیارها
۱- در تعیین سهم آب سطحی هر استان. درصدی برای پروژههای زودبازده آتی. بلوکه شود.
۲- تامین آب شرب و بهداشت از منابع آب مطمئن و پایدار برای مناطقی که فاقد آب زیرزمینی یا با کیفیت
۳- تسری روش پیشنهادی برای حل اختلافات بین بالادست و پایین دست در طرحهای توسعه استانی
۴- شناور بودن میزان سهم هر استان از منابع آب موجود و بهروز نمودن آن به صورت سالیانه یا چند سال یکبار
گام هفتم: نظارت
۱- پایش کیفی آب در حوضه و تامین خسارات استانهای پایین دست در صورت عدول هر استان از آستانههای
۲- نظارت کارآمد بر نحوه برداشت از آبهای سطحی و زیرزمینی در سطح ملی (نه فقط از طریق شرکت آب منطقهای)
۳- تخصیص اعتبار ویژه جهت ایجاد بانک اطلاعات تخصیص آب به صورت فرم یکپارچه با استفاده از سیستم ۷7۸
۴ درج اصول و سیاستهای روش پیشنهادی در قانون جامع آب کشور جهت ضمانت اجرایی و قانونی
۵- شفافسازی هماهنگی فرابخشی با سایر وزارتخانهها
براساس الگوریتم تخصیص ارائه شده در فوق و براساس بخشهای مختلف بررسیهای ارائه شده در این راهنما فرآیند
اصلاحی برای الگوریتم تخصیصی آب با در نظر گرفتن پساب به عنوان یک منبع آب نامتعارف. به صورت زیر پیشنهاد میشود.
- گام اول- تدقیق نیازها و برداشتها
۹ حجم برداشتهای آب از آب سطحی (بهطور مستقیم)
۹ حجم آب تنظیمی طرحهای توسعه منابع آب (در دست بهرهبرداری, اجرا و مطالعاتی)
* تقاضای جدید برداشت آب از آب سطحی براساس استعلام از شرکتهای آبفاء وزارت صنایع و معادن.
شرکتهای آب منطقهای و وزارت جهاد کشاورزی
- گام دوم- برآورد منابع آب
* براساس سری درازمدت اطلاعات ایستگاههای هیدرومتری
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
* نتایج آخرین آماربرداری سراسری انجام شده
* روشهای متداول هیدرولوژی در مناطق فاقد ایستگاه
* محاسبه آب نامتعارف پساب براساس حجم فاضلاب تولید شده از شهرها و حجم و توان تولیدی
تصفیهخانهها
- گام سوم- شبیهسازی حوضه
مدلسازی حوضه آبریز براساس اطلاعات حاصل در گامهای اول و دوم در محیط ۷۵۳۹۱۱ و با لحاظ:
* نیازهای زیست محیطی
* معادلات و محدودیتهای تولید آنرژی برقابی
* روابط بیلان آب در حوضه
* تعیین نیازها از دیدگاه کیفیت آب مورد نیاز برای تقاضاهای مختلف
- گام چهارم- محاسبه کمبودها
* تعیین میزان کمبودهای حوضه براساس نتایج شبیهسازی(گام سوم)
۹ تعیین میزان آب متعارف و نامتعارف قابل تخصیص در حوضه آبریز
- گام پنجم- توزیع کمبودها به نسبت نیازها
* توزیع میزان کمبود کلی حوضه (گام چهارم) متناسب با نیازهای تعریف شده توسط استانها بین مناطق
- گام ششم- توزیع آب قابل تخصیص براساس معیارها (براساس مدل تصمیمگیری چندمعیاره)
۶-۳- بررسی سیاستهای کلان راهبردی استفاده از فاضلاب تصفیه شده با توجه به اهداف چندگانه
تصفیه
با رجوع به فرآیند مدیریت یکپارچه منابع آب و سیاستهای کلان توسعه منابع آب کشور (که میتواند به تفکیک
حوضههای مختلف کمی متفاوت از هم باشد)» رویکردهای متفاوتی برای تعرفهگذاری پساب را میتوان تعریف نمود.
بدیهی است استناد به این سیاستهاء در تصمیمگیریهای مربوط تعرفهگذاری پساب. موثر خواهد بود. به عنوان مثال,
فواید زیست محیطی (یا غیرمستقیم) استفاده از فاضلاب تصفیه شده. عامل ترویج استفاده از آن با احتساب قیمتهایی
کم تر از قیمت تمام شده میباشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم- شناخت و بررسی ملاحظات برنامهر بپزی و مدبر یت استفاده از فاضلاب نصفیه شده ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۳۷
وی
در بعد کلان میتوان سیاستهای زیر را در استفاده از پساب متصور شد:
- کاهش اثرات کم آبیهاو خشکسالیها
بهمنظور آرائه تصویری از استراتژیهای بهرهگیری از پساب» جدول (۱-۳) خلاصهای از رویکرد تعرفهگذاری چند
کشور منتخب به همراه استراتژی استفاده از فاضلاب تصفیه شده در این کشورها را نشان میدهد.
جدول ۱-۳- خلاصهای از وضعیت فاضلاب تصفیه شده در برخی از کشورهای دنیا
استراتزی استفاده رویکرد تعرقهگذازی
استرالیا [۴] گزینه جدید منابع آب- حفظ محیط زیست پوشش کامل هزینههای تامین
مکزیک [۵] بیش از ۲۵۰۰۰۰ هکتار از زمینهای کشاورزی با فاضلاب تصفیه شده آبیاری میشود تعرفه پوشش دهنده هزینههای کامل تامین نیست
استفاده بلند مدت در کشاورزی - تقویت خاک برای کشاورزی
فاضلاب تصفیه شده به عنوان منبعی جایگزین در شرایط کم ای ]300
منبع جایگزین سایر منابع برای کشاورزی در آینده تعرفه پوشش دهنده هزینههای کامل تامین نیست
منبع جدیدی برای نیازهای صنایع
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۳
۳ بررسی سناریوهای مختلف تصفیه و
ستفاده از پساب و بررسی هزینهها و
فواید هر سناریو
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی سنار بوهای مختلف تنصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ۹۴/۰۳/۱۶ ۵
۱-۴- بررسی وضعیت مصارف فاضلاب پیش از احداثت تصفیهخانه
یکی از چالشهای مهم هزاره سوم میلادی تغییرات آب وهوا و بهدنبال آن محدودیت درمنابع طبیعی و ذخایر آب
شیرین است. بدین لحاظ عدم توازن بین تقاضا و آب دردسترس, کاهش کمیت آبهای شیرین سطحی و زیرزمینی و
کنترل کیفیت آبهای قابل شرب همگی براین سوال تمرکز دارند که چگونه با کمبود منابع آب مقابله شود. امروزه یکی
ازمهمترین راهکارهای اساسی در مقابله با پدیده کمبود آب. استفاده از منابع غیرمتعارف و از جمله فاضلاب و پسابهای
تصفیه شده است. اما بدین منظور لازم است که مطالعات اساسی پیش از اجرای طرحهای تصفیه انجام و هزینههای
سرمایهگذاری زیادی صورت پذیرد که مستلزم در نظر گرفتن موضوعات زیادی است.
موارد زیر در بررسی وضعیت فاضلاب پیش از احداث تصفیهخانه لازم است:
- حجم فاضلاب
- تخمین میزان آلودگیهای ناشی از پساب
- تعیین مصرف کنندههای کنونی فاضلاب و میزان بهرهگیری آنها از فاضلاب
- تعیین محیط فیزیکی دریافت فاضلاب (سطحی یا زیرزمینی)
- بیماریهایی رایج در منطقه به علت احتمالی انتشار فاضلاب
۳-۴- بررسی سناریو تصفیه فاضلاب و جایگزینی آن با منابع موجود و حفظ محیط زیست و آبخوانها
در دشتهای ممنوعه و تعادل بین منابع و مصارف در دشتهای مذکور
بسیاری از آبخوانهای کشور از مشکل عدم تعادل بین منابع و مصارف رنج میبرند. به عبارتی در این آبخوانها
مصرف بیش از پتانسیل و کاهش شدید سطح آبخوان شرایط کاملا ناپایدار را برای آنها فراهم آورده است. این ناپایداری
در برخی از دشتها به ممنوعه شدن آنها انجامیده است. علاوه بر راهحلهایی نظیر ممنوعه نمودن دشتهاء در شرایطی
ویژه و مناسب. تغذیه اینگونه دشتها مطرح میشود. پساب میتواند به عنوان یک منبع تغذیه مصنوعی برای چنین
دشتهایی در نظر گرفته شود. استفاده مجدد از فاضلاب جچهت تغذیه آبهای زیرزمینی, با هدف بالا بردن مبزان آیدهی
سفرههای آب زیرزمینی انجام میگیرد. برای اجتناب از گرفتگی منافذ ریز خاک بهوسیله فاضلاب. توصیه شده است که
جهت استفاده مجدد از فاضلاب در این مصارف. حداقل تصفیه مقدماتی یا تهنشینی مقدماتی بر روی فاضلاب صورت گیرد.
در تغذیه مصنوعی, بسته به کیفیت زمین, قسمت بیشتر باکتریها و ویروسهاء در حین نفوذ فاضلاب به فاصله صد متر یا
بیشتر حذف میگردند. مواد شیمیایی و آلی موجود در فاضلاب نیز ممکن است در اثر جذب با تبادل یونی و یا انفعالات
دیگر در حین نفوذ فاضلاب در لابلای خاک حذف گردند اما در بعضی مواقع به علت فرم خاص دانهبندی و بافت محلی
خاک نفوذ فاضلاب حتی بعد از طی مسافات زیاد. تغییر قابل ملاحظهای در کیفیت شیمیایی و مواد آلی فاضلاب به وجود
-------- صفحهٔ بعد --------
2۲ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
نمیآورد. باید توجه داشت که تغذیه درازمدت با استفاده از فاضلاب. میزان نیترات و فسفات آبهای زیرزمینی را از حد
مجاز تجاوز ندهد. در تغذیه با استفاده از فاضلاب باید به نکات زیر توجه داشت:
- کیفیت و کمیت آب تغذیه شونده و آب برداشتی
- سرعت موثر حرکت آب زیرزمینی
عوامل بیماریزاء تر کیبات سمی. مواد جهشزاء سرطانزاء همچنین لیتولوژی و زئوشیمی منطقه» سطح آبهای زیرزمینی,
ظرفیت همانندسازی سفرههای آبدار, فاصله زمانی بین تغذیه و برداشت از آبهای زیرزمینی و روش تغذیه آبهای
زیرزمینی عوامل مهمی هستند که میزان تصفیهپذیری فاضلابها و کیفیت آبهای زیرزمینی را تحت تاثیر قرار میدهند.
۳-۴- بررسی سناریوی تصفیه فاضلاب صرفا برای یک مصرف از مصارف مختلف
۱-۳-۴ استفاده از بساب جهت مصارف شهری
از پساب برای مصارف شهری و در موارد زیر میتوان استفاده نمود:
- آبیاری پارکهای عمومی و مراکز تفریحی. میادین ورزشی, حیاط مدارس و زمینهای بازی, بزرگراههاء. محوطه
ساختمانها و تاسیسات عمومی.
- آبیاری محوطه منازل مسکونی, امکانات شستشوی عمومی و سایر خدمات عمومی
آبیاری محوطه مناطق تجاری, آداری و شهرکهای صنعتی
- آبیاری زمینهای ورزشی
- کاربردهای تجاری مانند تجهیزات شستشوی خودری شستشوی پنجره و اختلاط آن با آب پاک برای تولید مواد
- کاربردهای تزئینی در محوطهسازی و آب نماهایی نظیر چشمههاء استخرهای بازگرداننده و آبشارها
- مصارف بنایی و تولید بتون در پروژههای ساختمانسازی
- اطفای حریق و آتشنشانی
- فلاش تانک توالتها در ساختمانهای تجاری و صنعتی و برجهای مسکونی
استفاده مجدد شهری میتواند شامل سیستمهای سرویس دهنده مصرفکنندگان عمده مانند پارکها. زمینهای
ورزشی» مراکز تفریحی,ء صنایع با مصرف بالای آب و یا سیستمهای گسترده تلفیقی از مصرفکنندگان مناطق مسکونی,
صنعتی و تجاری در قالب سیستمهای دوگانه توزیع باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم - بررسی سنار بوهای مختلف تصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ 2۳
در سیستمهای دوگانه توزیع. آب بازیافتی از طریق شبکه موازی شاه لولههای جدا از سیستم توزیع آب شرب شهری,
به مشتریان ارائه میگردد. در حقیقت سامانه توزیع آب بازیافتی در رده سوم از نظر تامین احتیاج آبی جامعه قرار میگیرد
و در سیستمی مشابه آب قابل شرب بهرهبرداری» نگهداری و مدیریت میگردد.
در مرحله طراحی یک سیستم استفاده مجدد شهری, جامعه باید نسبت به وقفهپذیری سیستم بازیافتی تصمیمگیری
نماید. البته درصورتی که آب بازیافتی به عنوان تنها منبع اطفای حریق یک جامعه باشد. یک منبع وقفهپذیر از آب
بازیافتی, قابل پذیرش است. در صورت تعیین نیاز به یک منبع وقفهناپذیر از آب بازیافتی, آنگاه باید نسبت به یک جریان
مداوم از آب بازیافتی اطمینان حاصل گردد. در این صورت برای حصول اطمینان در فرآوری آب بازیافتی باید بیش از یک
تصفیهخانه منظور گردد. همانگونه که درصورت خرابی طرح برای برآورده نمودن نیازهای اطفای حریق باید ذخیرهسازی
- تعیین آب بازیافتی موردنیاز برای مصارف شهری
با تخمین از مجموع سطوح قابل آبیاری که توسط آب بازیافتی و نسبتهای تخمینی آبیاری هفتگی که توسط عواملی مانند
خصوصیات خاک منطقه. شرایط اقلیمی و نوع محوطهسازی تعیین میگردد میتوان تقاضای روزانه آبیاری با آب بازیافتی را در
یک سامانه مشخص شهری تخمین زد. با بررسی صورت حسابهای محلی ثبت شده آب نیز میتوان آب بازیافتی مورد نیاز
روزانه را تخمین زد. همچنین برای تخمین تغییرات فصلی تقاضای آب بازیافتی میتوان از آب مصرفی, ثبت شده استفاده کرد.
در مورد مصرفکنندگان بالقوه نظیر فضاهای سبز شهری که آب مورد نیاز آبیاری را از چاه بهدست میآورند میتوان از بررسی
نسبتهای مجاز تخلیه برای تخمین نیاز آب بازیافتی استفاده کرد. در ارزیابی میزان تقاضای آب بازیافتی برای یک سیستم
استفاده مجدد از آب شهری, تقاضاهای غیر از آبیاری نیز باید مشخص گردد. تقاضا برای مصارف صنعتی, تجاری نظیر کارواشها
عنوان قسمتی از موارد استفاده مجدد ازآب. نیز مجددا از آب مصرفی ثبت شده میتوان استفاده نمود. براساس برآوردهای انجام
شده میزان آب مورد نیاز برای فلاش تانکها گاها تا ۴۵ درصد میزان مصرف داخلی مناطق مسکونی است.
- ملاحظات طراحی و توزیع
سیستم استفاده مجدد از آب در مناطق شهری دارای دو بخش مهم است.
* تجهیزات بازیابی آب برای تولید آب بازیافتی
* سامانه توزیع آب بازیافتی شامل ذخیرهسازی عملیاتی و تجهیزات پمپاز
تاسیسات بازیافت آب باید تصفیه مورد نیاز برای رسیدن به استانداردهای موردنظر مصرف را فراهم نمایند. معمولا
استفاده مجدد از آب در مناطق شهری علاوه بر تصفیه ثانویه. نیاز به فیلتراسیون و گندزدایی نیز دارد. بهدلیل این که
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین تعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
استفاده مجدد از آب در مناطق شهری مستلزم آبیاری اماکنی است که مردم بدون محدودیت در معرض تماس باآب
بازیافتی قرار میگیرند. بنابراین آب بازیافتی باید کیفیت بسیار بالاتری نسبت به سایر مصارف داشته باشد.
از دیگر سوی, اگر یک مشتری عمده نیاز به کیفیت بالاتری از آب بازیافتی داشته باشد که از عهده این تصفیه خارج
است. مشتری باید تصفیه اضافه ر | در درون محل خود انجام دهد. همانگونه که عموما برای آب قابل شرب انجام میشود.
- سامانه توزیع
شهرهای بزرگ تجهیزات ذخیرهسازی عملیاتی میتوانند در کنار سامانه و یا در نزدیکی محلهای استفاده مجدد قرار گیرند.
ذخیرهسازی برای تطبیق با تغییرات روزانه جریان. عامل ضروری در بهرهبرداری سامانه آب بازیافتی است. حجم
ذخیرهسازی مورد نیاز از طریق تقاضای روزانه آب بازیافتی و منحنیهای تقاضا تعیین میگردد. آب بازیافتی در ۲۴ ساعت
روز طبیعتا در مطابقت با جریان روزانه آب بازیافتی طرح تولید میگردد و میتواند به محل نگهداری هدایت گشته تا از
انجا به سیستم پمپاژ شده و یا به یک چاه تمیز و پس از آن به تجهیزات ذخیرهسازی مرتفع پمپاز گردد. بهمنظور
جلوگیری از رشد بیولوژیکی معمولا از مخازن سرپوشیده و تزریق کلر استفاده میشود.
از آنجا که تغییرات میزان تقاضای آب بازیافتی. فصلی است. لذا اگر تمامی آب بازیافتی مصرف شود باز به مخازن
فصلی با حجم بالا نیاز است. اگرچه ممکن است به لحاظ اقتصادی این کار عملی نباشد. محل انتخابی استقرار مخازن
فصلی بر طراحی سامانه توزیع نیز موثر خواهد بود.
طراحی یک سامانه توزیع شهری از بسیاری جهات مشابه سامانه توزیع آب شرب و بهداشت شهری است و استفاده از
مواردی با کیفیت مشابه توصیه میگردد. لذا باید از بینقصی سامانه مطمئن بود. گرچه برای اطمینان از سیستم نیاز به
سختگیری نظیر آب قابل شرب نیست مگر اینکه آب بازیافتی به عنوان تنها منبع سامانه اطفای حریق باشد. برای پمپاز,
تحویل و استفاده از آب نیاز به هیچگونه اندازه گیری خاصی نیست. همچنین هیچگونه اصلاحی به غیر از شناسایی
تجهیزات و مواد لازم نیست به دلیل اینکه آب بازیافتی در حال مصرف است. با این حال برای خطوط سرویس سامانه
شهری, بهتر است از لولههای با رنگ متفاوت برای شناسایی استفاده شود.
طراحی تجهیزات توزیع براساس شرایط توپوگرافی و نیز نیازهای تقاضای آب بازیافتی است. اگر توپوگرافی تغییرات
وسیعی داشته باشد باید سیستمهای چند سطحی استفاده گردد. اندازه لولههای توزیع باید به گونهای باشند که تقاضای
اوج ساعتی را در فشار مناسب برای مصرف کننده فراهم نماید.
نسبت مصرف اوج ساعتی توزیعء که عاملی بحرانی در سایز نمودن پمپهای و لولههای توزیع است. باید با مشاهده و
مطالعه شرایط منطقهای و لحاظ نمودن زمان روز و نرخ مصرف توسط مصرفکنندگان عمده تعیین گردد. معمولا در یک
سیستم استفاده مجدد شهری مصرفکنندگان «پرفشار» و «کم فشار» وجود دارند. مصرفکنندگان پرفشار آب را در
فشاری متناسب با نوع مصرف خاص خود مستقیما از سیستم دریافت میکنند که میتوان به آبیاری مناطق مسکونی و
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی سنار بوهای مختلف تنصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ۹۴/۰۳/۱۶ ۵۵
فضای سبزء فرآیندهای صنعتی و آب خنک کننده, کارواشهاء اطفای حریق و فلاش تانک توالتها در ساختمانهای
صنعتی و تجاری اشاره نمود. مصرفکنندگان کم فشارء آب بازیافتی را در حوض های ذخیرهسازی داخلی دریافت کرده و
از انجا مجددا به سیستم مصرفی پمپاژ میکنند که میتوان به زمینهای ورزشی, پارکهاء مجتمعهای آپارتمانی پیشرفته
که آب بازیافتی را برای آبیاری استفاده میکنند اشاره نمود. سایر مصارف کم فشار عبارتند ازنارسال آب بازیافتی به
فضاهای سبز یا مناطق تفریحی.
معمولا سیستمهای دوگانه توزیع شهری حداقل در فشار ۳51 50 که فشاری کافی برای آبیاری فضاهای سبز بزرگ
نظیر مجتمعهای مسکونی, پارکهای صنعتی و تجاری است. راهبری میشوند. براساس نیاز تجهیزات آبیاری مناطق
مسکونی متداول, حداقل فشار ارسال 30۵1 برای بهرهبرداری مناسب سیستمهای آبیاری مناطق مسکونی لازم است.
همچنین حداقل فشار 30۳81 برای نیازهای کارواشهاء فلاش تانک توالت. کنترل غبار ساختمان و برخی مصرفکنندگان
صنعتی ضروری است.
برای مصرفکنندگانی که به فشارهای بالاتر نسبت به سایر مصرفکنندگان نیاز دارند. پمپاژ اضافه داخلی برای رسیدن
به فشار مطلوب ضروری است. به عنوان مثال, سیستمهای آبیاری زمینهای ورزشی معمولا در فشارهای بالاتر کار میکنند
(100-20085)لذا اگر مستقیما به سامانه آب بازیافتی متصل باشند. احتمالا نیاز به ایستگاه پمپاژ تقویت کننده دارند. در
برجهای اداری که از آب بازیافتی برای فلاش تانک توالت استفاده میکنند. پمپاژ مجدد ممکن است لازم گردد. بهعلاوه
برخی مصرفکنندگان صنعتی ممکن است نیاز به فشارهای بالاتری داشته باشند.
دو روش متداول برای حفظ فشار سیستم در سرعتهای بسیار متفاوت جریان عبارتند از:
* پمپهای تامین کننده سرعت ثابت و سیستم تانکهای ذخیره مرتفع که اساسا سیستم فشار را یکنواخت نگه میدارد.
* پمپهای تامین کننده فشار ثابت با سرعت متغیر که فشار سیستم را با توجه به تقاضای آب بازیافتی توسط
سیستم باید براساس قابلیت انعطاف نسبت به انجام برخی کنترلهای کاربرد طراحی شود و در جایی که لازم است
برای پتانسیل منتج شده افزایش در اوج ساعتی تقاضا را فراهم کند. یکی از این کنترلهای کاربرد تغییر روزهای آبیاری
مدارس, پارکهاء زمینهای ورزشی و مناطق مسکونی در هفته است. منحنی تقاضای روزانه آب بازیافتی ممکن است
یکنواخت بوده و تقاضای اوج ساعتی کاهش یابد اگر آب بازیافتی به استخرهای زمین ورزشی و پارکها در یک دوره زمانی
۴ ساعته یا در طول ساعات روز زمانی که تقاضای آبیاری برای محوطه مناطق مسکونی کم است. تخلیه گردد. این
روشهای راهبری باعث کاهش آوج تقاضا و در نتیجه کاهش تاسیسات ذخیرهسازی میگردد.
۲-۳-۴ استفاده مجدد جهت مصارف صنعتی
استفاده مجدد صنعتی دارای بازار بالقوه قابل توجهی برای آب بازیافتی در کشورهای پیشرفته است. به عنوان مثال در
حالی که در ایالات متحده امریکا مصارف صنعتی ۸ درصد کل تقاضا را دربرمی گیرد. این میزان در برخی ایالتهای امریکا
-------- صفحهٔ بعد --------
۵۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
قرار دارند. یک منبع در دسترس برای بازیافت آب بهشمار میآیند.
آب بازیافت برای استفاده مجدد در صنعت میتواند از چرخه داخلی فاضلاب صنعتی و با تجهیزات بازیابی آب شهری
حاصل شود. چرخه داخلی یک طرح صنعتی معمولا بخش مکمل فرآوری صنعتی است و باید براساس بررسی مورد به مورد
رسیدن به استانداردهای سختگیرانه تخلیه خروجی. باید فاضلاب داخلی خود را تصفیه و بازیابی میکنند.
- آب خنک کننده
- آب تغذیه بویلر
_ آب فرآیندهای صنعتی
- آبیاری فضای سبز
از بین مصارف فوق. آب خنک کننده در صنعت عمدهترین استفاده مجدد از آب است. در بیشتر صنایع. خنک کردن به
تنهایی بزرگترین تقاضای آب است. براساس برآوردهاء یک پالایشگاه کوچک با ظرفیت ۴۰۰۰۰ بشکه در روز یا یک نیروگاه
برق به ظرفیت ۲۵۰ مگاوات به حدود ۴۴ تا ۸ لیتر بر ثانیه آب جبرانی برای چرخش در سیستم خنک کننده نیاز دارد. در
سراسر جهان, عمدهترین صنعت مصرف کننده آب بازیافتی برای سیستم خنککننده» نیروگاههای برق هستند.
- سیستمهای خنککننده یک طرفه
سیستمهای خنککننده یک طرفه. از آب برای خنکسازی تجهیزات استفاده میکنند و سپس آب گرم شده پس از
یکبار مصرف را تخلیه میکنند. از آنجا که سیستمهای خنک کننده یک طرفه نیاز به حجم بالایی از آب دارند. استفاده از
آب بازیافتی بهندرت میتواند به عنوان منبع, عملی باشد. بهعنوان مثال, جریان لازم برای یک سیستم خنک کننده یک
طرفه در یک نیروگاه فسیلی ۱۰۰۰ مگاواتی, تقریبا ۲۸۵۰۰ لیتر درثانیه است که این میزان در سیستمهای گردش مجدد
- سیستم خنک کننده با گردش مجدد آب
این سیستمها از آب برای جذب گرمای فرآیند استفاده میکنند.ء سپس با انتقال گرما از آب از طریق تبخیر آب را برای
استفاده مجدد در چرخههای خنک کننده به گردش مجدد در میآورند. در فرآیند خنکسازی با گردش مجدد از برجهای
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی سنار بوهای مختلف تصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۵۷
- برجهای خنک کن
برجهای خنک کن بهمنظور بهرهبرداری از گرمای بالای تبخیر آب طراحی میگردند. هوای خشک از پایین و اطراف
برج آورده شده درحالی که آب به بالای برج پمپاز میگردد. آب به قطرههای کوچک منقسم شده تا تماس آب و هوا افزایش
یابد و سپس با هوای مجاور تماس داده میشود که باعث تبخیر مقداری از آب میشود. قطرات خنک شده آب در ته برج
جمعآوری شده و مجددا به گردش در میآیند. تبخیر و حرکت باد در بالای برج باعث از دست رفتن میزانی از آب میشود
که باید جایگزین گردد. برای احتراز از تجمع ناخواسته آلایندهها در طول تبخیرء قسمتی از آب چرخه پیوسته به صورت
پراکندن با باد حذف میگردد لذا یک منبع آب جبرانی مورد نیاز است. کیفیت آب جبرانی باید بالا باشد زیرا هر آلایندهای
در آب در طول چرخه خنکسازی بارها تغلیظ میشود.
آب جبرانی برج خنک کن درصد بالایی از مجموع آب مصرفی را تشکیل میدهد. در صنایعی نظیر نیروگاههای
الکتریکی برق, کارخانجات شیمیایی, کارخانجات فلزات و پالایشگاههای نفت. سیستم برج خنک کننده با گردش مجدد
آب تقریبا همیشه یک حلقه بسته است که مانند یک فرآیند جداگانه با نیازهای کیفی آب مختص خود عمل میکند.
کیفیت آب با تعیین غلظت رسوبات بالقوه درون آب جبرانی مشخص میشود. بهدلیل نظارت اجباری بر تخلیه ضایعات.
غالبا نیاز به تصفیه آب زاید میباشد. استانداردهای تخلیه و هزینههای حذف آلایندهها به عنوان عوامل تعیین کننده و
محدودساز چرخههای غلظت بهشمار میآیند.
- استخرهای خنک کننده
از استخرهای خنک کننده به عنوان سیستم خنک کننده مدار بسته استفاده میشود. استخر منبع آب خنک کننده
بوده و تبخیر سطحی از استخر مکانیسم خنک کردن تبادل گرمای آب را تشکیل میدهد. پارامتر مهم در طراحی استخر
سطح مورد نیاز برای خنک کردن آب گرم است. بهعلت هزینههای پایین سرمایهگذاری. ظرفیت ذخیره بالا و کارایی بدون
نیاز به آب جبرانی برای دورههای زمانی طولانیترء استخرهای خنک کننده بسیار جالب توجه به نظر میرسند. با وجود
این. زیان ناشی از امکان آلودگی آبهای زیرزمینی» سطح بزرگ مورد نیاز و مشکلات نگهداری در برابر جلیکها و
علفهای هرز را در بردارند.
- استفاده از پساب در بویلر
استفاده از آب بازیافتی برای آب تغذیه بویلر کمی متفاوت از روشهای متداول عمومی است. البته هر دو نیازمند تصفیه
اضافی هستند. شرایط کیفی آب جبرانی برای تغذیه بویلر عموما با افزایش فشار نیاز به آب با کیفیت وابسته به فشار
راهبری بویلر است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۵1۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- استفاده از پساب در فرآیندهای صنعتی
آب بازیافتی متناسب با نوع صنعت در فرآیندهای صنعتی استفاده میشود. به عنوان مثال, صنعت الکترونیک نیازمند آبی با
کیفیت در حد آب مقطر برای شست و شوی مدارهای الکترونیک و سایر اجزای الکتریکی است. از دیگر سوی» صنعت چرمسازی
میتواند از آب با کیفیت نسبتا پایین استفاده نماید و صنعت نساجی, کاغذ و خمیر کاغذ و فلزکاری به آب با کیفیت متوسط نیاز
دارند. بنابراین در بررسی عملی بودن کاربرد از آب بازیافتی برای مصارف مجدد صنایع. مصرفکنندگان بالقوه باید نیازهای آبی را
۳-۳-۴ استفاده مجدد جهت مصارف کشاورزی
استفاده مجدد از فاضلاب به عنوان یک منبع کشاورزی, آرزانترین و قابل دسترسترین روش برای کاهش یا حل
مسایل کم آبی تلقی میشود. از طرفی کشت گیاه مناسب در زمینهایی که با پساب تصفیهخانه آبیاری میشوند علاوه بر
استفاده از عناصر غذایی موجود در فاضلاب که در افزایش محصولات کشاورزی و کاهش فرسایش خاک موثر است. فواید
زیر را در مناطق مختلف داراست:
- تامین یک منبع آب قابل دسترسی و دائمی
- تامین بخشی از آب مورد نیاز کشاورزی و در نتیجه کاهش تقاضا برای استفاده از منابع طبیعی آب و
صرفهجویی در هزینههای تامین آب کشاورزی
- کاهش مصرف کودهای شیمیایی به واسطه وجود عناصر غذایی در فاضلاب
- افزودن سطح زیرکشت و تولید بیشتر محصولات کشاورزی
- حفاظت از آبهای جاری پذیرنده و عدم تخلیه فاضلاب به آنها
- کاهش احتمال انتقال آلودگی از طریق آبهای آلوده و توسعه بهداشت محیط
جهت ارزیابی اثرات استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, اثرات آن بر سلامت جامعه. اقتصاد.ء محیط. موانع سازمانی.
مسایل اجتماعی و حقوقی باید در نظر گرفته شود. معایب استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, در درجه اول در برنامه
سازماندهی آن است. سرمایهگذاریهای عمده در زمین و تجهیزات باید مورد توجه قرار گیرد و بهطور کلی استفاده مجدد
از فاضلاب در کشاورزی هنگامی موفقیت آمیز خواهد بود. که با دقت از طریق ارزیابی قیمت و راهبری موثر و کنترل مرتب
و دائمی به کمک برنامهریزیهای آگاهانه انجام شود. همچنین وضعیت کشاورزی منطقه و ضوابط و شرایط بهرهگیری از
پساب در این زمینه. به همراه خصوصیات پساب تصفیه شده و امکان مصرف آن در آبیاری کشاورزی باید مورد توجه و
بررسی قرار گیرد.
آبیاری کشاورزی سهم قابل ملاحظهای از کل تقاضای آب شیرین را تشکیل میدهد. با توجه به تقاضای بالا برای آبیاری
کشاورزی» مزایای قابل ملاحظه حفظ آب با استفاده مجدد در کشاورزی و امکان تلفیق مصرف مجدد در کشاورزی با سایر
کاربردهای مصرف مجدد آب. طراحی برنامههای استفاده مجدد از آب غالبا مستلزم تحقیقات در زمینه آبیاری کشاورزی است.
این بخش مسایل خاص مورد توجه در برنامههای مصرف مجدد آب برای آبیاری کشاورزی را مورد بحث قرار میدهد:
- تقاضا آبیاری کشاورزی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی سنار بوهای مختلف تصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ٩۳/۰۳/۱۶ ره
- کیفیت آب بازیافتی برای آبیاری کشاورزی
- مسایل مورد توجه در طراحی سیستم
- تقاضای آبیاری کشاورزی
از آنجا که نیازهای آبی محصولات کشاورزی بسته به شرایط اقلیمی متغیر است. لذا نیاز به آبیاری تکمیلی در طی
فصول و در طول سال متفاوت خواهد بود. این تغییرات فصلی تابعی از بارش دماء نوع محصول. مراحل رشد گیاه و سایر
عوامل بسته به روش آبیاری است. تامین کننده آب بازیافتی باید تقاضاهای فصلی و نیز نوسان عرضه آب بازیافتی را تعیین
تا از برآورده شدن تقاضای آب برای آبیاری اطمینان حاصل نماید. معمولا مصرفکنندگان کشاورزی قادر به ارائه جزییات
تقاضا نیستند و میزان آب مصرفی فصلی یا حتی سالیانه مصرفکنندگان به ندرت اندازهگیری و ثبت میشود.
معهذا برای ارزیابی امکانپذیری استفاده مجدد از آب. تامین کننده آب بازیافتی باید قادر به تخمین دقیق تقاضاهای
آبیاری و عرضه آب بازیافتی باشد. این ارزیابی غالبا براساس محاسبات کارشناسی تعیین نیاز آبیاری الگوهای کشت موجود
یا پیشنهادی طرح برای نواحی مصرف و سایز کردن تجهیزات تصفیه و ذخیرهسازی موردنیاز با لحاظ کردن مبانی و
معیارهای اقتصادی و اجتماعی و فنی صورت میگیرد.
۴-۴- بررسی سناریوی تصفیه فاضلاب برای استفاده چندمنظوره
برخی از مواردی که حجم پساب و تقاضاهای گوناگون ایجاب میکند. پساب میتواند برای منظورهای مختلفی که در
بخش قبل توضیح داده شد. استفاده شود. تعیین تعرفه برای استفاده از پساب در مصارف مختلف. محاسبه هزینهها و
منافع تامین و مصرف هر تقاضا و رعایت ملاحظات مذکور برای هر مصرف را نیاز دارد.
۵-۴- بررسی سناریوی امکان ذخیرهسازی فاضلاب تصفیه شده در منابع زیرزمینی یا سطحی
به طور خاص برای تخلیه پساب به دریاچهها و برکههای تفرجی موارد زیر قابل ذکر است:
فاضلاب تصفیه شده را میتوان جهت مصارف تفریحی مانند توسعه و نگهداری دریاچهها و پارکهای کوچک مورد
استفاده قرار داد. این نوع کاربردها شامل دو گروه از فعالیتهای تفریحی است:
گروهی که در آن آب با بدن تماس ندارد مانند قایقرانی و ورزش ماهیگیری و گروهی که در آن آب با بدن تماس دارد
مانند شنا و اسکی روی آب. در مورد اخیر باید فاضلاب را مورد تصفیه تکمیلی قرار داد.
معیارهای توصیه شده بهطور خلاصه شامل موارد زیر است:
- آب از لحاظ ظاهری باید قابل بهرهبرداری باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۰ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- آب نباید محتوی هیچگونه موادی باشد که در اثر بلع ایجاد مسمومیت کند و موجب التهاب چشمها و پوست
بدن شود. ار گانیسمهای بیماریزا که منشای رودهای دارندء همچنین بیماریهایی که در اثر شنا کردن در
آبهای آلوده منتقل میشوند و منشای رودهای ندارند. باید مورد کنترل قرار گیرند.
- آ]0 لازم برای شنا باید در محدوده ۶/۵ تا ۸/۲ باشد.
- درجه حرارت به استثنای شرایط طبیعی, برای شنا کردن و ماهیگیری, بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد قابل قبول نیست.
- جهت جلوگیری از پدیده دوتروفیکاسیون نیاز به تقلیل ازت و فسفر وجود دارد.
- معیارهایی کیفی در آبی که بهطور محدود با بدن در تماس است. یا تماس ثانوی دارد (مانند قایقرانی و
ثانوی که به خوبی اکسیده شده. برای این منظور رضایت بخش است و شمارش کلیفرم تا ۵۰۰۰ کلنی درصد
جدول (۱-۴) پارامترهای مناسب برای مصارف تفرجی را نشان میدهد.
جدول ۱-۴- مقادیر شاخصهای منابع آب برای مصارف تفرجی
کلیفرم کل (تعداد ] مدفوع کلیفرم (تعداد ا اشرشیا کلی (تعداد در | انتراکوکی (تعداد در ۳
۱(
در ۱0۰ میلی گرم) در ۱۰۰ میلی گرم) ۰ میلی گرم) ۰ میلی گرم)
۱ میانگین هندسی نمونهها در یک دوره ۶ ماه ۲ حداکثر مجاز یک نمونه
۶-۴- بررسی محدودیتهای تعرفه گذاری برای خرید فاضلاب تصفیه شده از آبفا و فروش فاضلاب
تصفیه شده به مصرفکنندگان در هر سناریو
رویکرد مناسب برای بیان محدودیتهای تعرفه گذاری فاضلاب تصفیه شده. تعریف سنار یوهای ممکن برای استفاده از
میسر میسازد. از این دیدگاه سناریوهای استفاده از پساب در قالب سه سناریوی کلی قابل بیان است:
- سناریوی ۱
در این سناریو فاضلاب تصفیه شده برای تامین منابع آب لازم برای مصارف جدید استفاده میشود. سه حالت در نظر
گرفته شده در این قالب عبارتند از:حالت مربوط به مصارف مختلف. تغذیه مصنوعی دشتهای آزاد و تغذیه دشتهای ممنوعه.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم - بررسی سنار بوهای مختلف نصفیه و استفاده از پساب و بررسی هزینهها و فواید هر سناریو ٩۴/۰۳/۱۶ ۶
که حداکثر, معادل آب بهای آبهای سطحی یا معادل هزینه بهرهبرداری و نگهداری هر واحد آب زیرزمینی میباشد. در حالت
۲ با توجه به با زگرداندن آب به طبیعت. فروش فاضلاب تصفیه شده میتواند مشمول تعرفه نشود. حالت ۳ یعنی تغذیه
آبخوانهای ممنوعه. مشمول هزینههای جبرانی میشود.
در هر یک از موارد فوق تعرفه خرید از آبفا منوط به تصفیه بیش از میزان استاندارد لازم برای بازگرداندن فاضلاب به
- سناریوی ۲
این سناریو به طور کلی مربوط به جایگزینی فاضلاب تصفیه شده با منابع آب مصرفی فعلی است. در این حالت برداشت از
سفره آب زیرزمینی یا منبع آب سطحی متوقف و به جای آن پساب تصفیه شده واگذار میشود. در حالت مذکور حق اشتراک
قابل دریافت نیست اما پساب بها به طور مشروط قابل دریافت میباشد. به عبارتی چنانچه توقف برداشت از منبع قبلی, منجر
به حذف آب بها (در مورد آب سطحی) و هزینههای نگهداری و بهرهبرداری (در مورد آب زیرزمینی) برای بهرهبردار شود معادل
هزینههای حذف شده مذکورء میتوان پساب بها دریافت کرد. در صورتی که خود متقاضی هزینههای نگهداری و بهرهبرداری را
به عهده داشته باشد. پساب بها غیر قابل دریافت است.
- سناریوی ۳
در سناریوی ۳ فاضلاب تصفیه شده در قبال صرفنظر کردن بهرهبردار از حق آبه خود و یا منایع آب زیرزمینی متعلقه و
واگذاری آن به شرکت آب منطقهای مربوط جهت مصارف دیگرء به صورت معوض در اختیار او قرار میگیرد. در سناریوی ۳
حق اشتراک قابل دریافت نیست. اما در صورتی که فاضلاب تصفیه شده معوض در قبال آب زیرزمینی باشد. پساب بها قابل
دریافت است. پساب بها در قبال آب سطحی معوض مشروط به پرداخت آب بها توسط بهرهبردار قبل از معاوضه است.
جدول (۲-۴) خلاصه موارد مذکور را ارائه کرده است.
جدول ۲-۴- انواع سناریوی واگذاری پساب و تعرفههای متناظر آنها
: ۱ تعرفه اضافی قابل
سناریوها و زیر سناریوها پساب بها پرداخت به آبفا
۳ معوض در مقابا
۱- مشروط به این که آبفا بیش تر از میزان استاندارد لازم برای بازگرداندن پساب به محیط زیست اقدام به سرمایهگذاری و یا صرف هزینههای
۲ در این حالت اگر از دیدگاه قانونی برداشت فعلی مصرف کنندگان قابل کاهش باشد. واگذاری پساب مشمول حق برداشت جدید و دریافشت
حق اشتراک خواهد بود.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۵
ب تصفیه شده برای سناریوهای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۶۵
۱-۵- دادهها و اطلاعات پایه مورد نیاز از فاضلاب کنونی تصفیه سده
دادهها و اطلاعات پایه مورد نیاز از فاضلاب کنونی برای تعیین تعرفه و سایر ملاحظات برنامهریزی عبارت است از:
- شناسایی منابع سطحی و زیرزمینی تامین کننده نیازهای آبی کنونی
- شناسایی نیازهای آبی سیستم (شهری, صنعتی و کشاورزی) و سهم هریک از آنها از منابع آب سالم سیستم
- حقابههای کنونی و فرآیند تخصیص از منابع مختلف آبی
- کیفیت آب مورد نیاز برای مصرف کنندههای مختلف
- هزینههای بهرهبرداری از منابع آب گوناگون
- تعرفه کنونی بهرهبرداری از منابع گوناگون
- میزان حجم خروجی تصفیهخانه و توزیع زمانی آن
- پیامدهای زیست محیطی و بهداشتی فاضلاب
- مصرف کنندههای کنونی فاضلاب
۱-۱-۵- شناسایی منابع سطحی و زیرزمینی تامین کننده نیازهای آبی کنونی
شناسایی منابع سطحی و زیرزمینی تامین کننده نیازهای کنونی آبی در تصمیمگیری برای ارزش منبع جایگزین
آنها نقش مهمی ایفا میکند. بدیهی است در صورت بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی که در وضعیت ناپایدار قرار دارند
یا منابع آب سطحی غیرمطمئن و غیردائمی, استفاده از پساب با منافع بیشتری همراه است. در شناسایی منابع آب
سطحی و زیرزمینی موارد زیر باید به روشنی تخمین زده شود:
- قیمت تمام شده آب سطحی و زیرزمینی برای مصارف گوناگون
- پتانسیل منابع سطحی و زیرزمینی موجود
- وضعیت آتی منابع
- نوسانات منابع آب سطحی
- شاخص پایداری منابع
۲-۱-۵- شناسایی نیازهای آبی سیستم (شهری, صنعتی و کشاورزی) و سهم هریک از آنها از منابع آب
سالم سیستم
با توجه به ملاحظات بهرهبرداری و خصوصا ملاحظات کیفی, آگاهی از نیازهای آبی سیستم و سهم آنها از کل نیازهاء در
ملاحظات برنامهریزی و خصوصا تعرفهگذاری از اهمیت خاصی برخوردار است. ملاحظات هر مصرف کننده در بخشهای قبلی
توضیح داده شده است. در شناسایی تقاضاها و نیازهای سیستم موارد زیر باید به روشنی تخمین زده شود:
- تقاضا و نیازهای کنونی و آتی سیستم
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- موقعیت محلهای مصرف
- کیفیت سرویسدهی منابع آب از دیدگاه تقاضا و نیازهای گوناگون
۳-۱-۵- حقابههای کنونی و فرآیند تخصیص از منابع مختلف آبی
در این بخش سهم هر نیاز از منابع سطحی و زیرزمینی مشخص میشود. هم حق آبه بران سنتی و هم حقابه برانی که در
طرحهای توسعه در نظر گرفته شدهاند میبایست ملحوظ شوند. کیفیت تخصیص آب در این ملاحظات دیده میشود.
۴-۱-۵- کیفیت مورد نیاز آب برای مصرف کنندههای مختلف
- تخلیه فاضلابهاء باید براساس استانداردهایی باشد که به صورت حداکثر غلظت آلوده کنندهها بیان میشود و
رعایت این استاندارد تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست ضروری است.
- مسوولین منابع آلوده کننده باید فاضلابهای تولیدی را با بررسیهای مهندسی و استفاده از تکنولوژی مناسب
و اقتصادی تا حد استانداردها تصفیه نماید.
- اندازهگیری غلظت مواد آلوده کننده و مقدار جریان در فاضلابها باید بلافاصله پس از آخرین واحد تصفیهای
تصفیهخانه و قبل از ورود به محیط انجام گیرد.
- اندازهگیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده قبل از تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بر مبنای نمونه مرکب
صورت گیرد در سیستمهایی که تخلیه ناپیوسته دارند اندازهگیری در طول زمان تخلیه ملاک خواهد بود.
و تخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست گردد.
- فاضلاب تصفیه شده باید با شرایط یکنواخت و به نحوی وارد آبهای پذیرا گردد که حداکثر اختلاط صورت گیرد.
- فاضلاب خروجی نباید دارای بوی نامطبوع بوده و حاوی کف و اجسام شناور باشد.
- رنگ کدورت فاضلاب خروجی نباید ظواهر طبیعی آبهای پذیرنده و محل تخلیه را بهطور محسوس تغییر دهد.
- استفاده از سیستم سپتیک تانک و ایمهوف تانک یا بهکارگیری چاهها و یا ترانشههای جذبی در مناطقی که
فاصله کف چاه یا ترانشه از سطح آبهای زیرزمینی کمتر از ۳ متر میباشد ممنوع است.
- ضمن رعایت استانداردهای مربوط خروجی فاضلابها نباید کیفیت آب را برای استفادههای منظور شده تغییر دهد.
- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام بهمنظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام
شده قابل قبول نمیباشد.
- استفاده از روشهای تبخیر فاضلابها با کسب موافقت سازمان محیط زیست مجاز است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف . ٩۳/۰۳/۱۶ ۷
- استفاده از کنارگذر ممنوع است. کنار گذرهایی که صرفا جهت رفع اشکال واحدهای تصفیهای بهکار رفته و یا در
زمان جمعآوری توام فاضلاب شهری و آب باران مورد استفاده قرار میگیرند مجاز است.
- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بهگونهای طراحی, احداث و بهرهبرداری گردد تا پیشبینیهای لازم جهت حداقل
رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب و هوایی نامناسب. قطع برق, نارسایی تجهیزات
- آن دسته از فاضلابهای صنعتی که آلودگی آنها بیش از این استانداردها نباشد میتواند فاضلاب خود را با
کسب موافقت سازمان بدون تصفیه دفع نمایند.
کیفیت مورد نیاز برای مصارف شهری به شرح زیر است:
ملاحظات کلی برای تامین شرایط کیفی مناسب در این زمینه عبارتند از:
- حصول اطمینان از ارائه آب بازیافتی با کیفیت لازم برای مصارف مورد نظر مشتری
- جلوگیری از عملکرد نامناسب سیستم
- جلوگیری از تقاطع اتصالات با خطوط آب آشامیدنی
- جلوگیری از استفاده ناصحیح از آب غیرقابل شرب
علاوه بر این مهمترین توصیهها برای رعایت ملاحظات کیفی پسابها در مصارف شهری به شرح زیر است.
طبق گزارش شماره ۵۱۷ سازمان بهداشت جهانی. معیارهای کیفی زیر در تصفیه فاضلاب بهمنظور استفاده در مصارف
غیرشرب شهری لازم است:
- عاری از مواد جامد. تخم انگلهاء پارازیتهاء باکتری و ویروس باشد.
- تصفیه مقدماتی, ثانوی و صافی شنی لازم است.
- ضد عفونی ضروری است.
براساس راهنمای 1-۳۸ ویژگیهای پساب برای مصارف شهری به شرح زیر است:
- 811 بین ۶ تا ٩ باشد
- 8300 کمتر از ۱۰ باشد
- کدورت کمتر از ۲ باشد
- بدون کلیفرم روده ای باشد
- کلر باقیمانده کمتر از ۱ میلیگرم در لیتر باشد
کیفیت مورد نیاز برای مصارف صنعتی به شرح زیر است:
خصوصیات پساب تصفیه شده و ناخالصیهای موجود در آن از قبیل مواد معلق, تر کیبات آلی و معدنی, فسفات, سختی,
جلبکهاء ترکیبات اکسیژن دار و غیره امکان استفاده از پساب را در صنایع محدود میسازد. سازمان بهداشت جهانی در
کاربرد پساب تصفیهخانههای فاضلاب در صنایعء توصیههای عمومی زیر را مطرح نموده است:
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۸ ۶ راهنمای برنامهریزی» مدیریت و تعیین تعرفههای پساب نصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- صنایع باید نیازهای خود را در مورد استفاده از پساب طوری تنظیم کنند که به سلامت عمومی لطمه نزند.
- کیفیت پساب باید بهگونهای باشد که جهت هر صنعت خاص که دارای شرایط خاص است قابل استفاده باشد.
- هزینههای تامین که شامل انتقال و پمپاژ میشود. نباید بیشتر از منابع دیگر آب باشد.
کیفیت آب مصرفی صنایع به نوع صنعت نیز بستگی دارد. به عنوان مثال بهمنظور استفاده از پساب تصفیهخانه فاضلاب
در دیگهای بخارء باید عواملی مانند یون کلسیم» منیزیم, 785 و 7108 به شدت کاهش داده شوند. که برای این کار
فرآیندهای سبک کردن, فلوکسازی و تهنشینی, صافیهای شنی. کلرزنی و غیره مورد استفاده قرار خواهند گرفت که
مستلزم صرف هزینههای بسیار است. کیفیت آب مصرفی در واحدهای رنگرزی نساجیها تقریبا مانند آب مقطر است و در
صنایع تولید ابریشم مصنوعی نباید کدورت آب بیش از ۰/۳ واحد استاندارد باشد. در واحصد سفیدسازی صنایع
کاغذسازی, میزان منگنز و آهن باید به ترتیب در حدود ۰/۰۵ و ۰/۲ میلیگرم در لیتر باشد. در صنایع تولید نوشیدنیهای
غیرالکی کیفیت آب مصرفی باید مانند آب آشامیدنی باشد و در ضمن برای حذف هرگونه طعم و بو باید از بسترهای کربن
فعال عبور داده شود. در صنایع کنسروسازی مقادیر فلوئور و نیترات موجود در آب اهمیت خاص دارند. پسابهای مراحل
تصفیه ثانویه فاضلاب را میتوان پس از انعقاد و تهنشینی در واحدهای خنکسازی صنایع مختلف مورد استفاده مجدد قرار
داد ولی کیفیت این پسابها باید بهگونهای باشد که از خوردگی و جرم گرفتن لولهها و تجهیزات. ایجاد کف و رشد
بیولوژیکی در برجهای خنکسازی ممانعت گردد. در غیر این صورت نیاز به تصفیه پیشرفته وجود دارد. تقریبا در کلیه
صنایع از دیگهای بخار استفاده میشود. کیفیت مورد نیاز پسابها برای استفاده در این دیگهاء به میزان فشار
بهرهبرداری از دیگهای بخار بستگی دارد که به نسبت افزایش فشارء باید از کیفیت بهتری برخوردار باشند. از آنجا که این
پسابها در تماس مستقیم با انسان نیستند. تنها اتصال مناسب لولههای انتقال پساب با لولههای آب در داخل و محل
ورودی صنایع باید مورد توجه خاص قرار گیرد و در صورتی که فاضلابهای بازیافتی به عنوان آب مورد مصرف در
فرآیندهای صنعتی به کار رود. احتمال آلودگی محصولات غذایی و کارگران وجود دارد. در ادامه در مورد چگونگی استفاده
از آب بازیافتی در صنایع پرداخته خواهد شد.
- ملاحظات کیفی آبهای خنک کننده
عمدهترین مشکلات کیفیت آب در سیستم آبهای خنک کننده عبارت از:پوسته شدن, خوردگی, رشد بیولوژیکی,
تشکیل رسوب و ایجاد کف است. این مشکلات ناشی از وجود آلایندهها در آب قابل شرب و نیز آب بازیافتی است. اما
غلظت برخی آلایندهها در آب بازیافتی میتواند بالاتر باشد. جدول (۱-۵) پارامترهای مناسب برای مصارف پساب در خنک
کنندهها را ارائه میدهد.
- رسوب
عمدهترین علل رسوب عبارتند آزنرسوبهای کلسیم (بهصورت کربنات. سولفاتو فسفات) و منیزیم (به صورت کربنات و فسفات).
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۶۹
کنترل رسوب در آب بازیافتی در خلال ترسیب و روشهای شیمیایی انجام میگردد. اسیدی کردن یا افزودن بازدارنده
میتواند رسوب را کنترل نماید. اسیدها (سولفوریک. هیدروکلریک. اسیدسیتریک و اسیدهای گازی نظیر دیاکسیدکرین و
دیاکسید گوگرد) و سایر مواد شیمیایی (مانند 7۸( و فسفاتهای پلیمری غیرآلی) غالبا بهمنظور افزایش حلالیت
رسوبها در آب اضافه میشوند.
معمولا سختی گیری با آهک بهمنظور تصفیه آب بازیافتی در سیستمهای خنک کننده بهکار میرود و به طور چشمگیر
چرخههای غلظت را افزایش میدهد. آهک سختی کربناته و سوداش سختی بیکربناته را حذف مینمایند. سایر روشهای
مورداستفاده جهت کنترل رسوب تصفیه با استفاده آلوم و تبادل یونی سدیمی است اما هزینههای بالای این روشها کاربرد
آنها را محدود ساخته است.
- خوردگی
آب گردشی نباید در سیستمهای خنککن برای فلز خورنده باشد. کل جامدات محلول در آب بازیافتی باعث آفزایش
ولی هزینههای بالاء استفاده از این روشها را محدود میسازد.
جدول ۱-۵- مبانی توصیه شده کیفیت آب برج خنککن (میلی گرم بر لیتر)
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
ادامه جدول ۱-۵- مبانی توصیه شده کیفیت آب برج خنککن (میلی گرم بر لیتر)
3
ک ا ۳
آب بازیافتی مصرفی در سیستمهای خنک کننده نباید حاوی مواد مغذی یا آلی مورد نیاز رشد ارگانیسمهای زایش از
لجن باشد. محیط مرطوب برج خنک کننده مستعد رشد بیولوژیکی است. میکروار گانیسمها به میزان قابل ملاحظهای
کاهش (301ا و مواد مغذی در طول تصفیه.ء پتانسیل آب بازیافتی برای نگهداری میکروار گانیسمها را کاهش میدهد. کلر
به علت قیمت پایین. سهولت دسترسی و راهبری آسان از متداولترین زیستکشهای کاربردی در کنترل رشد بیولوژیکی
است. همچنین کلر به عنوان گندزدا باعث کاهش پتانسیل بیماریزایی در آب بازیاف تی میگردد. معمولا کلریناسیون
مکرر و شوک تصفبیه با کلر کافی است. بیشتر اوقات از گاز کلر استفاده میشود اما میتوان کلر را به صورت هیپوکلریت
- گرفتگ
آلایندههایی که منجر به گرفتگی میشوند به نحو قابل ملاحظهای کاهش مییابند. همچنین به کار گیری تجزیه کنندههای
- آب تغذیه بویلر
با افزایش فشار نیاز به آب با کیفیت بالاتر است. بویلرهای با فشار بسیار بالا نیاز به آب جبرانی با کیفیت آب تقطیر را
دارند. جدول (۲-۵) پارامترهای کیفی پساب برای استفاده در بویلر را نشان میدهد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین تعرفه خرید و فر
پارامتر
الومینیم
منیریم
آمونیم
بی کربنات
سولفات
کلرید
جامدات محلول
روی
به طور کلی آب قابل شرب و آب با
بهدلیل این که این مواد منشا اصلی تج
(شامل لختهسازی, ترسیب و ری کربنا
بیکربناتی تحت تاثیر گرمای بویلر من
مصرف کننده بخار محسوب میشود. نت
استفاده از آب بازیافتی است.
وش فاضلاب نصفیه شده برای سُ
جدول ۲-۵- مبانی توصیه شده
۳۰
۵
۱
۱
۱۷۰
۷۰۰
۵
۱
۳۵۰
۳۵۰
۷-۱۰
۳/۵
۱۰
زیافتی مصرفی برای جبران |
رل نمکهای نامحلول سدیم
مع پوسته در بویلرها هستند.
سیون) باید مراحل فیلتراسیو
رای تغذیه بویلرهای با فشار
ث کف و تشکیل رسوب در ۲
جر به آزادسازی دی اکسید
صفیه بالا و مقادیر نسبتا کم
اریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶
کیفیت آب بویلر
۱
۱
7/۴
۰/۳۵
۱۳۰
۵ ۰۰
۰/۵
۲
(۱
۱۹۰۰
۸/۲-۰
و منیزیم و کنترل سیلیس و
براساس خصوصیات آب باز,
ن با بستر چندگانه. جذب ؟
بالا نیاز به تصفیه از طریق رر
ثرمکنهاء پیش گرمکنها و ت
کربن میگردد که یک منب
نیاز به آب جبرانی تغذیه بویا
۷)
فشار بالا
۷
۱
1.۵
۱
۱
۱
۱
۳۸
۳۰
۰/۵
۷
۴۰
۸/۲۹
۰/۵
۰/۵
۰۷ رهش
1/۵
آب تغذیه بویلر باید تا
آلومینیوم ضروری است
ربن فعال و حذف نیتروژن
وش اسمزمعکوس یا تبادل
ع خوردگی در تجهیزات
ر به عنوان نکات ضعف در
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۲۳ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- پساب در فرآیندهای صنعتی
آب بازیافتی متناسب با نوع صنعت در فرآیندهای صنعتی استفاده میشود. به عنوان مثال, صنعت الکترونیک نیازمند
آبی با کیفیت در حد آب مقطر برای شست و شوی مدارهای الکترونیک و سایر اجزای الکتریکی است. از دیگر سوی,
آب با کیفیت متوسط نیاز دارند. بنابراین در بررسی عملی بودن کاربرد از آب بازیافتی برای مصارف مجدد صنایع,
مصرفکنندگان بالقوه باید نیازهای آبی را براساس فرآیندهای تولید تعیین نمایند. جدول (۳-۵) پارامترهای کیفی پساب
در صنایع مختلف و جدول (۴-۵) فرآیندهای مناسب تصفیه را نشان میدهد.
- کیفیت پساب در صنایع خمیر کاغد و کاغذسازی
کاغذ تولیدی به مرور زمان خواهد شد. مسایل مهم مورد توجه در ارتباط با استفاده از آب بازیافتی در صنعت خمیرکاغد و
* رشد بیولوژیکی باعث انسداد تجهیزات و تولید بو شده و نیز بر بافت و یکپارچگی کاغذ تاثیر میگذارد.
* خوردگی و پوسیدگی تجهیزات ممکن است ناشی از حضور سیلیس, آلومینیوم و یا سختی باشد.
میزان پایین کدورت. جامدات معلق و خنتی موردنیاز در محدوده سیلیس قرار دارد. میزان جامدات محلول و کلر مهم نیست.
- صنایع نساجی
میگردد. نیتراتها و نیتریتها نیز باعث بروز مشکل در رنگرزی خواهند شد.
فرآیندهای تولید نفت خام و زغال سنگ معمولا قادر به استفاده از آب با کیفیت نسبتا پایین میباشد. عموما ]011
میتواند بین ۶ تا ٩ و میزان جامدات معلق کمتر از ۱۰ میلی گرم بر لیتر باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
پارامتر
۷
۳
11
1
۷۳
۳/۵
۵ ا ۰
۳۵۰
۳۵۰
۳۵
۶۰
۵۰۰
مانده
رزی با آب
تحمل گیاه
ال مخلوط
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
اس
۰.۰
۰
بستگی دارد. در بیشتر مواردء درصورت قابل پذیرش بودن منبع آب قابل شرب شهری, کیفیت آب بازیافتی نیز قابل قبول
است. شرایطی که اثر نامطلوب بر کیفیت آب بازیافتی دارند عبارتند از:
میزان بالای ۳105
* تخلیه فاضلابهای صنعتی حاوی ترکیبات سمی به شبکه فاضلابرو
* نفوذ آب شور(کلریدها) به شبکه فاضلابرو در مناطق ساحلی
- شوری
شوری به تنهایی مهمترین عامل در تعیین مناسب بودن آب برای آبیاری است. تحمل گیاهان نسبت به شوری بسیار
متفاوت است. بهمنظور بررسی توان تحمل شوری آب آبیاری گیاهان باید به دقت گزینش شوند و حتی پس از آن خاک باید
بهطور مناسب زهکشی و بهمنظور جلوگیری از تجمع نمک آبشویی گردد. میزان تجمع نمک در خاک بسته به غلظت نمک در
آب آبیاری و سرعت حذف از طریق آبشویی است. تجمع نمک حتی در غلظتهای بسیار کم و بهخصوص هنگامی که گیاه در
حال جوانه زنی است و نیز در دوران رشد گیاه زیانآور است. شوری معمولا با اندازهگیری هدایت نیز گزارش میگردد.
غلظت یونهای خاص ممکن است باعث تجمع یک یا تعدادی از این فلزات کمیاب, در خاک یا گیاه شده و در زمان
طولانی باعث خطراتی برای سلامتی انسان یا حیوانات و یا سمیت گیاهی گردند. در آبیاری با آب بازیافتی شهری
یونهای مهم عبارتند ازنسدیم. کلر و بور. شویندههای خانگی معمولا منبع بور و نرم کنندههای دارای سدیم و کلر
هستند. حساسیت گیاهان نسبت به سمیت یونهای خاص بسیار متفاوت است. سمیت خصوصا زمانی که محصولات با
- سدیم
نمکهای سدیم بر کاتیونهای قابل تعویض خاک تاثیرگذار است. در واقع قابلیت نفوذ را کم کرده و بر گیاهان اثر
میگذارد. این اتفاق معمولا در لایههای روی خاک اتفاق افتاده و مربوط به میزان بالای سدیم یا میزان بسیار پایین کلسیم
در خاک و یا آب آبیاری است. سدیم آسیبی به گیاه نمیرساند اما بر نفوذ آب در خاک تاثیر منفی دارد. از این رو بر رشد
گیاهان در نبود آب در منطقه ریشه تاثیرگذار است. کلسیم و منیزیم به مثابه تثبیت کننده یونهای خاک عمل میکنند و
پدیده خنتیسازی بار اجزای خاک که توسط سدیم اضافی ایجاد شده است را جبران میکنند. برخی مواقع آب آبیاری
میزان مناسبی از کلسیم را از خاکهای آهکی در خود حل کرده و خطر سدیم را به میزان قابل ملاحظهای کاهش میدهد.
آب بازیافتی وجود دارد. با وجود این آب بازیافتی ممکن است دارای سدیم زیاد نسبت به کلسیم باشد که میتواند در
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناربوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۷۵
- عناصر کمیاب
برخی مطالعات نشان میدهند که میزان فلزات سنگین ناشی از ناخالصی کودهای شیمیایی تجاری به مراتب بیشتر از
کادمیم» مس, مولیبدن» نیکل و روی. نیکل و روی نسبت به کادمیم. مس و مولیبدن اهمیت کمتری دارند زیرا آنها در
رویت در گیاهان میشود. سمیت روی و نیکل با افزایش این کادمیم. مس و مولیبدن در مقادیر بسیار پایین که بر گیاهان
اثر ندارند. برای حیوانات خطرناک هستند. مس برای جانوران تک معدهای سمی نیست اما برای نشخوارکنندگان سمی
است. با وجود این با افزایش مولیبدن, مقاومت آنها نیز افزایش مییابد. وجود مولیبدن همچنین در غیاب مس سمی
است. کادمیم اهمیت خاص دارد زیرا میتواند در زنجیره غذایی راه یابد. کادمیم در مقادیر کم که توسط نشخوارکنندگان
خورده شود اثر نامطلوب ندارد. از آنجا که کادمیم بیشتر در کبد و کلیههای حیوانات ذخیره میشود تا در بافت های چربی
- کلو باقیمانده
چوبی ممکن است مقادیر سمی کلر را در بافتهای خود ذخیره کنند. کلر اضافه انری مشابه سوختن برگ در هنگام
اسپری مستقیم سدیم و کلر به شاخ و برگ دارد. کلر در غلظتهای بیش از ۵ میلیگرم بر لیتر باعث آسیب شدید به
بیشتر گیاهان میشود.
مهمترین مواد مغذی مورد نیاز گیاه عبارتند ازانیتروژن» فسفرء پتاسیم» روی» بر و گوگرد. آب بازیافتی معمولا میزان
کافی از این مواد را دار بوده و سهم بزرگی از نیاز گیاه را برآورده میسازد. مفیدترین ماده مغذی نیتروژن است. غلظت و
نحوه تولید نیتروژن در آب آبیاری باید مورد توجه قرار گیرد. مقادیر اضافه نیتروژن در بیشتر محصولات رشد گیاه را
تحریک کرده ممکن است باعث وقفه در رسیدن محصول گشته و کیفیت و کمیت آن را کاهش دهد. به علاوه, نیترات
اضافی در علوفه در صورتی که علوفه به عنوان منبع نخستین دام مورد استفاده قرار گیرند میتواند باعث عدم تعادل
نیتروژن» پتاسیم و منیزیم در چرندگان شود. البته ممکن است میزان نیتروژن آب بازیافتی برای تولید رضایت بخش
خاک برخی مناطق دارای پتاسیم کافی است در حالی که بسیاری از خاکهای ماسهای این گونه نیست. با وجود این در
هر دوی موارد. افزودن پتاسیم به آب بازیافتی اثر کمی بر محصول دارد. فسفر موجود در آب بازیافتی معمولا به حدی کم
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
است که نیاز محصول را برآورده نمیکند. با وجود این به مرور زمان در خاک تجمع یافته و نیاز به فسفر تکمیلی را کاهش
میدهد. فسفر اضافی خطری برای گیاه در برندارد. اما میتواند باعث مشکل در زهکش ورودی به آبهای سطحی گردد.
علاوه بر عرضه و تقاضای کیفیت آب آبیاری, مسایل دیگری نیز وجود دارد که خصوصا در مصرف مجدد آب برای
کشاورزی باید درنظر گرفته شوند. مصرف کننده و تولیدکننده آب بازیافتی باید اصلاحاتی را که برای مصارف آب بازیافتی
در آبیاری کشاورزی لازم است. در روشها کنونی اعمال نمایند. میزان اصلاحات مفید در مصرف آب بازیافتی در آبیاری
* کنترل شرایط
۰ انگیزههای بازاریابی
- ملاحظات کیفی در مصارف تفریحی
فاضلاب تصفیه شده را میتوان جهت مصارف تفریحی مانند توسعه و نگهداری دریاچهها و پارکهای کوچک مورد
استفاده قرار داد. این نوع کاربردها شامل دو گروه از فعالیتهای تفریحی است:
گروهی که در آن آب با بدن تماس ندارد مانند قایقرانی و ورزش ماهیگیری و گروهی که در آن آب با بدن تماس دارد
مانند شنا و اسکی روی آب. در مورد اخیر باید فاضلاب را مورد تصفیه تکمیلی قرار داد.
معیارهای توصیه شده بهطور خلاصه شامل موارد زیر است:
* _آب از لحاظ ظاهری باید قابل بهرهبرداری باشد.
بدن شود. ار گانیسمهای بیماریزا که منشا رودهای دارندء همچنین بیماریهایی که در اثر شنا کردن در آبهای
آلوده منتقل میشوند و منشا رودهای ندارند. باید مورد کنترل قرار گیرند.
۹ ام لازم برای شنا باید در محدوده ۶/۵ تا ۸/۳ باشد.
* درجه حرارت به استثنای شرایط طبیعی, برای شنا کردن و ماهیگیری, بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد قابل قبول
۰ جهت جلوگیری از پدیده دوتروفیکاسیون» نیاز به تقلیل ازت و فسفر وجود دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۷۳۷
* معیارهایی کیفی در آبی که بهطور محدود با بدن در تماس است. یا تماس نانوی دارد (مانند قایقرانی و
میلیلیتر مورد استفاده قرار میگیرد. جدول ۵ پارامترهای مناسب برای مصارف تفرجی را نشان میدهد.
جدول ۵-۵- مقادیر شاخصهای منابع آب برای مصارف تفرجی
کلیفرم کل (تعداد | مدفوع کلیفرم (تعداد | اشرشیا کلی (تعداد انتراکوکی (تعداد
در ۱۰۰ میلی گرم) در ۱۰۰ میلی گرم) در ۱۰۰ میلی گرم) در ۱۰۰ میلی گرم)
(۱) میانگین هندسی نمونهها در یک دوره ۶ ماه
(۲) حداکثر مجاز یک نمونه
- ملاحظات کیفی در تغذیه آبهای زیرزمینی
استفاده مجدد از فاضلاب جهت تغذیه آبهای زیرزمینی, با هدف بالا بردن میزان آبدهی سفرههای آب زیرزمینی انجام
می گیرد. برای اجتناب از گرفتگی منافذ ریز خاک بهوسیله فاضلاب. توصیه شده است که جهت استفاده مجدد از فاضلاب
در این مصارف., حداقل تصفیه مقدماتی یا تهنشینی مقدماتی بر روی فاضلاب صورت گیرد. در تغذیه مصنوعی, بسته به
کیفیت زمین.
قسمت بیشتر باکتریها و ویروسهاء در حین نفوذ فاضلاب به فاصله صد متر یا بیشتر حذف میگردند.
در لابلای خاک حذف گردند اما در بعضی مواقع به علت فرم خاص دانهبندی و بافت محلی خاک نفوذ فاضلاب حتی بعد از
طی مسافات زیاد. تغییر قابل ملاحظهای در کیفیت شیمیایی و مواد آلی فاضلاب به وجود نمیآورد. باید توجه داشت که
تغذیه درازمدت با استفاده از فاضلاب. میزان نیترات و فسفات آبهای زیرزمینی را از حد مجاز تجاوز ندهد. در تغذیه با
استفاده از فاضلاب باید به نکات زیر توجه داشت:
* سرعت موثر حرکت آب زیرزمینی
عوامل بیماریزاء ترکیبات سمی, مواد جهشزاء سرطان زاء همچنین لیتولوژی و ژئوشیمی منطقه, سطح آبهای زیرزمینی,
ظرفیت همانندسازی سفرههای آبدارء فاصله زمانی بین تغذیه و برداشت از آبهای زیرزمینی و روش تغذیه آبهای زیرزمینی
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۸ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- ملاحظات استفاده از پساب در پرورش آبزیان
یکی از راههای استفاده مجدد از فاضلاب. استفاده از آن جهت پرورش آبزیان است در اکثر کشورهای در حال توسعه.
ماهیگیری تجاری از اهمیت ویژهای برخوردار است. فاضلاب میتواند به عنوان منبع مواد غذایی توسط باکتریها مورد
مصرف قرار گیرد. محصولات فرعی ناشی از تجزیه باکتریها مانند آمونیاک و دی اکسید کربن, به عنوان ماده غذایی اولیه
از مهمترین خطراتی که در این روش وجود دارد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
تعداد زیادی از عوامل بیماریزا و به خصوص باکتریها و ویروسها میتوانند بهطور مکانیکی سبب آلودگی ماهیها
شوند و متعاقب آن افرادی که این گونه ماهیها را مورد مصرف قرار میدهند و یا آنها را حمل و نقل میکنند. آلوده سازند.
بهمنظور پیشگیری از این آلودگیهاء لازم است ماهیها چند هفته قبل از فروش در برکههای آب تمیز نگهداری شوند و
جوانب بهداشتی به هنگام فروش در بازار و در منزل به هنگام طبخ بهطور دقیق رعایت گردد. همچنین از برکههای نهایی
مشکل دیگر این است که برخی از کرمهای انگلی در دوره زندگی خود به یک جاندار آبزی به عنوان میزبان واسط نیاز دارند که
این امر سبب انتقال آلودگیها میشود. مانند فلوک کبدی آسیای جنوب شرقی, فلوک ریه. کرم نواری شکل ماهیها و مانند آنها.
این قبیل بیماریهای انگلی در کلیه اآکوسیستمهای آبی که در آنها فاضلابها مورد مصرف قرار میگیرند. مخاطرهآمیز هستند.
ولی چنانچه فاضلابهای مزبور بهمنظور از بین بردن یا ته نشین کردن تخم انگلها مورد تصفیه مقدماتی قرار گیرند و یا ماهیها
قبل از مصرف کاملا پخته شوند. از انتقال اینگونه آلودگیها و عفونتها جلوگیری میشود. جدول (۵-ع) پارامترهای کیفی پساب
برای مصارف آبزیان را نشان میدهد.
جدول ۶-۵- مقادیر مجاز پارامترها ی فیزیکی. شیمیایی و زیستی آب برای حیات آبزیان
اس اس
سم مت
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- ف رآیند نعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سنارپوهای مختلف ۳/۶ ۷۲۹
ادامه جدول ۶-۵- مقادبر مجاز پارامترها ی فیزیکی, شیمیایی و زیستی آب برای حیات آبزیان
3)ی) ۰-۴۰ ۲۰-۰ میلی گرم بر لیتر
سک
یت 0
۰ میکرو رولیت
۵-۱-۵- هزینههای بهرهبرداری از منابع آب گوناگون آب برای مصرفکنندگان مختلف
بهصورت سنتی تقاضای آب تنها بر حسب کاربردهای وسیع آن یعنی استفاده در بخشهای شهری, صنعتی,
کشاورزی» تفریحی و زیستمحیطی تمییز داده میشود. اتکای صرف بر رهیافت سنتی طبقهبندی تقاضای آب هم ناقص
و هم در برخی جنبهها گمراه کننده است. بنابراین به جای رهیافت فوق باید تاکید بر تقاضای استفادهکنندگان خاص از
تقاضای آب برحسب کاربردهای وسیع آب به سه دسته تقاضای آب شهری, کشاورزی و صنعتی تقسیممیگردد که
در هر کدام از این گروهها نیز آب برای موارد متعددی بهکار میرود. شکل (۱-۵) کاربرد آب در بخشهای مختلف را
توصیح میدهد:
۹5۵0۳2 200 ۵۲ م5 -1
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۰ ۶ راهنمای برنامهربزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
سا /
| عمومی وتجاری
|[ استونی
آبیاری و زراعی:
۱ دامیروری
براساس آمار و ارقام موجود میانگین سالانه حجم بارندگی ایران حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب برآورد میشود که از
این مقدارء ۳۱۰ میلیارد مترمکعب در مناطق کوهستانی با مساحتی حدود ۸۷۰ هزار کیلومتر مربع و ۹۰میلیارد
مترمکعب دیگر در مناطق دشتی به وسعت ۷۷۸ کیلومتر مربع می بارد. از مقدار فوق حدود ۲۹۳۴ میلیارد مترمکعب به
صورت تبخیر و تعرق از دسترس خارج میشود و از ۱۰۶ میلیارد مترمکعب باقیمانده حدود ٩۳ میلیارد مترمکعب از
طریق منابع سطحی و زیرزمینی بهرهبرداری میشود و بقیه صرف تغذیه سفرههای آب زیرزمینی میشود. از این مقدار
حدود ۸۶ میلیارد مترمکعب جهت مصارف کشاورزی و نزدیک به ۷میلیارد مترمکعب آن به مصارف شرب و صنعت
اختصاص مییابد. از آنجایی که متوسط حجم کل آب سالانه کشور رقمی ثابت است. تقاضا برای آب به علت رشد نسبتا
بالای جمعیت. توسعه کشاورزی, شهرنشینی و صنعت در سالهای اخیرء متوسط سرانه آب قابل تجدید کشور را تقلیل
داده است. به طوری که این رقم از حدود ۵۵۰۰ مترمکعب در سال ۱۳۴۰ به حدود ۳۴۰۰ مترمکعب در سال 9۰۱۳۵۷
حدود ۲۵۰۰ مترمکعب در سال ۱۳۶۷و ۲۱۶۹۰ مترمکعب در سال ۱۳۷۶ کاهش یافته است. این میزان با توجه به روند
رو به افزایش در سال ۱۳۸۵ به حدود ۱۷۵۰ مترمکعب رسیده و در افق سال ۱۳۹۰ به حدود ۱۳۰۰ مترمکعب تنزل
خواهد یافت. صرف نظر از تفاوتهای آشکار منطقهای در کشور و طیف گسترده مناطق خشک نظیر سواحل خلیج فارس
و دریای عمان, نیمه شرقی کشور از خراسان تا سیستان و بلوچستان و نیز حوضههای مرکزی که میزان سرانه آب قابل
تجدید در آنها از میزان متوسط کشور به مراتب پایینتر است. ارقام متوسط سرانه آب کشور در سالهای آینده به
مفهوم ورود ایران به مرحله تنش آبی و ورود به حد کم آبی جدی خواهد بود. ٩۲ درصد آب استحصال شده در ایران
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۸
صرف کشاورزی میشود و آب برداشتی در صنعت که به عنوان یک عامل تولید مطرح میباشد. به طور عمده جهست
خنککردن سیستمهای تولیدی, ایجاد بخار و تبدیل بخار به آب مورد استفاده قرار میگیرد."
هزینههای بهرهبرداری آب برای استفاده در هریک از بخشهای فوقالذ کر بر حسب منبع تامین آب. کیفیت مورد
در بخش آب شهری, مردم به آب سالم برای آشامیدن و پرداختن به امور بهداشتی نیاز دارند. تامین آب در این بخش
عمدتا با صرف هزینه و سرمایهگذاری زیاد انجام میشود. در تامین آب سالم و مناسب برای مصرف شرب.» هزینههای
مختلفی در مراحل مختلف تامین آب وجود دارد که عبارتند از:
- هزینههای جمعآوری ی سطحی یا بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی
- هزینههای تصفیه آب برای از بین بردن آلودگیهای احتمالی
- هزینههای انتقال آب از محل تصویه به محلهای مصرف (شهر و روستا)
- هزینههای مراقبت از تاسیسات. کانالها و لولههای انتقال آب
در جدول (۷-۵) اجزا قیمت تمام شده هر مترمکعب آب شهری و سهم هریک از قیمت تمام شده در کشور در سال
۱۳/۸۵ آورده شده است.
جدول ۷-۵- اجزای قیمت تمام شده هرمترمکعب آب شرب
سهم رای از درصد ار قیمت سهم ریلی از درصد ار قیمت
_--_-7-- ۳-۰-7-7
رد ده
یداب وحقاا اک 0
وقصف ن قح 0
قوف لک کل
۳ سوق آب وبرق صوفی خارع از ای و
و 5
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۲۳ ۶ راهنمای برنامهربزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
در بخش آب صنعتی. آب در درجه اول جهت خنکسازی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین صنعت برای انبوهی
در نظر گرفت. برای همین بازیابی آب برای تقلیل هزینه آب تازه و پساب اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
واحدهای صنعتی اعم از این که در شهرکهای صنعتی یا مجتمعهای صنعتی مستقر شده یا به صورت تک واحدی
۲ تامین آب از طریق چاههای شهرک صنعتی
۳ تامین آب از منابع مجاور یا چاه مشترک
در مورد هزینههای بهرهبرداری آب از هریک از منابع فوق در بخش صنعت. متاسفانه آمار و اطلاعات زیادی در کشور
وجود ندارد. در مورد استفاده از آب شبکه آشامیدنی شهر یا روستا هزینه بهرهبرداری بر طبق جدول قبلی میباشد. در
صنعتی انجام داده حداقل هزینه انشعاب را در برخی از شهرکهای صنعتی اعلام نموده است و در سایر موارد که تامین
در شهرکهای صنعتی استان آذربایجان شرقی در سالهای ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶به شرح جدول (۸-۵) میباشد که به هزینه
ذکر شده باید تعرفه استفاده آب را اضافه نمود تا برآوردی از حداقل هزینه بهرهبرداری آب در این بخش به دست آید.
جدول ۸-۵- قیمت حق بهرهبرداری از تاسیسات آب در شهرکهای صنعتی استان آذربایجان شرقی
نام شهرک مه
تا ای
۲ مرند ید ۳
ابیاری:۰۰۰۰ ۱۶۵۰
سر
ال کحم
۹ ۱ ۱ آب چاه:۸۲۵۰۰۰۰ آب چاه:۸۲۵۰۰۰۰
سرامیکی مرند آبیاری:۰ ۱۶۵۰۰۰۰ آبیاری:۱۶۵۰۰۰۰۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۸۳
ادامه جدول ۸-۵- قیمت حق بهرهبرداری از تاسیسات اب در شهرکهای صنعتی استان آذربایجان شرقی
هزینه انشعاب آب ٩/۵ اینچ
شایان ذکر است که استان آذربایجان شرقی از نظر منابع آبی در کشور نسبت به خیلی از مناطق دیگر کشورء وضعیت
نسبتا مناسبی دارد. این در حالی است که در دیگر مناطق کشورء بهویژه مناطق خشک مرکز و جنوب کشور باید ارقام را
خیلی بالاتر از ارقام جدول فوق مد نظر قرار داد:
براساس آمار و اطلاعات منتشرهء از کل اراضی ۱۶۴ میلیون هکتاری کشورء درحال حاضر ۱۸/۸ میلیون هکتار در
چرخه تولید محصولات کشاورزی قرار دارد. از این مقدار حدود ۸ میلیون هکتار به صورت آبی و حدود ۶/۳ میلیون
هکتار به صورت دیم و بقیه به صورت آیش آبی و دیم مورد بهرهبرداری قرار دارند. در ارتباط با منابع آب نیز از
حدود ٩۳ میلیارد مترمکعب منابع آب مصرفی کشور حدود ۸۶ میلیارد مترمکعب به حساب مصارف کشاورزی
آبیاری از نظر علمی تعابیر مختلفی دارد اما به معنای واقعی کلمه. پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای
استفاده گیاه و تولید محصول میباشد. هر چند فقط ۱۵ درصد از زمینهای کشاورزی دنیا تحت آبیاری قرار دارند و ۸۵
درصد بقیه به صورت دیم و بدون آبیاری مورد استفاده قرار میگیرند اما نیمی از تولیدات کشاورزی و غذایی مردم جهان
از همین زمینهای آبی حاصل میشود. که این خود نشان دهنده اهمیت و نقش آبیاری در بخش کشاورزی است.
براساس تلفیق مطالعات سازگاری با اقلیم (که در حقیقت آخرین گزارش طرح جامع منتشر شده ملی میباشد) بخش
کشاورزی با ٩۲ درصد بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بخش کشاورزی با ٩۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم
استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته آبیاری در این بخش به هدر میرود. کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور
در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز
کاهش سطح زیرکشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۱- نزولات آسمانی شامل برف و باران
استفاده از نزولات آسمانی بهویژه در بخش کشت دیم. هزینه بهرهبرداری آن چنانی در بر ندارد مگر در مواردی که
کشاورزان بخواهند نزولات آسمانی را ذخیره و در زمانهای بعد استفاده نمایند که با توجه به هزینه بالا و عمر پایین این
هزینههای جانبی زیست محیطی است. این موضوع در مورد منابع آبهای زیرزمینی نیز صادق است.
۶-۱-۵- تعرفه کنونی بهرهبرداری از منابع گوناگون آب برای مصرفکنندگان مختلف
در مطالعاتی که توسط سازمان ملل متحد در سنگاپور صورت گرفت. حداقل آب مصرفی هر شهروند برای حفظ
خانوار ۲۲/۵ مترمکعب در ماه تعیین شده که در نتیجه هر نفر بهطور متوسط در شبانه روز میتواند ۱۵۰ لیتر آب مصرف
نماید. متاسفانه باتوجه به رشد بیرویه شهرنشینی در کشور آمار چند ساله اخیر نیز نشان از مصرف سرانه بهطور متوسط
۰ تا ۳۰۰ لیتر در شبانه روز میدهد. در این راستا مدیریت تقاضای آب میتواند با بهکارگیری قیمتگذاری و انواع
و پیشبینی نشده, احداث تجهیزات جدید تامین آب را میتواند به تعویق اندازد و با کنترل هزینههاء میزان درآمد خالص
طرف دولت برای رشد اقتصادی مشخص میشود را در دسترس قرار دهد.
(به خصوص اقشار کم درآمد) از حق دسترسی مناسب به آب به قیمتی که توان مالی پرداخت آن را داشته باشد. برخوردار
کنفرانسهای «ریو و دوبلین» متوسط سرانهی ۴۰ لیتر در رور مشخص شده است. در این راستا سوال اساسی که وجود
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۸۵
ساختار فعلی تعرفههای آب وفاضلاب درابتدای دهه ۷۰ تدوین گردیده است و با گذشت زمان و اضافه شدن تبصرهها
و مواد قانونی طی سالهای گذشته به وضعیت فعلی تبدیل شده است. مبانی قانونی تعرفههای آب و فاضلاب در بخش
شهری به شرح زیر میباشد.
ماده :٩ هزینههای اشتراک انشعاب. نرخح آب مشروب و هزینههای جمعآوری و دفع قاضلاب شهرها با در نظر گرفتن
هزینههای بهرهبرداری و استهلاک توسط مجمع عمومی شرکتهای آب و فاضلاب تهیه و پس از تصویب شورای اقتصاد
انشعاب دریافتی از مشترکین جدید و همچنین میزان سرمایهگذاریهای دولت در امر توسعه تاسیسات آب و فاضلاب و
تکافوی میزان سرمایهگذاری لازم جهت گسترش تاسیسات را نمینماید. اجازه داده میشود. مبلغ مندرج در قانون وصول
دستگاهها یا سازمانهای ذیربط طبق تعرفه تایید شده توسط وزارت نیرو پرداخت خواهد شد.
جدول ۹-۵- جزبیات تعرفه شرکتهای آب وفاضلاب
از مازاد سه برابر الگو و بالاتر
ب- غیرخانگی
۷-۱-۵- میزان حجم خروجی تصفیهخانه فاضلاب شهری و توزیع آن در زمانهای مختلف
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
ایجاب میکند تا بهمنظور حفظ سلامت جوامع و پیشگیری از بروز اختلال در چرخه آب. فاضلابها به نحو مناسب
جمعآوری, تصفیه و به چرخه طبیعی آب بازگردانده شود.
تاثیرات نامطلوب زیست محیطی ناشی از دفع نادرست فاضلاب شهری و صنعتی در حدی است که امروزه اجرای
طرحهای فاضلاب در مناطق شهری و روستایی کشور آمری ضروری و بنیادی تلقی میگردد. مهمترین آهداف از احداث
سامانههای تصفیه فاضلاب شامل حفظ بهداشت همگانی» حفاظت محیط زیست و جلوگیری از آلودگی منابع آب و
استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده در کشاورزی و صنعت میباشد.
اولین تصفیهخانه فاضلاب شهری ایران در سال ۱۳۴۰ با ظرفیت ۳۵۰ مترمکعب در روز در منطقه صاحبقرانیه تهران
به بهرهبرداری رسید. قبل از انقلاب تنها ۴ تصفیهخانه عمده فاضلاب در کل کشور در مدار بهرهبرداری بود. این
تصفیهخانهها در شهرهای تهران (صاحبقرانیه و شوش) و اصفهان (فاز یک جنوب و فولاد شهر) و عمدتا در مناطق سنگی
و یا مناطقی که روشهای سنتی دفع فاضلاب کارایی نداشتند اجرا شده بود.
در فاصلهی سال های ۵۷ تا ۶٩ به تدریج تصفیهخانههای شاهین شهر و فاز ۲ و ۲ جنوب در اصفهان. تصفیهخانه
سرکان در همدان. تصفیهخانههای هویزه شمالی و هویزه جنوبی خوزستان. تصفیهخانه آنارک در اصفهان. تصفبهخانه
قیطریه در تهران. تصفیهخانه در خوزستان. تصفبیهخانه شمال فاز ۱ و ۲ در اصفهان. تصفیهخانههای اکباتان و زرگنده در
تهران اجرا و به بهرهبرداری رسید. به طوریکه تا قبل از تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب ۱۵ تصفیهخانه در شهرهای
کشور در مدار بوده است.
پس از تصویب قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب در دی ماه سال ۰۱۳۶۹ در کنار توسعه. تجهیز و بازسازی
تاسیسات آبرسانی شهری, اجرای تصفیهخانههای فاضلاب شهری نیز در سرلوحهی برنامهی کاری معاونت آب و فاضلاب
شهری وزارت نیرو قرار گرفت. در آذربایجان شرقی تصفیهخانههای تبریز و مراغه؛ در آذربایجان غربی تصفیهخانه خوی؛
در اصفهان تصفیهخانه صفائیه, تصفیهخانههای مبار که زرین شهرء سپاهان شهر و سمیرم تصفیهخانههای کوهپایه ورزنه.
شهرضاء قهدریجان, نایین» تصفیهخانه بهارستان؛ در تهران تصفیهخانههای دولت آبادء شهید محلاتی و شهرک قدس.
تصفیهخانه اضطراری جنوب؛ در چهارمحال بختیاری تصفیهخانههای شهر کرد و بروجن. تصفیهخانههای سامان و جونقان؛
در بوشهر تصفیهخانههای بوشهر و دیلم؛ در خوزستان تصفبیهخانه اهواز.ء تصفیهخانه سوسنگرد؛ در سمنان تصفیهخانه
مهدی شهر؛ در سیستان و بلوچستان تصفیهخانه زابل, تصفیهخانه جام جم؛ در فارس تصفیهخانه شیراز» تصفیهخانه
مرودشت؛ در قم تصفیهخانه قم؛ در کرمانشاه تصفیهخانههای کرمانشاه, بیستون و پاوه» تصفیهخانههای گیلان غرب و
تصفیهخانه خرم آباد؛ در مازندران تصفیهخانه شهرک نساجی قائم شهر؛ در مرکزی تصفیهخانههای رسول آباد. اراک و
دلیجان, تصفیهخانه تفرش؛ در خراسان تصفیهخانه پرکند آباد. تصفیهخانههای اولنگ. اسفراین و سبزوارء تصفیهخانه
بجنورد تا پایان سال ۸۴ در دست بهرهبرداری بوده است. این درحالی است که تصفیهخانههای جدیدی نیز در سالهای
اخیر در چندین شهر به بهرهبرداری رسیده و تعدادی نیز در حال ساخت است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- ف رآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سنارپوهای مختلف ۳/۶ ۸۷
براساس براوردهای انجام شده در طرح جامع آب کشور میزان کل فاضلابهای تولیدی حاصل از مصارف مختلف در
ایران قریب به ۳۰ میلیارد مترمکعب میباشد هر چند که بخش عمدهای از این حجم ابی. به زهابهای کشاورزی مربوط
میشود ولی فاضلابهای شهری نیز بالغ بر ۳ میلیارد مترمکعب را شامل میشود که باتوجه به کل منابع آبی قابل تجدید
کشورء رقم بسیار قابل توجهی است. جدول (۱۰-۵) اطلاعات کلی در مورد سرمایهگذاری انجام شده در بخش فاضلاب.
تعداد تصفیهخانهها و سایر آورده شده تا سال ۱۳۸۶ است.
جدول ۱-۵ اطلاعات کلان بخش فاضلاب کشور
جدول (۱۱-۵) اطلاعات پساب و نرخ فروش آن توسط شرکتهای آب و فاضلاب استانی را به تفکیک تصفیهخانههای
کشور نشان میدهد. اطلاعات جدول نشان دهنده محدوده نرخ پساب از ۰/۴ الی ۱۱۶۸ ریال به ازای هر واحد میباشد.
این ارقام به مراتب افزایش خواهد یافت. این موارد لزوم برنامهریزی و تعرفهگذاری پساب را بیش از پیش نشان میدهد.
علاوه بر این براساس جدول ارائه شده شهرهای مهم هر استان که دارای پتانسیل بهرهبرداری از پساب میباشند مشخص
جدول ۱۱-۵- میزان و در آمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیهخانههای کشور (۱۳۸۹)
شر کت آ زان پساب قا هبردا
ردیف | ور" شهر میزان پساب یل بهرهبرداری نرخ پساب (ریال) | قیمت (هزارریال)
آذربایجان شرقی
3
۱
مایا :
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۸
نس
1
چپ
۳ راهنمای برنا
مه جدول ۱۱-۵- میزا
۰
سمهر
خلخال
ع
ترمی
ی
ورزنه
کوهپایه
اصفهان
اصفهان
مبار که
انارک
فولاد شهر
گناوه
دیلم
مهریزی. مد یریت و تعیین تعرفههای پساب نصفیه:
ن و در آمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیهخانههای
میزان پساب قابل بهرهبرداری
ظور استفاده مجدد
حجججحجحجججموی
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
3
3
مرفه خرید و فروش فا
مه جدول ۱۱-۵- میزا
سمهر
کرج
ورامین - خاورشهر
بروچن
زاهدان
ضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۳/۱۶
ن و در آمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیه خانههای
میزان پساب قابل بهرهبرداری ۰
(هزار مترمکعب در سال)
۱۹۹۸
۵۴
۳۳۸
۴۳۹۷
۷۱۷۱
۱۹۵۵
۱۳۱۷
۷۱۳۷
۱۳۳۶
۱۳۴۰۰
۳۱۰
۵ع۹
۸۹۳۵
۳۱۹۵۵
۳۴۵
۴۳۸
۶۵۹۷
۱۳۶
۱۸۰
۱۳۳۷
۹۷۱
۳۳۸
۳۵
۱۸۳۵
۳۵
۹۱۳۵
۷/۳۰۰
۳۴۰
۳۹
۳۳۸۵
۵۴۵
۱۳۹۵۰
۴۹۱
۳۲۰۴
۴۹۵
۱۳۵۸
۴۰
۷۴۹۸
۸۹
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۰
ی
۳ راهنمای برنا
مه جدول ۱۱-۵- میزا
شهر
فزوین
فروه
کرد کوی
خرم آباد
بروجرد
پل دختر
الیگودرز
قائم شهر
جویبار
مهریزی, مدیریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه:
ن و در آمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیه خانههای
میزان پساب قابل بهرهبرداری
ور استفاده مجدد
حججججججممی
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناربوهای مختلف ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۹
ادامه جدول ۱۱-۵- میزان و در آمد پساب قابل بهرهبرداری تصفیهخانههای کشور (۱۳۸۹)
۱ شرکت آب و میزان پساب قابل بهرهبرداری ۹
ردیف ۱ شهر ۷ نرخ پساب (ریال) | قیمت (هزارریال)
فاضلاب (هزار مترمکعب در سال)
تفه ۳۳
مرکزی
سس تست
۳-۳-5
و
ی
۸-۱-۵- پیامدهای زیست محیطی و بهداشتی رهاسازی فاضلاب
افزایش روز افزون جمعیت همراه با افزایش فاضلاب شهری مشکلات عدیدهای را ایجاد کرده است. مصرف آب در
بخشهای شهری و صنعتی و تبدیل آنها به فاضلاب و رهاسازی آن در سطح زمین یا انتقال به اعماق زمین باعث
افزایش آلودگی محیط زیست. تخریب منابع طبیعی و از بین رفتن منابع آب موجود میشود. منابع آب شیرین دنیا
محدود است و استفاده از پساب به همراه سایر منابع در قالب استراتژیهای از پیش تعیین شده میتواند باعث کاهش
تنش بهرهبرداری زیاد از سایر منابع باشد. هدف از مطالب این بخش ارائه توضیحاتی برای روشن شدن اثرات فاضلاب بر
محیط زیست است. با این هدف که در درجه اول میزان و نوع تصفیه پساب در هر منطقه شناخته شود و در درجه بعد
منافع حاصل از تصفیه فاضلاب ملموستر شده تا بتوان آن را با صراحت بیشتری در ملاحظات و تصمیمگیریها منظور
نمود. فاضلابها را میتوان به چهار دسته زیر تقسیم نمود:
- فاضلاب خانگی
- فاضلاب صنعتی
- فاضلاب کشاورزی
- پساب ناشی از سیلابها
(این فاضلابها در اثر برف. باران و ذوب یخها و روان شدن آنها در شهرها ایجاد میشوند)
فاضلاب خانگی ناشی از دستگاههای بهداشتی همچون توالتهاء حمام, ماشینهای لباسشویی و ظرفشوییء پساب
آشپزخانه و شستشوی بخشهای مختلف خانه میباشد. البته در شبکه جمعآوری فاضلاب شهری, فاضلاب مغازههاء
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۳ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
موجودات میکروبیولوژی موجود در فاضلاب دانست.
انواع پیامدهای حاصل از رهاسازی فاضلاب به صورت زیر است:
پا افزایش آلایندهها در محیط
- تاثیر بر فیزیک خاک
پیامد آول مذکور در فوق, با افزایش آلایندهها بیش از استاندارد محیط بر جنبههای مختلف محیط زیست اثرگذار
است. پیامد دوم مستقیما به اثرات منفی بر انسان اشاره دارد. در پیامد سوم با تغییر فیزیک خاک. امکانات طبیعی
بهرهبرداری از منابع خاک و منابع آب زیرزمینی تحت خطر قرار میگیرد.
به لحاظ بار آلودگی و افزایش آلایندههاء رهاسازی فاضلاب. تهدیدهای چندی بر محیط زیست دارد. از جمله
- نمکها
- نیتراتها
- شوری
هر یک از آلایندههای فوق اثرات مخرب متفاوتی بر محیط میگذارند به عنوان نمونه نیتراتها باعث ایجاد پدیده
(9ط۳۵ ع1310) میشود و ایجاد آلودگی در آبهای زیرزمینی مینماید. فسفر نیز همانند نیتروژن منجر به تحریک رشد
جلیکها می گردد. میزان اثرگذاری هر یک از این آلایندهها بر محیط را میتوان براساس استانداردهای موجودی که در
زمینههای مختلف وجود دارد. آرزیابی نمود.
یکی دیگر از پیامدهای رهاسازی فاضلاب در محیط. ریسک سلامتی آنسانها است. بهمنظور دستهبندی عوامل موتر
بر ریسک سلامتی. میتوان دستهبندی ارائه شده در ادامه را برای بررسیها مد نظر قرار داد. عمده آلودگیهایی که چنین
- پاتوژنها
- مواد ارگانیک مضر مانند آلودگیهای بیمارستانی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۳
از میان موارد فوق میتوان سهم پاتوژنها را در تهدید ایجاد شده بیش از بقیه دانست (2006 ,076 1). انواع زیادی از
پاتوژنها در فاضلاب وجود دارد که عبارتد از:
- باکتریها
- ویروسها
- پروتوزاها
- کرمهای انگلی
از جمله بیماریهای حاصل از این پاتوژنها عبارتند از:
- اسهال خونی
- بیماریهای رودهای
- اسهال
- استفراق
بیماریهای فوق با شدتهای متفاوت در جوامعی که در معرض فاضلاب رها شده در محیط قرار دارند.» بروز میکند.
یکی از مهمترین شاخصهای آلودگی میکروبی آب تعداد کلیفرم موجود در یک میلیلیتر آب میباشد. استاندارد
آمریکا از نظر آلودگی کرانهها و محل شنا ۱۰ عدد کلیفرم در یک میلیلیتر میباشد.
در تحقیقات آخیرء ریسک رهاسازی فاضلاب بر انسانها را توسط رابطهای تحت عنوان «ارزیابی کمی ریسک
میکروبی» (0۸/11۸)) بیان میکنند (ع2005 .[ه 21 112111100). محاسبه این شاخص برای یک منطقه شامل چهار گام به
شرح زیر است:
۱- شناسایی خطر رهاسازی فاضلاب
۲- بررسی سطح گسترش فاضلاب رها شده
۳- مدلسازی میزان داروی لازم برای کاهش و از بین بردن اثرات آلودگی
۴- تحلیل و جمعبندی از ریسک
البته مدلسازی برای محاسبات فوق میتواند محدود به دادههای موجود شود به ویژه در مورد تعیین «میزان داروی
مورد نیاز» احتمال خطای تخمین وجود دارد. به عنوان نمونهای از کاربرد این شاخص میتوان به مطالعاتی که بر روی
آلودگی فاضلاب بر روی بروکلی, خیار. کاهو و چند نوع کلم توسط (2006 .۵1 21 112۳:110) انجام شده است. اشاره نمود.
فاضلاب رها شده در محیط به لحاظ مواد معلق زیادی که در بر دارد. میتواند ویژگیهای فیزیکی خاک را تغییر دهد.
این مهم در توسعه منابع آب منطقه میتوان حایزاهمیت باشد چرا که در فعل و انفعالات مرتبط با تغذیه آبهای
زیرزمینی موثر است. از سوی دیگر امکانات بهرهبرداری از خاک را برای مصارفی مانندکشاورزی محدود میسازد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
چالش اصلی استفاده از پساب. کاهش ریسک استفاده از آن و به تبع آن افزایش منافع زیست محیطی انسانی در
مقابل استفاده از فاضلاب است. صرفنظر از نوع آلودگی, میزان ریسک آن بستگی به محدوده گسترش آن. تعداد انواع
زیانهای رهاسازی فاضلاب را محاسبه کرد.
۹-۱-۵- مصرفکنندگان کنونی فاضلاب
نموده یا (عمدتا برای مصارف کشاورزی) مصرف مینمایند. بدیهی است محدودیتها در کنترل فاضلاب و رهاسازی آن
میتواند به گونهای ناخواسته این منبع آب آلوده را در اختیار مصرف کننندگان قرار دهد یا منابع آب سالم آنها را تحت
به گونهای منافعی را نیز در استفاده از فاضلاب تصور نمود. از جمله در مواردی که این منبع آلوده تامین کننده تقاضای
اکوسیستمهای آن است. شش وضعیت زیر ر میتوان به عنوان دریافت و مصرف کننده فاضلاب بیان نمود که عبارتند از:
- وارد نمودن فاضلاب به دریا و دریاجهها
- وارد نمودن فاضلاب در چاه
از میان شش وصضعیت بیان شده در فوق. در سه وصعیت اول دریافت کننده نهایی فاضلاب. آبهای سطحی میباشد
منافع رهاسازی فاضلاب, بهصورت عغیرمستقفیم انسانها و موجودات زنده ر تحت تاتیر قرار میدهد.
شایان ذکر است که مردابهای طبیعی دریاچههای کم عمقی هستند که گیاهان آبزی در آنها رشد میکنند. مرداب
انزلی در گیلان از این نوع است. قدرت تصفیه طبیعی آنها بسیار محدود است. بنابراین رهاسازی فاضلاب در آنها باید
علاوه بر مورد بیان شده فوق, در رهاسازی آب به آبهای سطحی باید به نکات زیر توجه نمود:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۹۵
- مقدار کلرورهای محلول موجود در آب دریا
- بهدلیل اختلاف چگالی فاضلاب و آب دریا باید تزریق در عمق آب صورت پذیرد (۳ الی ۴ متر)
- جهت حرکت آب باد و امواج دریا
- شدت و جهت جریانهای دریایی
- فاضلاب باید در چند نقطه و به صورت نامتمرکز در دریا رها شود.
- هنگام ورود فاضلاب به دریا باید جریان آن همراه با سرعت زیادی باشد تا آمیختگی خوبی ایجاد گردد.
- توجه به ضریب خودپالایی و کمبود اکسیژن دریاها و دریاچهها
همچنین شرایط لازم برای پخش فاضلاب در زمین عبارتند از:
- سست و نفوذپدیر بودن زمین
- پایین بودن سفره آب زیرزمینی (دست کم ۳ متر)
- کم بودن میزان بارندگی در منطقه
- فراوان بودن زمین بایر در نزدیکی منطقه
در مورد احداث چاه این نکته حایز اهمیت است که انتهای چاه باید حداقل ۳ الی ۴ متر با سطح سفرههای آب
در مورد برکههای تثبیت نیز لازم است به موارد زیر توجه شود:
- خطر آلودگی محیط زیست در اثر راهبری یا طراحی غلط وجود دارد
- نیاز به زمین زیاد در مقایسه با سایر روشها دارد
- لزوم ساخت اینگونه تاسیسات در فاصله زیاد از شهر ۱/۵ تا ۴ کیلومتر
- اطراف برکهها باید بهطور مداوم برای جلوگیری از رشد حشرات سم پاشی گردد.
- برای حفظ بهداشت عموم در حریم دریاچه باید از ورود افراد غیر مسوول جلوگیری به عمل آورد.
اما دسته دیگری از مصرف کنندههای نهایی زمینهایی کشاورزی و باغاتی هستند که دریافت کننده فاضلاب
بوده و عمدتا فاضلاب بخشهای عمدهای از منابع تامین کننده تقاضای آنها را آلوده میسازد. با توجه به اثرات
ملاحظات زیست محیطی فاضلاب و تصفیه آن است. جدول (۱۲-۵) خلاصهای از مصرفکنندگان احتمالی فاضلاب
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
جدول ۱۲-۵- دریافت کنندگان و مصرفکنندگان احتمالی فاضلاب
مضطوشت | اچهای ترتع |[
۲-۵- محاسبه هزینههای تصفیه فاضلاب و انتقال آن به محل مصرف برای سیستم مورد مطالعه
هزینههای سیستم جمعآوری, انتقال و تصفیه فاضلاب بسته به نوع فاضلاب. روشهای جمعآوری آن. روشهای مورد
فاضلابها و انتقال آن به تصفیهخانهها میتواند در قیمت تمام شده آب تصفیهخانه بسیار موثر باشد. این که فاضلاب در
محل تصفیهخانه خریداری 9 یا از محدوده جمعآوری و9 عملیات آن بر عهده تصفیهخانه باشد در محاسبه قیمت تمام شده
انواع فاضلاب به شرح زیر میباشد که روشهای جمعآوری متفاوتی برای هریک و انتقال آن به مراکز تصفیه مورد
الف - فاضلاب خانگی !
شامل پسابهای ساختمان از توالتهاء حمامهاء دستشوییهاء آشپزخانه. ماشین رختشویی و ظرفشویی میباشد که
در بعضی از شهرهای کشور توسط شبکه جمعآوری شهری آن را به تصفیهخانهها منتقل میکنند.
ب- پساب شهری "
شامل آب باران و برف میباشد که جدا از شبکه شهری فاضلاب خانگی و در شبکه مستقل شهری به رودخانهها و
ج- فاضلاب صنعتی "
دریاجچهها تخلیه کرد و باید قبلا بهطور استاندارد تصفیه گردد.
60 -[
50۳-7 -2
1011۵1 -3
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۹۴/۰۳/۱۶ ۹1۷
مقصد میباشد که از منظر اقتصادی به قابل تقسیم به هزینههای سرمایهگذاری. هزینههای بهرهبرداری و نگهداری سیستم
و هزینههای حاشیهای با هزینههای خارجی میباشد که به تشریح هریک از آنها پرداخته خواهد شد. در شکل (۲-۵)
بهصورت شماتیک منابع تولید فاضلابهاء فرآیند جمعآوری فاضلاب. تصفیه آن و منابع مصرف نمایش داده شده است."
۱۱۵۹۱۵۱10۳ ۳ ۴0۱۱۲ ۳ لآ ۹۵۳
مه ند تزورو ۴ و
فرشا زو ها
۹ هگ اک اک نک که 2 و85۱
ی ۱۱1 ۳۱۵/۵5
ی ٍ َ ۳
۱۳۵۵٩۱۲۵
م۴0 یم
د /)۲۳۲۵۱۲۵:۱۷۲۱۱۵۱
تدارا
و [0۱۱۳۵)
مر
وانامیاودناد۷
را ها کل ادن :۱
21 سب
۹ ی ۱
عم 4 ۰ ۱
۵ موم و۵3۵ ها ۱
رح و ار | ند اد
7 را ی ای سر و۷
ا هم اه ۳ ال مت ۸
«رن کت رم کف ۲۳۹۵۱
ی [ ینتب نها
9 ۰
: ۷۹
عم <
0 فا ۴۹۱۳۷۷
۱101136 (۲
م
راما سم ا ۶ اتید ار اه ما
شکل ۲-۵- شماتیک منابع تولید فاضلابها. فر آیند جمع آوری فاضلاب. تصفیه آن و منابع مصرف
۱-۲-۵ محاسبه هزینههای سرمایهگذاری
بهطور کلی هزینههای مجموعه فعالیتهای لازم برای مطالعه, مکانیابی و ساخت تصفیهخانه و رسیدن به مرحله
بهرهبرداری را هزینههای سرمایهگذاری مینامند که این بخش از هزینهها در واقع مصارف مالی پروژه را تشکیل میدهند.
این فعالیتها قابل تقسیم به چند بخش عمده به شرح زیر میباشند:
۱- هزینههای مربوط به مطالعات امکانسنجی و تحلیل هزینه فایده طرح
۲- هزینههای مربوط به مکانیابی صحیح تصفیهخانه
۳- هزینههای مربوط به ساخت شبکه و لولهگذاری
۴- هزینههای مربوط به ساخت تصفیهخانه
۵- هزینههای مربوط به بازپرداخت اصل و فرع بدهیها"
۱- منبع: [۳۵111.[1111 1۵1/012 00112/۷/1 .۵111120105011019 11110://۷/۷/۷۷۰۷۱۲
۲- با توجه به این که هزینههای ایجاد تصفیه خانه های فاضلاب عمدتا بسیار بالا میباشد. و بیشتر از طریق وام از داخل و یا خارج از کشور تامین میشود لذا
باید اصل و فرع وامهای دریافتی را نیز باید در هزینههای سرمایهگذاری منظور کرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
هزینههای سرمایهگذاری پروژههای فاضلاب و ایجاد تصفیهخانه با توجه به اندازه و مقیاس محدوده تحت پوشش.
حجم آب و پسابهای محدوده مشمول و اندازه تصفیهخانه و نوع آن متفاوت میتواند باشد که این موضوع در هر پروژه
خاص مد نظر قرار میگیرد.
۳-۲-۵ محاسبه هزینه بهرهبرداری
هزینههای بهرهبرداری تصفیهخانه فاضلاب شامل هزینههای راه اندازی و نگهداری فاضلاب است. هزینههای مزبور
شامل شامل هزینههای لازم برای خرید لوازم و تجهیزات لازم جهت بهرهبرداری و نگهداری از تاسیسات تصفیهخانه
میباشد. روشهایی که برای تصفیه آب در تصفیهخانه استفاده میشود و به عبارتی نوع تصفیهخانه و اندازه آن و حجم
فعالیت تصفیهخانه در میزان هزینههای بهرهبرداری بسیار موثر میباشد.
بعد از طراحی و اتمام یک تصفیهخانه علاوه بر هزینه راهاندازی و بهرهبرداری, بهطور حتم نیازمند صرف هزینههای
زیاد در طول عمر پروژه جهت به کارگیری, راه اندازی و احتمالا تعمیر بخشهای مختلف آن خواهد بود. این هزینهها
شامل موارد زیر است:
- هزینههای پرسنلی
- هزینههای انرژی
- هزینههای مواد شیمیایی
- هزینههای تخلیه صافیها و تورها
- هزینههای دفع لجن
- هزینههای تعمیر و نگهداری
- هزینههای مربوط به استهلاک
- هزینههای متفرقه
۳-۲-۵ محاسبه هزینه حاشیهای تصفیه فاضلاب به ازای استانداردهای کیفیت مختلف خروجی و زدودن
آلایندههای مختلف
احداث تصفیهخانههای فاضلاب جهت تصفیه فاضلابها و آبهای برگشتی. دارای منافع مستقیمی است که عاید
جامعه میگردد. احداث تصفیهخانهها مشمول یک سری هزینههای مستقیم و آشکار است که در قسمتهای قبلی با
عنوان هزینههای سرمایه گذاری, بهرهبرداری و نگهداری از تاسیسات مذکور یاد گردید. علاوه بر هزینههای مستقیم
مذکورء تصفیهخانههای فاضلاب دارای یکسری از هزینههای دیگری میباشد که شاید خیلی آشکارء ملموس و قابل
محاسبه نباشد. این هزینهها بهصورتی میباشند که در محاسبات هزینه احداث. نگهداری و راه اندازی تصفیهخانهها
بهصورت مستقیم وارد نمیشوند. هزینههای یاد شده هزینههایی هستند که بر محیط زیست. اجتماع و زندگی مردم وارد
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۹۹
میشوند که در ادبیات اقتصادی از آنها با عنوان هزینههای خارجی با حاشیهای " یاد میکنند. هزینههای حاشیهای
میتوانند مثبت یا منفی باشند. بدین صورت که هزینههای مزبور شاید منافعی برای اجتماع بهصورت غیرمستقیم داشته
باشند که به خود سیستم بر نمی گردد و یا میتواند زیانهایی برای محیط داشته باشد. هزینههای حاشیهای
تصفیهخانههای فاضلاب را میتوان عموما در طبقهبندیهای زیر جای داد."
۱- آثار فیزیکی
- ایجاد مزاحمت برای مردم: در طول مدت ساخت و حتی تا حدودی در دوران بهرهبرداری از پروژه یک
تصفیهخانه در صورتی که تصفیهخانه در نزدیک محیطهای مسکونی باشد مزاحمتهایی از طریق دسترسی
محدود. ایجاد ترافیک. سر و صداء گرد و خاک و غیره بهوجود میآید.
- خسارت به ساختمانها: بهدلیل لرزههای زیاد از ایجاد تصفیهخانهها و همچنین نشست زمین در انر افت
سفرههای زیرزمینی» در صورتی که تصفیهخانه در نزدیکی محیطهای مسکونی باشد احتمال وارد آمدن
خسارتهایی به ساختمانهای مجاور وجود دارد.
- بو مسایل ناشی از بوی بد در طی ماهها تابستان یا ناشی از خرابی دستگاههای تصفیه لجن یا عدم نگهداری
- جشم انداز امنظره: اثرات کوتاه مدت بد منظره در محیط در زمان احداث و اثرات بصری بلندمدت حاصل از
احداث تصفیهخانهها که در محیط بهوجود میآید.
- صدمات زلزله: صدمات اجتماعی زلزله به سیستم زیربنایی فاضلاب که ممکن است باعث توقف سیستم و در
۲- اثرات اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی
- رفاه عمومی و بهرهوری جمعیت:منافع اساسی بلندمدت حاصل از بهداشت که از اهداف اساسی پروژههای
تصفیه فاضلاب است. منجر به بهبود وضع رفاه عمومی و در نتیجه افزایش بهرهوری عمومی جمعیت میشود.
- اشتغال: اشتغال نیروی کار ماهر و غیرماهر در موارد ساخت. مدیریت. بهرهبرداری و نگهداری تصفیهخانهها از
- مکانهای تاریخی و فرهنگی:در طول مدت ساخت یک تصفیهخانه ممکن است خسارتهایی به ساختمانها و
مکانهای تاریخی و دیدنی وارد آید.
- نگرش عمومی:عدم تمایل کشاورزان برای استفاده از زایدات تولید شده توسط انسان برای کشاورزی و به
احتمال بالاتر عدم تمایل مصرفکنندگان محصولات کشاورزی برای خرید محصولات تولید شده با آن.
5ا05) ۳۲۵۲۵11۷ -|
۲- سیادت صص ۹۷ --۱۰۱ و ۳۳۵[۵0۵1 50۷/۵۳۵8۵ 1011۳۵0 10۳ 012 ۱۷/1۵2201۵1 [1۵ ۳۷۱۳۵۱1۵
-------- صفحهٔ بعد --------
ی ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۳- آب (آبهای سطحی و زیرزمینی)
- جویهاء قناتها و کانالهای آب: آلودگی آبهای سطحی ناشی از آلودگیهای مکان ساخت و ساز تصفیهخانه
و در بلندمدت عکس موضوع که بهبود کیفیت آب بعد از راه اندازی تصفیهخانه حاصل میگردد.
- فاضلاب صنعتی:کاهش آلودگی ناشی از صنایع بعد از آن که شبکه فاضلاب و تصفیه اولیه در محل تولید
فاضلاب و تصفیه ثانویه در تصفیهخانه انجام پذیرفت
- کیفیت آب رودخانه: بهبود کیفیت آب رودخانههای مجاور بهدلیل کاهش ورود فاضلاب
- عرضه آب: بهدلیل استفاده کشاورزان از فاضلاب تصفیه شده بهمنظور آبیاری. تقاضای کشاورزان برای آبهای
زیرزمینی و رودخانهها کم میگردد.
- کیفیت آب زیرزمینی: بهبود کیفیت آبهای زیرزمینی بهدلیل کاهش تخلیه مستقیم فاضلاب به آنها.
- کاربرد فاضلاب تصفیه شده برای تغذیه آبهای زیرزمینی پایین دست: افزایش منابع آب زیرزمینی با استفاده
گسترده از حوضجههای تغذیه
۳- کشاورزی
- تولید محصول:بهدلیل کاهش در بروز کم آبیهای فصلی و بهبود شرایط عرضه آب برای آبیاری؛ همچنین
احتمال عرضه کود طبیعی همراه با فاضلاب تصفیه شده باعث افزایش محصول و تنوع در کشت میگردد.
- استفاده از کود: کاهش استفاده از کود و پسانداز مالی بالقوه کشاورزان در اثر کاهش استفاده از نیتروژن
مصنوعی و ترکیبات فسفردار
- کیفیت خاک: احتمال آلودگی خاک بهدلیل عدم توانایی حذف کامل فلزات سنگینی مثل کادمیم در جریان
_ کیفیت محصول: افت کیفیت و مزه محصولات و هم چنین کاهش تمایل مصرفکنندگان
۵- بهداشست
- احداث سیستم فاضلاب:بهبود سلامت و بهداشت عمومی بهدلیل کاهش تماس با آبهای سطحی آلوده و
- استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده:اثرات بهداشتی به عموم مردم یا کارگزاران کشاورزی در صورت عدم
رعایت استانداردها
- استفاده مجدد از لجن تصفیه شده: آثار زیانبار و منفی احتمالی روی مردم و کشاورزان تحت شرایطی که
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۹۴/۰۳/۱۶ ۱۰
۶- محیط زیست و بوم شناسی
- جانداران و زیستگاههای حفاظت شده: آثار بلندمدت مثبت بر محیط زیست و مناطق زیست جاندران به خاطر
کاهش حجم ورود آلودگی به محیط
- آرایه خدمات. شهری, صنعتی و کشاورزی: بهبود ارائه خدمات شهری در کاهش آلودگیها. کاهش آلودگیها
در مناطق صنعتی و تامین آب مورد نیاز صنعت و مسایل بخش کشاورزی که در فوق اشاره گردید.
۴-۲-۵ محاسبه هزینه حاشیهای افزایش اطمینان پذبری در صورت وجود اطلاعات کامل
سود حاصل از رهاسازی آب در هر دوره زمانی» تابعی از نیاز آبی پایین دست است. معمولاء اوج این تابع در صورت
تامین کل نیاز حاصل میشود و مقدار آن در صورت عدم تامین نیاز برابر با صفر است. سود حاصل از رهاسازی میتواند
ناشی از منافع حاصل از فروش آب باشد. اما در بسیاری از مناطق, منافع حاصل از تامین آب بیش از سود حاصل از
فروش آب بوده و طیف گستردهتری از منافع غیرمستقیم نظیر کاهش تنشهای آبی. حفظ اکولوژی و محیط زیست
منطقه و حفظ درآمدهای معیشتی بهرهبرداران را در بر میگیرد. یک راه برای تعیین سود واقعی رهاسازی آب. استفاده و
بررسی توابع خسارت در مواقع کم آبی و عدم تحقق تامین کامل نیازهای آبی میباشد. شکل (۳-۵) نحوه تبدیل منحنی
خسارت-کمبود به منحنی سود- حجم آب رها شده را نشان میدهد. همانطور که در این شکل نشان داده شده است
0 1 2 3 4 5 6
-------- صفحهٔ بعد --------
۱.۳ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
ِ . 30 سود
1 ۳ 1 را آَ ۳ 0
6 5 4 3 2 1 0
حجم خروجی
شکل ۳-۵- منحنی «خسارت- کمبود» و تبدیل آن به منحنی «سود - رهاسازی» آب
ارزش حجم آب ذخیره شده در هر دوره برابر است با ارزش حاشیهای خروجی اضافه شده به سیستم. که در این مطالعه
منظور حجم پساب تحویلی است. بهمنظور تحلیل آرزش حاشیهای اطمینانپذیری, مساله بدین گونه قابل بیان است:
افزایش اطمینان پذیری یک سیستم منابع آب در حقیقت کاهش دورههای کم آبی و افزایش دورههایی است
معادل با کاهش خسارتهای بخش نشان داده شده در منحنی خسارت یک سیستم را دارد (شکل ۲-۵).
600
50
410
خسارت
30 -
20:
10
0 ۱ َ ۱ ۲ 1 ۲ 1
0 1 2 3 4 5 6
600
50
.
1 1 1 1 اَ
6 5 4 3 2 ۱ 0
حجم خروجی
شکل ۴-۵- منحنی «خسارت - کمبود» و تبدیل آن به منحنی «سود- رهاسازی» آب
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۰ ٩۴/۰۳/۱۶ ۳
این در حالی است که یک ویژگی مهم پساب. اطمینانپذیری بالای آن (در صورت مدیریت و برنامهریزی صحیح برای
بهرهبرداری) در مقایسه با سایر منابع قابل استفاده است. بنابراین چنانچه شرایط لازم فراهم باشد. با افزایش اطمینانپذیری و
توجه به تغییرات سایر منابع آب یک سیستم» میتوان در مورد ارزش افزایش منافع سیستم اظهار نظر نمود.
ویژگیهایی از یک سیستم منابع آب که ارزش حاشیهای افزایش اطمینانپذیری آن را تعیین میکند عبارتند از:
۱- رژیم هیدرولوژیکی و سایر تغییرات منابع آب موجود یک سیستم
۲- ظرفیت برای ذخیره منابع آب یک سیستم
۳- ارزش اقتصادی تخصیص آب به یک سیستم
هرچه رژیم تغییرات یک سیستم منابع آب با نوسانات کمتری همراه باشد.تغییرات تابع منافع پساب براساس افزایش
اطمینان پذیری کمتر خواهد بود. در شرایط وقوع کم آبیهای شدید یا با تداوم زیاد» پساب (از دیدگاه اطمینانپذیری)
دسترس را بازی میکند.
براساس موارد مذکورء تعیین ارزش حاشیهای اطمینانپذیری پساب طی دو مرحله زیر لازم است:
۱- انتخاب سناریوهای مختلفی که نشان دهنده شرایط منابع آب یک سیستم شامل شرایط نرمال, دورههای
خشک و دورههایتر باشد.
۲- تعیین بیشترین سود حاصل از بهرهبرداری از پساب برای هر یک از سناریوهای فوق در یک دوره زمانی با در
۳-۵- محاسبه فواید مستقیم و غیرمستقیم فاضلاب تصفیه شده برای سیستم مورد مطالعه
۱-۳-۵- محاسبه فواید کاهش اثرهای زیست محیطی شامل کاهش آلودگی آب
فاضلاب بهصورت تصفیه کامل, تصفیه ناقص یا بدون تصفیه میتواند وارد محیط شود. معمولا در تصفیه کامل
راندمان تصفیه بیش از هشتاد درصد و در تصفیه ناقص راندمان حذف کمتر از هشتاد درصد میباشد. رویکرد کلی در
محاسبه فواید کاهش اثرات زیست محیطی تصفیه فاضلاب. در ابتدا تحلیل وضعیت رهاسازی فاضلاب در شرایط کنونی,
تعیین مصرف کنندهها و دریافت کنندههای کنونی فاضلاب, تخمین زیانهای مستقیم و غیرمستقیم دریافت و مصرف
فاضلاب و نهایتا تخمین حذف یا کاهش این زیانها به عنوان منافع تصفیه فاضلاب است (شکل ۵-۵).
-------- صفحهٔ بعد --------
۰.۴ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
شکل ۵-۵- روند نمای محاسبه فواید مستقیم و غیرمستقیم رهاسازی فاضلاب
با توجه به تاثیرات مختلف فاضلاب بر اکوسیستمهای گوناگون و حساسیتهای متفاوت آنان. جهت تدقیق
الگوریتم قبل و بر گرفته از مطالب عنون شده بخش قبل, میتوان دریافشت کنندهها و بهرهبرداران فاضلاب را
به صورت انجه در روندنمای شکل (۶-۵) نشان داده شده است در نظر گرفت. براساس انجه در این شکل نشان داده
ست. دو نوع بهرهبرداری از منابع طبیعی انجام میشود که میتوان تعبیر بهرهبرداری مصرفی و غیرمصرفی را در
مورد آنها بهکار برد.
بهره برداری غیر مصرفی بهره برداری مصرفی
شکل ۶-۵- روند نمای تحلیل زیانهای مستقیم و غیرمستقیم رهاسازی فاضلاب
فواید مستقیم تصفبه فاضلاب عمدتا شامل مواردی میشود که مستقیما با ریسک سلامتی انسانها در ارتباط بوده یا خطر
آلودگی منابع بهصورت مستقیم و صریح وجود دارد. در عین حال فواید غیرمستقیم مربوط به سایر ارزشهای اکوسیستمها و
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- ف رآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناربوهای مختلف ٩۹۴۳/۰۳/۱۶ ۱.۵
ساوح
محیط زیست شده و عمدتا شامل حفظ و افزایش قدرت خودپالایی اکوسیستمهای آبی. حفظ آرزشهای تفریحی محیط
زیست. و کاهش ریسک بلندمدت آلودگی آنها میشود. مجموعه این موارد در جدول (۱۳-۵) خلاصه شده است.
جدول ۱۳-۵- فواید مستقیم و غیرمستقیم تصفیه فاضلاب از کاهش آلودگی محیط زیست
۱ رودخانه افزایش کیفیت آب رودخانه در مصارف حفظ اکوسیستم آب رودخانه. بقای موجودات زنده در آن. افزایش قدرت
گوناگون شرب. کشاورزی و صنعتی خودپالایی رودخانه. حفظ آرزشهای تفریحی رودخانه
۲ دریا و دریاچه افزایش کیفیت آب دریاچههای طبیعی برای | حفظ اکوسیستم آب رودخانه. بقای موجودات زنده در آن. افزایش قدرت
طبیعی در مصارف گوناگون شرب. کشاورزی و صنعتی خودپالایی رودخانه. حفظ ارزشهای تفریحی رودخانه
۳ مردابها حفظ اکوسیستمهای با ارزش, حفظ بقای موجودات زنده. افزایش قدرت
خودپالایی. حفظ ارزشهای تفریحی
۴ پخش در زمین عدم نیاز به زمین عدم تغییر ویژگیهای فیزیکی خاک. کاهش ریسک آلودگی آبهای
چا کات رسک کی انآ یعدم نت ویویهای فیک ی ۳۳۳۳
فاضلاب زیرزمینی
۲-۳-۵ فایده حاشیهای جایگزینی منابع آب و شرایط مختلف کمبود و مازاد آب
۹ ۳
براساس تابع خسارت توضیح داده شده در بخش ۴-۲-۶ ارزش حاشیهای پساب به صورت تابع غیرخطی زیر قابل
اشاره به شرایط نرمال دارد. در نهایت بخش سمت راست نمودار نشان دهنده عدم تغییر آرزش پساب در مقابل حجم آن
3 1
د 3 3
اس 2 3
1 5 اک
اضا اس
ام
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۳-۳-۵- فایده کاهش ریسک بیماری ناشی از انتشار فاضلاب شهری
زیانهای ناشی از بیماریهای حاصل از انتشار فاضلاب شهری میتواند هزینههای درمان بیماری در مواقعی که بهطور
مشخص بتوان بیماریها را به انتشار فاضلاب مرتبط ساخت. باشد. هرچند فایده حاصل از تصفیه فاضلاب شهری میتواند
بیش از رفع هزینههای بیماریها و در برگیرنده اثرات اجتماعی مثبت ناشی از کاهش بیماریها باشد.
مساله هنگامی وضعیت بغرنجتری به خود میگیرد. که انتشار بیماریها نه بهصورت مستقیم. بلکه بهصورت
آلودگیهای منابع آب زیرزمینی در معرض انتشار فاضلابهای شهری و آلودگی آبهای سطحی پذیرنده فاضلاب شهری
باشد. در این حالت بهمنظور تخمین هزینههای بیماری ناشی از انتشار فاضلاب میتوان از شاخصها و نشانگرهای
مختلفی بهره برد. در این زمینه اطلاعات مربوط به نوع آلایندههای فاضلاب شهری و محیط پذیرنده آن, آنجنان که در
بخش ۱-۳-۵ آمده است. میتواند مفید واقع شود.
فواید حاصل از کاهش ریسک بیماری ناشی از فاضلاب شهری به صورت رفع هزینهها و ریسک بیماریها در مناطق و
شرایط مختلف متفاوت خواهد بود. در یک تقسیمبندی کلی ریسک بیماری ناشی از انتشار فاضلاب شهری را میتوان به
دو بخش ریسک مستقیم و غیرمستقیم تقسیمبندی نمود. براساس مطالب آرائه شده در بخش ۹-۱-۵ در رابطه با محل
دریافت فاضلاب شهری, ریسک مستقیم شامل بیماریهای مشخص و منسوب به نشر فاضلاب شهری در محیط میباشد
که میتواند بهطور مستقیم بر سلامت انسانها پا محیط زیست و مصارف آنان اثرگذار باشد. در وضعیتهایی که فاضلاب
به محیط ورود پیدا میکند. در نهایت این انسانها و جانداران هستند که بهگونهای مستقیم یا غیرمستقیم در معرض
مضرات فاضلاب قرار میگیرند. فایده کاهش ریسک بیماری ناشی از انتشار فاضلاب شهری را میتوان بهصورت زیر
براساس میزان فایده تقفسیمبندی نمود:
۱- مواردی که فاضلاب مستقیما موجب بیماری انسانها میشود.
این وضعیت اشاره به حالتی دارد که آثرات بیماریزای انتشار فاضلاب شهری بهطور مستقیم بیماریهای انسانی را گسترش
میدهد. بدیهی است در چنین حالتی, فایده تصفیه فاضلاب بیشترین مقدار خود را براساس این معیار دار است.
این مورد هر چند بهطور مستقیم بیماریها را گسترش نمیدهد اما با آلودگی محصولات کشاورزی و منابع آب سطحی و
زیرزمینی بهطور غیرمستقیم ریسک آلودگیها را افزایش خواهد داد. این مورد دومین رتبه را از حیث فایده تصفیه فاضلاب
۳- مواردی که فاضلاب در فاصله ای دور از محیط زندگی اکوسیستمهای زیست محیطی انتشار مییابد
این حالت مطمئنترین وضعیت تخلیه فاضلاب است و متعاقبا کمترین فایده را از نقطه نظر معیار کاهش بیماریها دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۹۴/۰۳/۱۶ ۷
۴-۳-۵ - ارزش پساب برای تولید محصولات زراعی نظیر افزایش محصول و کاهش کوددهی
استفاده از فاضلاب برای مصارف آبیاری و تغذیه آبهای زیرزمینی یکی از گزینههایی است که برای استفاده مجدد از
منابع آب مصرف شده و یا برای رفع کمبودهای آب مورد نیاز کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد. پساب و لجن
فاضلاب میتواند نیاز آبی و غذایی گیاه را تامین نموده, به همین علت بهمنظور منابع آبی و کودی ارزان قیمت مورد
توجه قرار گرفتهاند. البته وجود فلزات سنگین در پساب و لجن و امکان جذب آنها بهوسیله گیاهان و ورود آنها به
زنجیره غذایی انسان و حیوان نباید از نظر دور بماند.
بررسیها نشان میدهد که در دنیا از فاضلاب تحت شرایط و استانداردهای خاصی برای مصارف مختلف استفاده
میشود. اولویتهای مصرف فاضلاب در دنیا بهصورت زیر میباشد:
۱- وارد کردن فاضلاب تصفیه شده به مسیلهای طبیعی پس از آنکه استانداردهای زیست محیطی در آن رعایت
شده باشد. این امر بهمنظور حفظ تعادل در اکوسیستمهای آبی صورت میگیرد.
۲۳- دفع فاضلاب در سطح اراضی بهمنظور نفوذ در خاک پس از آنکه تصفیه شده و استانداردهای زیست محیطی
را دارا باشد.
۳- استفاده از فاضلاب تصفیه شده در تغذیه آبخوانهایی که توان خودپالایی را داشته و آب استحصال شده از
آنها مورد استفاده شرب قرار نگیرد.
۴- استفاده از فاضلاب برای آبیاری درختان جنگلی
۵- استفاده از فاضلاب برای آبیاری مراتع
۶- استفاده از فاضلاب بهصورت آبیاری کرتی برای محصولاتی که مورد استفاده دام قرار میگیرد.
۷- استفاده از فاضلاب برای محصولاتی که مستقیما مورد استفاده انسان قرار نگیرد.
علیرغم موارد فوق که استفاده از پساب در آبیاری در برخی موارد مورد استفاده قرار میگیرد. در موارد زیر استفاده از
پساب برای آبیاری توصیه نشده است.
۱- در هیچ موردی استفاده از فاضلاب برای آبیاری سبزیخات و محصولاتی که بهصورت خام مصرف میشوند
۲- استفاده از فاضلاب برای آبیاری محصولاتی که میوه یا محصول قابل استفاده آنها با خاک و آب تماس
۳- استفاده از فاضلاب در آبیاری بارانی برای محصولات زراعی توصیه نشده است.
۴- استفاده از فاضلاب در آبیاری قطرهای توصیه نشده است.
۵- استفاده از فاضلاب برای فضای سبز داخل شهرها و بهخصوص چمن و مناطقی که در معرض رفت و آمد
۶- استفاده از فاضلاب برای آبیاری باغات میوه توصیه نشده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۷- استفاده از فاضلاب برای آبیاری در زمینهایی که آب زیرزمینی استخراج شده از آنها بهمصرف شرب و
۸- برای آبیاری درختان غیرمثمر که دور از تجمع و محل زندگی باشد میتوان از فاضلاب تصفیه شده استفاده
کرد اما قبل از شروع به قطع درختان باید آبیاری قطع گردد.
-٩ مزارعی که برای آبیاری با فاضلاب استفاده میشود باید محصورء کنترل شده و در فاصله دوردست از مراکز
۰- افزایش محصول در اثر آبیاری با فاضلاب و کمبود آب نباید بهعنوان تنها معیارهای تعیین کننده در استفاده
۱- فاضلابی برای آبیاری استفاده شود که به لحاظ بهداشتی و زیست محیطی استانداردهای لازم در تمام اوقات
۳- پس از هر فصل آبیاری با فاضلاب باید زمین با بارندگی یا آبیاری معمولی شستشو گردد.
در راستای استفاده از پساب برای آبیاری محصولات کشاورزی مطالعهای در استان خراسان در رابطه با تاثیرات مفید
و پیامدهای احتمالی استفاده از فاضلاب مشهد در آبیاری انجام پذیرفته شده که در این قسمت به این مطالعه موردی
اشاره شده و در نهایت با توجه به فرصتهای پیشرو در کشور به آرزش پساب برای تولید محصولات کشاورزی قابل
برای بررسی اثرات فاضلاب در آبیاری محصولات زراعی در شرایط آب و هوایی و خاک مشهد آزمایشهای صحرایی و
آزمایشگاهی انجام گردید که نتایج آن به شرح زیر میباشد.
الف - اثترات استفاده از فاضلاب در آبیاری گندم و جو
نتایج آزمایشات صحرایی استفاده از فاضلاب تصفیه شده در آبیاری جو و گندم در مشهد و در اراضی پاییندست
حوضه کارده به شرح زیر میباشد.
۱- باتوجه به اینکه گندم و جو در فصل پاییز و زمستان و بهار به آب احتیاج دارند و در این زمان زراعتهای
۲- در زراعت گندم و جو به دلیل اینکه کلیه عملیات با ماشین انجام شده و اصولا زارع به داخل مزرعه نمیرود
مشکوکی از آلودگی بهداشتی مشاهده نشد.
۳- محصول گندم و جو برای استفاده خوراکی فراوری شده و لذا خطر آلودگی برای انسان وجود ندارد.
۴- گندم و جوهای برداشت شده فاقد آلودگی میکروبی بودند.
۵- چون کاه بعد از خشک شدن جممعآوری میشود برای دام مشکلی را از نظر آلودگی ایجاد نمیکند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سنارپوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۹
۷- در منطقه مشهد در هر هکتار میتوان ۶۵۰۰ مترمکعب در هکتار برای گندم و ۶۰۰۰ مترمکعب در هکتار
برای جو فاضلاب مصرف کرد. در صورت رقیق شدن و یا آبیاری یا در میان با آب و فاضلاب این مقادیر به
۸- فاضلاب ارتفاع بوته گندم و جو را افزایش میدهد و لذا خطر ورس کردن در اثر باد برای این محصولات
وجود خواهد داشت.
۹- طول ستبله در اثر آبیاری با فاضلاب در گندم افزایش پیدا کرد ولی این افزایش برای جو زیاد مشهود نبود.
۰- تعداد دانه در سنبله در آبیاری با فاضلاب افزایش پیدا کرد.
۱- تعداد دانه در سنبله در آبیاری یک در میان با آب و فاضلاب ۴۵ در صد افزایش نشان داد. این افزایش برای
آبیاری کامل با فاضلاب تنها ۱۱ درصد بود.
۲۳- آبیاری با فاضلاب در گندم (۴۵ درصد) و در جو (۹۵ درصد) پنجه زنی را افزایش میدهد اما این پنجهها بارور
نشدند. بنابراین فاضلاب تنها تعداد پنجهها را افزایش میدهد که از لحاظ عملکرد کاه میتواند مفید باشد.
۳- آبیاری با فاضلاب تولید کاه در گندم را ۶۸ درصد و در جو ۵۰ درصد افزایش میدهد.
۴- آبیاری با فاضلاب وزن دانه را در گندم افزایش نداد و حتی در جو ۰ درصد آن را کاهش نیز داد.
۵- آبیاری با فاضلاب کامل عملکرد دانه گندم را ۲۰ در صد و آبیاری یک در میان عملکرد دانه را ۳۰ درصد
۶- آبیاری با فاضلاب عملکرد دانه جو را ۳۱ درصد و آبیاری یک در میان آن را ۱۶ درصد افزایش میدهد.
۷- آبیاری با فاضلاب درصد پروتئین دانه را افزایش میدهد. این افزایش برای گندم ۴۳ و برای جو ۵۱
۸- به دلیل بالا بودن میزان ازت در فاضلاب و حساسیت گیاه به آن توصیه میشود آبیاریهای آخر با فاضلاب
۹- در مجموع آبیاری با فاضلاب رقیق شده به میزان ۵۰ درصد و یا آبیاری یک در میان مزرعه با آب و فاضلاب
۰۶ آبیاری گندم و جو با فاضلاب تضفیهخانه مشهد به لحاظ زیست محیطی مشکلی در بر نداشت.
ب - اثرات استفاده از فاضلاب در آبیاری جچغندر قند
-------- صفحهٔ بعد --------
۱1 ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- تیمار ۱ آبیاری با آب چاه
- تیمار ۲ آبیاری با فاضلاب
- تیمار ۲ آبیاری با فاضلاب رقیق شده
نتایج آزمایشات به شرح زیر میباشد.
۱- فاضلاب باعث افزایش وزن غده چغندرقند نمیشود ولی قسمتهای هوایی و در نتیجه وزن کل گیاه را
۳- آبیاری با فاضلاب عیار چغندرقند را کاهش میدهد.
۴- درصد قند قابل استحصال در اثر آبیاری با فاضلاب کاهش مییاید.
۵- فاضلاب تاثیری بر مقدار وزن خشک غدههای جغندرقند ندارد.
۶ آبیاری با فاضلاب باعث افزایش آزت کل خاک و افزایش فسفر خاک میگردد.
۷- بین تیمارهای آزمایش تفاوتی از نظر جذب عناصر سنگین در گیاه وجود ندارد.
۸ آبیاری با فاضلاب باعث آلودگی میکروبی شدید خاک و غدههای تولیدی میگردد.
ج - اثرات استفاده از فاضلاب در آبیاری ذرت
در ذرت ۵ تیمار مورد مقایسه قرار گرفتند. تیمارها عبارت بودند از
- تیمار ۲ آبیاری با فاضلاب و آب چاه بهصورت یک در میان
- تیمار ۲ آبیاری بهصورت ۲ بار استفاده از آب چاه و یکبار استفاده از فاضلاب
نتایج آزمایشات به شرح زیر میباشد.
- آبیاری ذرت با فاضلاب باعت افزایش عملکرد دانه و بیوماس کل گیاه میشود.
۴- دانههای ذرت که با فاضلاب آبیاری میشوند فاقد آلودگی انگلی میباشند.
۵- آبیاری فارو با فاضلاب در زراعت ذرت نفوذپذیری خاک را کاهش داده است.
۶ آبیاری با فاضلاب شوری خاک را افزایش و سپس آن را کاهش میدهد.
۷- آبیاری با فاضلاب باعث افزایش مواد آلی و کربن خاک میشود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند نعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب تصفیه شده برای سنارپوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ )۱۱
۰- استفاده از فاضلاب در آبیاری ذرت قابل توصیه است.
د- اثرات استفاده از فاضلاب در آبیاری سبزیجات
در این مورد از کاهو بهعنوان تیپ سبزیجات خوراکی استفاده شده است که ۵ تیمار مورد مقایسه قرار گرفتند.
تیمارها عبارت بودند از
- تیمار ۱ فاضلاب
- تیمار ۲ فاضلاب رقیق شده
- تیمار ۳ آب چاه همراه با کود حیوانی
- تیمار ۴ آب چاه همراه با کود شیمیایی
- تیمار ۵ آب چاه (شاهد)
نتایج آزمایشات به شرح زیر میباشد.
۱- عملکرد میوه تر کاهو در کلیه تیمارها در سنجش با تیمار شاهد افزایش داشت. حداکثر افزایش عملکرد
محصول برگ کاهو برابر ۸۲/۴ و ۸۱/۴ درصد در سنجش با تیمار شاهد بود. حداقل افزایش عملکرد برگ
کاهو برابر ۶۰/۹ و ۴۱/۷ درصد در مقایسه با تیمار شاهد بود.
۲- وزن اندامهای هوایی در کلیه تیمارها در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داشت. حداکثر افزایش به ترتیب در
تیمارهای ۱ و ۳ مشاهده شد.
۳ حداکثر وزن تر اندام زیرزمینی در تیمار ۲ مشاهده شد. حداقل وزن تر ریشه کاهو در تیمار ۵ (شاهد)
۴- وزن کل کاهو در کلیه تیمارها در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داشت. حداکثر وزن کل گیاه کاهو (تر) در
تیمارهای او ۳ به ترتیب ۸۳/۷ و ۸۳/۱ درصد و حداکثر وزن خشک گیاه کاهو در تیمارهای ۳و ۱ به ترتیب
برابر ٩۱ و ۸۱/۵ درصد در سنحجش با تیمار شاهد بود.
۵- نتایج تجزیه گیاهی نشان داد که حداکثر مقادیر عناصر پرمصرف گیاهی آزت. فسفر و پتاسیم در برگ و ریشه
کاهو به ترتیب در تیمارهای ۳ و ۱ و حداقل آن به ترتیب در تیمارهای ۴ و ۲ مشاهده شد. مقادیر عناصر
پرمصرف در برگ کاهو به مراتب بیشتر از ریشه مشاهده شد. مقادیر کلسیم و منیزیم در برگ و ریشه کاهو
در تیمار ۲ حداقل بود. مقدار کلسیم و منیزیم برگ بیشتر از ریشه بود. ماکزیمم مقدار بر در برگ و ریشه
کاهو به ترتیب در تیمارهای "و ۱ و حداقل آن به ترتیب در تیمارهای ۲و ۴ مشاهده شد. مقدار بر در برگ
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
عناصر آهن. نیکل, کادمیوم و روی به ترتیب در ریشه و برگ کاهو و حداکثر غلظت عناصر منگنز و مس به
ترتیب در برگ و ریشه کاهو مشاهده شد.
۶ جمعیت کلیفرمها در کاهو در تیمارهای مورد آزمایش افزایش داشت ماکزیمم تعداد کلیفرمها برای کاهو به
ترتیب در تیمارهای ۱ و ۲ مشاهده شد. باکتریهای سالمونلا در برگ کاهو در تیمارهای او ۲ شناسایی شد.
حضور میکروار گانیسمهای پرتوزوا و کرم آسکاریس در تیمارهای او ۲ در برگ کاهو مشاهده شد.
۷- نتایج حاصل از تجزیه خاکهای نمونهبرداری شده از عمق ۰-۳۰ سانتیمتری با توجه به طول مدت آزمایش
(یکسال زراعی) نشان داد که 11 خاک کمی کاهش یافت. اما به لحاظ آماری این کاهش در مقایسه با تیمار
شاهد معنیدار نشد. همچنین آبیاری با پساب توانسته است هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک. نسبت
جذب سدیمء درصد کربن لایه سطحی خاک. ازت کل, فسفر قابل جذب. بر محلول در آب گرم و عناصر
سنگین خاک را افزایش دهد. اما این افزایش خصوصیات خاک زیر مرز استاندارد ارائه شده توط مجامع
بینالمللی بوده و هیچگونه تاثیر سویی بر خاک نداشته است. حداکثر افزایش غلظت عناصر آهن» روی,
منگنزه مسء سرب. نیکل, کادمیوم و بر به ترتیب در تیمارهای ۱ و ۲ مشاهده شد حداکثر افزایش در غلظت
کاتیونهای پتاسیم» سدیم و کلسیم در تیمار ۱ و حداقل آن در تیمار ۴ مشاهده شد. حداکثر غلظت
آنیونهای محلول کلر و سولفات به ترتیب در تیمارهای ۱و ۲ و حداکثر غلظت بیکربنات به ترتیب در
تیمارهای ۲و ۱ مشاهده شد همچنین به لحاظ کوتاهی مدت آزمایش 1۴ خاک تغییری نداشت.
۸- تعداد کی میکروارگانیسمهای ناشی از کاربرد آبهای آبیاری در کلیه تیمارها افزایش داشت. حداکثر جمعیت
میکروار گانیسمها برای خاکهای نمونهبرداری شده از کرتهای کاهو به ترتیب در تیمارهای او ۲ مشاهده
شد. حضور باکتریهای کلیفرم مدفوعی و غیرمدفوعی در تیمارهای ۱ و ۲ و باکتریهای کلیفرم مدفوعی در
تیمارهای ۳ و ۴ مشاهده شد. حضور باکتریهای سالمونلا فقط در تیمارهای او ۲و مشاهده شد. تفاوتهای
ایجاد شده در سایر خصوصیات گیاه و خاک قابل توجه نیست. هرچند ضروری میباشد که به نتایج حاصل در
سالهای بعد نیز توجه گردد.
ه- اثرات استفاده از فاضلاب در آبیاری گوجه فرنگی
در این مورد از گوجه فرنگی بهعنوان محصولی که هم بهصورت خام و هم بهصورت فرأیند شده مصرف میشود
- تیمار ۱ فاضلاب
- تیمار ۲ فاضلاب رقیق شده
- تیمار ۳ آب چاه همراه با کود حیوانی
- تیمار ۴ آب چاه همراه با کود شیمیایی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم- فرآیند تعیین تعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ٩۴/۰۳/۱۶ ۳
- تیمار ۵ آب چاه (شاهد)
نتایج آزمایشات به شرح زیر میباشد.
۱- طی ماههای اردیبهشت تا شهریور (۵ ماه) امکان استفاده بیش از ۲۰۰۶۰۰ مترمکعب فاضلاب در هکتار گوجه
فرنگی در منطقه مشهد وجود دارد.
شهری با منابع آبی که در حال حاضر صرف آبیاری گوجه فرنگی میشود وجود دارد.
بهداشتی مناسب نبوده و حاوی عوامل مختلف بیماریزا میباشد.
۴- آبیاری با فاضلاب عملکرد میوه گوجه فرنگی را تا ۵۰ درصد افزایش میدهد.
۵- ارزش کودی استفاده از فاضلاب معادل ۲۵ تن کود حیوانی در هکتار است.
افزایش در محدوده مجاز میباشد.
۸- در اثر آبیاری با فاضلاب غلظت فلزات سنگین در گوجه فرنگی نسبت به شاهد افزایش پیدا میکند اما بهجرز
۹- کیفیت میوه تحت تاثیر آبیاری با فاضلاب قرار نمیگیرد اما میوههای آبیاری شده با فاضلاب نسبت به شاهد
رنگ تیرهتری دارند.
۱- در اثر آبیاری با فقاضلاب غلظت کاتیونها و آنیونها در خاک افزایش کرده و برخی پارامترهای شیمیایی
طولانی مدت مورد بررسی قرار گیرد.
و - اثرات استفاده از فاضلاب در آبیاری خیار و هویج
خیار و هویج بهعنوان معمولی ترین سبزیجات سالادی که امکان آبیاری آنها با فاضلاب وجود دارد مورد آزمایش قرار
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
- تیمار ۲ فاضلاب رقیق شده
- تیمار ۳ آب چاه همراه با کود حیوانی
- تیمار ۴ آب چاه همراه با کود شیمیایی
- تیمار ۵ آب جاه (شاهد)
نتایج آزمایشات به شرح زیر میباشد.
۱- افزایش عملکرد میوه تازه گیاهان خیار و هویج در تمام تیمارهای مختلف آزمایش مشاهده شد که این
افزایش در تیمارهای ۳و ۱ در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب برابر ۸۲ و ۶۵ درصد برای خیار و ۲۴و ۲۷
درصد برای هویج بود. در حالی که افزایش عملکرد در تیمار ۲ نسبت به تیمار ۱ برابر ۱۰ درصد برای خیار و
۲ درصد برای هویج شد.
۲- عملکرد اندامهای هوایی گیاه خیار و هویج در تیمارهای مختلف در مقایسه با تیمار شاهد افزایش یافشت.
حداکثر افزایش وزن اندام هوایی (تازه و خشک) نسبت به تیمار شاهد برای خیار در تیمار ۳ و برای هویج در
تیمار ۱ بود.
۳- عملکرد اندامهای هوایی (برگ+ ساقه+ میوه) خیار در تمام تیمارهای آب آبیاری در مقایسه با تیمار شاهد
معنیدار شد. حداکثر افزایش وزن تازه و خشک گیاه در تیمار ۲ به ترتیب برابر ۶۷ و ۶۰ درصد و حداقل
افزایش وزن تازه و خشک در تیمار ۴ به ترتیب برابر ۱۸ و ۱۱ درصد شد.
۴- حداکثر عملکرد آندام زیرزمینی گیاه خیار در تیمار ۳ و حداقل آن در تیمار ۴ مشاهده شد.
با ۶۷ و ۵۶ درصد براساس وزن تازه و ۵۷ و ۵۰ درصد بر حسب وزن خشک شد در حالی که ماکزیمم
عملکرد کلی گیاه هویج (تازه و خشک) در تیمارهای ۳ و ۱ و به ترتیب برابر ۳۶ و ۳۰ درصد برای وزن تازه و
۶ و ۲۲ درصد برای وزن خشک گردید.
به ترتیب تیره تر عادی (راست) و متناسب شد.
۷ تجزیه شیمیایی گیاهان خیار و هویج نشان داد که حداکثر مقادیر آزت. فسفر و پتاسیم در میوه ساقه و ریشه
گیاه خیار به ترتیب در تیمارهای او ۳ و در اندام هوایی و میوه هویج این مقادیر در تیمارهای ۲و ۱ بود.
حداقل غلظت عناصر فوقالذکر برای میوه خیار در تیمارهای آو ۴ و برای گیاه هویج در تیمارهای ۴ و ۲
مشاهده شد. چگونگی ترتیب تجمع مقادیر بر برای گیاه خیار در تیمارهای ۱ و ۳و برای هویج در تیمارهای
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - ف رآیند نعیین نعرفه خرید و فروش فاضلاب نصفیه شده برای سناریوهای مختلف ۰ ٩۴/۰۳/۱۶ ۵
۸- حداکثر تجمع عناصر ازت. فسفر و پتاسیم برای گیاه خیار به ترتیب در میوه و ساقه و ریشه و برای هویج در
میوه و اندام هوایی مشاهده شد. در حالی که حداکثر تجمع کلسیم و منیزیم به ترتیب در ساقه و ریشه و
میوه گیاه خیار 9 برای هویج در اندام هوایی و میوه مشاهده شد. ماکزیمم تجمع عناصر مس منگنز و نیکل
به ترتیب در ساقه و ریشه و میوه گیاه خیار و برای هویج به ترتیب در اندام هوایی و میوه بود. حداکثر تجمع
سدیم در اندام زیرزمینی (ریشه) گیاه خیار و هویج مشاهده شد. بیشترین تجمع عناصر آهن و روی در ریشه
میوه و ساقه گیاه خیار 0 در هویج در اندام هوایی مشاهده شد. ترتیب تجمع کادمیوم برای خبار در ساقه 0
میوه و ریشه و برای هویج در اندام هوایی و میوه بود. جمعیت کلیفرمها در میوه خیار و هویج در تیمارهای
هویج به ترتیب در تیمارهای او ۲ مشاهده شد. باکتریهای سالمونلا و حداکثر عدد ۲1.۳.۲ در هر دو گباه
خیار و هویج مشاهده شد. اما حضور میکروار گانیسمهای پروتوزواً و کرم آسکاریس در تیمارهای او ۲ فقط
در میوه هویج دیده شد.
در مجموعغ مطالعات و بررسیهای انجام شده نشان میدهد درصورت اختصاص پساب (۶۴۰ میلیون مترمکعصب در
سال ۱۳۸۶) به کشاورزی. محصولاتی به شرح ذیل تولید خواهد شد.
تولید بیش از ۱۳۸۸۴۲ تن برنج که این میزان برنج تولیدی درآمدی معادل ۷۷۳۳۳ ۲میلیون ریال در بر خواهد داشت و
تولید حدود ۴۰۳۰۴ ۲تن علوفه که این میزان علوفه در تولید ۴۸۰۶ تن گوشت موثر بوده و درآمدی بالغ بر۲۴۰۳۰میلیون
ریال را شامل میشود که نقش بهسزایی در اقتصاد کشور و اشتغالزایی خواهد داشت. ارزش کل محاسبه شده برای استفاده
از پساب در بخش کشاورزی در بررسی فوق به تفکیک محصولات کشاورزی در جدول (۱۴-۵) آورده شده است.
جدول ۱۴-۵- ارزش کل محاسبه شده برای استفاده از پساب در بخش کشاورزی بر حسب فرصتهای پیشرو
۱ ۱ حجم آب مصرفی در برداشت محصول در | کل برداشت محصول با در آمد حاصل
ردیف نوع محصول
هکتار(هزار مترمکعب) هر هکتار (تن) پساب تولیدی(تن) (میلیون ریال)
0 اه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۶
تفر قه گذا ری برای سناریوهای مختلف
تقصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- تعرف هگذاری برای سنار یوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ٩۴/۰۳/۱۶ ۹
۱-۶ کلیات
کشورء دستیابی به یک تعادل نسبی در زمینه عرضه و تقاضای آن یک اصل اساسی و ضروری است که این مهم مستلزم
برگشتی و فاضلاب و تصفیه آن یکی از راهکارهای اصلی در برقراری تعادل بین عرضه و تقاضای آب در کنار مدیریت
برای استفاده از منابع آب غیرمتعارف از جمله فاضلاب تصفیه شده باید آب مذکور بهدرستی و با در نظر
گرفتن شرایط درونی (شرایط و هزینههای جمعآوری و تصفیه) و شرایط بیرونی (شرایط محیطی و اقلیمی)
نرخ گذاری و تعرفه گذاری شود. مقصود اصلی از تعرفهگذاری عمدنا ایجاد سرمایه برای راهبری وعملیات سیستم
استفاده کارا و بهینه از منابع آب. بهویژه از پسابها نمی تواند تنها از طریق مقرراتگذاری و یا تنها از طریق
و فرهنگی استفاده از منابع آب نیز مد نظر قرار گیرد. مقررات گذاری مجوز و لازمه ورود و دخالت دولت در تخصیص
منابع آب است. این در حالی است که قیمت گذاری بیش تر به انگیزههای تجاری توجه دارد در صور تی که میتواند
تقاضای پساب و فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب. موارد قابل استفاده این آبهاء سلیقهها و نوع نیازهای
با این حال قیمتگذاری و تعرفهگذاری صحیح و اصولی پساب به عنوان یک مکانیسم اجرایی و عملی مهم و
تاثیر گذاری در استفاده صحیح از منابع آبی است تا از یکسو از فشار به منابع آبی تازه" جلوگیری نماید و از سوی دیگر
هزینههای جمعآوری و تصفیه فاضلابها و پسابها را تامین نماید و در نهایت شرایط پایداری استفاده از منابع آبی را
در این راستا مشخص نمودن موارد استفاده از پسابها و فاضلاب تصفیه شده. در تعرفهگذاری و برنامهریزی استفاده
از منابع مذکور لازم و ضروری است. همانطور که در قسمتهای پیشین اشاره گردید پساب میتواند جهت الف) مصارف
شهری»
ب) مصارف صنعتی و ج) جهت استفاده در بخش کشاورزی و آبیاری مورد استفاده قرار گیرد:
|- ۳۳۲۵۱ 7
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۰ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
الف - استفاده از پساب جهت مصارف شهری
از پساب برای مصارف شهری و در موارد زیر میتوان استفاده نمود:
- آبیاری پارکهای عمومی و مراکز تفریحی,» میادین ورزشی» حیاط مدارس و زمینهای بازی,» بزرگراهها. محوطه
ساختمانها و تاسیسات عمومی
- آبیاری محوطه منازل مسکونی, امکانات شستشوی عمومی و سایر خدمات عمومی
- آبیاری محوطه مناطق تجاری, اداری و شهرکهای صنعتی
- آبیاری زمینهای ورزشی
- کاربردهای تجاری مانند تجهیزات شستشوی خودری شستشوی پنجره و اختلاط آن با آب پاک برای تولید مواد
- کاربردهای تزئینی در محوطهسازی و آب نماهایی نظیر چشمههاء استخرهای بازگرداننده و آبشارها
- مصارف بنایی و تولید بتون در پروژههای ساختمانسازی
- اطفای حریق و آتشنشانی
- فلاش تانک توالتها در ساختمانهای تجاری و صنعتی و برجهای مسکونی
استفاده مجدد شهری میتواند شامل سیستمهای سرویس دهنده مصرفکنندگان عمده مانند پارکهاء زمینهای
ورزشی, مراکز تفریحی» صنایع با مصرف بالای آب و یا سیستمهای گسترده تلفیقی از مصرفکنندگان مناطق مسکونی,
صنعتی و تجاری در قالب سیستمهای دوگانه توزیع باشد.
ب- استفاده مجدد جهت مصارف صنعتی
استفاده مجدد صنعتی دارای بازار بالقوه قابل توجهی برای آب بازیافتی در کشورهای پیشرفته است. آب بازیافتی در
بسیاری از صنایع که نیازی به کیفیت آب قابل شرب ندارند. ایده آل محسوب میشود. همچنین صنایعی که در اماکنی
نزدیک به مناطق پرجمعیت دارای تجهیزات متمرکز تصفیه فاضلاب قرار دارند». یک منبع در دسترس برای بازیافت آب
بهشمار میآیند.
حاصل شود. چرخه داخلی یک طرح صنعتی معمولا بخش مکمل فرآوری صنعتی است و باید براساس بررسی مورد به مورد
بسط یابد. صنایعی نظیر خردکنهای فولادی, ماءالشعیرسازی, الکترونیک و بسیاری صنایع دیگرء به علت حفظ آب و با
رسیدن به استانداردهای سختگیرانه تخلیه خروجی, باید فاضلاب داخلی خود را تصفیه و بازیابی کنند.
مصارف صنعتی آب بازیافتی شامل موارد زیر است:
- آب خنک کننده
_ آب تغذیه بویلر
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- تعرف هگذاری برای سنار یوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ٩۴/۰۳/۱۶ ۳
- آب فرآیندهای صنعتی
- آبیاری فضای سبز
از بین مصارف فوق. آب خنک کننده در صنعت عمدهترین استفاده مجدد از آب است. در بیشتر صنایعء خنک کردن
به تنهایی بزرگترین تقاضای آب است. در سراسر جهان, عمدهترین صنعت مصرف کننده آب بازیافتی برای سیستم خنک
کننده. نیروگاههای برق هستند.
ج- استفاده مجدد جهت مصارف کشاورزی
استفاده مجدد از فاضلاب به عنوان یک منبع آب کشاورزی,» ارزان ترین و قابل دسترسترین روش برای کاهش یا حل
مسایل کم آبی تلقی میشود. از طرفی کشت گیاه مناسب در زمینهایی که با پساب تصفیهخانه آبیاری میشوند علاوه بر
استفاده از عناصر غذایی موجود در فاضلاب که در افزایش محصولات کشاورزی و کاهش فرسایش خاک موثر است. فواید
زیر را در مناطق مختلف داراست:
- تامین یک منبع آب قابل دسترس و دائمی.
- تامین بخشی از آب مورد نیاز کشاورزی و در نتیجه کاهش تقاضا برای استفاده از منابع طبیعصی آب و
صرفهجویی در هزینههای تامین آب کشاورزی.
- کاهش مصرف کودهای شیمیایی به واسطه وجود عناصر غذایی در فاضلاب.
- افزودن سطح زیرکشت و تولید بیشتر محصولات کشاورزی.
- حفاظت از آبهای جاری پذیرنده و عدم تخلیه فاضلاب به آنها.
جهت ارزیابی اثرات استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, اثرات آن بر سلامت جامعه. اقتصاد. محیط. موانع سازمانی,
مسایل اجتماعی و حقوقی باید در نظر گرفته شود. معایب استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, در درجه اول در برنامه
سازماندهی آن است. سرمایهگذاریهای عمده در زمین و تجهیزات باید مورد توجه قرار گیرد و بهطور کلی استفاده مجدد
از فاضلاب در کشاورزی هنگامی موفقیت آمیز خواهد بود. که با دقت از طریق ارزیابی قیمت و راهبری موثر و کنترل مرتب
و دائمی به کمک برنامهریزیهای آگاهانه انجام شود. همچنین وضعیت کشاورزی منطقه و ضوابط و شرایط بهرهگیری از
پساب در این زمینه, به همراه خصوصیات پساب تصفیه شده و امکان مصرف آن در آبیاری کشاورزی باید مورد توجه و
بررسی قرار گیرد.
آبیاری کشاورزی,» مزایای قابل ملاحظه حفظ آب با استفاده مجدد در کشاورزی و امکان تلفیق مصرف مجدد در کشاورزی
با سایر کاربردهای مصرف مجدد آب. طراحی برنامههای استفاده مجدد از آب غالبا مستلزم تحقیقات در زمینه آبیاری
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۲-۶- محاسبه منافع حاصل از طرح برای فروشندگان و مصرفکنندگان فاضلاب تصفیه شسده
یکی از خصوصیات پساب دائمی بودن تولید آن است. زیرا بر خلاف آب تازه بهویژه در مورد استفاده در کشاورزی که
گاهی تحویل آن به لحاظ کاهش منابع مستمرا عملی نمیباشد در مورد پساب وضع بدینگونه نیست و همواره میتوان
پساب را در اختیار داشت. لذا هم در مورد مصارف و هم در مورد قرارداد فروش پساب و زمان قرارداد باید این نکته
اساسی مدنظر باشد که استفاده از پساب در قرارداد حالت استمرار دارد. این امر از هدر رفتن پساب جلوگیری به عمل
میآورد. از طرفی در صورتی که متقاضی دائمی و مستمر برای پساب وجود نداشته باشد و نتوان قرارداد را به نحوی
تنظیم نمود که همواره بتوان از آن استفاده نمود. باید راههای جایگزین مصرف و در مواردی که مصرفی اولیه وجود
نداشته باشد.ء شیوههای رهاسازی پساب مورد توجه قرار گیرد.
با توجه به بند (د) ماده ۲۴ قانون توزیع عادلانه آب چون شرکتهای آب منطقهای استان باید پساب تولیدی را از
شرکتهای آب و فاضلاب یا فاضلاب تحویل گرفته و بهای مقرر آنرا به شرکتهای مذکور پرداخت نمایند و سپس خود
آنرا با توجه به مصارف مجاز در اختیار مصرفکنندگان قرار دهند. در اینجا فروشنده پساب شرکتهای آب منطقهای و
آبفا است و مصرفکنندگان آن همانطور که در موارد مصرف پساب بیان گردید در بخشهای شهری, صنعتی و
کشاورزی قرار دارند.
منافع حاصل از فروش پساب برای فروشندگان در درجه اول تامین نیازهای مالی سیستم فاضلاب و تصفیه آن
میباشد که این امر میتواند بخش قابل توجهی از هزینههای جمعآوری» تصفیه و سایر عملیات بهعلاوه هزینههای
نگهداری از سیستمها را پوشش دهد. حتی در صورت در نظر گرفتن نیازهای آبی مصرفکنندگان و رعایت استاندرادها و
تولید آب با کیفیت مورد نیاز استفادههای مختلف با روشهای کارا و هزینه پایین این امر میتواند هزینههای
سرمایهگذاری و توسعه طرحهای آتی تصفیه فاضلاب را پوشش دهد. با توجه به این که شرکت مدیریت منابع آب کشور
وظیفه صیانت از منابع آبی کشور را بر عهده دارد. تصفیه فاضلاب و تعذیه آبخوانهای کشور از طریق رهاسازی فاضلاب
اینصورت منابع تامین مالی تصفیه فاضلاب باید بیشتر به سمت مصرفکنندگان آب سالم و تازه معطوف گردد.
منافع حاصل از مصرف پساب برای مصرفکنندگان را با توجه به کیفیت و قیمت فروش آن به مصرفکنندگان
میتوان تعیین کرد. در صورتی که پساب با کیفیت لازم برای مصارف مختلف آشاره شده تدارک دیده شود اولین منفعست
آن کاهش هزینههای آب مصرفکنندگان آن است. در مصارف مختلف. شهری, صنعتی و کشاورزی یک منبع مستمر
بادوام در دسترس خواهد بود که با هزینه کمتری نیازهای آبی مصارف مختلف را تامین مینماید.
علاوه بر منافع مذکور برای فروشندگان و مصرفکنندگان, استفاده از این منبع غیرمتعارف منافعی از قبیل حفظ منابع
آبی و تامین نیازهای دیگر اکوسیستمی خواهد داشت و از سرعت تخلیه منابع آب نیز خواهد کاست. در جدول (۱-۶)
خلاصه منافع برای فروشندگان. مصرفکنندگان و جامعه آرائه شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- تعرف هگذاری برای سنار یوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ٩۴/۰۳/۱۶ ۳۳
جدول ۱-۶- خلاصه منافع استفاده از پساب برای فروشندگان. مصرفکنندگان و جامعه
منافع برای فروشندگان منافع برای مصرفکنندگان منافع برای حامعه
تامین منابع مالی کاهش هزینههای آب کاهش فشار به منابع آب تاره
* عملیات - دسترسی دائم به آب - حفظ منابع آبی
* نگهداری - قدرت بالای جایگزینی منابع - تامین نیازهای آبی اکوسیستمهای طبیعی
* سرمایهگذاری و توسعه - ایجاد فرصتهای اشتغال
۳-۶- تعیین تمایل به پرداخت مصرفکنندگان در سناریوهای خاص
آب یک کالای کمیاب میباشد. بهویژه اگر کیفیت آب و توزیع آن از نظر مکانی و زمانی مد نظر قرار گیرد. کمیابی
این ماده حیاتی در خیلی از مناطق ملموستر به نظر خواهد رسید. با توجه به خدمات و منافع ویژه و بسیار مهمی که
آب برای بشر فراهم میآورد (منافع کالایی و زیستمحیطی)» بسیاری از پژوهشگران, اقتصاددانان و برنامهریزان بر این
عقیدهاند که آب نقشی به مانند نفت در قرن بیست و یکم ایفا خواهد کرد.
در بیانیه دوبلین (1992 ۱60۷۷ اشاره گردید است که برای استفاده صحیح.ء اصولی و پایدار از منابع آب نیازمند
مدیریت یکپارچه منابع آب در کره زمین هستیم. این موصوع در مناطق ۳ کشورهای مختلف نیز مهم و مورد تاکید قرار
گرفته است. این سند تاکید میکند که آب یک کالای اقتصادی است. لذا باید با آن به عنوان یک کالای کمیاب برخورد
گردد. این موضوع در تمام دنیا و از طرق مراجع رسمی بینالمللی مورد قبول و اجماع قرار گرفته است. در این راستا
در جهت تامین آب مورد نیاز در بخشهای مختلف بر مبنای بالاترین استفاده ممکن و تخصیص کارای آن. برای استفاده
پایدار از منابع آب.
در یک مفهوم گسترده ارزش دلالت بر ترجیح نسبی اشیاء موقعیتها و نتایج دارد. در بررسی آرزش کالاها و خدمات
بازاری که با پول سنجیده میشود. عنوان میگردد که متداولترین نشانه پولی برای کالاها قیمت بازاری آنهاست. ار تباط
بین قیمت بازاری کالا و ارزش آن در بیان تمایل به پرداخت میتواند تا حدی مبهم باشد. قیمت بازار تنها حد پایین تمام
ارزشهای کالا برای فرد را برآورد میکند که فرد تمایل به پرداخت در مقابل آنها را دارد. تمام مخارج بازاری صرف شده
برای کالاها (به عبارت دیگر قیمت ضربدر مقدار فروش) یک برآورد حد پایین یا حداقلی از ارزشهای ناخالص کالا برای
این در حالی است که بهدلیل این که آب به مانند بسیاری از این کالاها و خدمات در بازار مبادله نمیشود. لذا آرزش
ان بیشتر از قیمت بازاری در صورت وجود است. برای بهدست آوردن آرزش واقعی آب (اب تازه و فاضلاب تصفیه شده)
1- 11۵110 ۵[ 001۵۲۵۵۵ ۵0۵ ۷۷/۵۵۲ 300 ۲۱۵ 1
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
میتوان به تمایل به پرداخت افراد(۱/77)" برای در اختیار داشتن آن رجوع کرد. تمایل به پرداخت عبارت است از
حداکثر پرداختی که افراد حاضر هستند برای بهدست آوردن کالایی (آب) بپردازند.
دارد و یک مفهموم نسبی است. بدین معنی که تمایل به پرداخت مصرفکنندگان فاضلاب تصفیه شده با در نظر گرفتن
جایگزینهای آب مذکور قابلیت تعریف دارد. برای بررسی و ارائه روشهای برآورد تمایل به پرداخت مصرفکنندگان برای
فاضلاب تصفیه شده میتوان سناریوهای زیر را در نظر گرفت.
۱-۳-۶- وجود منابع آبی جایگزین
مفهوم تمایل به پرداخت مبتنی بر ارزش ذهنی مصرفکنندگان است و این موضوع, یک امر نسبی است. یعنی تمایل
به پرداخت مصرفکنندگان برای یک کالا با توجه به وجود یا عدم وجود جایگزینهایی برای کالای مذکور است. در
اینجا حداکثر تمایل به پرداخت استفاده کنندگان فاضلاب تصفیه شده بستگی به هزینه در اختبیار داشتن سایر منابع
بناپراین در مناطقی که آب تازه از منابعی چون نزولات جوی یا دیگر منابع رایگان در دسترس باشد عملا
مصرفکنندگان هیچ تمایلی برای پرداخت به فاضلاب تصفیه شده نخواهند داشت. در مناطقی که منابع جایگزین از
منابع مذکور خواهد بود. البته بهصورت عام مسایل دیگر از قبیل ویژگیهای شیمایی و آلی فاضلاب تصفیه شده, رغبت و
عدم رغبت به استفاده از فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب که عمدتا تحت تاثیر انگارههای ذهنی, فرهنگ عمومی.
بخش کشاورزی نوع محصول, سودآوری آن با استفاده از پساب و مسایل بهداشتی در تقاضای پساب نقش تعیین
کنندهای دارد.
۲-۳-۶ عدم وجود منابع آبی جایگزین
در صورت نبود منابع جایگزین برای فاضلاب تصفیه شده (در مناطق خشک یا فصول گرم سال در برخی از مناطق با
کم شدن آب سفرههای زیرزمینی و خشک شدن منابع آب سطحی) تمایل به پرداخت مصرفکنندگان به نوع مصرف
فاضلاب تصفیه شده. ویژگیهای محیطی و حتی ویژگیهای شخصی مصرفکنندگان بستگی خواهد داشت. به عنوان
مثال برای استفاده کنندگان بخش کشاورزی, تمایل به پرداخت کشاورزان در صورت عدم وجود منابع جایگزین برای
فاضلاب تصفیه شده پسابهاء به نوع محصول و سودآوری آن. ترجیحات فردی افراد (رغبت و عدم رغبت به استفاده از
۱- ۷۷:۱۱ ۵ 10 ۳۵۵ )۱۷/1(
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم - تعرف هگذاری برای سناریوهای مختلف نصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ۰ ۹۴/۰۳/۱۶ ۳۵
به هر حال در صورت وجود یا عدم وجود منابع آبی جایگزین برای فاضلاب تصفیه شده موارد زیادی در تعیین تمایل
به پرداخت استفاده کنندگان از فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب دخالت دارد که در مناطق مختلف. زمانهای
فاضلاب تصفیه شده در بخش کشاورزی باشد را میتوان به شرح زیر برشمرد:
۱- قوانین» مقررات. آییننامهها و نحوه اجرای آنها
۲- در دسترس بودن و یا کمبود آب شیرین
۳- رابطه بین قیمت آب و سود محصول
۴- محدودیت کشت و داشت و برداشت
۵- نظرات دیگران (دوستان, بستگان, آشنایان و مشتریان محصول)
۶- مشارکت کشاورزان در برنامهریزی و تصمیمگیری
۷ پتانسیلهای صرفه جویی در کود. کود موجود در فاضلاب اصلاح شده
۸- آکاهی دادنها از قبل از طریق گزارش» بروشور و مطالعات بهویژه از طریق مروجین کشاورزی
-٩ مشاوره توسط متخصص
۰ تبلیغات رسانهای (تلویزیون» رادیوء روزنامههاء استفاده از مطبوعات عمومی, و غیره)
۰۱ مصونیت از بیماری استفاده کنندگان و محصول
۳۲- آگاهی و تغییر نگرش
۳- بازاریابی محصول
۳ پذیرش از طرف مصرفکنندگان محصول
۵- عملکرد محصولات آبیاری شده با فاضلاب تصفیه شده
۶- خطرات بهداشتی برای کشاورزان
۷- بهداشت خطرات محصول برای مصرفکنندگان
۸- تاثیر در تجهیزات آبیاری
۹- اثرات بر کیفیت خاک
۰- اثرات بر کیفیت محصولات
۳۲۳- عوامل روانی
۳- استانداردهای کیفیت و مقررات
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۴- محدودیتهای مذهبی, اعتقادی و اجتماعی
۵- وابستگی در تامین آب
۶- در دسترس بودن آب / دسترسی در سطح آبیاری طرح
بهدلیل این که عوامل موثر بر تمایل به پرداخت در مناطق مختلف و در شرایط مختلف دارای شدت تاثیرگذاری
یکسانی نمیباشد. لذا باید تعیین تمایل به پرداخت که پایههای قیمتگذاری را فراهم مینماید در هر منطقه بهصورت
جداگانه و بر مبنای ویژگیهای آن منطقه انجام بپذیرد و این امر مستلزم مطالعه میدانی در هر منطقه است که چارچوب
کار را میتوان بهصورت شماتیک بهصورت نمودار زیر نشان داد.
11 سیر ات در او وت رت ۹ 3 ۱
ار
سناریوهای مختلف مدل های هیدرولوژی
تخصیص آب در دسترس امس د
۱ ا
۹ / نت
تحلیل سناریوهای سیاستی برای ابعاد مختلف اقتصادی و کار میدانی
اجتماعی سیستمهای قیمت گذا ری مختلف ۱ ۳ رگن
۱ سطح مزرعه ۱
۳ ۹ 7
1 مدل های اقتصادی أ
مج
۱ آثار اقتصادی -اجتماعی 4 ی ۲۱1۸
نمودار ۱-۶- فر آیند مطالعه بهدست آوردن تمایل به پرداخت برای آب تصفیه شده!
۳-۳-۶ بررسی سناریوهای مصارف مختلف پساب
علاوه بر سناریوهای بیان شده راجع به وجود یا عدم وجود جایگزین برای پساب و فاضلاب تصفیه شده. سناریوهای
دیگری در رابطه با نوع مصارف پسابها مطرح است. در این رابطه میتوان بیان داشت با توجه به اینکه امروزه یکی
ازمهمترین راهکارهای اساسی در مقابله با پدیده کمبود آب. استفاده از منابع غیرمتعارف و از جمله فاضلاب و پسابهای
تصفیه شده است. باید سناریوهای مختلف استفاده از پساب و فاضلاب تهیه شده با توجه به اهداف مصرف مد نظر قرار
گیرد. سناریوهای مذکور را میتوان به شرح زیر برشمرد:
- سناریو تصفیه فاضلاب و جایگزینی آن با منابع موجود و حفظ محیط زیست و آبخوانها در دشتهای ممنوعه
و تعادل بین منابع و مصارف در دشتهای مذکور
- سناریوی تصفیه فاضلاب صرفا برای یک مصرف از مصارف مختلف
* استفاده جهت مصارف شهری
* استفاده جهت مصارف صنعتی
۱-۷۷۳۵۸۵۳۰: ۷۷/۱۵۲ ۳۹۵۱۵۵۵ 200 ۳1۵۵8, ۷۷1۳: ۷۷:۱۵ ۵ ۵ ۳۵۶, ۷۷1۸۵: ۷۷111۵ ۵ 1
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل شسشم- نعرفهگذاری برای سنار بوهای مختلف تصفبه و بهرهبرداری از فاضلاب ۹۴/۰۳/۱۶ ۱۳۷
* استفاده جهت مصارف کشاورزی
سناریوی تصفیه فاضلاب برای استفاده چند منظوره
سناریوی امکان ذخیرهسازی فاضلاب تصفیه شده در منابع زیرزمینی یا سطحی
هریک از سناریوهای مذکور به تفصیل در فصل ۴ مورد بررسی قرار گرفته است.
۴-۶- تعیین محدودیت اجرایی خاص سناریوهای مختلف
در دو دسته سناریو مطرح شده در بخش قبلی تاملی در طرف عرضه و تقاضای پساب وجود دارد که باید در بررسی
- تعیین مصرف کنندههای کنونی فاضلاب و میزان بهرهگیری آنها از فاضلاب
- بیماریهایی رایج در منطقه به علت احتمالی انتشار فاضلاب
علاوه بر موارد مذکور باید موارد زیر برای زمان بعد از احداث تصفیهخانهها مد نظر قرار گیرد:
- حجم فاضلاب موجود و آینده
- هزینههای ایجاد. نگهداری و عملیات تصفیهخانه
- منابع تامین مالی هزینههای فوق
- تقاضاهای جاری و مصارف بالقوه آینده
- کیفیت مورد نظر هریک از مصارف حال و آینده
موارد مذکور به عنوان محدودیتهای کلی اجرای طرحهای تصفیه نیز میباشند.
موضوع دیگر در مورد تعیین تمایل به پرداخت افراد با توجه به مشاهدات و برآورد آن توسط مدلهای اقتصادی است.
موضوع مهمی که در برآورد تمایل به پرداخت افراد وجود دارد عدم آشکارسازی صحیح ترجیحات استفاده کنندگان از
استفاده کنندگان از آب مذکور میگردد و از آنجا که تمایل به پرداخت برآورد شده به عنوان مبنایی اساسی در تعیین قیمت
و نرخگذاری است. ممکن است ساختار قیمت تعیین شده را خدشهدار نماید و نتوان به اهداف از پیش تعیین شده نایل شد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
در سناریوهای مطرح شده در صورت وجود منابع آبی جایگزین که عمدتا تصور می رود که منابع جایگزینی وجود
برآورد را زیاد تحت تاثیر قرار دهد. زیرا تمایلات افراد با توجه به تلاش برای در اختیار گرفتن منبع جایگزین بهویژه
زمانی که بازار آب وجود دارد از طریق آن قابل مشاهده است ولی زمانی که منابع جایگزین وجود ندارد مساله یاد شده در
مورد برآورد تمایل به پرداخت خود را نشان میدهد که از محدودیتهای پیش رو در برآورد تمایل به پرداخت در
روشهای مختلف محاسبه آن است.
محدودیتهای اجرایی خاص در مورد سناریوهای مطرح شده را میتوان به محدودیتهای قانونی و محدودیتهای
اجتماعی و فرهنگی تقسیم نمود. در حوزهی محدودیتهای فانونی همانطور که آشاره گردید با توجه بند (د) ماده ۲۴
قانون توزیع عادلانه آب. چون شرکتهای آب منطقهای استان باید پساب تولیدی را از شرکتهای آب و فاضلاب با
فاضلاب تحویل گرفته و بهای مقرر آنرا به شرکتهای مذکور پرداخت نمایند. مرتبط با دخالت بخش عمومی در بازار
پساب است که این امر نتایج احتمالی دور شدن از کارایی را میتواند به دنبال داشته باشد.
موضوع دیگر مربوط به هنجارهای اجتماعی و فرهنگی در مورد آب است که در مناطق مختلف بهصورت ضمنی
حقوقی برای تمام شهروندان بهویژه در بخش شهری و کشاورزی جهت برخورداری از آب بهوجود آورده که بر مبنای این
با توجه به این که اعتقاد بر این است که بازار بهترین تخصیص منابع را انجام میدهد. در بازار فروش پساب نیز این
امر میتواند به تخصیص بهینه کمک نماید. البته در برخی موارد شاید لازم باشد که دخالت دولت بهصورت تنظیم بازار و
مقررات گذاری انجام پذیرد. در زمان و یا مکانی که لازم است تنظیمات و تدوین مقرراتی صورت گیرد. باید در حداقل
خود باشد تا تاسیسات و شرکتهای تصفیه. آب را با قراردادهای تجاری (بازاری) به فروش برسانند تا هم شرایط عرضه و
تقاضا در قراردادها منعکس گردد و هم در دسترس بودن جایگزینهای دیگر در شرایط رقابتی مد نظر قرار گیرد که این
امر خود به تخصیص بهینه آب در دسترس از تمام منابع موجود کمک مینماید.
در صورت تعیین قیمت تحت قراردادهای تجاری و بازاری, تنظیم و مقرراتگذاری و دخالت از سوی دولت بسیار کم
خواهد بود مگر این که شواهدی دال بر شکست بازار مشاهده گردد. اگر شواهد و مدارکی دال بر شکست بازار در تخصیص
بهینه منابع آب برگشتی و تصفیه شده مشاهد گردد. بهصورتی که مانع توسعه برنامهها و طرحهای تصفیه پسابها و
استفاده از آن شود. دخالت و تنظیم مقررات بیشتر از سوی دولت لازم خواهد بود.
البته بهصورت یک روش جایگزین در صورت شکست بازار» تعرفهها میتواند بهصورت مجزا و انفرادی بر مبنای
بلوکهای مصرفی بهصورتی که هزینههای عملیات بهعلاوه هزینه برگشت سرمایههای ثابت را پوشش دهد. تعیین گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل شسشم- نعرفهگذاری برای سنار بوهای مختلف تصفبه و بهرهبرداری از فاضلاب ۹۴/۰۳/۱۶ ۱۳۹
برای جواب به این سوال که کدام یک از دو مورد فوق یعنی دخالت مستقیم و مقرراتگذاری و یا قیمتگذاری بلوکی
انجام پذیرد. معیارهایی مطرح است که باید مورد آرزیابی قرار گیرد. این معیارها را میتوان بهصورت زیر برشمرد:
- ارائه گزارش عمومی از هزینه و قیمتها در جهت بررسی دقیق
- برقراری اصولی برای قیمتگذاری در هر مورد خاص
- تدوین متدولوژی قانونی برای محاسبه هزینهها
- مقرراتگذاری پروژههاء برنامههای و تقاضاهای با ارزش بالا"
بر مبنای اصول نظری اقتصادی و تجربیات جهانی میتوان به این جمعبندی رسید که دخالت زیاد دولت در
قیمتگذاری پسابهای تصفیه شده پذیرفتنی نیست بهویژه اگر از منظر تخصیص کارای منابع آب به موضوع نگریسته
شود. صرف نظر از این که عملیات تصفیه و فروش توسط بخش عمومی یا خصوصی انجام پذیرد و تنها نظارت دولت بر
این که تعرفههای اعمال شده متناسب با اصول اقتصادی و اصل انصاف به درستی تدوین گردیده است. پذیرفتنی است.
۰ مرخ ۸۷/۶/۱ معاونت امور آب و آب وفاضلاب نیروء نرخ فروش پساب فاضلاب از شرکتهای آب و
فاضلاب به شرکتهای آب منطقهای استان را تعیین و به شرکتها برای اجرا ابلاغ مینماید. این درحالی است که
تعرفهها با هزینه تمام شده تطابق ندارد. براساس ملاحظات ارائه شده در بخشهای قبل, اصلیترین سازمانهایی
که مشار کت آنها در بهرهبرداری از فاضلاب تصفیه شده لازم است. عبارتند از دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفای
وزارت نیرو از دیدگاه ارائه راه کارهای کلان. شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران از دیدگاه تخصیص
منابع آب. شرکتهای آب منطقهای استانی, سازمان محیط زیست به عنوان مرجع قانونی استانداردهای پایش
کیفی. شرکتهای آب و فاضلاب شهری و روستایی. علاوه بر این موارد. وزارت جهاد کشاورزی به عنوان
بزرگترین پتانسیل مصرف کننده فاضلاب تصفیه شده, دیگر سازمان درگیر در این بحث میتواند باشد.
برخلاف نرخگذاری آب خام و آب مشروب شهری که مرجع واحدی امر نرخگذاری را میتواند عهدهدار شود مانند
مجلس شورای اسلامی. هیات وزیران» شورای اقتصاد و... نرخگذاری برای فروش پساب نمیتواند با چنین
مکانیسمی صورت پذیرد و باید طبق اصول اقتصادی تعیین قیمت محصول تولیدی در بازار بر مبنای قیمت منابع
جایگزین و تمایل به خرید مصرفکنندگان و ساختار هزینههای جمعآوری و تصفیه فاضلاب و کیفیت پساب
تولیدی و نوع استفاده آن نرخگذاری گردد و با توجه به اسناد قانونی» جهت فروش پساب پس از تعیین نرخ, باید امر
تخصیص توسط شرکت مدیریت منابع آب انجام گیرد. یعنی با توجه به کیفیت پساب و متقاضیان و موارد مصرف.,
۱- شفاف نمودن انواع هزینهها و مقدار هریک
65 10۵0 ۲۵2 07۲ ۷۵۵ ۲۳۵۵ 165122160 ان :اب۲۵ -2
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۰ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۶-۶- تعیین محدوده قیمتگذاری
از نظر اقتصادی مبنای نرخگذاری آب و پساب عبارتست از مبلغی که مصرفکنندگان در بخشهای مختلف تمایل
پرداخت آن را دارند. در حقیقت میل به پرداخت آب بها میزان مطلوبیت آب رابرای مصرفکنندگان به همراه دارد و به
طور کلی قیمت آب یا براساس منفعت و یا برمبنای هزینه استحصال است.
حالت معمول آنست که تعرفه آب که از ابتدا برای کسب درآمد کافی طراحی شده. به دلایل زیادی ناکافی باشد. تعرفه
ممکن است علیرغم افزایش قیمتها وتورم عمومی تغییر نکند و منجر به پایین آمدن مداوم درآمدهای واقصی شود. در
مدیریت تقاضای آب تلقی از آب به عنوان یک کالای اقتصادی و با ارزش بهترین راه نیل به مصرف مناسب و خردمندانه آب
و مشوقی برای ذخیره و حفاظت از آن میباشد. لذا از مکانیسمهای اقتصادی باید درتنظیم تقاضا استفاده نمود.
اگر برمبنای منفعت. قیمتگذاری آب پایه گذاری گردد. برای بنگاه اقتصادی در شرایط انحصار کامل, قیمت از شرط
تعادلی حداکثر سود (۸18<۸/۴) بهدست میآید. این در حالی است که برای یک بنگاه انحصار طبیعی قیمت از طریق
(۳-۸6) تعیین میگردد و این شیوه قیمتگذاری عمدتا برای بنگاههایی که عملیات آن در اختیار دولت میباشد صورت
میگیرد. در این صورت حاشیهای سودی نیز میتواند وجود داشته باشد و اگر براساس هزینه استحصال, انتقال, و
سربهسر قرار دارد. درهر حال رسیدن به این نقطه که آب ذاتا دارای ارزش اقتصادی است و هم اینکه هزینههای مصرف آن
بهمنظور حداکثرکردن رفاه اقتصادی جامعه (استفاده بهینه ازأب) هزینه تامین آخرین واحد آب باید برابر با ارزش
یعنی تمایل پرداخت مصرف کننده آب باشد. درهرقیمت منافع کل مصرف آب برابر با مساحت زیرمنحنی تقاضا و هزینه
آن برابر با سطح زیر منحنی عرضه است. تفاوت بین این دو مساحت برابر با منافع خالص آب است. این منافع فقط در
نقطه تعادل عرضه و تقاضا حداکثر میگردد. البته این بدین معنی نیست که لزوما شرایط رقابتی حاکم است بلکه موضوع
حداکثر نمودن رفاه اجتماعی است. براساس مبانی نظری تعیین ارزش آب در جهت دستیابی به قیمت صحیح, تخمین
تابع تقاضا برای آب درشرایطی که عرضه وتقاضا برای آن درچارچوب بازار معین باشد. ضروری است.
موضوع مهمی که در بحث قیمتگذاری پساب مطرح میشود این است که نباید تعرفه اعمال شده به اندازهای بالا
باشد که موجب عدم تمایل متقاضیان برای استفاده از آبهای مذکور گردد. و مصرفکنندگان متمایل به استفاده از منابع
آب جانشین از جمله آب تازه شوند که این موضوع موجب ازدیاد فشار بر منابع آبی میشود و از طرف دیگر نباید تعرفه
اعمال شده به اندازهای کم باشد که نتواند هزینههای عرضه فاضلاب تصفیه شده را جبران نماید. لذا با توجه به مباحث
قبلی میتوان گفت که. تعرفه اعمال شده برای پساب ( ی ) بهصورت زیر تعیین میشود.
ک پی ۳ ک۱۷0
۹۱۹۱۹
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- تعرف هگذاری برای سنار یوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ٩۴/۰۳/۱۶ )۳
الگوی قیمتگذاری فاضلاب تصفیه شده در بازه معرفی شده باید با در نظر گرفتن شرایط طبیعی و محیطی باشد که
در این راستا سناریوهای مختلفی قابل پیشبینی است. در هریک از سناریوها که در ادامه به آن پرداخته خواهد شد.
صرف نظر از این که عملیات تصفیه آب برگشتی (فاضلاب) را بخش خصوصی بر عهده داشته باشد و یا در دست بخش
عمومیباشد. تصفیهخانههای فاضلاب به مانند یک بنگاه اقتصادی در نظر گرفته میشود که نهاده (فاضلاب) را به ستانده
(فاضلاب تصفیه شده) تبدیل مینماید. قیمت نهاده (فاضلاب) قیمت تحویل هر واحد فاضلاب به تصفیهخانه است که
حداقل شامل هزینههای جمعآوری و انتقال است.
هزینههای تصفیهخانه شامل هزینههای خرید نهاده, هزینه تاسیسات و نگهداری آنهاء هزینههای ثابت و هزینههای
عملیاتی است. از مجموع هزینههای مذکور هزینه تمام شده هر واحد فاضلاب تصفیه شده (ستانده) بهدست میآید.
به مانند یک بنگاه تجاری برای رسیدن به کارایی روشهایی را که یک واحد تولیدی در قیمتگذاری محصول خود
منظور مینماید. این بنگاه هم میتواند اتخاذ نماید. روشهای مرسوم را در قالب سناریوهای زیر میتوان ارائه داد.
۱- پوشش هزینههای اجرایی
۲- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت
۳- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تأمین سرمایه توسعهای
۴- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت. تامین سرمایه توسعهای و هزینههای پیشگیری و کنترل آلودگی
۱-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی !
در این روش قیمتگذاری, قیمت فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب تنها بر مبنای هزینههای سرمایهای طرح است که
۲-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی. عملیاتی و مدیریت"
در این روش قیمت گذاری. قیمت فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب بر مبنای هزینههای اجرایی و هزینههای
۳-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه ۲
در این روش قیمتگذاری, قیمت فاضلاب تصفیه شده حاصل از فاضلاب بر مبنای هزینههای اجرایی و هزینههای
عملیاتی و مدیریت طرح و هزینههای سرمایه ای مربوط به سرمایههای ثابت تصفیهخانهها و سایر سرمایهگذاریهای
(1) 051 1۳1۳۵ -1
(1۲+06۱4) 051 ۱1۵۵2061 200 006۳2110 فسام ا۵م) 1۵1۵۵ -2
(086۱1+00+ )0:1 اهاامم) ام کم ۱1۵22001 200 006۳۵10 فسام ام 1۵۱۵۵ -3
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۳ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
انجام شده است که مفهوم پوشش کامل تمام هزینههای انجام شده میباشد. در روش پوشش کامل هزینهها بهصورت
ساده قیمت هر واحد حجم آب برابر با متوسط کل هزینههای استحصال فاضلاب تصفیه شده از فاضلاب است.
۴-۶-۶- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت. تامین سرمایه توسعهای و هزینههای پیشگیری و
کنترل آلودگی
در این روش قیمتگذاری علاوه بر مبنای پوشش هزینههای اجرایی و هزینههای عملیاتی و مدیریت طرح و
هزینههای سرمایهای مربوط به سرمایههای ثابت تصفیهخانهها شامل پوشش هزینههای پیشگیری و کنترل آلودگیهای
زیست محیطی ناشی از فعالیت تصفیهخانهها نیز است که با عنوان پوشش کل هزینههای اجتماعی (هزینههای اقتصادی
بهعلاوه هزینههای زیست محیطی) نامیده میشود و هدف آن علاوه بر پوشش هزینههای کل اقتصادی تصفیهخانههاء
داخلی نمودن" هزینههای جانبی فعالیت تصفیهخانهها نیز میباشد.
شکل (۱-۶) بهصورت شماتیک آلترنتویهای مختلف قیمتگذاری را بدون توجه به طرف تقاضا و با فرض تولید
روش های ثیمت گذاری بساب
۹ / / ۹ /
دوسس هزدنه های اجرابی)
۵ بوسس هزبنه های اجرایی؛
دوش هزننه های اجرادی؛ : عملمانی و مددریت؛ نامین سرمایه
عملبانی و مدیردت و دامین توسعه-ای و هزنه-های سنگیری و
عملبادی و مدبرت
مابه توسه ایت) | کننرل آلودگ
8 |02 + ۸0 ۱6۸۱۱ )۱+۸۷
2 و 0 سس 02 2
7 !1۱ !1۱ 11
۱ 1 1 أ
: فیمت در وادد اب27
7 قیمت هر واجد ساب
۳ قیمت هر واحد ساب
۳ ثقیمت در وادد باب ۱
! هر شه های ادرانی هرزینه های ادرابی
رای وروی هر ه های عملیای و مددردت
۲ هزشه های اجرای
7 کل بساب تحویلی
در ده های عملیامی و مخدر بت
دز اه های عملیانی و مار بت 5
اس او( ۳ در اه هایی سرمابه ای 0 هر امه های سرمانه ای
7 گل ساپ تدویلی :
اس
7 : گل ساب تدویلی
با توجه به نمودار فوق میتوانیم آلترنیوهای مختلف را بهصورت جدول زیر طبقهبندی نماییم:
[-[ 6
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم- تعرف هگذاری برای سنار یوهای مختلف تصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ٩۴/۰۳/۱۶ ۳۳
جدول ۲-۶- آلترناتیوهای مختلف روشهای قیمتگذاری پساب
۳ ۳ ۸
پوشش هزینههای اجرایی. عملیاتی و مدیریت ۷( ۴۱ بمم و8 ک ۸
1۸/۱۸ .
پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه یم :
۸ کب۸
/۱۸/۱۸ ]1 لا رده ۹۹
توسعهای اه
پوشش هزینههای اجرایی. عملیاتی و مدیریت. تامین سرمایه توسعهای موم ک ۸
و هزینههای پیشگیری و کنترل آلودگی 1 1 1 هک
روابط قیمت و هزینه متوسط الترناتیوها ۸ > )۸ > ما۸ ک با۸ وک با۸ ک با ۸ > با ۸ ک )۸
۷-۶- در نظر گرفتن ضرورت تامین منابع مالی, بازیافت هزینهها و خودگردانی تصفیهخانهها
در ایران به مانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه, دولتها مالک اجرا کننده و تقریبا تامین کننده منابع مالی
تمام زیرساختارها هستند. زیرا خصوصیات تولید و منافع عمومی به خصوص در زمینه تولید و توزیع کالاها و خدماتی که
دارای آثار جانبی مثبت و منفی هستند. به گونهای است که یک انحصار دولتی را طلب میکند. مدارک و مشاهدات
حاکی از آن است که موفقیت و شکست دولتها در ایجاد تاسیسات زیربنایی جالب توجه و در خور بررسی است. غالبا
اختصاص سرمایه در این زمینهها نامناسب بوده است. ذکر این نکته ضروری است که در این کشورها در پروژههای جدید.
سرمایه گذاری نسبتا زیادی صورت میگیرد. اما این در حالی است که در امر نگهداری و مرمت زیرساختارها
سرمایه گذاری اندکی انجام میشود. معمولا ارائه خدمات دولتی با کارایی نسبتا پایین, اتلاف منابع و به کارگیری
تکنیکهای غیرکارآمد همراه بوده است. عدم توجه کافی به محیط زیست و سرمایهگذاری کم در این زمینه از دیگر
ویژگیهای عملکرد دولت در کشورهای در حال توسعه محسوب میگردد.
سه دلیل عمده را میتوان در جهت ناتوانی و عدم کارایی دولت در زمینه تولید کالاا و خدمات عمومی مورد نیاز برشمرد.
الف- خدمات زیربنایی توسط دولت معمولا در فضایی غیررقابتی تامین و ارائه میگردد. نبود رقابت باعث کاهش کارایی و
افزایش هزینه میگردد.
ب- مدیران طرحهای زیربنایی در کشورهای در حال توسعه در زمینههای مدیریتی و تأمین منابع مالی معمولا چندان مستقل و
خودمختار نیستند. آنها مجبور هستند که خدمات را با قیمتی کمتر از هزینهتولید ارائه نمایندء اما از سوی دیگر قادر نیستند
که به عنوان نمونه قیمتها را در شرایط وجود تورم شدید تعدیل نمایند. علاوه بر این تولیدکنندگان این قبیل خدمات
عموما نسبت به اعمال خود پاسخگو و مسوول نیستند.
چ- مصرفکنندگان این قبیل خدمات (چه بالقوه و چه بالفعل) از نقطه نظر میزان مصرف در شرایط مناسبی که بتوانند تقاضا را
تنرل دهند نیستند. اضافه تقاضای مصرف کننده متاثر از پان بودن قیمت خدمات. (قیمت پایین تر از هزبنه متوسط)»
۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
و زیربنایی به افزایش مصرف دامن میزند. از طرف دیگر نظام تولیدی این قبیل خدمات به علت دولتی بودن» ارائه آنها با
عدم کارایی همراه میباشد.
لذا ضروری است که برای ادامه فعالیت خدماتی مثل تصفیه آب و گسترش تصفیهخانهها و همچنین در جهت افزایش
کارایی آنها با مشارکت بخش خصوصی در مالکیت و یا سایر انواع مشارکت در تصفیه فاضلابهاء تصفیهخانهها بتوانند
منابع مالی لازم را برای اجراء عملیات و نگهداری تامین نموده و کارایی نظام تولیدی را افزایش دهند.
با گسترش و توسعه جوامع» افزایش جمعیت و فشار رو به افزایش تقاضاء محدودیتهای عرضه آب بیشتر نمایان
گردیده است. از طرف دیگر ازدحام مصرفکنندگان و استفاده کامل از شبکههای آبی و نوآوری تکنولوژیک در زمینه
فراهم نمودن روشهای اندازه گیری حجم مصرف باعث گردیده که آب همانند کالاهای خصوصی قیمتگذاری شود. ذکر
از یک طرف سرمایهگذاری و تامین منابع مالی بخش آب توسط واحدهای خصوصی مستلزم سودآوری فعالیتها در
این بخش است و از طرف دیگر ارائه این خدمات با قیمتهای پایینتر از هزینه تولید انگیزه لازم برای مشارکت
شرکتهای خصوصی تولید کننده کالاهای عمومی را فراهم نمیسازد. لذا بهمنظور رفع این مشکل میتوان پیشنهادات
زیر را مورد توجه قرار داد.
- استفاده بیشتر از اصول تجاری توسط واحدهایی که مسوولیت تولید و تهیه آب از منابع گوناگون از جمله
پساب را دارند.
- استفاده بیشتر از رقابت در بازار آب بهمنظور افزایش کارایی
- مشارکت دادن وسیعتر مصرف کنندگان به خصوص در شرایطی که بکارگیری اصول تجاری و رقابت با
بهبود در بهرهوری و قیمت گذاری شرایط کارایی برای ارائه خدمات تقاضا شده را فراهم میآورد. علاوه بر این به رشد
عوامل تولید بهمنظور سرمایهگذارهای جدید و افزایش درآمدها خواهد بود.
بهطور خلاصه مشارکت بخش خصوصی در تهیه و گسترش زیرساختارها و تولید خدمات نه تنها تکنولوژی و مدیریت
جدید را به همراه خواهد داشت بلکه سبب کاراتر شدن شبکهها و تاسیسات زیربنایی آبی شده و این امکان را فراهم
میسازد که متقاضیان زیادی بتوانند به آب مورد نیاز خود دسترسی بیشتری پیدا نماید. اصول تجاری, رقابت و مشارکت
مصرفکنندگان در بخش خصوصی قادر است که زیرساختارهای مناسب. کارا و گسترده را جهت دسترسی بیشتر مردم
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم - تعرف هگذاری برای سناریوهای مختلف نصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ۰ ۹۴/۰۳/۱۶ ۳۵
علاوه بر این برای نظام تعرفه و نرخگذاری صحیح آب بهویژه فاضلاب تصفیه شده حاصل از پساب. هدفهای گستردهای
در نظام نوین مدیریت آب در نظر گرفته شده است. نرخگذاری به عنوان یکی از ابزارهای مهم اقتصادی, نقش موثری در
مدیریت تقاضاء مدیریت کیفیت و محیط زیست دارد (فائو ۱۹۹۵). در روند تکاملی نرخگذاری, اهدافی از قبیل تامین منابع
مالی. بازپرداخت تمام یا قسمتی از هزینهها؛ کارایی مصرف. محافظت از محیط زیست و توسعه پایدار مطرح میشود.
۸-۶- تعیین ساختار تعرفه خرید فاضلاب تصفیه شده از آیفا و ارائه پشنهادهای لازم
با توجه به بند (د) ماده ۲۴ قانون توزیع عادلانه آب چون شرکتهای آب منطقهای استانها میباید پساب تولیدی را
از شرکتهای آب و فاضلاب یا فاضلاب تحویل گرفته و بهای مقرر آنرا به شرکتهای مذکور پرداخت نمایند و سپس
خود آنرا با توجه به مصارف مجاز در اختیار مصرفکنندگان قرار دهند. در اینجا به ساختار تعرفه خرید پساب توسط
بر مبنای اصول اقتصادی و کارایی و امکان استمرار فعالیتهای تصفیهخانههای فاضلاب به عنوان یک بنگاه اقتصادی
و فعالیت آن بر مبنای اصولی کارایی رهنمودهای تعرفه خرید پساب توسط شرکتهای آب منطقهای از شرکتهای آب و
فاضلاب را میتوان بهصورت زیر برشمرد:
۱- تعرفه تعیین شده برای پساب باید بهصورتی باشد که بتواند تمام هزینههای اجرای برنامهها و طرحهای آتی را
عنوان مانعی در مقابل آن.
۴- راهنماهای تدوین شده برای تعرفه خرید و الگوها باید بهصورتی باشند که تضمین کننده یک ساختار روشن و
شفاف برای قیمتها باشند.
۵- تعرفههای برقرار شده باید علاوه بر تامین هزینههای تصفیهخانههای فاضلاب (پوشش هزینههای اجرایی.,
عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه توسعهای) باید هزینههای پیشگیری و کاهش آلودگی زیست محیطی را
نیز پوشش دهد.
علاوه بر اصول و موارد اشاره شده در فوق که باید در تعرفهگذاری خرید پساب از تصفیهخانههای فاضلاب رعایت
گردد. برای سازگاری اصول قیمت گذاری و استفاده از منابع آبی در جهت بهرهبرداری پایدار از این منابع و تناسب با
شرایط محیطی و جغرافیایی هر منطقه موارد زیر نیز از اصولی است که باید مد نظر قرار گیرد.
- در مناطقی که کمیابی آب وجود دارد و یا بهصورت بالقوه مستعد کمیابی هستند. باید منابع بهصورتی
مدیریت و قیمت گذاری شوند که بالاترین اآرزش ممکنه در یک دوره بلند مدت حاصل گردد تاضمانت
پایداری در استفاده از منابع آب را فراهم نماید.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
آب را برای مصرفکنندگان مد نظر قرار نمیدهد و شراکت منصفانه آنها در تخصیص منابع را فراهم نمیآورد.
بویژه اگر که این موضوع را مد نظر قرار دهیم که منابع آب در دسترس برای عرضه محدود میباشد.
- در تعرفهگذاری گذاری باید از ترجیحات بلند مدت جامعه حداکثر آگاهی ممکن را بهدست آورد و مد نظر قرار
داد. بهویژه در زمینه حفاظت و صیانت از منابع آبی.
- با توجه به این که ارزش و قیمت واقعی منابع آبی در طول زمان در حال افزایش است. لذا سهم درآمدهای
بالقوه حاصل از پساب نسبت به هزینههای آن افزایش خواهد یافت. این روند افزایشی, منافعی برای کسانی
خواهد داشت که مالکیت تصفیهخانهها و تصفیه و فروش فاضلاب را در دست خواهند داشت. لذا در بحث های
حقوقی مربوط به مالکیت و واگذاری تصفیهخانهها و حق جمعآوری و تصفیه پسابها و فروش آن» باید حقوق
بلندمدت جامعه مد نظر قرار گیرد. بهصورتی که نه حقوق شهروندان و جامعه و نه حقوق صاحبان صنعت
جمعآوری و تصفیه فاضلاب و پساب ضایع گردد. بهویژه این موضوع باید در اجرایی نمودن سیاست های بند
ج اصل ۴۴ قانون اساسی در بخش آب مد نظر قرار گیرد. البته این موضوع زمانی که دولت جمعآوری, تصفیه
و فروش را انجام میدهد. زیاد مهم نیست. این موضوع در این جهت است که تمام جامعه از افزایش آرزش
منابع برخوردار شوند و در عین حال پایداری استفاده از منابع آب فراهم گردد.
با توجه به موارد مذکور و بند ۴-۶-۶ میتوان ساختار تعرفه خرید پساب (,,۳)! توسط شرکتهای آب منطقهای از
شرکتهای آب و فاضلاب را میتوان بهصورت زیر تعیین نمود.
۱+۳ :۲+0۵ ی ۳
چا + 2 ی
۱
در رابطه فوق
۳۴): سرمایه مورد نیاز طرحهای توسعه طرحهای تصفیه.
۷۷ کل پساب تحویلی و
: هزینههای صرف شده برای کاهش آثار زیست محیطی است که با توجه به معیارهای بهداشتی و زیست محیطی
لازم به ذکر است که برای استفادههای مختلف پساب با کیفیتهای متفاوت میزان هزینههای تصفیهخانهها تفاوت
خواهد نمود که بهصورت خودکار وارد قیمت فروش آنها خواهد گردید.
۱- قیمت فاضلاب تصفیه شده (۷۷/۵۵10۷/۵107۲ 17۵2100 01۲ 1۳۳1۵0)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ششم - تعرف هگذاری برای سناریوهای مختلف نصفیه و بهرهبرداری از فاضلاب ۰ ۹۴/۰۳/۱۶ ۳۷
۹-۶- تعیین ساختار تعرفه فروش به مصرفکنندگان و ارائه پیشنهادهای لازم
بر مبنای تئوریهای اقتصادی و تجربیات جهانی اصولی را که باید در قیمتگذاری پساب باید مد نظر قرار داد
میتوان بهصورت زیر بیان نمود.
- تعرفه پساب باید در یک محدوده قیمتی خاص قرار گیرد. بهصورتی که هزینه نهایی " (برای کل سیستم که
شامل هزینه جمعآوری و تصفیه است) به عنوان کف قیمت و تمایل به پرداخت برای آن به عنوان سقف
قیمت هر واحد آب باشد. (تمایل به پرداخت با کمترین هزینه خودکفایی مصرفکنندگان و یا با قیمت منبع
جایگزین تعیین میگردد).
- انگیزهها و قضاوتهای تجاری و اقتصادی باید مشخص نماید که قیمت در حد پایین آن یعنی تنها پوشش
هزینه اضافی و یا نزدیک به حد بالای آن یعنی جایی که استفاده کنندگان از پساب پرداختی بالاتری از هزینه
اضافی دارند. باشد و به عنوان سیگنال و علامت دهنده مناسب ارزش آب به مصرفکنندگان باشد.
- قیمت پساب باید بهصورتی تعیین گردند که نزدیک به قیمت جانشینهای آن باشد و نباید بهصورت ساختگی
و تصنعی قیمت پایینی برای مدت زمان طولانی با هر استدلالی بهویژه در زمینه ترغیب استفاده کنندگان
حاکم باشد. قیمتها باید در محدوده قیمت سایر منابع آبی جایگزین باشد و نباید هیچگونه امکانی در جمست
- قیمت پساب باید بهصورت بخشی از استراتژی جامع اصلاحات ساختاری قیمتها تعیین شود و متناسب با
محصولات صنعت باشد و نباید بر پایه هزینههای جاری, هزینههای آب شرب و سایر خدمات کوتاه مدت
- در راستای اهداف سیاستی و حکمرانی. هر گونه یارانهای که به پسابها تعلق میگیرد باید در هزینههای کل
مصرفکنندگان منظور گردد و ترجیح بر آن است که از درآمدهای عمومی پرداخت گردد تااختلالی در
پساب باید بر مبنای اصول اقتصادی تعیین گردد و از دخالت در سیستم قیمتهای مذکور بهصورت دستوری
اجتناب ورزیده شود و در صورت پرداختی یارانه از طرف دولت به صورت درصدی از قیمت پساب خریداری
شده مصرفکنندگان باشد تا شفافیت لازم را داشته و مخل کارایی نباشد و از طرف دیگر سهم
مصرفکنندگان مختلف از یارانه اعطا شده آشکار باشد.
- باید استانداردها و ساختار قیمت به نوعی فراهم گردد تا تمام مشتریانی که از یک نوع خدمات (از یک کیفیت
یکسان آب) استفاده میکنند. بهصورت غیر تبعیض آمیز و یکسانی از برنامه و طرح آبهای برگشتی برخوردار
گردند و ساختار قیمت بهصورت بهینه بوده و بتواند هزینههای طرحهای جمعآوری و تصفیه را پوشش دهد.
1 |[۵ 10۳۵۱۳۵ -1
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
مختلف باشد که منعکس کننده کیفیتهای متفاوت پساب و تصفیه و مرتبط با هزینههای عرضه آن است که
در مکانهای مختلف. ممکن است پروژههای جمعآوری و تصفیه فاضلاب و پسابها را با مشکلات مالی مواجه
- در مواردی که شرکت منطقهای آب بهدلیل تغذیه آبخوانها و یا نبود متقاضی اقدام به رهاسازی پساب به
طبیعت مینماید باید هزینه پرداختی خود را برای پساب خریداری شده از تصفیهخانهها یا از منابع عمومی
تامین و یا از استفاده کنندگان آب تازه اخذ نماید.
بر مبنای مطالب طرح شده ساختار تعرفه فروش ( :1۷:
۷) پساب توسط شرکتهای آب منطقهای به مصرفکنندگان
از این آب بهصورت زیر پیشنهاد میشود:
(۱۷۷1) ۵۳ رورا > ب اک ۳
در رابطه فوق
۷ قیمت فروش پساب توسط شرکتهای آب منطقهای به مصرفکنندگان
قیمت خرید هر واحد فاضلاب تصفیه شده توسط شرکتهای آب منطقهای از شرکتهای آب و فاضلاب,
بر مبنای رابطه فوق با توجه به متفاوت بودن هزینههای جمعآوری و تصفیه. کیفیت آب و اختلاف در تمایل به
پرداخت در مناطق مختلف و قیمت متفاوت منابع جایگزین در مناطق و زمانهای مختلف. قیمتهای خاص و متناسب
شرایط هر منطقه و موقعیت زمانی بهدست میآید.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۷
حمعبندی و خلاصه اجرایی
زراهنمای تعر فهگذاری بسابها
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ )۱۴
۱-۷ کلیات
با توجه به اینکه آب بهعنوان عمدهترین عامل محدود کننده در توسعه کشاورزی و از عوامل مهم در توسعه شهری و
صنعتی کشور مطرح میباشد. تلاش برای بهره وری هرچه بهتر از منابع موجود لازم است در سرلوحه اقدامات و
برنامهریزیهای اقتصادی قرار گیرد. تعیین نرخ آب و اعمال صحیح آن از مهمترین ابزارهایی است که در برنامهریزی و
بهرهبرداری از طرحهای توسعه منابع آب از جنبههای مختلف اقتصادی, مالی. سیاسی. فرهنگی. تشکیلاتی و اداری قابل
بررسی میباشد.
۱-۲-۷ بررسی فرآیندهای سازمانی برای تحویل و فروش پساب
بررسیها نشان داده است که پساب برای تمام مصارف کشاورزی و کشتهای مختلف مناسب نیست. هرچند بسیاری
از محصولاتی که از پساب برای آبیاری آنها استفاده شده است بسیار مرغوب و ظاهری مطلوب داشته باشد. استفاده از
پساب برای بسیاری از زراعتهای سطحی و درختان مثمر مناسب نیست و لذا در موضوع استفاده از پساب برای
کشاورزی باید به نکات فوق توجه داشت. اما از نظر سازمان متولی فروش پساب.
بند (د) ماده ۲۴ قانون توزیع عادلانه آب
حکم صریح و روشنی دارد و در واقع شرکتهای آب منطقهای استان باید پساب تولیدی را از شرکتهای آب و فاضلاب
یا فاضلاب تحویل گرفته و بهای مقرر آنرا به شرکتهای مذکور پرداخت نمایند و سپس خود آنرا با توجه به کشتهای
مجاز در اختیار مصرفکنندگان قرار دهند.
بخشنامه شماره ۵۹۳۸۲/۷۰۰ مورخ ۸۷/۶/۱ معاونت امور آب و آب و فاضلاب نیرو نیز موید این امر است و نرخ
فروش پساب فاضلاب از شرکتهای آب و فاضلاب به شرکتهای آب منطقهای استان را تعیین و به شرکتها برای اجرا
ابلاغ نموده است.
نکتهای که در این بحث با توجه به نامناسب بودن استفاده از پساب در بعضی از زراعتها و باغداری بیان شد. نباید
این موضوع را به ذهن القا نماید که پساب برای مصارف محدودی قابل استفاده است و ارزش چندانی ندارد. بلکه برعکس
پساب در برخی فعالیتها از جمله صنعت کاربرد زیادی میتواند داشته باشد. صنایعی که با آب خنک میشوند و نیز
صنایعی که لزوما مساحتهای زیادی برای فضای سبز داشته باشند. داوطلب جدی پساب میتوانند باشند و لذا از نظر
فرآیند سازمانی بهتر است برای تعامل بیشتر بین وزارت صنایع و معادن و ادارات صنایع استانها با وزارت نیرو و
شرکتهای آب استانی دفتری مشترک بهوجود آید تا بهمرور که تصفیهخانههای فاضلاب در مدار بهرهبرداری قرار
میگیرند امکان بهرهبرداری بیشتر از صنایع از پسابها با سهولت و برنامهریزی بهتری فراهم آید. از طرفی وزارت صنایع
و معادن و وزارت نیرو میتوانند برای صدور مجوز ایجاد صنایع پرآب طلب و تخصیص آب به نحوی برنامهریزی نمایند که
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۲ ۶ راهنمای برنامهریزی» مدیریت و تعیین تعرفههای پساب نصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
این گونه صنایع در جوار تصفیهخانههای فاضلاب احدات شوند تا هزینه انتقال پساب برای استفاده در صنعت به کشور
تحمیل نگردد و مصرف کننده با هزینه و تعرفه مناسبتری از پساب برای مصارف صنعتی استفاده نماید.
شهرداریها نیز میتوانند با تعامل با وزارت نیرو برای فضای سبز از پساب استفاده نمایند و در صورت لزوم برای
تخصیص پساب به شهرداریها نیز دفاتر مشترکی میتواند وجود داشته باشد.
۳-۲-۷ بررسی مجوزهای قانونی مورد نیاز برای نرخگذاری
برخلاف نرخگذاری آب خام و آب مشروب شهری که مرجع واحدی امر نرخگذاری را میتواند عهدهدار شود مانند
مجلس شورای اسلامی, هیات وزیران» شورای اقتصاد و .... بهتر است که نرخگذاری برای فروش پساب به متقاضیان در
اختیار وزارت نیرو باشد. زیرا با توجه به انواع تصفیهخانههای فاضلاب و کیفیت پسابهای خروجی آنها و متقاضیان
استفاده از پساب با کیفیتهای متفاوت. باید نرخگذاری پساب کاملا متفاوت با نرخگذاری نهادههای دیگر باشد. بهعبارت
دیگر کیفیت پساب تولیدی و نوع استفاده از آن تعیین کننده نرخ است و چون این امر بسیار متفاوت از آب خام و آب
شرب شهری و روستایی است. لزوما باید مورد بررسی و مطالعه شرکتهای آب منطقهای قرار گیرد و نرخ مناسب به
وزارت نیرو پیشنهاد گردد.
وزارت نیرو نیز در اینگونه موارد و بررسیهای اقتصادی, اجتماعی را در دفاتر مربوط انجام و نرخ مناسب را برای
تصویب پیشنهاد نماید. نرخ پساب با توجه به مطالبی که در فوق بیان گردید. بهتر است که توسط وزارت نیرو یا مجمع
یادآور میشود که مرجع قانونی خاصی در حال حاضر با توجه به ماده ۳ قانون چهارم توسعه اقتصادی و اجتماعی و
فرهنگی در مورد پساب وجود ندارد.
۳-۲-۷- بررسی نحوه انجام معامله و مقررات مربوط به آن
شرکتهای تابعه وزارت نیرو تماما دارای آییننامه معاملات خاصی هستند که توسط مراجع ذیربط (حسب مورد
مجامع عمومی یا هیاتهای مدیره) به تصویب رسیده و مورد عمل آنها میباشد. ولی هیچگونه نهادهای مانند آب شرب
یا کشاورزی یا برق, براساس آییننامه معاملات مذکور مورد خرید و فروش قرار نگرفته است. زیرا این موارد همواره نرخ
معینی داشته و نیازی نبوده است براساس مقررات آییننامه معاملات مورد خرید و فروش قرار گیرد. خاصه این که طرف
معامله در این گونه موارد عموم مردم هستند و با مواردی که معامله ای بهصورت مناقصه یا مزایده و حراج و یا معامله
جزئی صورت میگیرد. تفاوت اساسی دارد.
در مورد فروش پساب پس از تعیین نرخ باید امر تخصیص توسط شرکت مدیریت منابع آب ایران انجام گیرد. یعنی با
توجه به کیفیت پساب و متقاضیان و موارد مصرف. سازمان مذکور مقادیر کلی مصارف را تعیین و تخصیص دهد. پس از آن
قراردادهای همسان برای مصارف مختلف با شرایط و موارد متناسب باید تهیه شود و در اختیار فروشنده پساب قرار گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم - راهنمای تعرف هگذاری پسابها ۳/۶ ۳۳
یکی از خصوصیات پساب دائمی بودن تولید آن است. زیرا بر خلاف آب مورد استفاده در کشاورزی که گاهی تحویل
آن به لحاظ کاهش منابع مستمرا عملی نمیباشد در مورد پساب وضع بدینگونه نیست و همواره میتوان پساب را در
اختیار داشت. لذا هم در مورد مصارف و هم در مورد قرارداد فروش پساب و زمان قرارداد باید این نکته اساسی مدنظر
باشد که استفاده از پساب در قرارداد حالت استمرار دارد. این امر از هدر رفتن پساب جلوگیری به عمل میآورد. از طرفی
در صورتی که متقاضی دائمی و مستمر برای پساب وجود نداشته باشد و نتوان قرارداد را به نحوی تنظیم نمود که همواره
بتوان از آن استفاده نمود. باید راههای جایگزین مصرف و در مواردی که مصرفی اولیه وجود نداشته باشد. شیوههای
رهاسازی پساب مورد توجه قرار گیرد.
در جمعبندی مطالب این مبحث باید بهطور خلاصه گفت که معامله مربوط به پساب از طریق انعقاد قراردادهای
خاص مبتنی بر ماده ۱۰ قانون مدنی و اصولا بهصورت قرارداد همسان میتوان عمل نمود و معمولا اینگونه
قراردادهای همسان را وزارت نیرو یا شرکت مدیریت منابع آب ایران تهیه و برای اجرا به شرکتهای زیر مجموعه
۴-۲-۷- بررسی مجوزهای لازم برای معاملات بین سازمانی
معاملات بین سازمانی را میتوان به ۴ دسته تقسیم نمود:
اول: معاملات بین وزارت نیرو و وزارتخانههای جهاد کشاورزی» صنایع و معادن, بهداشت. درمان و آموزش پزشکی و
سازمان محیط زیست کشسور
با توجه به توسعه روزافزون تصفیهخانههای فاضلاب در کشور و تولید پساب در حجمهای زیاد باید هیات وزیران برای
روابط دستگاههای فوقالذ کر با یکدیگر مصوبات لازم را به تصویب برساند و مقررات لازم برای استفاده از پساب در انواع
مصارف. خصوصا از جنبههای بهداشتی و زیست محیطی را تعیین نماید.
در مورد استفاده در کشاورزی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی باید با توجه به مطالعات انجام شده در جهان,
مصارف مربوط به کشاورزی را تعیین و بر مصرف آن نظارت نماید. هیات وزیران رابطه این وزارتخانه و وزارت جهاد کشاورزی را
در مصرف پساب باید تعیین نماید. همچنین هیات وزیران میباید روابط سازمانی وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی را به
تخصیص پساب برای کشاورزی با برنامههای کشت تعیین شده توسط وزارت جهاد کشاورزی متناسب باشد.
از طرفی هیات وزیران باید تعاملات بین وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست را از نظر رهاسازی پساب در
مواقعی که متقاضی ندارد تعیین نماید و همچنین هیات وزیران باید تعاملات بین وزارت کشور (شهرداریها) و
شرکتهای آب و فاضلاب یا شرکتهای فاضلاب را از نظر پسماندهای فاضلاب به نحوی تعیین نماید که استانداردهای
محیط زیستی رعایت شده و شهرداریها از نظر پسماندهای فاضلاب دچار مشکل نشوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۴۳۴ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
دوم: تعاملات بین شرکتهای آب و فاضلاب و شرکتهای آب منطقهای استان
مجوز ارتباط سازمانی و حقوقی- مالی بین شرکتهای تولید کننده پساب و بهرهبرداری کننده از آن بهوسیله وزارت
نیرو داده میشود و نرخ مبادله آن را نیز وزارت نیرو تعیین نموده است. نکته اساسی که در این مورد وجود دارد
بهرهبرداری مستمر از پساب است که ممکن است شرکتهای آب منطقهای استان همواره مایل به استفاده از پساب نبوده
و در مواقعی که متقاضی خرید وجود داشته باشد تمایل به بهرهبرداری داشته باشند که علی القاعده وزرات نیرو باید
ارتباط سازمانی این دستگاهها را بررسی و الزمات و تعاملات مربوط را وضع نماید.
سوم: تعاملات شرکت مدیریت منابع آب ایران و شرکتهای آب منطقهای استان
تخصیص پساب برای مصارف مختلف از اختیارات شرکت مدیریت منابع آب ایران است که با توجه به کیفیت پساب و
متقاضیان استفاده از آن برای مصارف مختلف. این سازمان پساب را تخصیص میدهد. قطعا شرکتهای آب منطقهای
استان با بررسیهای لازم متقاضیان را شناسایی و مقادیر استفاده آنها را از پساب پیشنهاد مینمایند اما در تصمیمگیری
برای امر تخصیص پساب با محورهای اصلی تصمیمگیری شرکت مدیریت منابع آب ایران باشد. البته تخصیصها باید در
غالب موارد سالیانه باشد و تصمیمگیری در استفاده از تخصیصها در موقعیتهای مختلف با مشکلات حقوقی و قراردادی
مواجه نگردد و از طرفی بتوان ضمانت اجرایی لازم را در صورت قطع سهمیه پساب در اختیار داشت.
چهارم: تعاملات شرکتهای آب منطقهای استان با شهرداریهاء ادارات کل صنایع و معادن استان» سازمانهای
بهداست منطقهای» ادارات کل حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی استان
مصوبات هیات وزیران که در تعاملات سازمانی بند اول این مبحث بیان شده در اجرا و عمل بین سازمانهای
فوقالذ کر مورد عمل قرار میگیرد و لذا هم در انعقاد قرارداد و هم در میزان پساب تحویلی و نیز قطع سهمیه پساب و
سایر موارد تعاملات جدی بین دستگاههای مذکور در فوق باید بهوجود آید و قطعا استانداریها در این خصوص باید نقش
اساسی را ایفا نمایند و زمینه را برای هماهنگی و همکاری تنگاتنگ بین دستگاههای استانی فوق مهیا و فراهم سازند و
در صورت لزوم اختلافاتی که در اجرای مصوبات بهوجود میآید را برطرف نمایند.
۳-۷- ملاحظات برنامهریزی و مدیریت
۱-۳-۷- بررسی ملاحظات برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب
فاضلابهای خانگی و صنعتی. پسابها و آب برگشتی کشاورزی به طور جداگانه و با ترکیب با هم در شرایط زمانی و
مکانی مختلف دارای ویژگیها و بار آلودگی متفاوت میباشند. در هر صورت فاضلابها بهدلیل دارا بودن ترکیبات مضرء
چند که در بسیاری از موارد بهدلیل محدودیت منابع آبی و یا دسترسی آسانتر و با هزینه کمترء استفاده از فاضلابها در
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرف هگذاری پسابها ۳/۶ ۳۵
امور مختلف بهویژه کشاورزی صورت میگیرد. ولی بررسیهای به عمل آمده حاصل از نتایج ارائه شده در مطالعات مختلف
اغلب حاکی از آلودگی محصولات و خاک مناطق آبیاری شده بوده که قطعا زارعین و دیگر دست اندرکاران آن و درنهایت
مصرفکنندگان محصولات تولید شده از جمله گروههای در معرض خطر خواهند بود.
در این راستا بهمنظور استفاده مجدد از فاضلابها و پسابها روشهای مختلف تصفیه فاضلابها بررسی و پیشنهاد
شده است. بدیهی است که نوع روش تصفیه فاضلاب و مراحل انجام کارء ارتباط مستقیمی با نحوه استفاده مجدد از آب
بازیافتی خواهد داشت. سازمانها و دستگاههای مسوول در امر بهداشت. محیط زیست و در این رابطه نظرات و توصیههای
کارشناسی را ارائه نمودهاند.
استفاده مجدد از پسابهای تصفیه شده زمانی مقدور خواهد بود که به طرز صحیح و بهداشتی صورت گیرد. بدین جهت در
طراحی تصفیه خانه فاضلاب. باید توجه داشت که علاوه بر نقش کمیت و کیفیت فاضلاب ورودی, فرآیند تصفیه و کیفیت
فاضلاب تصفیه شده که متناسب با نوع کاربرد دوباره آن است. نیز در تعیین مبانی طراحی نقش مهمی ایفا مینماید.
از پساب تصفیه خانه فاضلاب, متناسب با شرایط منطقه و خصوصیات پساب. میتوان استفادههای متعددی به عمل
آورد. این استفادهها عبارتند از:
- استفاده جهت مصارف شهری
- استفاده جهت مصارف صنعتی
- استفاده جهت مصارف کشاورزی
- استفاده جهت مصارف تفریحی
- استفاده جهت مصارف تغذیه آبهای زیرزمینی
ملاحظات کلی برنامهریزی برای تامینکنندگان و مصرفکنندگان پساب عبارتند از:
الف - ملاحظات تامین کنندگان:
- تخلیه فاضلابهاء باید براساس استانداردهایی باشد که به صورت حداکثر غلظت آلوده کنندهها بیان میشود و
رعایت این استاندارد تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست ضروری است.
- مسوولین منابع آلوده کننده باید فاضلابهای تولیدی را با بررسیهای مهندسی و استفاده از تکنولوژی مناسب
و اقتصادی تا حد استانداردها تصفیه نماید.
- اندازهگیری غلظت مواد آلوده کننده و مقدار جریان در فاضلابها باید بلافاصله پس از آخرین واحد تصفیهای
تصفیهخانه و قبل از ورود به محیط انجام گیرد.
- اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده قبل از تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بر مبنای نمونه مرکب
صورت گیرد. در سیستمهایی که تخلیه ناپیوسته دارند اندازهگیری در طول زمان تخلیه ملاک خواهد بود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۶ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
و تخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست گردد.
- فاضلاب تصفیه شده باید با شرایط یکنواخت و به نحوی وارد آبهای پذیرفته گردد که حداکثر اختلاط صورت گیرد.
- فاضلاب خروجی نباید دارای بوی نامطبوع بوده و حاوی کف و اجسام شناور باشد.
- رنگ کدورت فاضلاب خروجی نباید ظواهر طبیعی آبهای پذیرنده و محل تخلیه را بهطور محسوس تغییر دهد.
- استفاده از سیستم سپتیک تانک و ایمهوف تانک یا بهکارگیری چاهها و یا ترانشههای جذبی در مناطقی که
فاصله کف چاه یا ترانشه از سطح آبهای زیرزمینی کمتر از ۳ متر میباشد ممنوع است.
- ضمن رعایت استانداردهای مربوط خروجی فاضلابها نباید کیفیت آب را برای استفادههای منظور شده تغییر دهد.
- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام بهمنظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام
شده قابل قبول نمیباشد.
- استفاده از روشهای تبخیر فاضلابها با کسب موافقت سازمان محیط زیست مجاز است.
- استفاده از کنارگذر ممنوع است. کنارگذرهایی که صرفا جهت رفع اشکال واحدهای تصفیهای به کار رفته و با
در زمان جمعآوری توام فاضلاب شهری و آب باران مورد استفاده قرار میگیرند مجاز است.
- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بهگونهای طراحی, احداث و بهرهبرداری گردد تا پیشبینیهای لازم جهت حداقل
رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب و هوایی نامناسب. قطع برق, نارسایی تجهیزات
- آن دسته از فاضلابهای صنعتی که آلودگی آنها بیش از این استانداردها نباشد میتواند فاضلاب خود را با
ب- ملاحظات مصرفکنندگان:
- رعایت نکات ایمنی (از لحاظ کیفیت آب) براساس دستورالعملها برای کاربریهای خاص
- استفاده از پساب در مصارفی که منحصرا برای آن در نظر گرفته شده است
- استفاده صحیح و تلفیقی از پساب و آب سالم به نحوی که مجموعا بیشترین منافع را برای مصرف کننده و
کمترین هزینه را برای سیستم داشته باشد.
- افزایش بهرهوری استفاده از پساب
۲-۳-۷- بررسی الگوریتم اجرایی و گردش کار فروش آب سالم و تعدیل آنها برای استفاده از فاضلاب تصفیه
شده
فروش آب بر مبنای دو عامل اصلی صورت میپذیرد:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ ۱۳۷
۱( تخصیص آب
۲- تعرفه آب برای مصارف گوناگون
در وضعیت کنونی در ابتدا حجم مشخصی از آب براساس الگوریتم و شیوه نامهای که در بخش بعد ارائه میشود به
کاربران و مصرف کنندههای مختلف تخصیص داده میشود. سپس براساس تعرفههای مصارف گوناگون این حجم
تخصیصی به فروش میرسد. با توجه به این که تعرفهگذاری به دلایل مختلف در کشور ما بر مبنای کاملا اقتصادی انجام
نمیشود. بیشترین محدودیت برای فروش آب نه از جانب تعرفههاء بلکه از سوی محدودیتهای تخصیص آب ناشی
فروش آب سالم در حال حاضر مبتنی بر تعیین تخصیص آب به مصرف کننشدگان گوناگون و لحاظ نمودن تعرفه
فروش آب برای آنان است. تعیین تعرفه برای کاربردهای گوناگون از مهمترین مسایل در مدیریت منابع آب میباشد که از
یک سو توان پرداخت مصرفکنندگان و از سوی دیگر هزینه تامین آب را در نظر میگیرد. هر چند به نظر میرسد در
شرایط کنونی هزینههای تامین و مبادله آب محدودیت اصلی در تامین آب میباشد و بهطور مستقیم یا غیرمستقیم
تخصیص بهینه را ناممکن میسازد. از آن جمله میتوان به تخصیص آب کشاورزی بر مبنای سطح زیر کشت اشاره نمود
که در مقابل فروش حجمی آب کشاورزی, شیوهای ناکارآمد است. اما هزینههای اجتماعی کمتری دارد و آسانتر است.
نشده است. حتی در صورت تحویل حجمی آب. محدود کردن تخصیص و جیرهبندی آب راهکاری برای کاهش اثرات
خشکسالیها است. در عین حال استفاده از منابع آب نامتعارف میتواند بهطور غیرمستقیم این نقیصه را تا حدی
مرتفع سازد.
اطمینانپذیری تامین منابع آب از جنبههای کیفی مدیریت عرضه نیز مطرح میباشد که استفاده از پساب میتواند در
این راستا به افزایش کیفیت عرضه کمک کند.
جنبههای اقتصادی, اجتماعی, فرهنگی و زیست محیطی باعث شده است تا تعرفهگذاری آب و فروش آن در بسیاری
از موارد خارج از نگاه و تحلیل صرفا اقتصادی باشد. به نظر میرسد تعدیل الگوریتم فروش آب با در نظر گرفتن پساب به
عنوان یک منبع آب نامتعارف میتواند در راستای کاهش هزینههای بالای تامین آب و بر طرف کردن برخی از نقیصههای
ساز و کار کنونی فروش آب مفید واقع شود. البته فواید آن عمدتا از تاثیر بر روند کنونی تعیین تخصیص آب و بر طرف
۳-۳-۷- بررسی فرآیند تخصیص آب سالم و تعدیل آن برای استفاده از فاضلاب تصفیه شده
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۱- گام اول: تدقیق نیازها و برداشتها
- حجم برداشتهای آب از آب سطحی (بهطور مستقیم)
- حجم آب تنظیمی طرحهای توسعه منابع آب (در دست بهرهبرداری, اجرا و مطالعاتی)
- تقاضای جدید برداشت آب از آب سطحی براساس استعلام از شرکتهای آبفاء سازمان صنایع و معادن,
شرکتهای آب منطقهای و وزارت جهاد کشاورزی
۲- گام دوم:برآورد منابع آب
- براساس سری درازمدت اطلاعات ایستگاههای هیدرومتری
- نتایج آخرین آماربرداری سراسری انجام شده
- روشهای متداول هیدرولوژیکی در مناطق فاقد ایستگاه
۳- گام سوم: شبیهسازی حوضه
مدلسازی حوضه آبریز براساس اطلاعات حاصله در گامهای اول و دوم در محیط ۷۵۵1۱ و با لحاظ:
- نیازهای زیست محیطی
- معادلات و محدودیتهای تولید انرژی برقابی
- روابط بیلان آب در حوصه
۴ گام چهارم: محاسبه کمیودها
- تعیین میزان کمبودهای حوضه براساس نتایچ شبیهسازی (گام سوم)
- تعیین میزان آب قابل تخصیص در حوضه آبریز
۵- گام پنجم: توزیع کمبودها به نسبت نیازها
- توزیع میزان کمبود کلی حوضه (گام چهارم) متناسب با نیازهای تعریف شده توسط استانها بین مناطق
- تعیین حجم آب قابل تخصیص برای بالادست و پاییندست در حوضه آبریز
۶- گام ششسم: توزیع آب قابل تخصیص براساس معیارها (براساس مدل تصمیمگیری چندمعیاره)
براساس الگوریتم تخصیص ارائه شده در فوق و براساس بخشهای مختلف بررسیهای ارائه شده در این راهنما فرآیند
اصلاحی برای الگوریتم تخصیصی آب با در نظر گرفتن پساب به عنوان یک منبع آب نامتعارف. به صورت زیر پیشنهاد
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳/۶ ۳۹
الف - گام اول: تدقیق نیازها و برداشتها
شرکتهای آب منطقهای و وزارت جهاد کشاورزی
ب- گام دوم: برآورد منابع آب
- براساس سری درازمدت اطلاعات ایستگاههای هیدرومتری
- براساس نتایج آخرین آماربرداری سراسری انجام شده
- روشهای متداول هیدرولوژی در مناطق فاقد ایستگاه
ج- گام سوم: شبیهسازی حوضه
- مدلسازی حوضه آبریز براساس اطلاعات حاصل در گامهای اول و دوم در محیط ۷۵۲۹11۱ و با لحاظ:
* نیازهای زیست محیطی
* معادلات و محدودیتهای تولید آنرژی برقابی
* روابط بیلان آب در حوضه
۹ تعیین نیازها از دیدگاه کیفیت آب مورد نیاز برای تقاضاهای مختلف
۵ - گام چهارم: محاسبه کمبودها
- تعیین میزان کمبودهای حوضه براساس نتایج شبیهسازی (گام سوم)
ه- گام پنجم: توزیع کمبودها به نسبت نیازها
- توزیع میزان کمبود کلی حوضه (گام چهارم) متناسب با نیازهای تعریف شده توسط استانها بین مناطق
و- گام ششم: توزیع آب قابل تخصیص براساس معیارها (براساس مدل تصمیمگیری چندمعیاره)
ِا در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی براساس ملاحظات تخصیص پساب در روند تصمیمگیری چند معیاره
-------- صفحهٔ بعد --------
۵۰ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۴-۳-۷ - بررسی سیاستهای کلان راهبردی استفاده از فاضلاب تصفیه شده با توجه به اهداف چندگانه تصفیه
با رجوع به فرآیند مدیریت یکپارچه منابع آب و سیاستهای کلان توسعه منابع آب کشور (که میتواند به تفکیک
حوضههای مختلف کمی متفاوت از هم باشد)» رویکردهای متفاوتی برای تعرفهگذاری پساب را میتوان تعریف نمود.
بدیهی است استناد به این سیاستهاءدر تصمیمگیریهای مربوط تعرفهگذاری پساب. موثر خواهد بود. به عنوان
مثال,فواید زیست محیطی (یا غیرمستقیم) استفاده از فاضلاب تصفیه شدهء عامل ترویج استفاده از آن با احتساب
قیمتهایی کم تر از هزینه تمام شده میباشد.
در بعد کلان میتوان سیاستهای زیر را در استفاده از پساب متصور شد:
- کاهش آثرات کم آبیها و خشکسالیها
- تامین تقاضای فزاینده
۴-۷ سنار بوهای مختلف استفاده از پساب
۱-۴-۷- بررسی وضعیت مصارف فاضلاب پیش از احداث تصفیهخانه
موارد زیر در بررسی وضعیت فاضلاب پیش از احداث تصفیهخانه لازم است:
- حجم فاضلاب
- تعیین مصرف کنندههای کنونی فاضلاب و میزان بهرهگیری آنها از فاضلاب
- تعیین محیط فیزیکی دریافت فاضلاب (سطحی یا زیرزمینی)
- بیماریهایی رایج در منطقه به علت احتمالی انتشار فاضلاب
- محدوده جغرافیایی تخلیه فاضلابها
۲-۴-۷ بررسی سناریو تصفیه فاضلاب و جایگزینی آن با منابع موجود و حفظ محیط زیست و آبخوانها در
دشتهای ممنوعه و تعادل بین منابع و مصارف در دشتهای مذکور
بسیاری از آبخوانهای کشور از مشکل عدم تعادل بین منابع و مصارف رنج میبرند. به عبارتی در این آبخوانها
در برخی از دشتها به ممنوعه شدن آنها انجامیده است. علاوه بر راهحلهایی نظیر ممنوعه نمودن دشتها. در شرایطی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم - راهنمای نعرفهگذاری پسابها ۳۳/۶ ۵۱
سفرههای آب زیرزمینی انجام میگیرد. برای اجتناب از گرفتگی منافذ ریز خاک بهوسیله فاضلاب, توصیه شده است که
جهت استفاده مجدد از فاضلاب در این مصارف. حداقل تصفیه مقدماتی یا ته نشینی مقدماتی بر روی فاضلاب صورت
گیرد. در تغذیه مصنوعی, بسته به کیفیت زمین.
قسمت بیشتر باکتریها و ویروسهاء در حین نفوذ فاضلاب به فاصله صد
متر یا بیشتر حذف میگردند. مواد شیمیایی و آلی موجود در فاضلاب نیز ممکن است در اثر جذب با تبادل یونی و یا
انفعالات دیگر در حین نفوذ فاضلاب در لابلای خاک حذف گردند اما در بعضی مواقع به علت فرم خاص دانهبندی و بافشت
محلی خاک نفوذ فاضلاب حتی بعد از طی مسافات زیاد. تغییر قابل ملاحظه ای در کیفیت شیمیایی و مواد آلی فاضلاب به
وجود نمیآورد. باید توجه داشت که تغذیه درازمدت با استفاده از فاضلاب. میزان نیترات و فسفات آبهای زیرزمینی را از
حد مجاز تجاوز ندهد. در تغذیه با استفاده از فاضلاب باید به نکات زیر توجه داشت:
- سرعت موثر حرکت آب زیرزمینی.
نسبت تغذیه طبیعی به تغذیه مصنوعی در منطقه.
عوامل بیماریزاء ترکیبات سمی, مواد جهشزاء سرطانزاء همچنین لیتولوژی و ژئوشیمی منطقه. سطح آبهای زیرزمینی,
ظرفیت همانندسازی سفرههای آبدارء فاصله زمانی بین تغذیه و برداشت از آبهای زیرزمینی و روش تغذیه آبهای زیرزمینی
عوامل مهمی هستند که میزان تصفیهپذیری فاضلابها و کیفیت آبهای زیرزمینی را تحت تاثیر قرار میدهند.
۳-۴-۷ استفاده از پساب جهت مصارف شهری
از پساب برای مصارف شهری و در موارد زیر میتوان استفاده نمود:
- آبیاری پارکهای عمومی و مراکز تفریحی» میادین ورزشی, حیاط مدارس و زمینهای بازی» بزرگراههاء محوطه
آبیاری محوطه مناطق تجاری, اداری و شهرکهای صنعتی.
- آبیاری زمینهای ورزشی.
- کاربردهای تجاری مانند تجهیزات شستشوی خودرو شستشوی پنجره و اختلاط آن با آب پاک برای تولید مواد
- کاربردهای تزیینی در محوطهسازی و آب نماهایی نظیر چشمههاء استخرهای بازگرداننده و آبشارها.
- مصارف بنایی و تولید بتون در پروژههای ساختمانسازی.
- اطفای حریق و آتشنشانی.
- فلاش تانک توالتها در ساختمانهای تجاری و صنعتی و برجهای مسکونی
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۲ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
استفاده مجدد شهری میتواند شامل سیستمهای سرویسدهنده مصرفکنندگان عمده مانند پارکهاء. زمینهای
ورزشی» مراکز تفریحی, صنایع با مصرف بالای آب و یا سیستمهای گسترده تلفیقی از مصرفکنندگان مناطق مسکونی,
صنعتی و تجاری در قالب سیستمهای دوگانه توزیع باشد.
در سیستمهای دوگانه توزیع. آب بازیافتی از طریق شبکه موازی شاه لولههای جدا از سیستم توزیع آب شرب شهری,
به مشتریان ارائه میگردد. در حقیقت سامانه توزیع آب بازیافتی در رده سوم از نظر تامین احتیاج آبی جامعه قرار میگیرد
و در سیستمی مشابه آب قابل شرب بهرهبرداری, نگهداری و مدیریت میگردد.
در مرحله طراحی یک سیستم استفاده مجدد شهری, جامعه باید نسبت به وقفهپذیری سیستم بازیافتی تصمیمگیری
نماید. البته در صورتی که آب بازیافتی به عنوان تنها منبع اطفای حریق یک جامعه باشد. یک منبع وقفهپذیر از آب
بازیافتیء قابل پذیرش است. در صورت تعیین نیاز به یک منبع وقفهناپذیر از آب بازی افتی, آنگاه باید نسبت به یک جریان
مداوم از آب بازیافتی اطمینان حاصل گردد. در این صورت برای حصول اطمینان در فرآوری آب بازیافتی باید بیش از یک
تصفیه خانه منظور گردد. همانگونه که درصورت خرابی طرح برای برآورده نمودن نیازهای اطفای حریق باید ذخیرهسازی
۱- تعیین آب بازیافتی موردنیاز برای مصارف شهری
با تخمین از مجموع سطوح قابل آبیاری که توسط آب بازیافتی و نسبتهای تخمینی آبیاری هفتگی که توسط عواملی
مانند خصوصیات خاک منطقه, شرایط اقلیمی و نوع محوطهسازی تعیین میگردد میتوان تقاضای روزانه آبیاری با آب
بازیافتی را در یک سامانه مشخص شهری تخمین زد. با بررسی صورت حسابها محلی ثبت شده آب نیز میتوان آب
بازیافتی مورد نیاز روزانه را تخمین زد. همچنین برای تخمین تغییرات فصلی تقاضای آب بازیافتی میتوان از آب مصرفی,
ثبت شده استفاده کرد.در مورد مصرفکنندگان بالقوه نظیر فضاهای سبز شهری که آب مورد نیاز آبیاری را از چاه بهدست
میآورند میتوان از بررسی نسبتهای مجاز تخلیه برای تخمین نیاز آب بازیافتی استفاده کرد.در ارزیابی میزان تقاضای آب
بازیافتی برای یک سیستم استفاده مجدد از آب شهری, تقاضاهای غیر از آبیاری نیز باید مشخص گردد. تقاضا برای مصارف
صنعتی, تجاری نظیر کارواشها میتواند از طریق صورت حسابها یا میزان ثبت شده مصارف آب تعیین گردد. برای
تخمین میزان آب بازیافتی برای توالتها به عنوان قسمتی از موارد استفاده مجدد ازآب. نیز مجددا از آب مصرفی ثبت شده
میتوان استفاده نمود. براساس برآوردهای انجام شده میزان آب مورد نیاز برای فلاش تانکها گاها تا ۴۵ درصد میزان
مصرف داخلی مناطق مسکونی است.
۲- ملاحظات طراحی و توزیع
سیستم استفاده مجدد از آب در مناطق شهری دارای دو بخش مهم است.
- تجهیزات بازیابی آب برای تولید آب بازیافتی.
- سامانه توزیع آب بازیافتی شامل ذخیرهسازی عملیاتی و تجهیزات پمپاز.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ ۵.۳
تاسیسات بازیافت آب باید تصفیه مورد نیاز برای رسیدن به استانداردهای موردنظر مصرف را فراهم نمایند. معمولا
استفاده مجدد از آب در مناطق شهری علاوه بر تصفیه ثانویه. نیاز به فیلتراسیون وگندزدایی نیز دارد. بهدلیل این که
استفاده مجدد از آب در مناطق شهری مستلزم آبیاری اماکنی است که مردم بدون محدودیت در معرض تماس با آب
بازیافتی قرار میگیرند. بنابراین آب بازیافتی باید کیفیت بسیار بالاتری نسبت به سایر مصارف داشته باشد.
از دیگر سوی, اگر یک مشتری عمده نیاز به کیفیت بالاتری از آب بازیافتی داشته باشد که از عهده این تصفیه خارج
است. مشتری باید تصفیه اضافه را در درون محل خود انجام دهد. همان گونه که عموما برای آب قابل شرب انجام میشود.
۳- سامانه توزیع
تجهیزات ذخیرهسازی عملیاتی ۳ پمپاز غالبا در کنار تاسیسات بازیافت آب قرار میگیرند. با این وجود. به خصوص در
شهرهای بزرگ تجهیزات ذخیرهسازی عملیاتی میتوانند در کنار سامانه و یا در نزدیکی محلهای استفاده مجدد قرار گیرند.
۴-۴-۷ استفاده جهت مصارف صنعتی
مصارف صنعتی پساب شامل موارد زیر است:
- آب خنک کننده
آب فرآیندهای صنعتی
از بین مصارف فوق. آب خنک کننده در صنعت عمدهترین استفاده محجدد از آب است. در بیش تر صنایع. خنک کردن
به تنهایی بزرگترین تقاضای آب
۱- سیستمهای خنککننده یک طرفه
سیستمهای خنککننده یک طرفه. از آب برای خنکسازی تجهیزات استفاده میکنند و سپس آب گرم شده پس از
یکبار مصرف را تخلیه میکنند. از آنجا که سیستمهای خنک کننده یک طرفه نیاز به حجم بالایی از آب دارند. استفاده از
آب بازیافتی بهندرت میتواند به عنوان منبع. عملی باشد. بهعنوان مثال, جریان لازم برای یک سیستم خنک کننده یک
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۴ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۲- سیستم خنک کننده با گردش مجدد آب
این سیستمها از آب برای جذب گرمای فرآیند استفاده میکنند. سپس با انتقال گرما از آب از طریق تبخیر آب را برای
استفاده مجدد در چرخههای خنک کننده به گردش مجدد در می آورند. در فرآیند خنکسازی با گردش مجدد از برجهای
۳- برجهای خنککن
برجهای خنک کن بهمنظور بهرهبرداری از گرمای بالای تبخیر آب طراحی میگردند. هوای خشک از پایین و اطراف برج
آورده شده در حالیکه آب به بالای برج پمپاژ میگردد. آب به قطره های کوچک منقسم شده تا تماس آب و هوا افزایش
یابد و سپس با هوای مجاور تماس داده میشود که باعث تبخیر مقداری از آب میشود. قطرات خنک شده آب در ته برج
جمعآوری شده و مجدد | به گردش در می آیند. تبخیر و حرکت باد در بالای برج باعث از دست رفتن میزانی از آب
میشود که باید جایگزین گردد. برای احتراز از تجمع ناخواسته آلایندهها در طول تبخیرء قسمتی از آب چرخه پیوسته به
صورت پراکندن با باد حذف میگردد لذا یک منبع آب جبرانی مورد نیاز است. کیفیت آب جبرانی باید بالا باشد زیرا هر
آلایندهای در آب در طول چرخه خنکسازی بارها تغلیظ میشود.
آب جبرانی برج خنک کن درصد بالایی از مجموع آب مصرفی را تشکیل میدهد. در صنایعی نظیر نیروگاههای
آب تقریبا همیشه یک حلقه بسته است که مانند یک فرایند جداگانه با نیازهای کیفی آب مختص خود عمل میکند.
کیفیت آب با تعیین غلظت رسوبات بالقوه درون آب جبرانی مشخص میشود. بهدلیل نظارت اجباری بر تخلیه ضایعات.
غالبا نیاز به تصفیه آب زاید میباشد. استانداردهای تخلیه و هزینههای حذف آلایندهها به عنوان عوامل تعیین کننده و
محدودساز چرخههای غلظت به شمار میآیند.
۳- استخرهای خنک کننده
از استخرهای خنک کننده به عنوان سیستم خنک کننده مدار بسته استفاده میشود. استخر منبع آب خنک کننده
بوده و تبخیر سطحی از استخر مکانیسم خنک کردن تبادل گرمای آب را تشکیل میدهد. پارامتر مهم در طراحی استخر
سطح مورد نیاز برای خنک کردن آب گرم است. به علت هزینههای پایین سرمایهگذاری. ظرفیت ذخیره بالا و کارایی بدون
نیاز به آب جبرانی برای دورههای زمانی طولانی ترء استخرهای خنک کننده بسیار جالب توجه به نظر میرسند. با وجود
این. زیان ناشی از امکان آلودگی آبهای زیرزمینی» سطح بزرگ مورد نیاز و مشکلات نگهداری در برابر جلیکها و
علفهای هرز را در بردارند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ ۸۵
۵- استفاده از پساب در بویلر
استفاده از آب بازیافتی برای آب تغذیه بویلر کمی متفاوت از روشهای متداول عمومی است. البته هر دو نیازمند تصفیه
اضافی هستند. شرایط کیفی آب جبرانی برای تغذیه بویلر عموما با افزایش فشار نیاز به آب با کیفیت وابسته به فشار
راهبری بویلر است.
۶- استفاده از پساب در فرآیندهای صنعتی
آب بازیافتی متناسب با نوع صنعت در فرآیندهای صنعتی استفاده میشود. به عنوان مثال,ء صنعت الکترونیک نیازمند
آبی با کیفیت در حد آب مقطر برای شست و شوی مدارهای الکترونیک و سار اجزای الکتریکی است. از دیگر سوی,
صنعت چرمسازی میتواند از آب با کیفیت نسبتا پایین استفاده نماید و صنعت نساجی, کاغذ و خمیرکاغذ و فلزکاری به
آب با کیفیت متوسط نیاز دارند. بنابراین در بررسی عملی بودن کاربرد از آب بازیافتی برای مصارف مجدد صنایع,
مصرفکنندگان بالقوه باید نیازهای آبی را براساس فرآیندهای تولید تعیین نمایند.
۵-۴-۷ استفاده از پساب جهت مصارف کشاورزی
استفاده مجدد از فاضلاب به عنوان یک منبع کشاورزی, آرزانترین و قابل دسترسترین روش برای کاهش یا حل
مسایل کم آبی تلقی میشود. از طرفی کشت گیاه مناسب در زمینهایی که با پساب تصفیهخانه آبیاری میشوند علاوه بر
استفاده از عناصر غذایی موجود در فاضلاب که در افزایش محصولات کشاورزی و کاهش فرسایش خاک موثر است. فواید
زیر را در مناطق مختلف داراست:
- تامین یک منبع آب قابل دسترسی و دائمی.
- تامین بخشی از آب مورد نیاز کشاورزی و در نتیجه کاهش تقاضا برای استفاده از منابع طبیعی آب و
صرفهجویی در هزینههای تامین آب کشاورزی.
- کاهش مصرف کودهای شیمیایی به واسطه وجود عناصر غذایی در فاضلاب.
- افزودن سطح زیرکشت و تولید بیشتر محصولات کشاورزی.
- حفاظت از آبهای جاری پذیرنده و عدم تخلیه فاضلاب به آنها.
- کاهش احتمال انتقال آلودگی از طریق آبهای آلوده و توسعه بهداشت محیط.
جهت ارزیابی اثرات استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, اثرات آن بر سلامت جامعه. اقتصاد. محیط. موانع سازمانی,
مسایل اجتماعی و حقوقی باید در نظر گرفته شود. معایب استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی, در درجه اول در برنامه
سازماندهی آن است. سرمایهگذاریهای عمده در زمین و تجهیزات باید مورد توجه قرار گیرد و بهطور کلی استفاده مجدد
از فاضلاب در کشاورزی هنگامی موفقیتآمیز خواهد بود. که با دقت از طریق ارزیابی قیمت و راهبری موثر و کنترل مرتب
و دائمی به کمک برنامهریزیهای آگاهانه انجام شود. همچنین وضعیت کشاورزی منطقه و ضوابط و شرایط بهرهگیری از
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۶ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و تعیین نعرفههای پساب تصفیهخانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
پساب در این زمینه. به همراه خصوصیات پساب تصفیه شده و امکان مصرف آن در آبیاری کشاورزی باید مورد توجه و
بررسی قرار گیرد.
آبیاری کشاورزی سهم قابل ملاحظهای از کل تقاضای آب شیرین را تشکیل میدهد. با توجه به تقاضای بالا برای
آبیاری کشاورزی» مزایای قابل ملاحظه حفظ آب با استفاده مجدد در کشاورزی و امکان تلفیق مصرف مجدد در کشاورزی
با سایر کاربردهای مصرف مجدد آب. طراحی برنامههای استفاده مجدد از آب غالبا مستلزم تحقیقات در زمینه آبیاری
کشاورزی است.
- تقاضای آبیاری کشاورزی
از آنجا که نیازهای آبی محصولات کشاورزی بسته به شرایط اقلیمی متغیر است. لذا نیاز به آبیاری تکمیلی در طی
فصول و در طول سال متفاوت خواهد بود. این تغییرات فصلی تابعی از بارش دماء نوع محصول, مراحل رشد گیاه و سایر
عوامل بسته به روش آبیاری است. تامین کننده آب بازیافتی باید تقاضاهای فصلی و نیز نوسان عرضه آب بازیافتی را تعیین
تا از برآورده شدن تقاضای آب برای آبیاری اطمینان حاصل نماید. معمولا مصرفکنندگان کشاورزی قادر به ارائه جزییات
تقاضا نیستند و میزان آب مصرفی فصلی یا حتی سالیانه مصرفکنندگان به ندرت اندازهگیری و ثبت میشود.
برای ارزیابی امکانپذیری استفاده مجدد از آبء تامین کننده آب بازیافتی باید قادر به تخمین دقیق تقاضاهای آبیاری و
عرضه آب بازیافتی باشد. این ارزیابی غالبا براساس محاسبات کارشناسی تعیین نیاز آبیاری الگوهای کشت موجود با
پیشنهادی طرح برای نواحی مصرف و سایز کردن تجهیزات تصفیه و ذخیرهسازی موردنیاز با لحاظ کردن مبانی و
معیارهای اقتصادی و اجتماعی و فنی صورت میگیرد.
۶-۳-۷- بررسی سناریوی امکان ذخیرهسازی فاضلاب تصفیه شده در منابع زیرزمینی با سطحی
بحث تغدیه آب زیرزمینی در بخشهای قبل ارائه شد. در مورد اضافه شدن پساب به منابع آب سطحی قوانین سازمان
محیط زیست قوانینی مصوب کرده است. به طور خاص برای تخلیه پساب به دریاچهها و برکههای تفرجی موارد زیر قابل
ذکر است:
فاضلاب تصفیه شده را میتوان جهت مصارف تفریحی مانند توسعه و نگهداری دریاچهها و پارکهای کوچک مورد
استفاده قرار داد. این نوع کاربردها شامل دو گروه از فعالیتهای تفریحی است:
گروهی که در آن آب با بدن تماس ندارد مانند قایقرانی و ورزش ماهیگیری و گروهی که در آن آب با بدن تماس دارد
مانند شنا و اسکی روی آب. در مورد اخیر باید فاضلاب را مورد تصفیه تکمیلی قرار داد.
معیارهای توصیه شده بهطور خلاصه شامل موارد زیر است:
- آب از لحاظ ظاهری باید قابل بهرهبرداری باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ ۵۷
- آب نباید محتوی هیچگونه موادی باشد که در اثر بلع ایجاد مسمومیت کند و موجب التهاب چشمها و پوست
بدن شود. ارگانیسمهای بیماریزا که منشای رودهای دارند. همچنین بیماریهایی که در اثر شنا کردن در
آبهای آلوده منتقل میشوند و منشای رودهای ندارند. باید مورد کنترل قرار گیرند.
- 1[ لازم برای شنا باید در محدوده ۶/۵ تا ۸/۲ باشد.
- درجه حرارت به استثنای شرایط طبیعی, برای شنا کردن و ماهیگیری, بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد قابل قبول نیست.
- جهت جلوگیری از پدیده دوتروفیکاسیون, نیاز به تقلیل ازت و فسفر وجود دارد.
- معیارهایی کیفی در آبی که بهطور محدود با بدن در تماس است. یا تماس ثانوی دارد (مانند قایقرانی و ماهیگیری)»
نسبت به تماس مستقیم یا تماس نامحدود. دارای محدودیت کمتری است. معمولا یک پساب ثانوی که به خوبی
۵-۷ الگوریتم تعرفهگداری برای هر سناریو
رویکرد مناسب برای تعرفه گذاری فاضلاب تصفیه شده, تعریف سناریوهای استفاده از پساب است. تعریف سناریوها
امکان لحاظ نمودن موارد موثری نظیر مواردقانونی. تعیین تمایل به پرداخت و سایر عوامل را میسر می سازد. از این
۱-۵-۷ الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۱
در این سناریو پساب برای تامین منابع آب لازم برای مصارف جدید استفاده می شود. سه حالت در نظر گرفته شده در
حالت ۱ یعنی استفاده از فاضلاب شهری در مصارف جدید. حق اشتراک و پساب بها همانند سایر منابع قابل دریافت
است که حداکثرء معادل آب بهای آبهای سطحی یا معادل هزینه بهرهبرداری و نگهداری هر واحد آب زیرزمینی
میباشد. در حالت ۲ با توجه به بازگرداندن آب به طبیعت. فروش فاضلاب تصفیه شده میتواند مشمول تعرفه نشود.
حالت ۳ یعنی تغذیه آبخوانهای ممنوعه.مشمول هزینههای جبرانی میشود.
در هر یک از موارد فوق تعرفه خرید از آبفا منوط به تصفیه بیش از میزان استاندارد لازم برای بازگرداندن فاضلاب به
۳-۵-۷ الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۲
این سناریو به طور کلی مربوط به جایگزینی پساب با منابع آب مصرفی فعلی است. در این حالت برداشت از سفره آب
زیرزمینی یا منبع آب سطحی متوقف و به جای آن پساب تصفیه شده واگذار می شود. در حالت مذکور حق اشتراک قابل
-------- صفحهٔ بعد --------
۵۸ ۶ مراهنمای برنامهریزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
به حذف آب بها (در مورد آب سطحی) و هزینههای نگهداری و بهرهبرداری (در مورد آب زیرزمینی) برای بهرهبردار شود
بهرهبرداری را به عهده داشته باشد. پساب بها غیرقابل دریافت است.
۳-۵-۷ الگوریتم تعرفهگذاری سناریوی ۲
در سناریوی ۲ فاضلاب تصفیه شده در قبال صرفنظر کردن بهرهبردار از حقابه خود و یا منابع آب زیرزمینی متعلقه و
دریافت است. پساب بها در قبال آب سطحی معوضص مشروط به پرداخت آب بها توسط بهرهبردار قبل از معاوضه است.
جدول زیر خلاصه موارد مذکور را ارائه کرده است.
جدول ۱-۷- انواع سناریوی واگذاری پساب و تعرفههای متناظر آنها
سناریوها و زیر سناریوها حق اشتراک پساب بها ۱ سایر تعرفهها
پرداخت به ابفا (۱)
سا وا ی
اس اس
جدید پساب
ْ
پساب به جای [
۱ ۳۱ ۳-۲ اب زیرزمینی غیر قابل دریافت مشروط مشروط
۱- مشروط به این که آبفا بیشتر از میزان استاندارد لازم برای بازگرداندن پساب به محیط زیست اقدام به سرمایه گذاری و یا صرف هزینههای
۲- در این حالت اگر از دیدگاه قانونی برداشت فعلی مصرف کنندگان قابل کاهش باشد. واگذاری پساب مشمول حق برداشت جدید و دریافشت
حق اشتراک خواهد بود.
۶-۷- تعبین محدوده قیمتگذاری
پرداخت آن را دارند. در حقیقت میل به پرداخت آب بهاء میزان مطلوبیت آب رابرای مصرفکنندگان به همراه دارد و
حالت معمول آنست که تعرفه آب که از ابتدا برای کسب درآمد کافی طراحی شده» به دلایل زیادی ناکافی باشد. تعرفه
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم - راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳/۶ ۸۹
مدیریت تقاضای آب تلقی از آب به عنوان یک کالای اقتصادی و با ارزش بهترین راه نیل به مصرف مناسب و خردمندانه آب و
مشوقی برای ذخیره و حفاظت از آن میباشد. لذا از مکانیسمهای اقتصادی باید درتنظیم تقاضا استفاده نمود.
تعادلی حداکثر سود (۷11-۸/1) بهدست میآید. این در حالی است که برای یک بنگاه انحصار طبیعی قیمت از طریق
(1-۸)0) تعیین میگردد ۳ این شیوه قیمتگذاری عمدتا برای بنگاههایی که عملیات آن در اختیار دولت میباشد صورت
می گیرد. در این صورت حاشیهای سودی نیز میتواند وجود داشته باشد و اگر براساس هزینه استحصال, انتقال, و تصفیه
قرار دارد. درهر حال رسیدن به این نقطه که آب ذاتا دارای ارزش اقتصادی است و هم این که هزینههای مصرف آن بسیار
بالاست ناگزیر دریافت تعرفه نزدیک به هزینه تمام شده حداقل روش جبران هزینههای تصفیهخانهها خواهد بود.
بهمنظور حداکترکردن رفاه اقتصادی جامعه (استفاده بهینه ازآب) هزینه تاأمین آخرین واحد آب باید برابر با ارزش
تابع تقاضا برای آب درشرایطی که عرضه وتقاضا برای آن درچارچوب بازار معین باشد. ضروری است.
باشد که موجب عدم تمایل متقاضیان برای استفاده از آبهای مذکور گردد. و مصرفکنندگان متمایل به استفاده از منابع
آب جانشین از جمله آب تازه شوند که این موضوع موجب ازدیاد فشار بر منابع آبی میشود و از طرف دیگر نباید تعرفه
اعمال شده به اندازهای کم باشد که نتواند هزینههای عرضه فاضلاب تصفیه شده را جبران نماید. لذا میتوان گفت که با
توجه به مباحث قبلی تعرفه اعمال شده برای پساب ) ۳ بهصورت زیر تعیین میشود.
۳ ۳ که
عمومیباشد. تصفیهخانههای فاضلاب به مانند یک بنگاه اقتصادی در نظر گرفته میشود که نهاده (فاضلاب) را به ستانده
(فاضلاب تصفیه شده) تبدیل مینماید. قیمت نهاده (فاضلاب) قیمت تحویل هر واحد فاضلاب به تصفیهخانه است که
هزینههای تصفیهخانه شامل هزینههای خرید نهاده. هزینه تاسیسات و نگهداری آنهاء هزینههای ثابت و هزینههای
عملیاتی است. از مجموع هزینههای مدذکور هزینه تمام شده هر واحد فاضلاب تصفیه شده (ستانده) بهدست میآید.
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۰ ۶ راهنمای برنامهر بزی, مد بریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
به مانند یک بنگاه تجاری برای رسیدن به کارایی روشهایی را که یک واحد تولیدی در قیمتگذاری محصول خود
اتخاذ مینماید. این بنگاه هم میتواند اتخاذ نماید. روشهای مرسوم را در قالب سناریوهای زیر میتوان ارائه داد.
۱- پوشش هزینههای اجرایی
۲- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت
۳- پوشش هزینههای اجرایی. عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه توسعهای
۴- پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه توسعهای و هزینههای پیشگیری و کنترل آلودگی
شکل (۱-۷) بهصورت شماتیک آلترنتویهای مختلف قیمت گذاری را بدون توجه به طرف تقاضا و با فرض تولید
روش های قیمت گذاری بساب
6 ی 7 >
پوسس هزدنه های اجرابی»؛ توسس هربه های اچرابی,
: عمالمانی و مدذبرت . نامین بسرمایه
عملبانی و مدیریت و بامین [نوسعهای و هزنه:های سیکتری ی
: مانه وسه ایییی) کنبرل_آلود]
توسس هزبته های اجرانی»
عملانی و عددر بت
18 01 + ۸ ۸+0۱ )۸+0۹
ی سس وم سوم سس و
7/۷ 11۷۷ 1۱۷ 711
7 قمت هر وام نان قسفت مر واد اب2۶
۳ قیمت هر واحد ساب
0 : هرزنه های اجرای
7 گل ساب تخویلی
2 مت هر واجد نات 6 مرسمه های فدرامی مره های امرامی
تب رادم و یهالمت یاه هاب ره : 4 تاردم و یاشح یاه هر 4 یمارخا یا هسرع ۳۸
یا هنامرس« یاه هسره ان یا هنامرد یاه هسره تره و یافت یاه همراه 4
7 ال سات وی 8 له نوی هرسه های کسرل ااودلی
7 ول نشف موشی
با توجه به نمودار فوق میتوانیم آلترنیوهای مختلف را بهصورت جدول زیر طبقهبندی نماییم:
۸: 1 1
: ۸
۲۲۱0 ۰ 1
رورش اد ۹ وک ۸
پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت و تامین سرمایه ی :
1 ۸ ۹ ۳۵ کبا۸
توسعهای 1۷
پوشش هزینههای اجرایی, عملیاتی و مدیریت. تامین سرمایه توسعهای | 1:0 ,۴۱043۱26 م۸ 7 ک ۸
و هزینههای پیشگیری و کنترل آلودگی 1۷ 1 0 کرو
روابط قیمت و هزینه متوسط آلترناتیوها ۸ > ۸۲ > ما۸ ک ۸ چ ک با۸ ک بام۸ > با هک ما۸
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم - راهنمای نعرفهگذاری پسابها ۳/۶ ۱۶
۷-۷- تعیین ساختار تعرفه خرید فاضلاب تصفیه شده از آبفا
ساختار تعرفه خرید پساب (..
1) توسط شرکتهای آب منطقهای از شرکتهای آب و فاضلاب را میتوان بهصورت زیر
۶ )+6۱۸ ۲+0 سل
]1
در رابطه فوق
قیمت خرید هر واحد فاضلاب تصفیه شده توسط شرکتهای آب منطقهای از شرکتهای آب و فاضلاب,
۷4 (0: هزینههای عملیاتی و مدیریت طرحهای تصفیه.
۳): سرمایه مورد نیاز طرحهای توسعه طرحهای تصفیه.
۷۷ کل پساب تحویلی و
ا: هزینههای صرف شده برای جلوگیری و با کاهش آثار منفی زیست محیطی است که با توجه به معیارهای
لازم به ذکر است که برای استفادههای مختلف پساب با کیفیتهای متفاوت میزان هزینههای تصفیهخانهها تفاوت
خواهد نمود که بهصورت خودکار وارد قیمت فروش آنها خواهد گردید.
۸-۷ تعیین ساختار تعرفه فروس به مصرفکنندگان
ساختار تعرفه فروش ( پ13,,۷) پساب توسط شرکتهای آب منطقهای به مصرفکنندگان از این آب بهصورت زیر
(۱۷۷17) ۵۲ پا > وراک ۳
در رابطه فوق
قیمت فروش پساب توسط شرکتهای آب منطقهای به مصرفکنندگان
7 حداکتر تمایل به پرداخت مصرفکنندگان پساب است.
۱- قیمت فاضلاب تصفیه شده (۷۷/۵۵10۷/۵107 1702100 01 ۳۳1۵۵)
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
پرداخت در مناطق مختلف و قیمت متفاوت منابع جایگزین در مناطق و زمانهای مختلف. قیمتهای خاص و متناسب
شرایط هر منطقه و موقعیت زمانی بهدست میآید.
۹-۷- جمعبندی و نتیجه گیری
با توجه به محدودیت منابع آبی کشورء وجود اقلیم خشک و نیمهخشک در کشورء افزایش جمعیت و رشد سریع و
روزافزون تقاضا برای کالاها و خدمات چه در بخش صنعت و خدمات و چه در بخش کشاورزی ضرورت مدیریت منابع آب
و همچنین ساماندهی به وضعیت فاضلابهای شهری و صنعتی از اهمیت قابل ملاحظهای برخوردار است. تصفیه
فاضلابهای تولیدی در کشور و استفاده مناسب از آنها میتواند بخشی از معضلات و کمبودهای ناشی از محدودیت
منابع آبی را جبران نماید.
در این راهنما با اشاره به اهداف متفاوت تصفیه فاضلاب و چگونگی پوشش هزینههاء در زمینه قیمتگذاری پساب.
رأهنمای روش قیمتگذاری (تعرفه) مبتنی بر ملاحظات قانونی. مدیریتی و اقتصادی مورد نظرء به تفکیک نوع متغیرها به
دقت تحلیل و ارائه گردیده است.
بدیهی است که استفاده از پساب یا همان فاضلاب تصفیه شده نیاز به اعمال مدیریت تقاضا در جهت تامین نیازهای
شهرهای کشور عمدتا توسط سازمان آب و فاضلاب و شرکتهای تابعه تصفیه و به شرکتهای آب منطقهای جهت
استفاده و بهرهبرداری متقاضیان واگذار میگردد. هرقدر که قیمتگذاری و تعیین تعرفههای پساب از دقت بیشتری
برخوردار باشد و از مبانی و تئوریهای اقتصادی تعیین قیمت بهره بیشتری را برده باشد. به همان آندازه دارای کارایی
بیشتری خواهد بود.
در راستای تعیین راهنمای تعرفهگذاری, ملاحظات متعددی مشتمل بر ملاحظات قانونی و سازمانی,. ملاحظات
برنامهریزی و مدیریت. استانداردهای مختلف استفاده از پساب. تدوین الگوریتم مناسب برای سناریوهای مختلف استفاده
و تعیین محدوده قیمتگذاری, وجود دارد که در راهنمای حاضر به دقت به آن پرداخته شده است.
- در ملاحظات قانونی ابتداء فرآیندهای سازمانی مورد بررسی قرار گرفتند و سپس مجوزهای قانونی مورد نیاز
برای نرخگذاری و مرجع تعیین قیمتگذاری که میتواند با بهرهگیری از متغیرهای ارائه شده در این راهنما
اقدام به تعیین تعرفه نماید مشخص گردیده است. همچنین مجوزهای لازم جهت انجام معاملات بین وزارت
نیرو و وزارت خانههای جهاد کشاورزی» صنایع و معادن, بهداشت. درمان وآموزش پزشکی و سازمان حفاظت
از محیط زیست و همچنین تعاملات بین سازمانی شرکتهای آب و فاضلاب و شرکتهای آب منطقهای و
شرکت مدیریت منابع آب ایران مورد اشاره قرار گرفت.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- راهنمای تعرفهگذاری پسابها ۳۶ ۶۳
«تامینکنندگان پساب» و «مصرفکنندگان پساب» مورد بررسی و موارد مهم در این زمینه استخراج و مطرح
گردیده است. لازم به ذکر است که استفاده مجدد از پساب زمانی امکانپذیر خواهد بود که پساب حاصل از
درجه بهداشتی و سالم بودن قابل قبولی برخوردار باشد. بدین جهت در طراحی تصفبهخانههای فاضلاب. باید
توجه داشت که علاوه بر تعیین کمیت و کیفیت فاضلاب ورودی, فرآیند تصفیه و کیفیت پساب که مناسب با
نوع کاربری آن میباشد نیز در تعیین و طراحی و اعمال مدیریت موثر میباشد.
استانداردهای مجاز زیست محیطی و فنی اشاره نمود. از سوی دیگر جهت مصرف پسابها نیز ملاحظاتی از
قبیل رعایت نکات ایمنی, بهداشتی, استفاده از پساب در مصارف تعیین شده و بهرهوری استفاده از پساب
- فروش آب بر دو مبناء یکی تخصیص آب و دیگری تعرفه آب برای مصارف گوناگون صورت میپذیرد. در این
راستا مواردی از قبیل تعیین نیازهاء برداشتهاء برآورد منابع آب. شبیهسازی حوضه و نهایتا محاسبه کمبودها
- در بعد سیاست های کلان و راهبردی استفاده از پساب موضوعات متعددی حایز اهمیت هستند. از این موارد
میتوان به سیاستهای بهبود محیط زیست. کاهش اثرات کمآبیها و خشکسالیها و تامین تقاضای روز
- سناریوهای استفاده از پساب حاصل را میتوان در گزینههای مصرف کشاورزی, صنعتی, شهری و حفاظتهای
ذخیرهسازی در سفرههای زیرزمینی طبقهبندی نمود. استفاده از پساب در هر کدام از گزینهها بسیار متنوع و
متعددند که موارد آنها در متن راهنما به دقت و با توجه به نوع مصرف مطرح گردیده است.
- بهمنظور تعیین الگوریتم تعرفهگذاری, ابتدا سه سناریو قیمتی بر حسب نوع مصرف تعریف گردیده است به
گونهای که هر سناریو امکان لحاظ نمودن موارد مهمی از قبیل موارد قانونی» تعیین تمایل به پرداخت و سایر
متغیرهای تاثیرگذار را میسر میسازد. در سناریوی اول از پساب جهت تامین آب مورد نیاز در بخشهای
آزاد و دشتهای ممنوعه میباشد. هر کدام دارای قیمتی است که امکان دریافت با عدم دریاشت آن معین
گردیده است. در سناریو دوم» جایگزینی به جای آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی مطرح و چگونگی حق
اشتراک. پساب بها و تعرفههای اضافی در شرایط خاص عنوان گردیده است. در سناریو سوم که همان معوض
تعرفه قابل پرداخت تشریح شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۶۴ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
مختلف و به خصوص در حالاتی که بازار پساب در شرایط انحصار طبیعی است مورد بررسی دقیق قرار
گرفتهاند. بر این اساس برابری قیمت با هزینه تمام شده پساب تولیدی میتواند واحد تولیدی را در نقطه سربه
بالا یا پایین نماید که بستگی به دو متغیر اساسی دارد؛ یکی میزان هزینه نهایی تولید و دیگری قیمت آب تازه
تحت تاثیر عواملی از قبیل شرایط محیطی, میزان کمآبی منطقه, مقررات و قوانین جاری کشور و اثرات زیست
با توجه به نکات فوق. ذکر این نکته ضروری است که توجه به تفاوتهایی در زمینه اقلیمء درجه رطوبت و حرارت
فصلی منطقه, قیمت عوامل تولید (زمین. دستمزد)» قیمت محصولات تولیدی با استفاده از پساب. قیمت آب در منطقه و
سایر هزینههایی که بسته به شرایط هر حوضه. منطقه و یا تصفیهخانه خاص مد نظر است. تغییر مییابد. به عبارتی نرخ
تعرفههای پساب از یک منطقه به منطقه دیگر میتواند دچار تغییر گردد و بدین لحاظ نرخ تعرفه واحدی برای پسابهای
تولیدی کشور که بتواند به حداکثر کارایی ممکن نایل گردد. نمیتوان تعیین نمود. لذا ضروری است که به عوامل و
متغیرهایی که در این راهنما بهمنظور تعیین تعرفه مناسب مورد آشاره قرار گرفته. توجه شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
ٍ له ن
مهم یم
ببوست ۱
مطالعات در آبراآن
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست!۱- پیشینه مطالعات در ایران ۳/۶ ۳۷
پیشینه مطالعات داخلی پساب را میتوان از جنبههای مختلفی تقسیمبندی کرد:
۱- پیامدهای زیست محیطی بازچرخانی و مخاطرات ناشی از استفاده مجدد آن
۲- موارد مصرف پسابهای شهری
۳- مدیریت استفاده از پسابهای شهری
۴- مطالعات موردی انجام گرفته در زمینه کاربرد پساب
پ.۱-۱- پیامدهای زیست محیطی بازچرخانی و مخاطرات ناشی از استفاده مجدد آن
- خطرات بهداشت فردی استفاده از پساب شامل ویروسهاء باکتریهاء پروتوزوثرهاء کرمها و انگلهای بیماریزا و
مواد شیمیایی میباشند. بهمنظور بررسی این عوامل میتوان از روشهای تقلیل یا حذف اثرات نامناسب هر یک از
موارد ذکرشده و روشهای تصفیه مناسب برای استفاده مجدد از پساب. استفاده از یکسری برکه تثبیت یا معادل
آن با زمان ماند بیشتر ۸-۱۰ روز برای آبیاری محصولاتی که خام مصرف میشوند. استفاده کرد[ ۱]
- کاربرد مجدد از فاضلاب به عنوان یک منبع تامین آب. بهدلیل خطراتی چونء» پاتوژنهای میکروبی که در
کوتاه مدت روی انسان. حیوانات و محیط زیست تاثیر میگذارند. باید در چارچوب برنامههای پایش و کنترل
دارای برگهای فایتواستروژنی باشد که میتواند باعث کاهش شدید عملکرد تولیدی و باروری دامها شود. لازم
به ذکر است که فایتواستروژنها خواص بیولوژیکی استروژنها را نشان میدهند. ترکیبات فایتواستروژنی
بیشتر در گیاهان خانواده گرامینه و لگومینه وجود دارد که از مهمترین آنها میتوان به یونجه. شبدر
زیرزمینی» شبدر قرمز» شبدر سفید و سویا اشاره کرد. مصرف فایتواستروژنها بهوسیله دامها باعث ایجاد
پ.۲-۱- مصارف گوناگون پساب
- برخی متخصصان بر این باورند که بهترین روش برای دفع پسابهای خانگی پخش آنها بر روی اراضی
کشاورزی است. زیرا با این روش هم چرخه مواد غذایی تکمیل شده و هم عناصری که بهوسیله گیاهان زراعی
از خاک خارج شدهاند دوباره به آن با زگردانده میشوند. با این وجود استفاده از پسابها دارای پیامد و خطرات
زیست محیطی بسیاری بر سیستم خاک و گیاه میباشد. براساس بررسیهای انجام شده به طور کلیء میتوان
نمی گیرند. از قبیل پنبه. ذرت. گندم. گل رنگ (کافشه)» نیشکر و آفتابگردان. همچنین میتوان از آن جهمت
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۸۶۸ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدبریت و نعیین نعرفههای پساب نصفبه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
آبیاری فضای سبز شهری, میادین ورزشی. میدان گلف و درختکاری (برای تولید الوار یا زغال) نیز استفاده
کرد. از موارد دیگر مصرف آن میتوان به آبیاری محصولات گلخانهای, تغذیه مجدد آب زیرزمینی, مصارف
نمای شهری. آتشنشانی, سیفون توالت و تهویه هوا و همجنین استفاده آشامیدنی غیرمستفیم و مستقیم
اشاره کرد [۴].
- کاربرد مجدد آبهای مصرفی یکی ازموثرترین و کاراترین روشهای غلبه بر کمبود آب آبیاری میباشد. که از
میان روشهای مختلف آبیاری,» روش آبیاری قطرهای بهترین سازگاری را با کاربرد پساب نشان داده است. از
فواید سیستمهای آبیاری قطرهای جهت استفاده از پساب تصفیه شده میتوان به قراردادن مواد مغدی در
ناحیه ریشه گیاهء عدم آلودگی آبهای زیرزمینی. صرفه جویی در مصرف آب تازه, یکنواختی توزیع آب در
متفاوت از آبیاری مستقیم با فاضلاب است چرا که به لحاظ فنی استفاده از فاضلاب قبل از تصفیه.
مکانیزمهای آبیاری قطرهای ر دجار اختلال میکند.
- در بحث استفاده از فاضلابها دو امکان وجود دارد. به عبارتی میتوان از فاضلاب به دو صورت تصفیه شده و
زیادی از هزینههای مربوط به تصفیه کاسته میشود. در مطالعات انجام شده برای آبیاری فضای سبز مشخص
گردید که استفاده از فاضلاب خام به هیچ وجه امکانپذیر نبوده ولی استفاده از پسابهای تصفیه شده با لحاظ
پ.۳-۱- مدیریت استفاده از پساب در کشاورزی
- یکی از منابع آب با کیفیت پایین. فاضلابهای تصفیه شده شهری میباشد که استفاده از آنها در کشاورزی
نیاز به مدیریتهای خاص دارد. یکی از این موارد مدیریتی» بهرهگیری از پروفیل خاک به عنوان یک فیلتر
بیولوژیکی و استفاده مجدد از زهآبها میباشد. در یک مورد از تحقیقات انجام شده» ابتدا فاضلاب خام
(فاضلاب تصفیه مقدماتی) که دارای و1701 در حدود 1۳۵/11 ۱۶۰ بود. جهت آبیاری یک گیاه صنعتی (سویا)
استفاده شد. سپس زهآب حاصل از سویا (زهآب اولیه) جمعآوری و جهت آبیاری یک گیاه علوفه ای (ذرت
علوفهای) مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت زهآب حاصل از ذرت علوفه ای (زهآب ثانویه) نیز جمعآوری و
جهت آبیاری سبزیجات (جعفری) استفاده شد. نتایج بهدست آمده نشان داد که بسیاری از آلودگیهای
فاضلاب پس از عبور از پروفیل خاک به میزان قابل توجهی کاهش مییابند. بهگونهای که میزان متوسط
010)
و :301 به ترتیب از ۱۶۰ و ۲۳۷ میلی گرم در لیتر در فاضلاب خام به ٩ و ۳۶ در زهاب اولیه و به ۸ و
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست!1- پیشینه مطالعات در ایران ۳۳/۶ ۸۳۹
۰ میلی گرم در لیتر در زهاب تانویه تنزل مییابد. میزان حذف کلیفرم و کلیفرم مدفوعی (شاخصهای
آلودگی میکروبی و بیماریزایی پساب) نیز در زهابها بسیار بالا و بیش از ۹۹٩ درصد مشاهده شد. به علاوه
درهیچ یک از نمونههای تهیه شده از زهآبها تخم انگل مشاهده نشد. همچنین نتایج این تحقیق نشان
میدهد که زهآبهای اولیه و ثانویه در مقایسه با فاضلاب تصفیه شده اکباتان (تهران) از کیفیت بهتری
برخوردار میباشد [۷].
- استفاده صحیح از مواد زاید شهری و کشاورزی به عنوان کود آلی, علاوه بر بهبود خصوصیات فیزیکی و
شیمیایی, بر خصوصیات بیولوژیکی خاک نیز اثرات بسیار مفیدی خواهد گذاشت. استفاده از پتانسیل های
فیزیولوزیکی گیاهان سبز (انواع علفهای هرزء انواع گیاهان آبزی و مردابی, انواع گیاهان زراعی و حتی
درختان) در کنترل و جذب آلایندههای آلی و غیرآلی به عنوان پالایش سبز امروزه در کنار سایر روشهای
تصفیه مطرح است. بنابراین پالایش سبز شیوه مدیریتی جدید در استفاده از پسابهای آلوده است که میتوان
از محصولات گیاهان کشت شده در این اراضی جهت تغذیه انسان و دام استفاده کرد [۸]
- یکی از اساسیترین مشکلات در مدیریت لجن تصفیهخانههای آب. مساله دفع لجن میباشد. حجم زیاد لجن
تولیدی و خصوصیات نامطلوب آبگیری از علل اصلی بروز مشکل میباشد. با توجه به بررسیهای انجام شده در
تصفیهخانههای ۳ و ۴ تهران. مشخص شد که این تصفیهخانهها مقادیر بیش از حد مجاز آهن., آلومینیوم.
منگنز و... را به محیط زیست تخلیه مینمایند که این امر علاوه بر اثرات مخرب زیست محیطی و آلودگی
منابع آبهای سطحی و زیرزمینی باعث عدم امکان استفاده از لجن حاصل به عنوان یک ماده باارزش
میگردد. بدین منظور از بسترهای خشک کن گلخانهای بهمنظور آبگیری از لجن استفاده گردید. نتایج حاصل
نشان داد که از این بسترها میتوان به عنوان روش موثری برای آبگیری لجن تصفیهخانههای آب استفاده
نمود. همچنین از لجن تصفیهخانههای آب به عنوان کود همراه با لجن فاضلاب شهری در مصارف کشاورزی و
از پساب حاصل از آبگیری بهمنظور آبیاری فضای سبز میتوان استفاده کرد [۹].
پ.۳-۱- مطالعات موردی استفاده از پساب
- در یک از مورد از مطالعات انجام شده در شهر اصفهان تغییرات فصلی پساب فاضلاب شهری بهمنظور دست
یابی به آب آبیاری مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق براساس آمار ارائه شده توسط شرکت آب و فاضلاب
استان اصفهان در سال ۱۳۷۹ متوسط پساب فاضلاب تصفیه شده در تصفیهخانه شمال اصفهان ۷۴ مترمکصب
در روز و درتصفیهخانه جنوب ۱۳۲ مترمکعب در روز و درتصفیهخانه شاهین شهر ۲٩ مترمکعب در روز بوده
است. این میزان در سال ۱۳۸۳ به ترتیب به ۱۰۰ ۱۳۰ و ۳۵ مترمکعب رسیده است. در این مطالعه مواردی
چون کیفیت پساب تولیدی, تغییرات کیفیت پساب در طول سال, تکنولوژی تصفیه. مسایل زیست محیطی.
مسایل بهداشتی, مسایل شهری و زیباسازی شهرء مسایل اقتصادی, مسایل اجتماعی, و تاثیر بر روی منابع آب
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۰ ۶ راهنمای برنامهریزی. مدیریت و نعیین تعرفههای پساب تصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
و خاک. آبهای سطحی, آبهای زیرزمینی» خصوصیات فیزیکی, شیمیایی,بیولوژیکی خاک و تاثیر بر
خصوصیات کمی و کیفی گیاهان و کاربری پساب جهت استفادههای زراعی. باغی, فضای سبزء زینتی. جنگلی
و مرتعی مورد بررسی قرار گرفت [۱۶].
- در تحقیق دیگری در شهر اصفهان, پساب خروجی فاضلاب شهری شمال اصفهان که به مصرف کشاورزی
میرسد مورد بررسی قرار گرفت. بررسی پساب مورد استفاده در آبیاری با انجام نمونه گیری و اندازهگیری
فاکتورهای 20 7۳, ۳۵ 7 ۳۷۵ ۸/0 13010 و کاتیونهاء آنیونها.ء ازت نیتراتی و غلظت عناصر سنگین,
0 1۲ ۳۲. 705 755 صورت گرفت. نمونه گیری پساب فاضلاب ۶ بار در سال (هر دو ماه یکبار) و
هر بار در یک دوره ۲۴ ساعته به مدت ۳ سال (سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳) صورت گرفت. براساس اندازهگیری
های به عمل آمده, مشخص شد که پارامترهای ۳07 13010 و 755 پساب دارای محدودیت برای آبیاری
بوده و با توجه به اینکه آلودگی پساب با توجه به شاخصهایی از جمله 1300 و ۲۳010 تعیین میشود میتوان
گفت پساب مورد بررسی دارای آلودگی میباشد [۱۱].
- کاربرد پساب فاضلاب شهری در اراضی سبزیکاری شهر همدان نشان داد که غلظت عناصر سنگین در سبزیها
(بهاستثنای مس و روی) کمتر از حد مجازند [۱۲].
- در مطالعه دیگری که در تصفیهخانه فاضلاب کرمانشاه انجام شد. نتایج حاصل از مشخصات فاضلاب خام
ورودی نشان داد که شدت آلودگی فاضلاب این شهر از نظر فیزیکی, شیمیایی و بیولوژیکی در حد
فاضلابهای شهری در حد متوسط میباشد. میزان زدایش فراسنجهای 2010 755 :1301 فاضلاب, به
ترتیب ۷۷ ۸۵ و ۸۵ درصد تعیین گردید. در نتیجه کارایی تصفیهخانه از نظر درصد زدایش پارامترهای
اندازه گیری شده آلودگی نسبتا قابل قبول است. همچنین میزان اکسیژن محلول برای نگهداری شرایط هوازی
مطلوب بوده و لجن از خاصیت تهنشینی خوبی برخوردار است. ]11 فاضلاب ورودی در محدوده ۷-۸ بوده که
در این محدوده فرآیندهای بیولوژیکی بهتر انجام میشود. میزان متوسط غلظت فراسنجهای 00 155
۰ و ۲01 فاضلاب خروجی به ترتیب ۳۲ ۴/۶. ۳۹ ۳ و میزان کلر آزاد در ماههایی که کلرزنی انجام
میشد ۲۵ تعیین گردید که همگی با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست جهت استفاده مجدد در
کشاورزی مطابقت دارد. تعداد کلیفرم به طور متوسط در ۱۰۰ میلیلیتر ۴۳۰۰۰ بود که بیش از حد مجاز
برای استفاده در کشاورزی است. در نتیجه با انجام فرآیند کلرزنی میتوان از پساب تصفیهخانه برای کشاورزی
استفاده کرد و از برگشت مجدد آن به آبهای سطحی آلوده جلوگیری نمود [۱۳].
- در مطالعه موردی دیگرء آلودگی ناشی از کاربرد پسابهای شهری و صنعتی در اراضی کشاورزی جنوب تهران
که توسط نهر امینآباد آبیاری میشوند. مورد بررسی قرار گرفت. این نهر پسابهای شهری و صنعتی غیر از
فاضلاب انسانی است و آلودگی آن عمدتا شامل فلزات سنگین میباشد. براساس نتایج بهدست آمده میزان
غلظت کروم 1۳۵/|11 ۲۰ نیکل ]1 [/1۵ ۰۲۰ مس ]1۳8/11 ۰۱۶ سرب][|]/1۵ ۵۰ روی ]1۵/11 ۷۰ کبالت و
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست۱- پیشینه مطالعات در ایران ۳۳/۶ 2
مجاز آن میباشد [۱۴].
- در تحقیق دیگری تاثیر آبیاری با پساب و سه روش آبیاری بر عملکرد و شاخصهای رشد گیاه چغندرقند در
منطقه نیمه خشک کربال فارس مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه عملکرد ریشه و برگ. بیوماس کل.
درصد قند خالص و ناخالص و درصد قند ملاس در گیاه چغندرقند. با سه روش آبیاری (جویچه ای با
هیدروفلوم. قطرهای سطحی و قطرهای زیرسطحی) و دو کیفیت آب (فاضلاب تصفیه شده شهری و آب
معمولی) مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد ریشهء عملکرد برگ و بیوماس کل در اثر آبیاری با پساب در مقایسه
با آب معمولی افزایش نشان داد. بیشترین عملکرد ریشه (۷/۷۹ تن در هکتار) مربوط به تیمار قطرهای
سطحی - پساب و کمترین آن (۴/۴۵ تن در هکتار) در تیمار جویچهای- آب معمولیء حاصل شد. مقدار قند
قطرهای سطحی و کمترین آن در جویچهای بهدست آمد [۱۵].
- در مطالعه دیگری که در زمینهای کشاورزی جنوب تهران انجام شد. کاربرد پسابها و لجن آنها و در نتیجه
کشت در زمینهای جنوب تهران طی سالهای ۱۳۸۰ الی ۱۳۸۱ نمونه برداری و در آزمایشگاه, فلزات سنگین
کرم. کادمیوم و سرب آنها اندازه گیری شد. نتایج بهدست آمده نشان داد که مقادیر برخی فلزات سنگین در
گیاهان بیش از حد مجاز است. در تحقیق مشابه ای که در همین منطقه انجام شد مشخص شد که میانگین
مقدار جذب فلزات سنگین مختلف توسط انواع گیاهان به ترتیب زیر تغییر میکند. ۳<۳۳<۳4) این بدین
معنی است که در واقع گیاهان مختلف رفتارهای متفاوتی را در جذب کرم نسبت به بقیه عناصر از خود نشان
میدهند. در نهایت میتوان عنوان کرد که باید به مخاطرات زیست محیطی آبیاری اراضی جنوب تهران با
فاضلابهای شهری و بهویژه صنعتی توجه داشت و در صورتی که نیاز به استفاده از آنها باشد حتما تصفیهای
براساس استانداردهای مصارف آبیاری صورت گیرد [۱۷[]۱۶].
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۳۶( ۱۷۲۳
منابع و مراجع
۱ «مطالعه برنامه جامع سازگاری با اقلیم (تعادل بخشی بین منابع و مصارف آب در حوضههای آبریز)» شرکت مهندسین
مشاور جاماب, ۱۳۸۴.
۲- احمدیراد شهرام» حسن لی علی مرادء صالح ایمان. «تاثیر آبیاری با پساب و سه روش آبیاری بر عملکرد و شاخصهای
رشد گیاه چفندرقند در منطقه نیمه خشک کربال فارس» سومین کنگره ملی بازیافت و استفاده از منایع آلی تجدیدشونده
در کشاورزی» ۱۳۸۷
۳ احمدیزاده احمدء معروفی صفرء سبزی پرور. «بررسی پساب تصفیهخانه فاضلاب کرمانشاه و امکان استفاده مجدد از آن
برای مقاصد کشاورزی»» سومین کنفرانس مدیریت منابع آب. ۱۳۸۷
۴ بنیاعمام مهرناز نجات خواه پریساء مطلبی, بقایی. «بررسی آلودگی ناشی از کاربرد پسابهای شهری و صنعتی در نهر
امینآباد»» ششمین همایش علوم و فنون دریایی» ۰۱۳۸۴
۵- بهبهانینیا آزیتاء سلماسی رامین. «جذب فلزات سنگین در گیاهان از خاکهای آبیاری شده پسابهای شهری و صنعتی»»
همایش خاک. محیط زیست و توسعه پایدار» ۰۱۳۸۵
۶- بهروز رضاء لیاقت عبدالمجید. «مدیریت استفاده از فاضلاب در کشاورزی» یازدهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی,
۳۸۱
۷- پذیرا محمد.ء باقری حمیدرضا. «مخاطرات بهداشتی ناشی از استفاده محجدد فاضلاب در کشاورزی»» ششمین کنفرانس
اقتصاد کشاورزی ایران» ۰.۱۳۸۶
۸ تکدستان افشین» پازوکی مریم. «بررسی روشهای مختلف استفاده مجدد از پساب فاضلاب جهت مصارف مختلف شهری
و غیر شهری با توجه به درجه تصفیه فاضلاب و استاندارد زیست محیطی»», ۰.۱۳۸۶
-٩ تیشهزن پروانه» معاضد هادی, خرمیان محمد. «امکانسنجی استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده شهری در آبیاری
قطرهای»» اولین همایش سازگاری با کم آبی, ۰۱۳۸۶
۰- رحمانی حمیدرضاء فیضی محمد. «بررسی کیفیت پسابهای فاضلاب شهری و صنعتی و اثرات آنها بر خاک و آب و گیاه
در ایران»» نهمین کنگره علوم خاک ایران» ۰.۱۳۸۴
۱- سلماسی رامین» «غلظت کرمء کادمیوم» سرب در برخی سبزیجات جنوب شهر تهران در نتیجه آبیاری با پسابهای شهری
و صنعتی خاکهای این منطقه»» دومین همایش زمین شناسی کاربردی و محیط زیست. ۰.۱۳۸۵
۳۲۳- سوری حمیدرضاء الوندی لیلا. «بررسی آمکان استفاده از پسابهای خانگی در کشاورزی»» اولین همایش سازگاری با کم
آبی. ۰۱۳۸۶
۳- صالحی آزاده» طبری مسعود.ء داورپناه الهام. «مزایا و خطرات زیست محیطی استفاده محدد از فاضلاب در آبیاری» زهمین
کنفرانس سراسری آبیاری و کاهش تبخیر» ۱۳۸۶
۴ صلحی محمودء مرجوی علیرضا. «مطالعه تغییرات فصلی پساب فاضلاب شهری اصفهان بهمنظور دست یابی به آب آبیاری
در منطقه مرکزی ایران»» دهمین کنگره علوم خاک ایران» ۰.۱۳۸۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۴ ۶ راهنمای برنامهریزی, مدیریت و تعیین نعرفههای پساب نصفیه خانههای فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد
۵- فاضلی مجتبی» سلطانی محمدرضا. «امکانسنجی استفاده مجدد از باقیمانده های حاصل از آبگیری لحن تصفیهخانه آب
در آبیاری فضای سبز و کشاورزی(مطالعه موردی تصفیهخانه ۳ و ۴ تهران)»» ۰۱۳۸۵
۶- گلپایگانی هدی, لیاقت علی. «مدیریت آب و استفاده مجدد از پسابها در کشاورزی» سومین کنفرانس مدیریت منابع آب»
۳۸۷
۷- «مطالعات استراتژیهای منابع آب کشور» گزارش بهرهبرداری از منابع آب و رفاه اجتماعی» ۰۱۳۷۵
۸- میثمی حسین» جلال مصطفی. «آلایندگی پساب شهری در خاکهای کشاورزی» دومین کنفرانس مدیریت منابع آب
ایران» ۳/۸۵
5 رز 610611065 [۲1۵0۵ ۵۷1۵۳ا اصام) 1۵110۵ ۰*1 ,(2009) معط اص م0۵10 جوزدش۸ -19
-10/210 0013/7/28 [۵/۳۳۵ ۰۵00.0۳ /110://۷ :81 822101 ۸1 1211 ۷۳۳0
/371]115/00121.25]
0 ۷/۵1 ۳۵۲ ]60 8و۸ بز|۵ ۰۳ ,(2004) زا۲۳۲۵ نانامهم ۷1000۵1 مصعناه که -20
.2051020۷۷۸ 16۵12-0۳۵10 ۵/0۹/۸5 020 //: 110 ناه ع6ااهان2 3
۲ 5000 عک02)
۸:ا 11300۹۵ ۷۷/۵۹10۵103 1۵۳ ۳۳۵۵۵ ا۹م) بان 0000 ۰۹/۵۵۵1 ,(1999) ع0ق 72 ۳۵۵ -21
۰ 507111۳۸۹۲ ۳00۸۱/۳۵۳ ]۳۲۷۷110۲۱۳۲۲ ]۸۲ ۳۲0۲10۲/۷ ۷/۵۲۱۵
331206 ,0۳11۵ 506 200 ۷۵۵۳ 8 10010 ,(2010) زاهاهبش طاانمگ ۵۶۲ 00۵۵۲ -22
-(11 08-91 2۳40-036-411 [ ۵14 /۹ 1۹/۲0۷۳ /۵ ۹۵/2160 //:1110 81:1
09۳۳۹۹5۵ ۳۵۹593/0/20101 13۳۳10۱۳۵۳ ۸.۵
8 ۷/2310 200 ۷۷۵1۵۲ 00 ۵۵ 1001 * ,(2009) اهبش معا ۷۷ 0۲ ۵ 00 -23
۵۲/01100۳1۵ 0605/2/۳ ۵۳۵۵۲0۵/03 3۳10://۷۷ 1 ناه 821206
|50 0 011601 داز 200 60۳۵۹1110 ۵16۳ 00 1998 باناش یک با 200 :10۵ ۳۰ بخ ۳ بش۸ مقاطی) -24
71-۰ 65)1/2(:1 برع |1600 م8108 .0۳۵۵65
65 ۷۷۵106 1102160 8 000اععل 1۵۳ 113000006 هنععمهاش) عدنمبواهاه) 2006 بر 60۷۷/۳ -25
۰ ۷۵1۳ 200 113112826161
6 5106129116 ۷۹۷۵ 106086 (ق2006) ما م۳۳ ۲ نناک نش صماانصهق ۲ -26
-10 ۷۷۵8102 طلعبا۵ 11 ۳۵۵10 ۳۳۵۵ ۵ ادزم ۵1۱۵0۵ 1۵۳ ک5اع۵۵ ۳ اصع هه مادزم م10 1
(5111160) ۲10۳1101۳۵6 ۸012 0005 10۵0 ۵1 1۳۳122110
۰ ]031-006 16 312110 :۷۵۵10/۵10 ۵۲ عبات اعسقاننهز و۸ 1997 با موس -27
۰ 13-1 66)2(:1 ۳۷۱۳۵۳۵۳۲ یک ۳05۹8 مک ابا ۸
28- ۲۵۸۶۷ 51110۲۵ )2008(, ۰۷/۵۵۳ 200 ۷/3102 ۳۵]. ۳۷1۳۵ ۵۵۵| ۳۳۵1۵۵11۵۱ 607
۷/۵۳۰ ۷۷/۵810۵160 200 ۷۷/۵۵۳ ۵۲ ۲۳۵۵ ۰۵۵۹۵۹۵0۵ ,(2010) 513110 1۵۷ -29
.2 0/0101 ۵/0۹3/003 00۲ ۰۹6۰02 //:110 ن81 عامها ند ۸
65 ۷۷/23102166 200 ۷/۵10 ,(2007) جا ]نکم مدای 200 1100 0 1۵00061 -30
ع[0 ۸۵:12 ی
86_۳7 77000۳10 144/200 0020/605/ 111 01 /کا ده /قاهل ۵۷ 1۳۲۵0۵0 110://۷/۰ ۵1:۳
۷۷۵10-5۳0۲0 ۵ط) ۵ ۳۳۵۵۱0۵ م0006 ۵۳ ۵ق۵ ۸ ۰1۲۵-۷۷۵۵1۵۵ ,(2000) 1۷۷۹/1 -1د3
1۰ 36902۳6 ۱0100 ,۵۹۱۵ ۸۱۷۵۲
1٩۲ 0 ۲۳۵۸۲ ,۲۳۹۵۲۹۲۳۹ ۷۷۸۳ ۸5 ]۸ آکنا۸ ,(2006) حصقع۲ ا ص10 -32
6۰ 15111آ۳]78 0۹510 ,]۱۸۸60۳۸/۳۲
6 200 ۸1۳1۵ ۲10۳۲ 1 1۳۳12۵100 10۳ ۷۷۵810216 ۲اه عکه ۳۵ ۵۲ ۹۵۵۳ ,(2005) صط0ل آعصمن] -3د3
۰ ۱۹5 ,۲۵1110۳۵۵۰ 01 باز۵۹ 1 بادم۳ ۱/1006 1۳۵ 01 ۳۵۳۲ ۱۵11۳۵۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۳۳۶ ۳۵
6 200 1۳62161 ۷/310/216 1۵۳ 58168 ۹1011۷6 ,(2004) (۱/30- ما۸ تقاط 0۵۳ ۱/۵۳۵۲ ت34
1ب 151۵ 200 10۳۵0 1۳۵۵ ۳۵06 ۵۹0 ۱۳۵۸ عطا دز عساهزموش 0عادع1۳ زا
۸۷۵1۵6 ۱( 01( هار ۹1 0 11133
[[0>2 714-0 748342 1حا 0001 26005/111 953-6241 0/۹۵/2008 10۳۵/0۳1۵ 110://۷//۰۱ ۵1:3
۸60۳۲۲8 1۵۸ 1 15۳ ۰۷۷۸۹۲۳۷۷۸۵۳ ,(2005) ۸۵۵۵۵۵ ۱/۵ -5د3
1 ]116۳۵110۵ ,600۷۵۳۳۵۵۵ آهعماآ 200 ۱10100۵1 ۵۲ 00000۹ مه معا خسن
/[ا 10۳1 2-201-1-100 993 ۰1۵۵/0/05 //:110 ن81 عاماهاند ۸ را 110) اک امد
ع6ا20|ند37 1۹1 ۲۳]0۳ ۷۷/۸۹۲۳۷۷۸۳ ب,(2010) ۸ ک نا 0 ] ۳۲ ۸ ]۲ ۳ ۵ -[
11 181-02011 ۳10-1 1-/18/۷/۷ 0106-118 /ع 168/1116۵0 ۰۵11820/11 /۲10://۷ ۵1:۳3
,(1999) 1۸۷10۸ 15۳۸۳۲۸ 200 11۸0۸5 ۸/0۹5 ,0۳۳۳۱ ۸۹۲ ,11۸17۷۷ ۲1۸۷/۸ -36
۳ ۳1۲05 113727005 200 0۵ ۹۵۵۳۵۵۵ ۲0۵۵۹ ۵۵ ۳0- 1۳۳12۵110 ۹۹۹۷/۹1/۵16
,14 13:303-3 01 ۱/0220 م۵0 ۷۷/۵03 ۱/۳0
0 00061666 200 کعلاعقادط0 ومع +۳۵10 ۵ ۷۵۵ ما۵ اه عدنامیا 1996 ۵.۷۰ ماگ -37
165-1۰ :(106)1/3 163311۵110 عاقدل
6 200 ۳۵۱۵۷ ۵۲ 01000006 ,(2005) ۷۷۵۲ یک م0 مد ون ب هنک -8د
5 17160 ,1۹0۳۵ ۳۳۵۳۵۵۲ ۵۲ عفن 6اه هاگ 200 ۲002۵000 ۵۳ اصع 120100
45 ,۳۳۵۵۳۵۲۲۰ ۳۷1۳۵۵۲
2009/10 111۳ 1۳710 1۷ل]1۳101 بدزاه هب۸ طلاباه5 ۵۲ ۲00۹۹10۵ کعع ۷ ۳۹۹۵۱ 1۳۵ -39
06 ۲۳101۲6۲ ۷۷/۸۹۳۷۷۸۵۳ ]۸۲ ۷۷۸۲۳ ۳۵10۲۸۲ ۸۲ ۱۲۳1۳0۲0۲1۸۲
-3/090225-1ع5/11[6ع6 1312/1650 2/6 003320 //:۲0 1 3 عامطقاند 3 ,2009 ا۹ ۸۲
0 _8ع۹۹]_ 2009۷۷۵101۵1۳۷
(00) ۳۳۵۵۵ ۳۵۹۵ 200 00۵۱ ۵۲ 0۳۲۷۲۳۹ ,۸۲ ]۳۲۷۷10۲/۳۲ ,۳۵1۵0۲۸۲ 111۳ -40
05 200 ۳۳۵۵۵:۹۹۵۵ ۳۵۹۱۵۵ 200 ۵ درز کعنمز|۳۵ ۷۷۵10 0ص 1۳۹۵۹ ۹۳۵۵۵۵
282116 2001 26-2 0 0
۹/۹1۵1 ۹۵/۹۵11۵111 ۳۲/۳۳۵۵۳۵ ۰۳۵۲0۲۵/۹ /110://۷ ۵1:۳3
100160 00051300 ,(2005) یش ۳۵۱0۵ ۳۵۷۳۵۵۵۵ افص اه عاهاک ۲۳۵ -4۱
61161165 .
٩0, 147-9 ۱1۵2826 ۷۷/۵1۵۲ عزمی۸ عمادزم 200 کاننع ۵1-0 اصناانه ام عد ۸ 2006 5 1076 -42
43- ۷۷۸۹۲۳۷/۸۳ ۲۳۳۸۵1۹/۳۲] ۲۳۸۲] 1]۳۹ ۲۵ ۹۱/۸ 00۱۸/۱/11 1۳۹5 1۳۲ ۰
۸۵:26 21:1 110://001 ۹210020/0۲ 0008/۳361
4 1۳۳1021100 ۵۲ عدل] ۷۷۵۱۵ ما۷۷ ۰۹/۵۵۵ ,(2006) معا ۳۵۷1۳۵۵۵ 200 ۷۷۵۱۵0 44
ع[0 ۸۵:1۵ .2006 0 4-7 7
20۳1۵۱۹۰201000۰۲ 118/۷۷۷۷۳۱۹۱ / ۵۷۵۵/۵۵/2 /۵۰۱۳ ۰۳/۵۰۵۳ ////:۲10 ۵1:۳3
1301۳۷ ,2006 ,(۷۷۸۲055) 10000۵۵۵ ما50 آهنممک که اعصسم) معناه دش ای ۷۷ -45
23۳3:1206 :1 و۱ 11 ۳8 0 20 ۷۳ 0
۵16_۵۲200601 5/00 15510 اک 001121105 /کا که / 5 2.2/12 ۵0550۲ /// :81:10
۸ کلاناظ ,1۸۷۷) ۹۳10 ۷۷۸۵۲۳ 1۲1۳ 1۳ ۲101060 * ,(2006) 10۳۸۵۳۲۸۵ /۷۷1]1۸ -46
۰( ۸؟) ۸۹۹۵0۵10 00۵۳۳۵۵۲ آهعم] ۸1۳۵۵ اب5۵ ]۴۸۳1۸
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
خواننده گرامی
امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و
مطالعاتی خود. افزون بر ششصد عنوان نشریه تخصصی - فنی, در قالب آییننامه. ضابطه, معیارء دستورالعمل,
مشخصات فنی عمومی و مقاله. بهصورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد
شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیتهای عمرانی به کار برده شود.
فهرست نشریات منتشر شده در سالهای اخیر در سایت اینترنتی116721711211.1۳ قابل دستیابی میباشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
40 ۷1220861671۲ ,12۳115 :[2 ۱120 ۷181266 ۱۷۷2۹۱۵۱۷2۵۲ 1۳۵1۵0 اه ۵۹۵
۲1۵۱۵ |0۰ 675[
0 0 0۹ 11۷] 0۲ ۸11۵۳5 ۲۵۵۲ :1 ۳۵۵۲۱۷۵
[۵۳76 51 [[۵ 001۵ :6 مآ۲مع(۳۳۵
:0۱۱1۷۱۲۶۲۲ ک ۸۷۱۱۲۹
۷۷ ] 0۲ .۱1.۹۵ ۳ 0601 م۸۳۵۵
5 .۳.0 ]0۳ [11۷۵۹] - ۳۵۵۵۳۵۹ 1 بجاابن:۲۳ [6 511۵7 ۵][1 012 60
8 ۷۷/310 01 .۳.1 40 ۳۳۵۱6۲1۵2۶ ۵ب اب۸0 01۲ ۲۳:۵۱ ۵0 5۳۵۳۵۳۷
لآ 111۷۵۲۹۷ - برع 10000
6 ]0۲۲120۵2 .۳.1 0 1101۷۵۲۹۷ - ۳۵۵۵ 01 ۲۳:۵ ۷1240 ۹۷/۵11۵
او ور ره
٩۹۷۵۵۲۷۱۹0۲۷ 0۰:
8۰ ]0۲01۷1 8.۹56 ۰ ۳:۵۰ ۷۷/2310۵16۳ بک ۷۷/۵0۲ [ ۲131100۵ ۱۷1250016
۵1 آباه[ ۸7 0۲ 80.56 0۰ ۳۵160۲۹ 00۹۷1۳۵ کک00 6 ۱/1۵۵ 0 12770
او ور ره
۵3۵۵0 ۳ 8.۹50 0۲ ۷۷/۵10۲ 8۰
٩۵۳۵۳۵1۵۷ 1
۲0111۲2110 6:
۰ ]0۲۲0۷1۱ .8.56 ۰ ۳:۵۰ ۷۷/2310۵16۳ بک ۷۷/۵0۲ [ ۲131100۵ ۱۷1250016
|[1۳۵ ۸0110 01۲ 80.56 ۰ ۳۵10۲۹ 11۵۵ با۹ 00 دعلم ای ۵ ۱1۵ 0 2۷۷۳6 ]"
۳۳5
8۰ 01۳1031100 8.56 کعلمه ]101۵ 200 513001205 اه اصع م0010 [128[1 ۲2۳665
11 ۷۷۵16۲ 1۵۹۲۲۷ [61
-1/111۹1۷ 0 7
5 .۲.1 5 111۷۵۲۹ (۵068؟ ۱/1۵01
۹
5۷۹1۱1 01 ۱.۹۵ ۰ 3۳2۵86161 ۳۹۵۳۲۵۹ ۷/۵161 1۳۵ 1 ۸|1۳7۵
8 ل 2
۸ [12027 60001 1۳۵ ۷/۵1۵۲ ۳۹۵۳۲۵۹ ۵۳۵820161 ۰ ۱.۹۵ 01۲ 1۳۳1021100 ۰
۲1۵76116 [
۸1۳۳۵۵ 11 ۳۵0۵ 0۳۹۱11۵۵ ۳۵160۲۹ ۰ ۱.۹5۵ 01 1۳۳10221100 ۰
(0۳862717211012) ۳1200108 200 282016 ۵۱۲۲1۵۵:)۹12) ۹۵۵۳۱۵
1 ۸11۵1۳ ۳۵۱۷۵ 200 آ10۵ 160 اه اس 101۵۱۵ ۸۱1۳۵7۵
5 ۳۵۵۱۱۷۵ 200 10۵ 160 بربا 0 مان بش۸ ۶ ۷/۵۵۳ 0۲ ۲۵۵ ۱
[[ 1۳۵۱۳۱67۵۵ ۸۵11۵ ۳۵۲7۵۵
1۱۳
( : : : ۳۵۵۳۲۱۵ 1۳۳2۵100 ۶ 10۳۵226 ۳۵1۵1۵, 160 16۵[ 200 6
50۵۵0 ۷۷۵1000 1 ۱
۸1131۲ 1
-------- صفحهٔ بعد --------
ی
40 ۱۷1۵282061 ,13 :۱/120۵ 612066 ۷/۵102 1۳260 اه مها" معااناه جمناهمزاطانم 5لط]
٩130206 40 136 00161108 1۵ ۷۵۵1/۵6 ما۵ 1۵۶ 1۳۵۵۵۵۹۵ ٩ ها وامرده ۵ 1۵6۵0 وم کل عصصصها۲
۵ 6۵0 66 لجع کلط) مک ,0ع116ق۳م 2۳6 کعبافعز 1۳۵۳28061 200 8 0 قام ,1۹11100۵ باهعا ,51۳۳۵ 131۲
6 0 02360 1160عل 276 دعوم 200 00۹5ط1 ,فعام ۳۳1 56010۳ ۷۵60 هرز ماه جمنکتمعل بط #عک
[۲8102 200 0۷1۳۵۵۵۱ 1۳۵ ۵ عبل ۳۵۲ ام ۵ 1۵۵۳۵۵۲ کل 1 کین ۷۵۳۵ هه کاها ۲۵۵
61۰ 1۳36 01۲ ۳۵0۹0111۷ ۳۵ 0۵ [[۳۵ فدمنعه ع عمط معاعل عامها ناه 200 کصمنا نوم
-------- صفحهٔ بعد --------
1۹12۳16 1۹۵۵۱۶ 0 8
۱۷122020۳ 20۵8 ۳12۳۶ 8
٩۲1۳21601 7 ۲۷۱۵
127۰ :۹12521 ع6ع۷1012ی)
8 لا[ 2 ۷12۳200161
۷0. 5
011106 01۲ 160۷۷ 1۵۳ 16011621 40 ۱11۹۲۹ 0۴ 8
11۳8۹۳۵ 160۷1016۲ 5
۳ با۵ع ۵1 1663162, 8
٩00۵| 200 ۳۷1۳۵1۳۵1 ۲۵[ 51300412705
۷/۵167 200 ۷۷2516 17
6 800 [ 166316۵ 01 6 027ع1
5
3۳ ۱۳۳/۵
2015
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
با عنوان «راهنمای برنامهریزی» مدیریت و
فاضلاب بهمنظور استفاده مجدد» به منظور
تعیین اصول تعرفههای پسابهای تصفیه شده
تدوین گردیده است. با توجه به این که در
تهیه این راهنما ملاحظات متعددی از قبیل
محدودیتهای قانونی و سازمانی, ملاحظات
برنامهریزی و مدیریت. استانداردهای مختلف
استفاده از پساب و همچنین الگوریتمهای
مناسب برای محاسبه نرخ تعرفه ارائه گردیده
است. لذا این راهنما میتواند مورد استفاده
تصمیمگیران در این بخش قرار گیرد.
در این ضابطه اصول, روشها و مراحل
تعیین تعرفه با حفظ مبانی اقتصادی و توجه به
تجربیات سایر کشورها ارائه شده است. این
نکته شایان ذکر است که اتخاذ برخی
تصمیمهای کارشناسی در طی مراحل برآورد و
با توجه به شرایط دادهها و ویژگیهای منطقه
همجنان به عهده کارشناس خواهد بود.
1253193119891992199319941995199620212149215121592160216521682175223522372251229823042307230923122319232623282330234323462351235323912443246324912502250725222523252425252530253125352538254225442545254625572558256025612563256425652566256725682569257125752576259826132615261626202621262226232624262526262627262826292630263126322634265926602661266226632665266626672668266926712682268326852686268727022706270727102712272027212725272727282729273027662841284228432844284528462847284828492850285128522853285428552856285728582859286028622863286428652866286828692870287128722873287428752877287828792880288128822883288428852886288728882889289028912892289328942895289628972898289929002901290229032904290529062907290829092910291129122913291429152916291729182919292029212922292329242925292629272928292929302931293229332934293529362937293829392940294129422943294429452946294729482949295029512953295429552956295729582959296029612962296329642965296629672968296929702971297229732974297529762983298429852986299430093010303230563082308430893090313631373138313931403142314731513152316131733177320132133237324232463248325132543255325632573284329933163318331933203323333733413348335233553356335733723373337433783384339433973398340334263428342934523453345434553456345734663467346834823483348434853486348834893490349634983500350535213524352535283530353135533554356335643566357136183619362036213622362436253626362736283630363236353636363836393640364336443646364736563658366336643681368237193725373037313732373337343743374437463748377337873793379938153821383438383843386438653866386738683872388038813882388338843885388638873888389038913892389338943896389738983899390039013902390439053906390739083909391239163917391839193922392339253926392939313932393339343935393739383940394239443945394739493953395539563959396139633964396539663967396839703971397239743975397639783980398739933994401240154017401940224023402440254026402783168317833983418368836984028407842784498452845384748582858485858594861086248638863986438644955695699570957695779578958095819582958396029605963796399640964196469647964896539698970097019719973297409759976497659780979797999809982998349933993599409948996199639982998399879988999099959997999899991000010004100071000810010100241004010048100571006010069101261014810152101581017910180101931019610197102071021310223102251022810243102471025510261102671028810292103051030610329103361033810341103421039910410104141044410446104481045010459104601046210465104921049310501105101052910565105671058210586105881058910591105951059710598106121061810620106241062510628106331063410638106391064010644106451064610648106491065510656106571066110673106761069010692107091071010711107131071510717107181071910720107211074610755107561076010762107701077510778107791079010793107981079910800108041081110812108161081710818108191082010821108271083210844108451084610849108511086510872108751089610908109121093510936109541095810959109701097110972109731097410975109761098210985109871099010992109931099410997109981099911003110081100911010110111101311021110271103111035110391104211043110451104611047110491105111052110531105711060110611106211063110641106511067110681107411075110771107911081110851108611087110881108911090110911109311095110961109711099111001110211105111061110711108111091111111112111161111711120111221112411125111261113111132111331113411136111381113911140111481114911150111511115211153111541115711159111601116111162111631116811170111731117711178111791118311190112091121111212112131121411218112221123111232112331123411236112381124611248112491125411256112571125811263112641126511267112681126911270112711127311276112781128111285112891129211293112951129611300113011130511307113091131311314113151131711318113201132211332113331133411335113361133911341113431134411345113461134711352113551135611357113591136011363113661136711370113771137811379113811142211431114331143411436114391144011441114421145311455114571146411465114661146811469114761147911484114851148911496114981149911500115011150311508115121151711523115241152811533115341154011541115431154411553115541155711566115681156911570115771157911582115861158911590115941159711600116031160411609116251163011635116401164111651116551165711660116621166711668116781168311684116851168611687116881168911690116911169311694116951169611697116981169911700117011170211703117041170511706117071170811709117101171711720117221173911755117651176611767117741177711778118181181911824118251182611832118411184311844118461185711858118591186011861118651187611877118811189111895118961189711898119171191911920119211192411927119291193311934119391195211953119631196411972119741197511977119781198011983119851198711995119961199912003120041200512007120081202412035120381204012041120431204612050120571206212064120671207812106121081211012111121121211312114121151211612117121181211912120121211212212123121241212512126121271212812129121301213112132121341213512136121371213812139121401214112142121541215512164121651216812170121731217412182121891219412195122161221712218122201222312224122261224212243122601226112264122651226612267122681226912270122721227612279122911229212296123111232012323123301233112333123371233912342123431234712368123691237012373"با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد"!"با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمند""با صلوات بر محمد وآل محمد"*"با صلوات برمحمد و آل محمد""تامین کالا و تجهیزات. ساختمان"رک اسلا یا راب"یا صلوات بر محمد و آل محمد"#صیه هایی در مدیریت منایع آبهای زیرزمینی| موضوع مصوبه: مقررأت تامین برق مراکز استخراج رمزارزها« بخشنامه به کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری »«اصلاحیه سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحتات«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد؛«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات پر محمد و ال محمد:«فهرست مصادیق خدمات بیمه های زندگی و درمان»آئین نامه تشکیلات و طبقه بندی مشاغل دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درآئین نامه جامع مدیریت دانشگاهها و مْسسات آموزش عالی,آب تصفیه شده برای صنایعآبیننامه طراحی لرزهای تاسیسات و سازههای صنعت نفت (نشر یه شماره ۰۳۸)آبیننامه طرح هندسی تقاطعهاآبیننامه طرح پاهای راه و راه آهن در برابر زلزلهآح را رجا مر و رمع کی ماو رهم وی رال مورآسیبشناسی و ارزیابی وضع موجودآسیبهای وارد بر اتصالات بتنی به شرح زیر طبقهبندی میشود:آشنایی با سازمان ملی استاندارد ابرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ابرانآصو با مرت وزبرانآصو با مرت وزهرانآماده سازی لجن حاصل از تصفیه فاضلابآن برای ادامه مطالعات و انجام طراحی تفصیلی انجام میشود. هرگاه مشاور نظری در مورد تکمیل, بآنها در پیشرفت جوامع » تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتنابناپذ یر ساخته است . نظر به وسعآوقاء زایه زروانه اشتخال به کار تاردافیآیین نامه اجرای بند ۵ ماده ۱۳ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۶/۰۵)آیین نامه اجرایی ماده ۱۹۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی اآیین نامه اجرایی ماده (۷) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۳/۱۷)آیین نامه اجرایی موضوع ماده59آیین نامه اجرایی موضوع ماده219آیین نامه اجرایی موضوع ماده 79 قانون تامینآیین نامه استخدامی سازمان بیمه های احتماعی مصوب 13/12/1348 (قانون سازمان بیمه هایآیین نامه جدید استخدامی سازمان مصوب 28/12/1386آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه های علوم پزشکی و خدماتآییننامه اجرانی ماده 46 آییننامه استخدامی سازمانآییننامه اجرایی بند ۷ ماده واحده قانون تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر ٍآییننامه طرح هندسی راههای ایرانآییین نامیه اجرایی میمیور مامییات ارزد امیواا و ارایی هیاک انتتیاا یاوتیه بیه شیریتا قانون اصلاح ماده (۵) قانون بیمههای اجتماعی کار گران ساختمانیاا اک هس۲۱ اوه هک مش ازاب بر فسات فهاج ۳ هی اتعقتضصااصیابالغ ارزش معامالتی امالال منالاط22ابعاد فلانج ها در اتصالات خطوط لوله برایابلاغ 71 جبران بار مالی ناشی از کرونا _ ابلاغ اولابلاغ شیوه نامه اصلاحی موضوع بند (1-3) ماده (3) اصلاحی آیین نامه اجرایی تبصره (2) مادهابلاغ صورتجلسه شورای عالی مالیاتی درخصوص مرور زمان مالیاتی جرایم موضوع ماده 169ات ی ارم ریم را ان نز او مراتاق دارو و کار تمیز (در مراکز سطح ۲-در مراکز سطح ۳ به صورت مجزا در منطقه مراقبت متوسط و ماثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶اجتماعی و زیست محیطی (۶۱)اجتماعی» ارزش گذاری و توجیهاجراغ اعلان به هوابیما - اضافه بها برای طول بیش از ۵۰ متراجرای کامل مقررات نظام درآمداح نا و اس اد سسکا دج بدااحتراها با توجه به بررسیهای به عمل آمده وضرورت بازنگری مدارک و شرایط تاسیس موسساتاحداث ساختمان استاندار بهااحمدی, محمد رضا. ۱۲۳۷۶. هرس سازگار با طبیعت درختان. موسسه علمی- فرهنگی «نص».اختیارات هیأت امناء در تصویب بودجه تفصیلی دانشگاههااخیر|۱" مشاهده میگردد که واحدهای حساب انفرادی و نامنویسی بدون رعایت مفاداد وم سور ی اسا یا رایادامه بیمه به تور اختیاری با بیمه اجباری ..ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب اوادحع اه شاب که یه هل مهادعمای بمردینهاری و کنهاری ازادور فننام فنی سازمان رادداری و حدل و نثل جاددایادچار ۱ را تون ۳۹اذرلسو لیر در یویر ال زرف رام ْار از اداره کل هما هنگی نی و عمرانی مناطق و سازما نها تاش 2 یی وش ویار موضوع: ایجاد تسهیلات برای کارفرمایان ,ارت بس مت در لاورارت مت را ناورارتباط با فصل مالیات بر درآمد حقوقارزش افزوده مصوب 0 اعمال معافیت مالیاتی در خصوص مواد خوراکی بند (الف) ماده یاد شده» منوط بارزش مطبوعیت زیست محیطی (مثل چشمانداز) در قیمت داراییها منعکس میشود. این روش بر پایه ایارسال قانون تفسیر ماده18) قانون مالیات های مستقیمارهانن مرا و نوی ورارو وافا ی کی ام وتو مس اس و ایاز ۹ / رات . ایا رای ایا را ییا ریاس ساسا یت کشا اسآ کیرش ایساز 9 دای ول صنایماز ۲۹ رد زنط و اوعد کار سر ان سل ووداز آنجا که زمینهاز تأسیسات نمک زدایی ( آب شیرین کن)از تصغضه خانه آب / فاضلاباز تصفیه خانه های آب / فاضلاباز دیدش کگ مات ار ات در نی یاز لحاظ اداراز ورقهای فلزی در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده است.از وهای مایماس ا! ایکا سر ات را ارتاست. از محدودیتهای مندرج در ماده (۱) این قانون مستثنی میباشند و کلیه امتیازات مندرج دراست. برای اءعرا ابلاغ می گردد. ۰استاندارد ۱۹۲۸۱ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)استانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای خود کفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای پیشرفت و ترقی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهایاستانداردها از پایههای صنعت میباشند و در جهت نیل به خودکفانی در هر صنعت باید به تهیه استاستانداردها از پایههای صنعت هستند. برای خودکفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستفاده از برق نرمال دراستفاده از پسابهای شهری برای مصارفاسر ریاد راوس از ره راررهداسناد همسان بیمان تعمیرات اساسی دراشت. درمان و آموزش پزشکاشل رودخانه با استفاده از روشاصالحیه آیین نامه اجرایی موضوع تبصره5اصالحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده39) قانون احکام دائمیی ررنامیهاصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانونی تشکیل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (۱۳۶۶/۱۱/۲۸)اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (۸) قانون تشکیل وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۱/۰۷/۲۳)اصلاح و الحاق یک بند (بهعنوان بند ۷۲) بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمهای مقاطعه کاراناصلیترین شیوهٌ جابه جایی درونشهری و مناسبترین شیوه برای سفرهای کوتاه و متوسطاصمفی ودرآس دیوان عدالت اذاری مورکاصو رب با مرت وزراناصول و تحلیل سیاستهای مدیریت آباصول و مبانی برنامه ریزی بخش آباضافه بها به ردیف های بتن پاشی در تونل هرگاه فاصله از تهیه بتن و بتن پاشی جداره تونل با بتاطالعات پولی و مالی واصله از جمله تراکنش های بانکی، با توجه به آرای متعدد صادره از سوی شعباعتراض به رأی کمیسیون پزشکی بدویاعلام ارزش انواع ماشین آلات راهسازی و کشاورزی (اعم از تولید داخل یا وارداتی)افراد موضوع این تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگیرند یا همسر دوم آناناقلا را رمارد زدال موی الا یاران شماره: رش هد داالا تسد را همست یتالحاق سه بند به فصل هفتم بخشنامه تنفیح و تلخیص بازنشستگی با موضوعات اشتغال بکارمحدد و اعادالحاق یک تبصره به بند " الف " ماده (۳) آیین نامه اجرایی بند ۵۲" ماده (۱۳) قانون بیمه همگانالزامات اساسی (اصول ایمنی و عملگرد) وسایل پزشکیالف - به منظور زمینهسازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد. دانشمدارء خلاق والف) فضای اداری و کارکنان شامل اتاق های زیر است :الف- طول مورد نیاز برای سرریزاللهم صل علی محمد و آل محمداللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهمالینه مدنی استکه رابطه نعمیمیافنه 148011 که از عدد پایداری استفاده میکند [رابطه /۲۰-۵)) بام آییننامه ادامه بیمه به طور اختیاری موضوع تبصره مادهام سای مور ی اسلایا را پیوستاماالی ساان ااری و ایوراماده سازی و تمیزکاری سداوح کاریامر وزه نقش و اهمیت ضوابط معبارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مامروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامن داریا یام و لووی ور وت نداردامور نظام فنی معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تامکان اتصال قطعات پوسته به یکدیگر و نیز جوشنها فراهم باشد. وزن یک قطعه پوسته فلزی حدود ۱۳۰امکانات خدماتی(باجه. رختکن. سایهبان و...) در حریم ساحل نباید دید به دریا را مختل نماید.ان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان یه زوا استقال به تاو توذافیاند / نویه و برآینده ار ارم صرح زد اماندازه گیری جریان نشتی زمین و جریان دراندها باید طوری انتخاب و طراحی شوند که حداقل برای ۲۰ سال شبکه را حفاظت نمایند و پس از گذشتانفورماتیکی پیمانکاران، مشاوران و شرکتهای ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهاه و ام ماه مه تمهاوفقاء ده زروافه اشتخال به کار کاردانیاپ ۱۱اه تا دار هک هااک هم با شورای عالی رفاه و تامیناجتماعی)اکتشاف متایج هشبدر 9 کر پنی در صتنیت ذمشتاگر ما بتوانیم تولید داخلی را رونق ببخشیم مساله تورم حل خواهد شد.(مقام معظم رهبرری)اگرمه را هه ۷ زرهاگرمه را هه ۷ زرهای تاسیسات و سازه های صنعت نفت )نشریه شمارهای فرم درخواست احتساب مدت خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه :ایران. ریاست جمهوری. معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی. دفتر نظام فنی اجراییایعاد بیرونرفتگی ایستگاه برای راههای شریاتی درجه ۲ به شرح زیر تعیین میشود: :.ایمنی در برپا کردن اسکلت فلزیاین حالتها در ارتباط با ظرفیت باربری حداکثر ساختمان تعریف شده که گذر از آنها باعثاین دستورالعمل در اجرای ماده۲۲ قانون پیشفروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹ و بند «د» ماده (۱)این دستورالعمل در راستای یکسانسازی و ایجاد وحدت رویه در تدوین لایحه تأخیرات پیمانهاء کاهاین سند از تاریخ تصویب معتبر و از تاریخ ابلاغ لازمالاجرا است.این صفحه توسط کمیته تحقیقات و توسعه فناوری نیروگاه تکمیل میشود.این فصل از آییناین مدرک تحت کنترل مدیریت طرح و برنامه و بودجه قرار دارد و در هنگام به کارگیری این مستند.این نامه دبیرخانه ار زیابی فناوری سلامت درمورد تجییزات بپزشگیاین نوع نرده که نمونهٌ آن رادر شکل ٩ میبینید. از پروفیل فوطی شکل ساخته میشود.این نوع کلاس کارایی برای مجموعه مولدی کاربرد دارد که در تجهیزات متصل, تقاضاهای شدیدی در موب) گسترش عدالت اجتماعی با:با : سازه بردازی ایرانبا استفاده از شناسایی ارگانهای ذیمدخل دولتی و غیر دولتی (بخشهای ۱-۱-۲-۸و ۲-۱-۲-۸ استانداربا استناد به مادهبا بسچرب لمعلاروتسد 9 بابا توجه به اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و فراخوان اجرای این قانونبا توجه به استقبال مودیان محترم مالیاتی از افزایش میزان تسهیلات بخشودگی جرایم در نظر گرفتهبا توجه به اطالعات واصله، برخی از دستگاهبا توجه به اینکه رعایت قوانین و مقررات توسط سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمانبا توجه به بررسی های به عمل آمده و اطالعات دریافتی از سااماههبا توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگیبا توجه به مصوبه اخیر مراجع قانونی، واردات طال، پالتین و نقره بههبا توجه به مفاد بندد2با توجه به موضوعات مطروحه توسط مودیان محترم مالیاتی در زمان برپایی میز خدمت، در بررسی هاابا توجه به نقش صنعت آب و برق به عنوان یک صنعت زیربنایی در توسعه کشور و اهمیت عنصربا درخواست مرکز دانشگاهی وموجود بودن کالای ارز حمایتی از فرم حواله به شماره 1۳-۳0-09 استفابا درنظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران تهیه استاندبا روش پبزومتریبا زان احرای وست:با سای مورک اسیاران 9با سلام و دعای خبربا صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمدهبا عنابت به أن خ که معطابق بند (ت) ماده (۶) آپینن امه اجرابی موضوع ماده (۹۵) اصادحی فانونبا عنایت به اینکه آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بلافاصله پس از صدور در سامانه های سازمانبا عنایت به بخشنامه شماره39با عنایت به تعطیلی روز شنبه موورخ20با عنایت به سوالات و ابهامات مطروحه در خصوص اجرای مقررات تبصره (3( ماده )17( قانون مالیاتبا عنایت به مت و تلاش بحدانه کلیه عوامل دست اندر کار » مقدمات و پیش نیازهای لازم جهت ارائهبا عنایت به مجوز مراجع قانونی» مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و پرداخت مالیات مبا عنایت به مفاد ماده1با عنایت به مفاد ماده237) قانون مالیاتبا عنایت به مفاد ماده (4) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان» «با قطعات اتصالی و متعلقات آنها برای خطوط آبرسانی تحت فشاربا محوربت ماشینهای دواربا معاونت محترم نیروی انسانئی ستاد کل نیروهای مسلح , احتساب مدت حضور داوطلیانه دربا موضوع ارسال فهرست برخی از مودیان صاحبانبا نام و یاد خداباران اداری واعرای لور بت داردباز کردت, تحلیه. نرمیم و بستن مش هاباس تک و رک را ۱۳۹۹۰بانک اطلاعاتی موجود در انجمن شرکتهای برق کانادا که با استفاده از دادههای واحدهای تولیدیباه تصاویر سرپرسات محتارک ووارت اماور اقتصااد و دارایاا و وویار محتارک داد،ساتر رسایده اساببلا تناکک هیک و یلاکشا اجه فمرهاد هام اداوزئلنیبتن خودتراکم بتنی است که تحت وزن خود جاری شده و بدون نیاز به هرگونه تراکم خارجی به طور کامبتنی که در پانلهای پیشساخته به کار میرود باید حداقل دارای مقاومت ۲۸ روزهای معادل ۱/۳۵بخش اول: قانون تأمین اجتماعی و آییننامههای آن (۳۲- آییننامهها) ۹ ۲۰۱بخش شیمیدرمانی بهصورت یک بخش مستقل بیمارستانی استبخش چهارم: قانون برنامه پنجم توسعه؛ فصل سوم 2 ۴۰۱بخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاه های اجرابیمهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاوربخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی؛ مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجراییء مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۰ 1بخشنامه به دسنگههای اجرایی, میندسان فشاور و بیممگارانبخشنامه به مراجع قضایی سراسر کشوربخشنامه به کارفر مایان. تامین کنندگان و بذ برندکا,.بخشنامه به کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) فانون مدیریت خدمات کشوریبخغش چهارم مجموعه مقررات ارزی و در راستای اهرای ماده یک قانون برنامهبدین وسیله فهرست انواع گوشت و فرآورده های گوشتی موضوع جزء (4-5) بند (الف) ماده (9) قانون مبدینوسیله اعلام میدارد بند. ۱-۱۷-۲ مندرج در پیوست ۱ (دستورالعمل تجهیز بر چیدن کارگاه)بر آورد اعتببر اساس تحلیل با مقاطع ترکخوردهبر رز اسارمر, ایرارهبر زرز اساریر ایرانبر زرز اسانیر ایراربر فامه ریزی و محئالحعات بریثهسازیبر ژوهشکده مطالعات فناوریبراساس ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچهبرای بررسیای اقتصادیبرای دوره طراحی ۲۰ ساله ۲ دوره طراحی ۴۰ سالهبرای زدگشدای زیرژزمنبشیبرای کارهای دجتدسی رودخانهبرحسب سرعت طرح این راهپاء در تجدول ۹ تعیین شده است. این حداکثر برای تقاطعپایبررسی اندازه سازگاری پروژه ها بابررسی و تحلیل نتایج آزمونهای آتش و آتش سوزیهای واقعی, مبنایی را برای برآورد چهار نرخ رشدبررسی وضعیت کلرزنی اب مشروب در کشوربرنامه ار تقای سلامت و کاهش آلاینده های محصولات مهمبرنامه ارایه خدمات رفاهی به دانشجویانبرنامهریزی درست (اقتصادی)» مال اندک را افزایش میدهد وبرنامهریزی شده باشد معقول و منطقی نیست زیرا تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت بوده و دائماًبستهبندی» دارای دو درب در طرفین با دستگیره ازبسمهتعالی فرماندهی کل قوا بربقل به دعس و کگازبقل یه بت و داربلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شکهبمهرهبرداری اولیه از واحدهای نیروگاههایبند (د) تبصره (19) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشورء برای اجرا ارسال می گردد.به : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محخترم نیروبه : وزیر محترم نیروبه استناد بند ۵-۱-۳-۴ از ضوابط مدیریت امور بیمهای وزارت نیرو منضم به بخشنامه شماره ۵۴۹۹۶/به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شمارهبه اطلاع میرساند:به تعداد کافی و با رنگهای غیر محرک جهتبه شرح زیر تصویب کرد:به شماره ۳۲۳به مناسبت فرا رسیدن دهه مبارک فجر و تکریم مودیان محترم مالیاتی» با رعایت مقررات ماده 191 قبه منظور ارتقای سالمت اداری در کلیه فرایندها و فعالیت ها بوویهه ف ،راینودهای مربووب بوه رربه منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور قدردانی از خدمات کارکنان شاغل در شرکتهای وابسته (غیردولتی) و در اجرایبه منظور کمک به صنعت. تولید. رونق کسب و کار تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و مساعدت با کارفربه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیین نامه اجرایی ماده )4( قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق. موضوع تصویب نبه پیوست تصویر آیین نامه حمایت از تولید. دانشبنیان و اشتغال آفرین در حوزه اقتصاد و اصلاحیبه پیوست تصویر آییننامه حمایت از نخبگان ایرانی موضوع تصویب نامه شماره 235461/ت 60421ه موربه پیوست تصویر اصالحیه بند3به پیوست تصویر اصالحیه های بند3) ضوابط اجرایی موض وع ماده172به پیوست تصویر اصلاحیه بند (3) ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 قانون مالیات های مستقیم که به ابه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویب نامه شمماره139211/ت58962به پیوست تصویر نامه شماره73403به پیوست شیوهنامه "" تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی ""مصوب کمیسیون انتشاربه پیوست شیوهنامه "شیوهنامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست شیوهنامه "شیوهنامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست صور تجلسه شماره 201-9 مورحخ 120 شورای عالی مالیاتی در خصوص «ابهامات در نحوهبه پیوست، تصویر تصویببه پیوسه هررسه وهاهدفاآ ههروورآ مهوهد م هدمو به به موهه مامه شهماره352673به کلیه شر کتهای آب منطقهای. توسعه منابع آب و نیروی ایرات توسمه آپ و خاک میرستانبه: شهرداران محتن رم مناطق ۳۲ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانهبه: مدیراآن مخت ر مکل سنادیبه: مشاوران محت رم شهردا رتهرانبه: مشاوران محن رم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونین محترمبه: معاونین محتوم شهردار نهرانبه: معاونین محن رم شهردار نهرانبه: مماو تین مخظرم وزارت نتبهتر است فاصله حدود ۲ متر بین منبع نور و دوربین در نظر گرفته شود. چون حشرات در مناطق خاصیبپشریر ۵ هر خانال هاق روبالبیر و دستورا لعملها ی ها درهدرا رتباط با مدا رک لزم جهت صدور دفترچهبیس نامه طراحی و اجرای معابر درونبیمه شدگان / مستمری بگیران و افراد تحت تکلفل آنانت- تاثیر امتداد و شیب ناییوستگی بر تونلسازی (شیبها. شیب ظاهری در امتداد محور تونل میباشندتاج ما کل دا ی ما در مکی یامد واگ استاریخ ارسال پرونده تأخیرات و درخواست تشکیل اولین جلسه کارگروه تاخیرات :تاریخ جلسه شماره پیمان موضوع پیمانتارییچه مدلمهای کاهیدگی و معیارهاییتاسیسات ففتی میاذین ففتی غرب ککارون در برابر سیلابتاسیسات و سازههای صنمت نفتتاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوعتال «مقررات زدایی و وحدت رویه»تبصره ۱- پزشکان روانپزشک و فوق تخصص در صورتی میتواند از تعرفههای مذکور استفادهتبصره ۱- کلیه اختیارات و وظایف قانونی وزارت جهاد سازندگی (سازمان دامپزشکی کشور) و وزارت کشتبصره ۲ ماده ۳۵ آیین نامه اداری استخدامی کار کنان غیر هیات علمی دانشگاهتبصره (2) ماده (119) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعهتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱تجح رام و یس ره کهتجدید نظر اولتحریک انتخاب و اعلام گردد. این ترانسفورماتور باید قابلیت تحمل شرایط جریان نامی تحریک و ولتتحلیلیهای اقتصادی طرحهای آب در سطح ملیتخر به فمارد ۷۸۱ معالونمت مبنهسی,» جزژوهشی و فناوریتدوین و9 ارائه سیاستهاءتعیین خط مشیها 9 نیز برنامهریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نتر کیب با ر گذاری نیروها برسازه هایتشر به شما ۱۶۰تشرید شندارد زارد معاونمت همبشدسی» وژوهش و خناوریتصشهخانههای در دست ساخت و در حال بیرهبرداری)تصن ید به اس 1 مبدفیتصو بری از وضعیت کنونی شرکتهای بهره برداریتصویب نامه در خصوص تعیین تکلیف اراضی مازاد بر نیاز دانشگاههاتصویب نامه شورای عائی اجرای سیاستهای یتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتعاون ،کار و رافه اجتماعیتعرفه قیمت مطالعات شناسایی تأسیسات و عوارض زیر سطحی بهتعیین عمق مورد نیاز در ارزیابی پتانسیل روانگراییتمدید مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی واحد های حقیقی و حقوقیتمدید مهلتت اتتتراب بته اوراا مالیتاتی و راأ یتیت تاأ اختتف مالیتاتی کته انیضتاأ مهلتت ن دتمدیود ملتوا ترتورته بوه تورتل ماییواتر و رتته وهست کاس را را هکتهیه و تنظیم: دفتر قوانین و مقررات معاونت حقوقی وامور مجلس سازمان تاأمین اجتماعیتهیه کننده: سازمان طرح تهیهٌ آییننامهتوجه : این فرم به عنوان نمونه بارگذاری شده است. پژوهشگران باید برای اخذ فرمتوجه اصلی طراح تاسیسات مکانیکی باید به فضاهای حساس بخش (اتاق های عمل, فضای ریکاوری, فضایتوزیح آن در مدعازن سد4 ۱۵جات اس اک اما سا مار با و انجدول ۱-۳- انواع ترکیبات عایقی به همراه علائم اختصاریجدول ۷-۷- ضریب معادل وسیله نقلیه سبک برای وسایل نقلیه تفریحی در سربالاییجدول ۱۴-۱۵- بر آورد هزینه استهلاک خودروی شخصی به ازای یک خودرو -کیلومترجدول شماره ۳- در آمدجزء (1) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبجمهوری اسلا میابران تاریخ:جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۴۴۳۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۲۸۱۳/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۱/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۸/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰جناب آثای دکنر رحمانی فضلی-وزبر محترم گشورجناب آفای ممندسا بر مدیر غامل محترم شرکت ملی حشاری ابرانجناب آقلی مهری مدیرعامل محترم بانگ صنعت و معدنجناجه حسب شرایط و ویژگی های پیمان. گزارش واصله از کارگروه رسیدگی بهجهت دستهبندی سطح تمیزی هوا براساس ترکیب شیمیایی آن ۱ باید به استاندارد 14644-8 150 ارجاعحجم سنگدانهی بیشتر.ء ضمن حفظ خصوصیات بتن خودتراکم تازه» استفاده نمود. با این وجود در اغلحد آستانه به کار گرفته شده برای استخراج پوشش گیاهی. ۰/۸ میباشد.حداقل دو چراغ راهنماء از فاصلههایی که در جدول ۸ تعیین شده» باید در داخل مخروط دیذحدول ۳-۴- لیست توابع مختص ردههای بهرهوری انرژی در اتوماسیون ساختمان (ادامه)حذف واژه "خوک" از ردیف (2-1) فهرست پیوست بخشنامه های شماره 31091 مورخحسب مصوبه مراجع اعانون واردات طع،، پ،تعیو و نهعرهحسب مصوبه مراجع قانونی، احکام ذیل جهت اطالع و اقدام مقتضی ابالغ میحضشیش هر آهشحقوقی ارتباط تنگاتننگ داشته و قوانین و راهکارهای آییننامههای اجرایی یکی از ابزارهای اعماحمایت مالی از هستههای دوره پیشرشدحور" موضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص جامعه اس رلحوزه ... موضوع: نحوه اجرای آئین نامه بیمه اختیاری مصوب بخشنامه شماره ۶۵۱حوزه تلخیص دستور العملها و ضوابط نحوه رسید گی به ادعای افرادحوزه ستادی وزارت نیرو و شرکتهای تابعه (دولتی) مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به شرححوزه فنی و درآمد موضوع: تمدید کسر حق بیمه تگمیلیحوزه مشترک معاونتهای حقوقفی» مجلس و آمور بینالمئل و بیمهایحوزه معاونت بیمه ای و درمانحوزه معاونت فنی و موضوع: ارسال پیام گوتاه به مستمری بگیرانحوزه موضوع: بازنشستگی مشمولینحوزه موضوع: دستورالدمل اجرائی بخشودگی 1 دستور اداریحوزه: بیمه آی و درمانحوزه: بیمه ای و درمانحوزه: درمان و بیمه ایحوزه: مشترک حقوقی و معاونت بیمه ایحوزه: مشترک درمان و بیمه ایحوزه: معاونت بیمه ای و معاونت برنامه ریزی» مالی و پشتیبانیحوطاسوت ار موضوع: ضوابتط اجرائیحیین قیمت تمام شده واحد آب زیرزمینی وخازن های موازی در پست های فشار قویخازن های موازی در پست های فشار قویخاکبای شور و ددیدی در آیرانخر رح کلعر یاهع وا له دح درخر روا او را امه اهخزانه دار محترم کل کشورخم که منطبق بر ضوابطخمهوری سا ین ایران تاریخ؛ ۹ رزخمینی ( ره ) که کمتر از ۵۰ سال سن داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص دیگری قرار نداشتهخود مالک مشمول یارانه .بافندگان فرش وضاغلان صنایع دستی شناسه دار و..) درقالبخوزه بخ موضوع: بیمه اعضاء انجمن صنفی بخشنامر انخی و ار تال ,کار وراه احّی پوت دارد- پایداری در برابر عوامل جویدار تبرت در لا رندار تبرت درل دردارحهای آب 9 کاضصلاب در در حله تقصیلیداز وسانی به صنایمدتم رالحدل اجرایی خدمات بر هدب رداریدختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوتددماید دراحی سارهدهای اتحال ودر ااهرا مرهرراتدر اجراء اصل یکصلد و بیست و سوم (۱۳۳) قانون اساسی جمهوری اسلامیایراندر اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون موافقتنامهدر اجرای بند (ب) ماده (۲۸) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگیدر اجرای بند «۱» هزارو دهمین جلسه هبأت مدیره مورخ ۸۶/۷/۲۳ مقرر گردید تا اعحضاء شرکت تعاونیدر اجرای ماده «۴» قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب ۱۳۹۴ و به موجب ابلاغیه شمارهدر اجرای مفاد تبصره (11) ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با عنایت به مفاد قانون اصدر اجرای مقررات تبصره (1) ماده (123) اصلاحی قانون ثبت (موضوع ماده 10 قانون الحاقدر ارتباط با رسیدگی هاا و بررسای هاان ان ااه شادهدر این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:در این بخش برآوردی از توانایی و قابلیت ایجاد خوردگی داخلی انجام خواهد شد. خوردگی داخلی. کادر این بخش فرض میشود که ۶۵ درصد از مسافرین ساعت اوج در ۳۰ دقیقه اوج به بازرسی گمرک وارد مدر این دستگاه تشعشعات خورشید از طریق یک کره شیشهای شفاف که بر روی پایهای متصل است با متمدر این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مربوط به سیستمهای مقاوم در برابر بادر این فصل مشخصات فنی عمومی و اجرایی سیستمهای صوتی و کاربرد آنها در طراحی و اجرای پروژهدر بسیاری موارد. جمع کننده جدید در امتداد خط یک تیر یا شاهتیر قرار میگیرد. معمولاً این مدر تصفبه خانههای فاضلاب و بردازش آندر جهت گردش کاری مناسبء نحوه وارد شدن به اتاق احیا و خارج شدن از آن به دو روش امکانپذیردر دی خدمات محالحاتشدر راستای اجرای سیاستهای کلی نظام اداری مصوب ۱۳۸۹ و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مبارزدر راستای بهینهسازی و بهبود مستمر فرآیندهای اجرائی, از تاریخ صدور این دستور اداری. تغییرادر راستای تنقٌیح, تجمیع و تلخیص بخشنامه ها و دستورهای آداری. شفاف سازی مقررات. تسهبل در اردر راستای تنقیح» تجمیم وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای آداری» شفاف سازی مقررات. تسهیل دردر راستای تکریم مودیان محترم مالیاتی میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده22در رال نادٌذاری و حشاریدر رت خمان درحاه فنادایی رایدر رست خددات دتاالحاتدر رست مرس( رل رسدر رسی بتانسیل لنذزش دردر صنایع مرتبط بادر صورت استفاده از تابلوی ایزوله کلیه کلیدهای خطوط خروجی آن از نوع دو پل انتخاب شوند.در صورت لزوم می توان برای عبور این جریان هواء ازکانال |[ اشکل در داخل سقف کاذب بادر صورت نیازدر صورت پیشبینی این واحد. در نظر گرفتن هراسهی این فضاهادر صورتی که قفل نمودن درپوشهای سیستم لوله ایستاده خشک مورد نظر باشد. این کار منوط به تأییدر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعیدر صورتیکه طول راهروی مستقیمی از ۲۲ متر بیشتر باشد.ء بهتر است با ایجاد تغییراتی شامل تغیدر قراردادهای صنعتنفتدر نامه ریژزی ازمایشیای رد ویدر وت و اس نقص در جوش (موجود)در ورد خدار زمین ذرزهدر وردعش کی ماش دم !النافتشدر پاسخ به استعالم های به عمل آمده بدینوسیله تصریح میدر پایین سپرء فشار مقاوم از راست بهچپ برابر است با :در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنهدر یرم سّدی...دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست « قانون موافقتنامسهدراجرای بند " ۴" یک هزار و پانصد وهفتادونهمین جلسههیات مدیره محترم سازمان» مصوب ۹۴/۱/۲۶ ددرادن ,یسو یا یا یاناسدرامد در موارد زیر اصلاح و جایگزین میگردد:درجهبندی بیمارستانها بر حسب امتیازات مکتسبه بیمارستانهای عمومیدرخصوص اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02درخواست. اعلام و بهره برداری از سوابق بیمه شدگان همچنین حذف مکاتبات دستی و تشکیلدرزهای باز: این درزها باید با فروکردن و سپس درآوردن نوار چوبی» صفحه فلزی یا سایر قطعات موردزمان ام و پوو سوردزمان بنادو و تشتیرا دردستمرالحم, فموئه بر داری |دسته رالحمل حذر و تجیزدستو رالعمل محاسه حریم حاه و ثناتدستور العمل نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی موضوع ماده (37) اصلاحیه آیین نامه اجراییدستورائدمل حفانلت از دارایی مشتریدستورالحمل حفاذلت و ایمنئی دردستورالع مل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل اجرایی شورای حفغ حقوق بیتالمال در آمور اراضی و منابع طبیعی کشوردستورالعمل بررسی ویژگیهای عمومی آندستورالعمل تعیین مناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکاریدستورالعمل ثبت کشتیها به صورت اجاره کاملدستورالعمل شستشو و گندزدایی شبکههای آپرسانیدستورالعمل صخور پروافه اشتغال به کار آموزشدستورالعمل ضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای آسفالت دردستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات ودستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارضص پرداختی سفارتخانه ها مأموریت های دیپلماتیک. پستدستورالعمل نحوه تکمیل و تنظیم اسناد همسان پیمانهای پژوهشی میدان /اکتشافی محور بالادستیدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی در موسسهدستگاه های اجرایی،مهندسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاه های اجرایی،مهنذسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاههای اجرایی, مشاورین و پیمانکاراندستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه بهدسذم رالحدل در هدر داری ودسهء رالعمل در هبرداری ودشریه هار رد مسااروندت مبنتسمی, رپژوهش و ضاورقدعاد را دبس رودخادهها 9 دخازن مرهادفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :دفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور مقررات ملّی ساختماندفتر توسعه مدیریت و تحول اداریدفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیدفتر مدیریت منابع فیزیکی و مجری طرح های عمرانیدفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مهندسی و معارهای فنیدفتر مهندسی و معیارهای فنندفتر مهندسی و معیارهای فنیدفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفترنظام فنی اجرایی معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فدقد یاه دفت و دارده از نظر طول تیرء قدرت |ده مه و همم ام هممدوابنا فعالیت شرکتهای ثالث ارائه دهنده خدمات پس از فروشدوب در ساماندمی رودشاده۵۵)دوخت به پشت (اتصال بار جانبیی)دومین جلسه مورخ ۸۷/۸/۱۴ هیات محترم مدیره " زفان خانه دار" با رعایت شرایط مقرر دربیمه صاحبادون پا ره آیین نامه شورای عالی تامین اجتماعی موضوع ماده 18دیافراگم باید از اتصال مناسب جهت انتقال بار به قاب فولادی مهاربندی شده یا قابهای فولادی بدیران کل محترم امور مالیاتیدیزل ژنراتورهای اضطراری دردیزل ژنراتورهای اضطراری دردین مقدس اسلام بعنوان مکتبی اجتماعی و انسان سازء اصل مشارکت و مسئولیت همگانی در پیشبرد اهدذکر این نکته ضروری است که استفاده از این منحنیها و تعریف فشار آب منفذی مورد استفاده در نمرآهنمای مشار کت مردمی در طرح های اب 9 خاکرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس منترم دانشگاه عاوم پزشگی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشوررئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمیرا خنمای واگذاری از نشعاب فاضااب بهرا سار وتمارت ارو ی حرات لا مات رو پنسا اشرا مت ۷وری «ست ۲9 صفحهرا معاونت امور فنیرا نام یا ی رد یرواف« ورک رس علواعمرا یا هارو راک نواعا ترازو یرات عاولی ,کار و راد ای وت وارورات مموری وه راراخنمای یننهبندی سبل و تتیین حد بسترراد اندازی و نحوه استفاده از نرم افزارهایرادنثمای کار برد ددلهای تجچربی و نذاریرادننمای بررسی پیشروی آبهای شور دررافتمای برّره برداری دبدرولیگی ازرال مو ریاس یارالی شماره: ۹۹/۲۱۷۰۸/۵۰۰رامئثمای را بار دل راسدحب رودخاده 15رامنمای بر. رد در داری وذن.داریرانئها ی کار برد اشنماد مرشددی درراه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراهراهخنمای باز رسی در دسدکهای بزرفراهعتمای بر داشت مصالح رودخادئهایراهنمای ار زیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازههای وابستهراهنمای ارزیابی و بهسازی لوزهای شریانهای حیاتی سامانه گازرسانیراهنمای انتخاب مشاور به روش بودجه ثابتراهنمای انتخاب مشاور به روش تعرفهراهنمای انتخاب مشاور به روش تک گزینهایراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیتراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیت و قیمتراهنمای انتخاب گباهان در فضای سبزراهنمای برنامهریزی و طراحی معماری بخش مراقبت ویژه جراحی قلب ۲516راهنمای جامع مطالعات طرح» بهرهبرداری و نگهداری سامانه پیشبینی و هشدار سیلراهنمای طرا حی» ساخت و نگهذاری کو رههاراهنمای فعالیتهای دارای ۵ درراهنمای فنی پایش وضعیت درراهنمای فنی پایش وضعیت در سیستمراهنمای مطالعات خیدروژ نو شیمیایی درراهنمای مطالعات ژئوفیزیک در آهای زیرزمینیراهنمای نمونهبرداری از آب زیرزمینیراهنمای نگهداری و تعمیرات تصفیه خانههای آبراهنمای کاربرد مدلهای ریاضی درراکب سهامی ابر یت اینراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکنمای دز ردق در سازههای ازرای عالی فنی شهرداریرباص تموری ب وست راربر ردیابی در کشوررتساان سازمانع اداری واسیرای لوررخنمودهایی در سیاستگذاری مدیریت آبرخواران به صورت همزمان انجام شده و کمردیف سواالت با توجه به شرایط و محدودیترس یا واتر را, نلااخا بسرارورسای موْسسات دولتی باگستره کشوری حداکثر(۳) پست در سقف پستهای مصوبرسد کید مد را ما مه یچ اصرضایت کارکنان قراردادی کارگاههای پیمانکاری» از تاریخ اجرای نصب اولین نگارش پائیزهرعایت ضوابط فاصله تکیهگاهها در کانالها مطابق با 5۸1۸۳1۸رفع ابهام از قسمت اخیر بند1رم این ۲۷۳ ما۹۵رم هر ام اما وا را رم مت تر مت ی کت ی رو تو اپ ارد تا ار تب تومن ۷رنگ خاک-رنگ زمینه خاک را با سامانه علائم مانسل (هیوء ولیو و کروما) مشخص نمائید. به عنوان مرنگینههای زرد شامل اکسید کرومء اکسید روی و اکسید کادمیومرنیس کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانره شطی کر چا شماره سا اسرو ارور نا از نره نا اد او ۹ هر ۶۸ موجرو و ریا سا اهاط داح باروش ساده شده مدل تحلیلی که اینجا توضیح داده می شود. عبارت است از مدل کردن قاب دال -ستونی,روش های اکتشاف در زمین های کارستیروش های جلو کیری از خوردکیروشای الکذریکی مقاومت ویژه و لر زهایرول بازکن همراه با دستگاهرک به را اره ۲۸۵رگا : ضریب زلزله جانبی اصلاح شدهریاس یاران ده ریا راریاست جمهوری بسمه تعالیریاست محترام تأمین اجتماعیریاست محترر جموروری بره سیوسرت«ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایران :ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران ِریاست محترم شعبهریز اقلام مشمول و غیر مشمول پیوست یازدهم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحقات آزئوشیزیک و نقش آن در مهندسی آبزئوفیزیک و نقش آن در ممهندسی آبزئوفیزیک و نقشس آن در ممهندسی آبزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیزان اداری راکو راعت: ۱۱:۲زان باه و لوور ورزان رام و وج تورزب عح کا را هکیت لس سَنَ سرزدوفیزیک ونتش آن در مندسی آب,زرد رل فدمام رشرت لجرانت ن ریت در سرزشگندی و بعازی خای برای دشترایی کهزمینههای بروز فساد و با هدف استفاده بهینه از ظرفیتهای پیمانکاران. مشاوران و تأمینکنشدگازهکشسی 9 بسازی خاک برای دشتهایی کهزک کا. کار را ان نت ۳ ۴ رز ها ملظسأدان بر مت و یاه رک سور رت نداردسا مان "امن احای ۱ صاوو ساب غرم و بو مر مت جما وی » بوست: نداردساختمانهای با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهرهای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و دساختمانهای حغالت در مقابلسادالش ان یلگ با سین وآروسار ماه رس در رم ارساران "انا ای راساربان اداری وا کدی سور را نداردسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورساز ان مور و وربا ورویساز مان برنامه و بودجه کشورساز مان بناهدر و دریانوردیسازدان ارنامه و (ءدجه تَدْ ورسازمان آدرای و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان ام و لووجر سورسازمان امور اداری و استخدامی کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه -وزسازمان برنامه و بودجه -وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه آبرانسازمان برنامه و بودجه ابرانسازمان برنامه و بودجه وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه- وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه- وزارت یروسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودحجه کشورسازمان ربانمه و بودجه کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران - سازمان ملی استاندارد آبرانسازمان مد بربت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهربزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفامهریزی کشورسازمان مد بریت و برفاههریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مد بریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهربزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدبریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیربت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برفامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامهرپزی کشورسازمان مدیریت و برنامهرپزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان مدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برفامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامهریزی کشورسازمان میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگریسازمان ها و دستگاه های زیر مجموعه وزارت امور اقتصادی و داراییسازمان یام و لووم ورسازممان مد بریت و برفاههریزی کشورسازه و تمامی اجزای آن باید در برابر گسیختگی در زمان رویداد نهایی مانند زلزله طراحی شوند.سازیازه نادار دسا یور و تداردسامان با و لوو لورسامان با و لوو لورسامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم میکند.سای در شود ترادسخصی افراد باید از پرده یا سایر روشها استفاده نمود.سر فصلهای نمونه برای خلاصهسر کتهای حفاری و پمپازسرا زا تسیا کم را وی بو دنل وسرپناه ایستگاه های اتوبوس و اتوبوسسری یا موانعیسس وزارت «فاع و سای سروا یم بیوست:سسط ست سار هگا رک وسشورای ی سهرداری دیهان درسلامت کارکنان صنعت آب و برق و با عنایت به موافقت سازمان تأمین اجتماعی و مجوز بیمه مرکزیسنا تابن بای دج موب درا است. ام سم رممری دود العان)» ریک نداردسند 3292سند 3360سند 3361سند 3362سند 3363سند 3364سند 3365سند 3367سند 3368سند 3369سند 3370سند 3371سند 3448سند 3451سند 3506سند 3515سند 4007سند 4059سند 4102سند 4209سند 4503سند 4504سند 4628سند 4914سند 5012سند 5015سند 5023سند 5025سند 5027سند 5029سند 5053سند 5060سند 5088سند 5096سند 5098سند 5099سند 5103سند 5104سند 5119سند 5120سند 5139سند 5141سند 5146سند 5149سند 5150سند 5151سند 5154سند 5155سند 5156سند 5159سند 5161سند 5162سند 5163سند 5167سند 5170سند 5171سند 5176سند 5178سند 5179سند 5184سند 5197سند 5199سند 5200سند 5211سند 5215سند 5223سند 5227سند 5230سند 5231سند 5233سند 5235سند 5236سند 5251سند 5253سند 5255سند 5256سند 5257سند 5260سند 5262سند 5263سند 5276سند 5299سند 5302سند 5303سند 5305سند 5306سند 5311سند 5330سند 5333سند 5335سند 5338سند 5339سند 5340سند 5348سند 5352سند 5389سند 5402سند 5436سند 5437سند 5439سند 5553سند 5568سند 5681سند 5719سند 5721سند 5733سند 5745سند 5750سند 5762سند 5864سند 5893سند 6001سند 6007سند 6010سند 6013سند 6018سند 6032سنف ملی توسعه بخش بهداشت و درهانسنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری ازسوزن تا ابتدای قوس قائم با ۰/2 در نظر گرفته شود. در صورت عدم وجود فضای کافی, حداقل فضای بیسیستم های کنترل و اتوماسیون در پست های فشار قویسیم از ال در اثرازنشاخ صههای مرحلهبندی کار در رودخانه. امکان پذ بری اجراء زمانبندی مراحل کار و سرعتشبوه نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات « قراردادها»شده دوره ها با اولو یشر کتهای مادر تخصصی و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرایط عمومی بیمه تمام خطر نصبشرایط عمومی قراردادشرایط مدیریتی و اجرایی اندازهگیریشرت سیهامی مد بر پت سابع ۸شرح ردیف : لوله فولادی سیاه درز دار به قطر نامی ۱۵ (یک دوم اینچ). رستّه ؛ ساختمان و ساخ<شرح عمومی خدماتشرهنگ فنی آبیاری و زهکشیشرکت سهامی مد بر بت منامن آب ابرانشرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکتهای زیرمجموعه در صورت عدم اجرای چارچوب قرارداد ضمیمه با شرکتهای بیمهگرشرکتهای ماک بیس سی مشاأور در طرحهیای دیشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکتهای مادر تخصصی, سازمانها و موسسات تایعهشرکتهای مادر تخصصی,. ساتبا. موسسات و مراکز آموزشی و پژوهشیشررداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شفاره: شرا ار باشماره ۲۱۰۶۹ 0۵0۵3( روزنامه رسمیشماره ۱۸۵۴۲۱ ۱۳شماره نشرد شر به ۰۵ ۰شماره ویزه نامه ۱۰۵۲شماره ویزه نامه ۱۱۱۹شماره ویزه نامه: ۹۸۵شماره ویزه نامه: ۱۰۱۰شماره ویزژه نامه: ۲۱۱۶۷شماره ویژه نامهشماره ویژه نامه: ۱۰۰۰شماره ویژه نامه: ۱۰۲۵شماره ویژه نامه: ۱۰۳۴شماره: تشاد هرهبشماره: وفرفدرب مهشماره: یرف در رده هرشهردارآن محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداراآان محترم مناطق ۱ الی ۲۳۲شهرداران محترم مناطق ۱ آلی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرست و شناسنامه نرم افزارهایشهفرست خدمات مطالعان مر حله دوم( تشریحی) وشورای اقتصاد در جلسه مورخ 13شورای عالی فناوری اطلاعات و در راستای آیجاد وحدت رویه در اجرای فعالیت های مرتبط با توسعه فشورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیرهنویسی اهدای سلولهای بنیادی خونساز و بانکهای خونشورایعالی اجرای سباستهای کلی اصل ۴۴ ثانون اساسیشویا و پاسوخیای ایجاد شوده در اعضوای سواختمان را می توان به دو رروهشکل ۰-۱۸-۱۰ اشکال مختلف برای مهار تجهیزاتشکل ۸-۶- نحوه اجرا با یک رول پیوستهشکل ۲۳-۳: مفصل نوع یا راشکل ۳۷-۱۲- نمایی از آسیب دیدگی سگمنت در حین پیشروی ۲881شکل ۳۹ تقرس مرکب حداقل برای رابط چنبری خروجی (مرعت طرح رابط ۳۰ کیلومتر در ساعت)شیرهای سولنوییدی در مدار هیدرولیکیشین لیسی فهرروی و دیش میت نان وت ۹ در ایصاحبان حرف و مشاغل آزاد در این آئیننامه به افرادی اطلاق میشود که برای انجام حرفه و شغل مصفحه پوششی شماره ویرایش:صنفی نمایندگان شرکت بیمه معلم از تاریخ ۸۷/۳/۱ مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی قرارصوس با رخست «ارانضای کارگروه تخصصی و عمومی و ویژه تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به تأخیرات پیمان در وزارت نفضوابتدٌ نصب و راه اندازی» جایگزینی (استان) و جابجایی تجهیزات پزشکی سرمایهایضوابط خدمات پس از فروش شرکت های تجهیزات پزشگیضوابط و معیارهای انتخاب سامانهضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای عملیات اجرایضوابط کلی پذیرش طرحها به منغظور اجراییسازی شمضوع مقررات ناظر بر جرانم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوبطبق ضوابط قیمت گذاری کلیه کالاها (تجهیزات پزشکی ) که با ارز آزاد وارد کشور می شوند ومتقاضیطراحی بناهای در(طول موجهای کوتاهتر نور به شکل شدیدتری توسط جو پراکنده میشوند و بنابراین بر کار رصد تاثیع مصوبه: ابلاغ نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاههای تجدیدپذیر و پاکعا موضوع: اصلاح نحوه محاسبه مستمریعرضه کنندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی سراسر کشورعطف به نامه شماره ۱۱۰۳۷۹ مورخ ۱۶۰۰/۹/۲۱ در اجرای اصل یکصدعملیات خاکریزی و تراکم آن پس از لولهگذاریعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای ضوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصفهای شوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصلهای ضوره های آموزشی برایعنوان دوره: الزامات عمومی تأسیسات برقیعنوان ضابطه حمابت از تولیدعنوان فرم درخواست. ثبت وسابل پزشکی ۱عون دستورالعمل ثبت تجهپزات وملزومات پزشکی (تولید داخل و وارداتی) ٍعون نی و جهز ایغیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککارفراخوان بکارگیری کارشناسان واجد شرایط برای همکاری کارشناسی با شورای عالی فنیفرسایش رسوب در آبخیزهافرسایش شدید سواحل دریا در محل مصب گردیده و کف کنی زیادی در پاییندست آن به وجود آمده» ضمنفرم انصراف از درخواست انتقال کسور بازنشستگی از سایر صندوقها به سازمان تامین اجتماعیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفصل تسنسم - جداسازی لرزه ای در بهسازی سازهها ۳۹فصل دهم : الزامات کاب لکنسی منوازن و فیبر نوری ۱۹۷فصل دهم: سازه با میراگر109فصل سوم- دستورالعمل طراحی و کنترل لرزهفصل سوم- طراحی و ساخت منظرراه ۳۶( ۵۸۳فصل ششم - رفتارسنجی زمینلغزش با استفاده از تکنیک نداخلسنجی راداری ۹۹/۰۹/۲۶ ۱۷۹فصل شم الزامات طراحی سیستمهای سازهای با عملکرد برتر ۱۴۰۳/۰۶/۱۵ ۱۵۵فصل مالیات بر درآمد حقوقفصل نهم- رونسنایی پلهاء راههای مرنفع و تفاطعهای غیر همسطح )۱۳فصل هفتم - اصول فنی و مراحل ساخت آیشکنها ۸۳فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 133فصل چهاردهم - قیر در راهسازی ۳۹۵فصل چهارم: مالیات بر درآمد مشاغل ی ۳۱فعالیتهای خدماترسانی مرتبط با سامانههایفلاش تانک)- تعیین معیار مصرف آب وفنی و زیربنایی پژوهشگاه نیروفنیو درآمد و درمان سیستم جامع کمیسیون های پزشگی «فهر ست و شناسنامه نرم افزارهای مهندسی آنفهرست برخی از مودیان مالیاتی که نسببت ببه ارسبا س اسبتردادظ انهارنامبه دوره مالیباتی (هبارفهرست خدمات مرحله بهرهبرداری و نگهداری سدهافهرست خدمات مرحلهه شناسایی رسوبسنجی و رسوب شناسیفهرست دانشگاههای دولتی دارای حداقل یکی از رشته های مهندسیقابلیت تنظیم درجه حرارت بدن نوزاد از ۳۴ تا ۳۸قانممقام محترم وزیر ات۳ 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنقانون برنامه پنحم توسعهقانون تأمین اجتماعی مصوبت ۱۳۹۵۴ و الحاقی دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۹۳۱ مصوبه بواره اه موصوقانون تدوین و تشیح قوانین و مقررات کشور که با عنوان طرح به مجلسسشورای اسلامیقانون جهش تولید دانش بنیان- مواد 1055-147-148قانون جهش تولید مسکن سقانون راجع به اصلاح ماده ۲۱ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروبی و مواد خوردنی و آشامقانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۸۳/۰۲/۱۲)قانون مالئیات های مستقیمقانون مالیات برقانون مالیات بر ارزش افزودهقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400/03/02قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400قانون مالیات بر ارزشافزوده مصوب 1400قانون مالیات هایقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیم (به شماره6978قانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مربوط به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ترکیبقانون نغلام مهندسی و کنترلی ساختمانقانون پایانه های فروشگاهی وقانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی موادقانون کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دربایی دربای خزرقرارداد شماره یدقعمرات اساسی. خرید تجهیزات وقنک آبها و قأسیسات پایانهای استباایکقچء ست نات مک کت ده که نفورکیملا وزارت امور اقتصادی و دارایی مدالاه ی رای کا سو وی ها رای زکلغو ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۸/۰۶/۱۰)لوسر هس وکا 7 حمایت تأمیناجتماعی از حادثهدیده ناشی از کار مشروطلوله یا قوطی با قطر یا بعد کوچکتر و مساوی177لولهکشی آب سرد و آب گرم مصرفیلسا ان نارمان یام و نووی آسور بومت: تاردما ّ ,کت صوییم هیا و مهن کی سم اس طسقما یر پیش را شیمماده۱) این دستورالعمل با توجه به مشکلات موجود در عدم استفاده مجدد از کاشتنیهای ارتوپدی درماده11) قانون مالیات بر ارزش افزودهماده17) قانون جهش تولید مسکنماده 1 تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از محموعه قانون» مقررات, آئیننامههاءماده ۱- سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان, باماده ۱۵- رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان مکلف است کل هزینه واحدهایماده ۱۹ - کلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند با مرخصی استعلاجیماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی» آشامیمارا ن "ان بای برمارا ن "ان بای برمالیاتی به سود تقسیم نشده شرکتماما رام و وود ورماما مار و لو ورماما ناران رام و لووی سورمان باه و لووجرم ورمان نامه وود ازمان یام و لوویز سورماندان "نی ور ارت عاولن کار و رداه اتا 59 موست: اروماوت ای رای سمه تعالیماولی) مار کی) رد «فاوری مور ی اسلای ان ۲ به به۵م۱مبانی و ضوابط طراحی شبکههای جمع آوریمبحث یازدهم مقررات ملی ساختمانمبندسی در دروزههای مدندسی آتمتاون محترم وزیر ورئیس شورای قدوین مقررات ملی ساختمانمتاونت برنامهریزی و فنأرت راهبردی رییس جه: ورمتقاضی انذرادی (انعقاد پیمان با موسسه و پژوهنده)متقاضی انفرادی (انعقاد بیمان با بژوهنده)متمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتناسب با سنوات پرداخت حق بیمهمجلس شورای اسلاسی یلا پدوسسش ومجموع خارج از قضور با آهنسات همپوشانی هامجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناء ۳۷مجموعه قوانین و مقررات حوزه سازمان بیمه سلامت ایرانمحاون مرن رک رو و او دی ای این ۲ب رحمحدوده نوسانات ولتاژٌ در نقطه اتصالمحص و اس هس حطر, وممحمصصصی ۹ که اس امس سر در موم متاممحو مت مر ی ول وفاوری در ی اسّای امانمحورهای بلند و کوتاه با روابط زیر بیان میشوند:مختلف اعم از خریدء مناقصه» مزایده» سرمایهگذاری» مشارکت یا ترک تشریفات» توافقنامه یا تفاهمخلوط کن (از جمله کامیونهایمدا این ای رت داردمدارهای برقرسانی و کنترل به نحو رضایتبخشی نصب شدهاندمدب رآن عامل شرکتهای اصلی و فرعیمدبران کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدریان کل محترم مستقل ستادیمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدیبران و روسای محترم واحدهای ستادیمدیر کل محترم امو... ر مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی استانمدیر کل محترم دفتر روابط عمومی و فرهنگسازی مالیاتیمدیران عامل محترم بانکهای دولتی، غیر دولتی، شرکت دولتی پستمدیران محترم دادرسی سراسر کشورمدیران محترم دادرسی مالیاتیمدیران محترم شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورسمدیران محترم واحدهای تابعهمدیران کل محترم ادارات امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتی ...مدیران کل محترم واحدهای ستادی ِمدیران کل و روْسای محترم واحدهای مستقل ستادیمدیران/ سرپرست های محترم دادرسی مالیاتیمدیرعامل محترم بانک ملی ایرانمدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشورمدیرعامل محترم شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامینمدیرکل محترم/معاون محترم حسابرسی/مسئول محترم حوزه حسابرسی اداره کل امور مالیاتیمدیریت محترم مهندسی 9 طرحهای شرکت ملی گاز آبرانمر در یرم مرومر عم جتماعی و فرهنگیمراحل کلی ثبت تا شناسه گذاری وسبله پزشکگی دار اداره کل تحهیزات و ملزومات بپزشکی سازمان غد)مرت وک بای را چا مکمرروی بر تجربیات برنامه ریزی آبمروری بر ضوابط 9 استانداردهای انتخابمرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازیمس وا مرا 7 را سا اندمشارکت مارون کاران و مهندسی و خدمات چاه سی لندمشاعصات ثنی عمومی و اجراییمشاور مختلف خارجی در طول سالیان متمادی, پایگاه سست و ضعیفی را برای نظام برنامهریزی فراهممشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشتدل بر :سار جدد)مشخصات عمومی ساختمان در فرم ارزیابی سریع با مشاهده از بیرون ساختمان تکمیل میشود.مشخصات فنی تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر چراغمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری تابلوهای ترافیکیمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری حفاظ هامشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی جریان ضعیف ساختمانمشخصات فنی و اجرایی روسازی مسیر اتوبوس های تندرومشخصههای حرکت زمین در حین وقوع زلزله از طریق لرزهنگاری در نقاط نصب لرزهنگارها بهصورت تمشموئین ماده ۹۵ قانون تأمین اجتماعیمصالح و فر آوردههای ساختمانیمصرح در این قانون از جمله قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاریمصوبه شورای عالی اداری در مورد واگذاری امور پشتیبانی دستگاههای اجرایی به بخش غیر دولتیمضخصات فنی عمومی راهمعاد لیس مود و دسا ایمعالونت برفامهریزی و تغظارت راهبردی ریس جمهورمعالونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعاوئت حقوقی و آمور مجلسمعاودت فنی و عمرانی پل ۳۳معاودت فنی و عمرانی پوسمعاودت فنی و عمرانی پوسمعاوست فنی و عمرانی نمیمعاوشت دی رایمعاول در ای راست مموری سم ۳۴۴۲معاولی ر ور سارمالش ام و لو وجلور پوت نداردمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهورمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم علمی, فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور منضم به فهرست اطلاعات (1098)معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایرانمعاون وزبر و رئیس سازمان فدمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار نهرانمعاونان محترم وزبر نفتمعاونان محترم وزبر و مدیران عاسل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیرمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفت ۱معاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیرانعامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیرانعامل شرکتهای اصلیمعاونت آمور آب و آبفامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و ابفامعاونت آمور مهندسی و فناوریمعاونت آمورمسکن و ساختمان عادیمعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و ابفامعاونت امور مسکن و ساختماد رهمعاونت بر نامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برفامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهرپزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و تغقارت راهبردی رییس جهوورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وزارت نیرومعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جممهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمپورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمیورمعاونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جموورمعاونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی ریاست جهموریمعاونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهورمعاونت علمی و فناوری ریبیس جمهورمعاونت فنی و عمراتی ماشمعاونت فنی و عمرانی را شوهمعاونت فنی و عمرانی را وهمعاونت فنی و عمرانی شوهمعاونت فنی و عمرانی وال۳۳معاونت فنی و عمرانی وسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرست:معاونت فنی و عمرانی پیوسس,معاونت فنی و عمرانی یرسمعاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازیمعاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهبرداری کشورمعاونت فنی، امور زیربنایی ومعاونت فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهمعاونت قوانین؛ بررسی و اظهارنظر نمایید.معاونت مهندسی, پژزوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی و ساخت داحلمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مور آب و آبقامعاونت نظارت راهبردی وزارت تهرو ۱ 1 ۱ تبدیل های نوع سوم و چهارم تنها در ورودی سازه بکار میمعاونت پژوهش و مطالعات پایهمعاونین محترم شهردا رتهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم فنی و عمرانی مناطق بیست و دو گانهمعاونین محترم وزبرمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیبرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیر و مدبران عامل شر کتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیرآن عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عأمل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محنرم وزبر و مدبران عامل شرکت های اصلیمعاونین و مشاورین وزیرء دفاتر مستقل حوزه ستادیمعبرهایی که برای لولهمعطوف به پروژه نشانمعلونت بر نامهریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامهریزی و ارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامهریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفاههریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفنامهریزی و تغارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامهریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جموورمعلونت برنامهریزی و نغلارت راهبردی رییس جمهورمعلونت فنی و توسعه آمور زیر بناییمعمولترین روش آببندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان, استفاده از قیر و گونی است که درمعوون مهندیی ووه و هعوریمعیارهای اجباری, برای تأمین هدفهای طراحی مورد نیاز است. چنین معیارهایی مانند این بند با حمفاونان محترم شهردار تفرانمقررات زدایی و وحدت رویهمقررات فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیممقررات ملی ساختمان ابرانملاع مک سیخ باممعال «بخشنامه تلخس شماره ۲۲ مور بسبهشدگان »من ررض در ایرارنمنابع آب زیر زمینی ومناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکارمناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتنابنا پذیر کرده است.مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتنابناپذ پر کرده است.مناوزن و سرفصامای دورهدای آدوزشی برایمنظور متمرکز نمودن کلیۀ ضوابط کفالت، نحوه بررسی وچگونگی احراز شرایط ومنمم فرهنگ فنی آبیاری و زهکشیمننوررش در امرانمننیررش در ایرانمننیوررش در امرانمهاونت برفامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهرودن هی و جهز ایمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی رسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ربیسی جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نخارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاه» ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاههریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاههریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاههریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاههریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامهریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جهمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جهمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جهمهورمهلونت برنامهریزی و نغفارت راهبردی رییس جهمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامهریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهندسان مشاور شرکت های انفورماتیک و،دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهمواد مرتبط قانون برنامه ششم توسعه با سازمان تأمینموارد استاندارد ایمنی آزمایشگاهی را هنگام استفاده از گازهای فشرده رعایت نمائید. کپسولهای گمواردی که باید در راهاندازی دستگاه رعایت شود:موافقتنامه حاغره همراه پا اسناد و مذارک موضوع ماده ۲ آن» که محموعهای غیر قابلموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شاموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شامور ۱ امراله را را رت را ار ار رل ارمور املای ارانن هر ام ۹۴مور ی اسلا یرال رایمور ی املایارران از رتمور یاملایارانی شماره : ۸۹۵ اس ,۲۸مور یلا یاهمان ارو بر رت رامور یلا یاهمان را را را ارمورا یسایس را لکمورک اسلا ار۱ تاره . را ی ای ار رامورک اسلا ی امران رامورک اسلا یا رال سرمورک اسلا یاران در : ۱۳۹۹۳مورک ام ماران تا ۱۳۹۷۳۶موری اسلا یاران باره وموری املایاران باره رای ار را رک را رهموز مطاوات موضوع: قانون حمایت خانواده بخشنامه شمارهموز کار (در صورت استفاده)موسسات آموزش عالی و پژوهشیموسسه استاندارد و تحقیقات صنئعتی امرانموسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْموضوع : بیمه اعضاء انعمن صنفی نمایندگانموضوع : تداوم برداخت حق بیمه کارگران فصلیموضوع : تغییر در حداقل شرایط اختصاصی و ظرفیت شرکتهای پیمانکاری آییننامه طبقهبندی و تشخیصموضوع : درمان بیمه شدگان حرفومشاغل آزادو اختیاریموضوع : دستورالعمل تعدبل حقالزحمه خدمات تهمیه طرحهای توسعه و عمران. حوزه نفوذ و تفصیلی شموضوع : دستورالعمل تعدیل حقالزحمه خدمات تهیه طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیهموضوع : دستورالعمل تعدیل حقالزحمه خدمات تهیه طرحهای هادی روستاییموضوع : ماخذ احتساب حق بیمه فراردادهای مکانیزهموضوع : کاهش دعاوی قراردادی و خسارات ناشیه (از طریق بهسازی فرایند مناقصات و قراردادهای عموموضوع استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوقموضوع حذف شرط "تازه بودن" محصوالت کشاورزی از کلیه فهرست های کاالموضوع راه اندازی سامانه صدور برخط گواهی عدم بدهی مالیاتی بین المللیموضوع صدور گواهی اقامت مالیاتی از طریق سامانه برخطموضوع عدم امکان مطالبه جرایم (با ماهیت تاخیری) شخص ورشکسته پس از تاریخ توقفموضوع ماده (۱۰) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتیموضوع مصوبه: تصویب نمونه قراردادهای تضمین خرید آب/پساب از تصفیهخانههای آب/فاضلابموضوع مصوبه: تعرفههای آب. خدمات دقع فاضلاب و شرایط عمومی آنهاموضوع مصوبه: تعرفههای برق و شرایط عمومی آنهاموضوع نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معامالت اموال غیرمنقولموضوع: ابلاغ آیین نامه ضوابط فعالیت واحد بیماران بین الملل درموسسات پزشکیموضوع: ابلاغ مشاغل حوره فناوری اطلاعاتموضوع: اجرای بند ج تبصره ۱۱ قانونموضوع: اجرای قانون بازنشستگی پیش از کوبموضوع: اجرای ماده ۴۰ فانون رفع موانع تولیدموضوع: ارایه خدمات برقراری غیرحضوری مستمری بازماندگان و تعهدنامه غیرحضوری فرزندان اناث بازموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح و تلخیص بازنشستگی به شماره ۱۰۰۰/۹۷/۱۳۱۹۶ مورخموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح» تلخیص و تجمیع بخشنامه ها و دستورهای آداری بیمهموضوع: اصلاح بند (۱۱) بخشنامه شماره ۱۲ مشترک فنی و د رآمدموضوع: اصلاح بندهای ۲۹ و ۳۰ بخشنامه شماره ۱۷ امور فنی بیمه شدگانموضوع: اصلاح سقف سنی جهت پذیرشموضوع: اصلاح شیوه پرداخت مستمسی بازماندگانموضوع: اصلاح مبنای محاسبه حق بیمهموضوع: اصلاح موضوع پرداخت حقبیمه توسط بازماندگان متوفی مندرج در بخشنامه شماره ۲۲ امور بیمموضوع: الحاق اصلاحیه ماده (۱۱) آئین نامه هیاتهای تشخیص مطالباتموضوع: الحاق بخش نهم و دهم به بخشنامه تنقیج» تلخیص و تجمیع بخشنامه بازرسی کارگاهیموضوع: الحاق بخش هشتم " بازرسی از کارگاههای دارای نیروی کار خارجی"موضوع: الحاق بندهای (۴۷) و (۴۸) به بخشنامه شماره ۱۶ اآمور فنی بیمه شدگانموضوع: الحاق یک جزء به بند (۴-۷) بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامههاء دستورالعملها و دستورهاموضوع: امهال حق بیمه قراردادهای مهندسین مشاور و پیمانگاران مشمول ضوابط طرح های تملگ داراییموضوع: انتتال مکانیزه اطلاغاتموضوع: انتقال عملیات وصول و اقدامات اجرائی پرونده های مهم به اداره کل مبارزه با فرار مالیاموضوع: بازنشستگی کارگنانموضوع: بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب وموضوع: بخشودگی جرایمموضوع: بیمه شدگان ادامه بیمه به طور اختیاری سس اداریموضوع: بیمه پدید آورندگان» بخشنامهموضوع: تجدید محاسبه مستمری مشمولین بخشنامه شمارهموضوع: تصویب دستورالعمل کنترل و بازرسی در اجرای مقاوثهنامه دریایی ۲۰۰۶موضوع: تَقسیط بدهی مستمری بگیران 1موضوع: حقبیمه ساختمانی پروژههای مسکن مهرموضوع: دستورالدمل طرح کارورزی دانش آموختگان دانشگاهیموضوع: دستورالعمل اجرایی صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورموضوع: دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای گرموضوع: رفع برخی محدودیتهای فرزند یا فرزندان چهارم باهموضوع: ساماندهی و شعال کردن پروئدههایموضوع: سامانه استعلام پروانه میارت فنیموضوع: سوابق اشتغال پزشکان سازمان به صورتموضوع: قانون نقل و انتقال سوابق بیمه با کسور بازنشستگی بین صندوق های بازنشستگیموضوع: مبنای پرداخت حق بیمه بخشنامه ۶۸۶/۱موضوع: متناسبسازی حقوق مستمرییگیران در قانون برنامه هفتم پیشرفتموضوع: نحوه آجرای قانون بیمه های اجتماعی کارگران ...*موضوع: نحوه اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه پنجمموضوع: نحوه احتساب اضافه کارموضوع: نحوه احرای ماده ٩٩ آئین نامهموضوع: نحوه استعلام و در یافت اسنحقاق درمانموضوع: نحوه انجام هزینهموضوع: نحوه بازرسی و تغقارت بر پوششموضوع: نحوه دریافت مستندات قیزیگی در فرایند تشخیص صلاحیت سرکبای مهندسان مشاور و پیمانگارانموضوع: نحوه معرفی مشمولین قانون بیمه اجباریموضوع: نحوهء اجرای قانون موافقتنامه تأمین اجتماعی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوموضوع: واگذاری بخشی از فرآیند ۰موضوع: پذیرش سنوات ارفائی کار کنانموضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص شماره ۱۰موضوع: چگونگی اجرای بخشودگی جرایمموضوع: چگونگی پرداخت حق الزحمه همکاران فعال در طرح پرونده الکترونیکموضوع: یکنواخت سازی گواهیموم یا رب ورا راموْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرانموْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مموی املای ان و رورممکدبسی و سید : مکدیسی و سید منحنی طیف تشدید شتاب زمین در بدنه سد را مطابق شکل (پ۴-۴) ارائهمکرر قانون اجرای سیاستمکرر قانون مالیاتهاینأییر یسات و سازه های صتد صنمت نفئتنار و ادیتان سر ایرزاننارا نیام و لووزر سورناربالن اداری و یرای ور ادناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور مورنازمان ام و اووم لورنازمان ام و لووم لورنام فنی و اجرایی شررداری تزراننام فنی و اجرایی شرّرداری تّران رانام قنی و اجرایی شررداری ترراننامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنان "من احّشی و ول کار ور ای موست: ارونانان۴ااحتای ور ارس عاون کار ورفاهز تا موست: ینحوه اجرای مقررات تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم در خصوصنحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده قطعی شدده در اجدرام مفداد بندد (ت) تبصدره 6نحوه ثبت و رسیدگی به اعتراض بیمه شدگاننحوه رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به اطالعات و اطالعیه های خرید و فروش و بارنامه در فرآیننحوه نگهداری و استفاده از فرم مفاصاحسابنحوه پذ برش مدت خدمت نظام وظیفه و حضور .۷نداشت. درمان و آموزس بزسنذنصب پالایشگاه های زه نغت و کازنرتسو ترا و با زر اس سیدنشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری تزراننشام فنی و اجرایی شرّرداری قرراننشریه سماره ۱۷۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شمارزه ۱۹۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۳۷ - ازینشریه شماره ۴۳ - الف یرما ۳۳نشریه شماره ۵۲عغنشریه شماره ۶۶- الفنشریه شماره ۷۳- اننشریه شماره ۹۹ اننشریه شماره ۱۵۳ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۶۰نشریه شماره ۱۶۲نشریه شماره ۱۶۵نشریه شماره ۱۷۷ دفتر آامور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۷ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۰ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸- الفنشریه شماره ۱۹۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارنضانشریه شماره ۲۰۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۸ - الفنشریه شماره ۲۲۵نشریه شماره ۲۲۶نشریه شماره ۲۲۷نشریه شماره ۲۳۶نشریه شماره ۲۵۹نشریه شماره ۲۶۵نشریه شماره ۲۶۶نشریه شماره ۲۶۸نشریه شماره ۲۶۹نشریه شماره ۳۳۷ - الفنشریه شماره ۶۷۷نشریه شماره ۶۷۸نشریه شماره ۱۲۳۷ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۲۳۰۹نشریه شماره ۱۴۶۳۲نشریه شماره غ۶۶عنشریه شماره ۸٩ (تجدیدنظر اول) معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردینشریه شمازره ۲۱۲۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانصب ثتلمبه خانههای نفت و کازنضام فنی و اجرایی شررداری ترراننظام فنی و اجرایی شررداری تزراننظام فنی و اجرایی شهردارینظر به این که هیأت محترم وزیران با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مرکز آمار ایران در اجراینظر به اینکه تنظیم لیست (صورت مزد با حقوق) بیمه شدگان مستلزم شناسایی کامل کارگاه ونظر به اینکه حسب بند3نظر به اینکه واحدهای اجرائی در برخی موارد پیرامون نحوه تشخیص دستگاهها و کارگاههای مشمول قنقطه با اختلاف دماینم کون شا میب و کحنمی ا رای وزرا ت ماو کار وراه احّی وت اروننام فنی و اجرایی شدرداری تزرانننام فنی و اجرایی شررداری تررانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شهرداری ترزرانننثام فنی و اجرایی شدرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شدّرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شررداری تررانننثام فنی و اجرایی شرداری تررانننلام فنی و اجرایی شیرداری تیراننهاد بازرسی: شخص حقوقی یا بخشی از شخص حقوقی است کهنوس نی و هر امینون اجرای سیاست هی اصل ۴۴نی زرش در ایراننیرو نامه شماره ۰ مورخ ۳ به بیوست بخشنامه شماره ۳۲۳۸ مورخنیروی انسانی در تصفیه خانه های آب و مراقبتنیروی برشی ستون در بالای چشمهٌ اتصالنیروی مفاوم افقی: نیروی اصطکاک کف. تفاوت بین فشار خاک محرک و مقاومه۶ ۵۸۵۴ تا هد مممم ممه مکن تمبر هر یار ی السا یره ۲۲۴۰۶ تا ۹۹۳۳۷۱ راه را هر مور یاسویارانه مراحل تواتری مرتبط با عملیات زهکشی زیرزمینیه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها میتوانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبرها اک یرم ور وه موش مد دا ات ی کی اه مک وها بر اساس عملکردها بر سکس : یه ان وا سیگ سر : جراهای اجرایی ملی و استانیهای برای طراحی لرزههای برای طراحی لرزههای تقاضای حمل و نقلهای سرمایش متداول در ایرانهای عمومی شارژ خودرو و موتورسیکلت برقیهای قطار شهری و حومههای مستقیم مصوب ۰1380 به پیوست اصلاحیه حکم قسمت صدر جزء 3 بند (د) آیین نامه اجرایی مذکور کهبات وزیران» دستگاه های اجرایی می توانند نست به ارائه امکاناتهت را ااشسن نج زرلسای خن که سیک یت مه ساهدف: تأیید توانایی مزرعه بادی در راهاندازی و خاموشی مطلوب مورد نظر است. این تست برای تطابهر ایراشم دوره ام هر جورهر تغذیهکننده مواد شیمیایی خشک باید مجهز به محلولساز با حداقل زمان ماند پنج دقیقه در حداهر ست یمای اختصاصیهر ست یهای ااختصاهر ست یهای ااختصاهر ست یهای اختصاهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ماک نود وتهر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گوبی همه مردم را زنضذه کرده است.هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.هریک از غلتکهای سهچرخ یا ردیف دوچرخ و سهچرخ باید هنگام کار باری معادل ۴۵ الی ۶۵هزینه بالاسری, به طور کلی به هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کارء به شرح زیر تفکیک میهشتمین جلسه مورخ ۹۶/۹/۱۱ مقرر گردید. اعضاء سازمان نظام کاردانی ساختمان از تاریخ اجرای اینهعا ًٍت بر ًاه َْرهفتاد و هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۶/۲۰ مقرر گردید اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعیهمانطو رکه در عنوا ن آگیننامهقیدگر دیده استفا ده از مقررات آئیننامهمصوب شورایعالیسازمانهمانطور که در شکل (۱۷-۱۰) نشان داده شده است برای اجتناب از ایجاد ترک در پایه بتنی اغلب ازهمسران بیمه شدگان متوفی که مجدداً ازدواج دایم کردهاند و به تبع آن مستمری آنها قطع شده استهمه رت با وکا ۳ ها کرهناوون و سرفصامای دوره های آموزشی برایهه کد ی درد رام اتش رم شش ی کارا یر تک بت تک هر تا یا ساهی ااتجام رمکلات رو سک رای ام اسهی ته نقشه و اطالعات مکانهی نگیدآری» تعمیرات (۱1) در صنعت نفت ابرانهیأت نظارت سازمان تأمین اجتماعی که در این آییننامه هیأت نامیده خواهد شد. لااقل هفتهای یکهیاتوزیران» این نظامنامه در چارچوب اصول اخلاق حرفهایو۵ جدبد در آمدو اداره گل هماهنگی فنی وعمر انی مناطق وسازما نها تاریخ ۱۳۹و ارت عاو ,کار وراه ایو ارت مهداست, درمان پبوست:و با توجه به ابهامات مطرح شده، به اطالع می رساندو با یو زمر امه بو بدون استوانه فو لادیو رات موری تم ۳۰و زمینی دو واضی قحت آبیارهو سایر کارهای مشابه است. با احداث چاه عمیق یا نیمه عمیق و پرداخت هزینههای برداشست آبت. تعو مدیران اشخاص حقوقی غیردولتیو مه یمه کیت کل بدا سکو موازی در طول تونل برای تامین هد مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرند.و پیمانکاران مهندسان مشاور ،دستگاههای اجرایی بخشنامه بهواحد مددکاری اجتماعی توسط افراد واجد صالحیت و باتجربه و برمبنای شرح وظایف مشخصیواهنمدای دما جات با رام هم ار تافص اوود 11 ونان سا راردا این راون اور انم موز نم مهن ما و جاح سر مس ناوشا ب کش بای نها ای بش باور ار ستیاواه, کار و رف و۱۴ور ارس بادن بهار و ربا ایوریاسلای اراان راوزارت آمور اقتصادی و داراییوزارت آمور اقتصادی و دارایی- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت اطلاعات- وزارت دادگستری - سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت امور اقتحکدی و دار ابیوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و دارایی-وزارت امور اقتصادی و دارایی- بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایرانوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفت- وزارت نیرووزارت امور اقنصادی و داراییوزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات قنی ۹ قواعد مربوط بهوزارت اون ,کار و رفاه احای وتوزارت اون ,کار و رفاو ایوزارت اون کار و را ایوزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ۲۶۵وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی و تأیید وزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقرراوزارت راه و شهرسازی- وزارت تنعاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی- وزارت کشور- وزارت نفتوزارت صنعت» معدن و تجارتوزارت علوم, تحقیقات و فناوری- وزارت کشوروزارت نبرو شماره : فدوزارت نفت- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت نیرو - معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوروزارت نیرو- وزارت تهاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت گار و آمور اجتماعی- وزارت هلوم» تحقیقات و فناوری- وزارت آموزش و پرورش- معاونتوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در صصیووزیر محترم تعاون» کار و رفاه اجتماعیوزیر محترم کشوروزیر محترم کشوروزیران» با موضوع آیین نامه اجرایی بند (ت) ماده (99) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامیوسیلهای که کار یک کنتاکتور را با استفاده از یک جزء نیمه هادی قطع و وصل کننده انجام میدهدوشهای مختلفی برای طرح مخلوط بوصول مالیات عوارض سبز موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از واحدهوفیزیک و نقش آن در مونوله بین نی ار ان با و ادون با ای جوسای بایونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تمرانوه دا : وهی بر اس ای بسا اس مس ووه را اوه ۶۲۹۶۷وچ ویو او کوک ارو وِ از تاسیسات فمک زدایی (آب شیرین کن)ِ حوزه موضوع: بخشودگی جرائم رفرمایان خوش از مشاه ۱پا ان توا و هم مد ین مج رک سای نیپالایشگاه هاء تاسیسات و خطوط لوله در صنعتپانلها و سازههای شامل قاب فولادیپس از فروش شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات پزشکی و بر اساس ضوابط خدمات پس از فروشپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شبکهپوششی جدار (ولهها و اتصالات دولادیپی های تجپیزات در پست های فشار قویپیرو ابلاغ آییننامه نیازسنجی تأمین و ساماندهی تیروی انسانی شرکتهای وابسته (غیردولتی) بهپیرو بخشنامه های ۶۹/0 و 1۹/۹ مستمریها وبا عنایت به اینکه بعضاً عدم پرداخت به موقعپیرو دستورالعمل شماره ۱) ساماندهی ودر راستای ضابطه مند نمودن آمور جاری و ایجاد وحدت رویه وپیش نویس ضوابط مدیریت نگهداشت وسایل و تجهیزات پزشکی نگارش |پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتنابناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتنابناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشنیازهای لازم برای استفاده از طیف آسیبپذیریپیمانکار باید در تدوین برنامه زمانی» کنترل کیفی و انتخاب تجهیزات اجرای کارء اصل اجرای هر چپیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آوردههای ساختمانی مصرفی در برخی سیستمهای ساختمانیپیوست ۱- تسناسنامه حفاری جاههای عمیق و نیمه عمیق ۸۵پیوست ۵ - میزان کردن دریچههای تنظیمی توربین» پس از مونتاز مجدد ۳۸۱پیوست ٩ - تعاریف مربوط به عملیات نمونهبرداری و انواع نمونهبرداری از آبهای سطحی ۸۵چا با شما ره: ۱۳۷۷۴۹۴/۷۰چم تمه له و وچ ۶و ۶ ۳۹ نج مت ۳۹ چم ۳۹ نج تمه ۲۹ (چ تمسچکیده برحخی از استانداردهایژئوفبزیک و نقش آن در مهندسی آبژتوفیز یک و تفش آن در ممهندسی آبژدوفیزیک و نقش آن در مندسی آبکا رگزاری های رسمی سازمان تأمین اجتمامی و موسسات حساپرسی عضو جامعه حسابداران رسمیکابرد لوله و فیتینگ پلیوینیل کلرایدکار «وسان , به صنایمکاربردهای پشتیبانیشده در کابل کشی متوازنکانالای آبباری و زهکشیای روبازکاهش خطر پذیری ناشی از رلزله «فتر استانداردها و معیارهای فنیکاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنیکته در لسسته نس تو روه رشارشت به متورکر اد بو دنر بر او رای باکر یکس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱کس سم تهی در هر مک او وکار سه رخ موس یارکشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط)کظ ّر ابالغ گردیده اشت. براشاس ای ً دشج ّرانعیم صدور گ ّا ُی که ّنی ج ِت ىجلاضیان اخذ پرواکل را یسلای شماره چاپ:کلیه استانداران محترم و رؤسای محترم سازمان برنامه و بودجه استانهاکلیه دیوارهای برشی نوع 11 باید در ابتدا و انتها به قطعات دیوار برشی با نسبت ارتفاع به عرضکلیه کارفرمایان و کارگاههای مشمول قانون کارکلیهی تجهیزات تغذیه مواد شیمیایی و تاسیسات ذخیره سازی باید از مصالحی ساخته شوند که در مقاکمترین قیمت متناسب در مناقصات وزارت نفتکمربندی, تغذیه و شبکه گازکمیته تخصصی سلامت و علوم زیستیکمیسیون اقتصادی سازمان مقل برای ارویا (1۲:۳۲۴)) یکی از ۵ کمیسیونکنترل نظارتی و حمع آوریکنترل و بازرسی از شناوران مشروط / ممنوع ال ورود ورود الکه با مخزن متکیکه مکی ای راتکه ویک را رم را هچ دوز رجا او وت ور وان ار چا را دمن چا که وا 9 و و ازریم را خر چاو داد ماکیفیت زهکشی در این آئیننامه برای مصالح غیر أسفالتی روسازی (زیراساس و اساس تثبیت نشده) برگام هام اه ابش شماره : ۱۳۳۳۴۲گاه هاء احا سا مش شماره : ۱۳۳۱۳۴۶گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۱۳۱۳۵گراردان عهمسان دمن ونصب ابزار دگق بیدها اقرازداد با نیجانکار ساخنتیی:گروه برنامه ریزی راهبردی- تنظیم: مجری طرح تدوین سند چشم اندازگزارش تجزیه بهای ردیف های موثر درگزارش نهائی کمیسیون تلفیقگنوی اسا یا راگواهیهای صادر شده باید هرگونه تغییراتی که با استانداردهای مربوط یا ضوابط و معیارهای مندرجی خط لوله برای برآورده سازی نیازهای فرآیندی و مکانیکی از قبیل فشار، دما، نوع سیالی سس دج ۲۱ ما و رهطم یک مورک ون برسی ود چا چیه تک وگ مک اش ان موی تور مر و لارام هه کی ۵ او را مه هر اه 1 2 وری وزارت ناونع ,کار و رفاه! سای لت ۹۹ هه ندی یز انم (بگ راییا خر با کر انا ۲۸۳۱ هام نمهبیا مس 3 اه امد ماس نتیا نا ار و ۳ تا ایا هه زیر یومیا وزارت ماد کار رزاد ای ۵/۲۱/ ۱۳۲یا پایین آمدن) خود را متوقف کنند تا به رشته مخالف اجازه ادامه دهند. از طرفی با توجه به باریا گید بخار و ظرف تحت فشاریام کار را رد و مس وه زر رایت از ییا ۱۲ ۲۷۷ اریت را وا که مس 1 4 سای ۳۳ ناتیت یی نم و تدم آمییت یی نم و تدم آمییر پیش را شیمیراق آلات در پست های فشار قوییراق آلات در پست های فشار قوییرای اتساعی و ریست محرلی کی وتویط کار برای پروژهای معابر شهرییل مروت و مامت کلیچ وس را اعد + هاچیک لیست از پزشکان، متخصصان یا مشاورهدهندگان آنکال یا مقیم که در موارد اورژانس بتوان با 4-یکصد و سی و هشتم فانون اساسی جمهوری اسلامی آیران آییننامه اجرایی ماده پادشده رایکپارچه عملیات حفاری چاههای نفت و گازیکپارچه عملیات حفاری چاههای نفت و گازیکی از امتیازهای پایه و همه ]۳۸1 های قابل اعمال با توجه به پهنهبندی خطرنسبی زلزله انتخاب اجتماعی کارگران ساختمانی با موضوع قانون تفسیر ماده (۵) قانون بیمه های اجتماعی کارگران سا ماس مها اج که رسمیشود. باید با نمونه کاملاً مطابقت داشته باشند.پ: به ازای هر ۱۹۰۹۰۰ متر مکعب مصالح ریزدانه مصرفی یکبار آزمایش دانهبندی» حدود روانی و1307130813121320133013311333133413351336133713381339134013411342134313441346134713481349136013611362136313641365136613671369139113921393« ما لرا ری رای ولیر»آمور مالباتی شهر و استان تهرانآیین نامه معاملات شهرداری تهران - مصوب ۱۳۵۵/۱/۲۵ با اصلاحات فصل اول - نصاب معاملاتاجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناحتراماًء به استناد مصوبات پنجاه و ششمی ین جلسه شورای عالی فنی شهرداری ت تهران به تار ریخاختراما؛ با غنایت به نامگذاری سال ٩۶ به عنوان سال اقتصاد مقاومتی» ولید و اشتغال» در اجراادارات کل امور مالیاتی شمال و جنوب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شمال. جنوب . شرق و غرب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امورمالیاتی شهر و استان تهراناداری با موضوع ابطال نامه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی به شماره 100/18 مورخ 1401/01/2ار کر ار را را خر اراک هر نارای السا کروماستاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استانهاء دستگاههای اجرایی پیمانکاران و مهندسان مشاور سراسر کشور یاصلاحیه مصوبه تعیین وظایف سورای عالی فنی سهرداری تهران ابلاغی بهامس وزارت ادن کار و فاد ای ۷۳ /۸/ ۱۳۰۲امه افتی و درآمد استان تهران اسامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهراناونان محترم شهردار تهراناونین محترم شهردار تهرانبا توجه به عدم انطباق تاریخ الزم االجرا شدن قاانون ماییااب بار ارزف ادازوده م او1400با ری مبه رستشباذکشهای متالمات ری ۵ بن دای ازبر ری اسلا ان ری ۱۳/۵به پیوست تصویر تصویبنامه شماره 137057/ت61217ه- مورخ 1402/08/03 هینت محترم وزیران با موضوعبه پیوست تصویر نامه شماره 11/105938 مورخ 1402/05/04 نانب رئیس محترم شورای راهبری فناوری هابه پیوست دستورالعمل اجرایی موضوع بند (3) تصویب نامه شماره 83877/ت60021ه مورخ 1401/05/19 هیبه پیوست دستورالعمل انتشار صکوک اجاره لریالی و ارزی] در سیستم بانکی؛ که در تاریخبه پیوست. تصویر دادنامه شماره 140109970905810073 مورخ 1401/01/16 هیأت عمومی دیوانبه پیوست. تصویر نامه شماره 122/142676 مورخ 1402/09/22 سازمان بورس و اوراق بهادار شامل فهرسبه. شه رداران محترم مناطق ۲۲ گکانه شهرداری نهرانبه: جناب آقای سید محمدعلی افشانیبه: جناب آقای پیروز حناچیبه: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری تهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳ گانه شهرداری نهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهرانبه: مشاوران محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محنرم شهردار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شه ر دار تهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مجت رم شهر دار نهرانبه: معاونین محت رم شهردا ر تهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار تهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانتاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ با موضوع جبران آثار ناشی از شیوع بیماری کرونا ۱تاسیسات برقی سال ۱۴۰۲تحقیقات صنعتی ایران. مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین 9 نشتصویب کننده | مدیر کل تجهیزات پزشکی دکتر رضا مسائلی در ۳تصویر 13۷1 با اعمال حد آستانهتوان از خاموت یا گل میخ سردار و یا کالهک برشی استفاده کرد و مطابق با فصل هشتم آیینجمهوری اسلامی ایران شماره :۹۲/۴۲۰/۷۷۰۷۲/دجناب آتقای دکتر رحمانی فضلی - وزبر محترم کشورجناب آقای دکتر خجستهمهر. معاون محترم وزیر و مدبرعامل شرکت ملی نفت ابرانجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد-ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانجناب آقای صالح آبادی مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ابرانجناب آقای مهندس امانی مدیر کل محترم هماهنگی فنی و عمرانی سازمان ها و مناطیجناب آقای نظر پورحوضههای آبریز و دفاتر مستقل شرکت مدیریت منابع آب ایرانخن الاسلام و اتمملهین چناب آقای لیسی اون اول محترم قوه قسالیهد7۵ در اسمش هر رشتدارآن محترم مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهراندارم از ۲ ید ری زارت اردر اجرای بخشنامه شماره ۷۹۳۳ مورخ ۱۳۹۹/۱/۲۶ وزارت تعاون کار و زفاه اجتماعی و دستورالعماندر اجرای بخشنامه شماره ۲۵۱۱۹۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی.در اجرای ماده ۲۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴در اجرای مفاد دستورالعمل شماره200/1401/530دستورالعمل اجرائی آن به شماره ۸۰۵۵ مورخ ۱۳۹۷/۱/۲۹ (تصویر پیوست) و بر اساس طرح طبقهبندیدستورالعمل اجرایی آن به شماره ۲۶۵۳۷۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ و بر اساس طرح طبقهبندی و ارزشیابیدستورالعمل احجام و اوزان قانون بودجه سالانه کشورء به منظور تبیین حیطه مسئولیتهایدفتر امور فنی » تدوین معیارها و شرکت مدیریت منابع آب ایراندکتر سیدحسن امامی رضوی و دکتر محمودرضا محققرا تممو ری امامت ۱۳۳۳۶۸رای ال داب ری ور یمال ! مل سبشمره تما زد که امه که ری خی روصتری * توان مورد نیاز در خروجی موتور (اسب بخار یا کیلووات)ری اسلا ی اران راز باری در فاصم مویارم و خصشرسا ری ولذارت را وی حراشت الا مات رو ای " ,سا یا ورا جیب یر سا دا اه دیر اور اسم ۳5 راسازمان آب و برق خوزستانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امورمالیاتی شهر و استان تهرانسل فقروردین ماه ۱۳۹۸ در استانهاسم رک ست ی اهر وی اک اه یا ویک وج یهسیون آمور زیربنایی؛ صنمت و محیط زبست در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ بنا به پیشنهادشده مرام من گروه از مودیان اشخاص حیحا (صا مان مشاغل) که مورام ممکرورد وال1401شرکت تأمین اندیش ایرانیان به موجب دادخواستی اعلام کرده اند که :شرکت سهای مذبریت این اب ۲شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی و توسعه نفت وزارت نفت هندسه پارس هندسه پارس کاوششماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:شهر دارآان محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهر دارآن محترم مناطق ۲۲ کانهشهردار محترم تهرانشهردارآان محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۳ کانه شهرداری تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهرانشهرداران محنرم مناطق ۲۳ کانه شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهران (شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران ؟شورای عالی فنی شهرداری تهران رشورای عالی فنی شهرداری تهران رزشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی کار با حضور نمایندگان سه کروه (دولت .کارفرمایان و کار گران ) در جلسه مورخ ۱۳۹۷/شورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری نهرو ی ینصلی دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانعبارت زیر به عنوان تبصره به بخشنامه شماره 200/1400/65 مورخ 1400/10/01 الحاقفهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۳فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۵فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نص تلمیبه خانه های نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب تلمبه خانه هاک نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب تلمبه خانه های نفت و انبارهاکی نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاههاکی تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاههای تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاههای تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاههای تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاههای تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاههای تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای سرجچاهی نفت و گاز و چجند راهه ها - سال ۱۳۹۳فهرست بهای واحد پایه رشته ابنیه سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۴۰۰فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوفق توزیع نیروی برق سال ۱۳۰۲فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوق توزیم نیروی برق سال ۱۴۰۰ماوت اس ری بر و فاوری مور یسلا امران ۱ ۳۶ ۱۶مبالغ به میلیون ریالمحاول سم ری زر ولو فاوری در ی املّی اران ۱7۸۳محاونن در ری ور (1) ومد ۳۹۳محترم شهردار تهرانمدیران محترم دادرسی مالیاتی استان ها /شهر و استان تهرانمدیریت تعار الزام شهرداری تهران به تهیه و ارائه لایحه برنامه عملیاتی واکنش اضطراریمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمعا و مت اس ری ار لو ناوری مسر ی اسلّمی امرانن رامعاوئین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اسلیمعاون محترم منابع انسانی و تحقیقات شرکت توانیرمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهران ۱معاونان محضرم هر دار تهرانمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران رامعاونت مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهرانمعاونسن محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چیار شرکت اصلیمماوران محترم شهردار تهرانمناونان محترم شهردار تهرانمهندسی و توسعه نفت :ان نف شرکت مهندسین مشاور سازهمور ای ومقررات سال ۱۳۸۸مور خ 1401/03/11 هیات محترم وزیران منضم به فهرست شهرستان های غیر برخوردار از اشتغال درمور یلایامان ی را ار ایک یر ریموس ؛ دارد یمس هر کمن ری اسلای رایموضوع : ابلاغ فهرستبهای واحد پایه رشته تأسیسات مکانیکی سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرستبهای واحد پایه رشته ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر شهری سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرستبهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : ابلاغ فهرستبهای واحد پایه رشته خطوط هوایی انتقال و فوق توزیع نیروی برق سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ گهرستبهای واحد پایه رسته خطوط زمینی انتقال و قوق توزیع ثیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : تعیین مزد سال ۱۴۰۲ مشمولین قانون کارموضوع: ابلاغ تعرفه خدمات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح سال ۱۴۰۱موضوع: افزایش مستمری و کمکهای جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۴ (بخشنامه شماره ۸۱ مستموضوع: افزایش مستمری و کمگهای جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۲ (بخشنامه شماره ۸۰ مستموضوع: تعرفه های تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۱موضوع: تعرفههای خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۴۰۳موضوع: تعرفههای خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۲موضوع: دستمزد مبنای کسر حقبیمه در سال ۱۳۰۳موضوع: شاخصهای تعدیل مربوط به دورههای سهماهه اول و دوم سال ۱۶۰۳موضوع: میزان حق سرانه درمان سال ٩۹۸ بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حقسرانه درمان سال ۱۳۰۳ بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حقسرانه درمان سال ۱۴۰۲ بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حقسرانه درمان سال ۱۴۰۴ بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: نظارت دادستانی انتظامی مالیاتی بر فرآیندحسابرسی مالیاتی عملکرد سال1400موضوع: پرداخت عیدی پایان سال ۱۴۰۲ مستمریبگیرانموضوع: کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۳۰۲نام فنی و اجرایی شهرداری تیراننرخ عوامل موثر در فهرستهای بهای واحد پایه سال ۱۳۹۹ - نرخنشریه شماره ۲/۲۸۰- الف مرداد ماه ۱۳۸۹نشریه شماره ۱۱۹-ن شروردین ماه ۱۳۷۷نشریه شماره ۱۴۹-ن دی ماه ۱۳۸۲نشریه شماره ۳۱۲ الفی خرداد ماه ۱۳۸۶نشریه شماره ۳۳۸- الف اسفندماه ۱۳۸۷نظام فنی و اجرایی سهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظر به اینکه اقدامات سازمان در دریافت حق بیمه ساختمانی مربوط به سه ماهه اول سال ۹۲/۱/۱(۹۲نو ری اسلا یا رالنگهداری وسرویس ماشینهای همودیالیز و دستگاههای تصفیه آب ( در سال ۱۳۸۵)نیز تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ شورایعالی کارء میزان افزایش مستمری و کیکهای جنیهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹های واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۴۰۱هبأت وزیران در حلسه مورخ ۱۳۹۹/۹//۸ نا به پیشنهاد شماره .۱هبئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۳/۵ بنابه پیشنهاد مشترک وزارت آموراقتهادی و دارایی.هنارت و انا ری او ردانهناگی دا روص ۱ رو ار ولد ری که یو اد هرهیئت وزبرآأن در جلسسه ۱۳۹۹/۲/۳ به پیشنیاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیرآن در جلسه ۱۴۰۱/۳/۱۶ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۳/۲/۱۰ به پیشنهاد مشترک وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی وهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۶/۵ به پیشنهاد مجمع عمومی فوقالعاده شرکت ملی نفت ایران وهیئست وزیران در جلسسه ۱۳۹۴/۲/۶بسه پیش نهاد مش ترک وزارتخانههایهیئشت وزیرآان در جلسه ۱۳۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد وزارت آمور اقتصادی و دارایی و به اسستنادهیئشت وزیران در حجلسه ۱۳۳۳/۳/۸ بسه پیشنهاد وزارت علسوم. تحقیقات 9 فناوری (با همکاریهیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۷ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲۷۸ ام /الف مورخ ۱۳۷۶/۸/۱۱ وزارتهیشت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۲/۷به پیش نهاد مشترک وزارتخانههایهیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱/۱۸ به پیشنهاد شماره ۳۸۰۶۴ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱هیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۴/۲۰ به پیشنهاد شماره ۳۹۹۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷وان محترم شهردار تهرانوت اس ری ردو ری در ی ای ان و سور هدنور املای اران تاریخ: ۱۳۹۶/۹/۱وران محترم شهردار تهرانوزارت مسکن و شهر سازیوزیران عضو کمیسیون لوایح در جلسه ۱۳۹۹/۱/۳۰ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استنادونان محترم شهر دار تمرآانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانْ ونین محترم شهردار تهرانپایان مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صاادرات ااال1402پیرو بخشنامه شماره 200/56944/د مورخ 1402/08/21 با موضوع اصلاح مفاد بخشامه تفویضصپیرو بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 مبنی بر ابلاغ رای موضوع دادنامه شمارهپیرو بخشنامه شماره 281/1400/1482369 مورخ 1400/10/29 درخصوص نحوه اقدام در ارتباط با معافیتپیرو نامه شماره ۱/۲۰۶۲۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ بدین وسیله متن اصلاحیه مصویهپیرو نامه شماره 200/12234/ص مورخ 1400/10/26 به پیوست فهرست شرکتهای دارای پروانهپیرو نامه شماره 200/15519/ص مورخ 1401/07/27 به پیوست فهرست شرکت های دارای پروانه بهرهپیرو نامه شماره 200/69314/د مورخ 1403/09/14 با موضوع بلامانع بودن محاسبه و اخذ برخی از مناچراغهای راهنمایی و رانندگی شهر تهرانگاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۴۷گزارش ارزیابی کمی ایمنی سد معمولا به صورت سالانه توسط بهرهبردار یا مهندس مشاور وی تهیه ویر یر یا نیک یکی ایا ای یا وا یا ویا وا یا ری ی را یا ی ار ایا اب نا ابا وا ایا از اس ایایی شهرداری تهرانیی شهرداری تهراناحکام مالیاتی قانون بودجه سال1404ارسال قانون الحاق یک بند به تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشوربا عنایت به نامه شماره 1401/300/58170 مورخ 1401/12/24 سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین ابلابه منظور تسهیل فرایند اجرایی حکم بند (ذ) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مبنی بر «کجمهوری اسلامی ایران, ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ۱جناب آقای مهندس جوانبخت-معاون محترم آب و آبفاءرئیس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت مدیریتجناب آقای مهندس خیرخواه مدیر عامل محترم سازمان مشاور ثُنی و مهندسی شهر تهراندر راستای اجرای بودجه مصوبه سالیانه شهرداری تهران و با هدف شفاف سازی و اصلاحرل بر رت را ری ا۵ ای اب اراس ۱۴۰۳/۰۴/۱۹ری اطای رای اس ۱۳۹۲/۱/۱۷ضریب ریالی سال ۱۴۰۱ به میزان ۳۳۵۳ ریال تعیین شده است. به استناد ماده ۴۹ قانون خدمت وظیفه عقانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشورمعاول اس ری دس وفاوری در ی الم مان ۲ب ,۱۳۹۸موضوع: ابطال مصوبه صد و سیزدهمین جلسه مورخ 1397/10/9 شورای اسلامی شهر کرج درهمان گونه که واقفید به موجب احکام قوانین بودجه سنوات1398کلیه شرکتهای آب منطلقه آیء سازمان آب و برقی خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
