ترمینولوژی حقوق p001-200

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۹ ۰ ۰ 2 ۰ م۰ پم ۳ ۰ ‌ ۰ رزرداررن کار ۸:۱۶ اکارم در در ار زرد ردل دا ۸ ۱ رل ی ال از رال ۰ م ۰ یی م ۱ را را اس ۳ 4 ۱ : و تا موی تیه ۱ ۱ جح ۷ ره او تمد #زد قمی حل : رن ند مد ام رش ا رم ی او ۹ چهه ۱ سم مت موودمه ب ع وس » وحج ار / ۱ مه ممها ال ,.نههود< حور هه مرو ‌ ْ ! سه یشم تست مور رد : ا | هایس کید لصا 8 همه ورزر ۱ ۱ کر ا ا همه سم یگ هلر ود :4ج ۶ ۳ 3 ش2/ دح ۸/12 یه اقا شم ود / ۱ مه میم هام موه مره ال مهن هو سر 7 ۱ صل بکن و مارم + 4 ی +2 ۳ / / ءِ ات ء ۳ 8 هه شنم 1 اسهم دام خذ ر9 شمه شمه خه مه و ده مه مه الط -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 1 ترمینولوژی حقوق اصوالً آشنایی با واژه های تخصصی، یکی از ابزارهای فهم هر علم و دانش تخصصی است .شاید یکی از علت ،های انتشار فرهنگ تخصصی فراهم آوردن امکان درک بهتر مفاهیم، واژه ها و اصطالحات آن دانش برای فهم آسان تر متون تخصصی باشد. در علم حقوق، واژه نامه های تخصصی اهمیت بیشتری دارند؛ زیرا در این علم بر توجه به مفاهیم دقیق واژه ها در تفسیر مواد قانونی و استنباط احکام حقوقی تأکید به سزایی می شود ( به ویژه زمانی که مقتضیات و شرایط مربوط، ارائه یک تفسیر لفظی را ایجاب می نماید .)به همین لحاظ بسیاری از حقوقد انان به تهیه واژه نامه های تخصصی و حقوقی دست یازیده اند که شاید چشمگیرترین آن ها آثار استاد گرانقدر، جناب آقای دکتر محمد جعفر جعفری لنگرودی، باشد که احتماالً برای نخستین بار ترمینولوژی حقوق و سپس دانشنامه حقوقی را انتشار داد و به صورت مبسوط به این موضوع پ رداخت . ویژگی کار آقای دکتر لنگرودی ارائه تعاریف واژه های فقهی و حقوقی بوده، با این تفاوت که ایشان دامنه این اصطالحات را به سایر علوم نیز تسری داده اند . ضمن آن که در ارائه این تعاریف الزاماً به متون پای بند نبوده و چه بسا تفسیر و برداشت خود را هم ارائه کرده اند .در هر حال باید گفت که انتشار واژه نامه های تخصصی و حقوقی، امری بسیار بدیع و در خور توجه است. استفاده از واژه های تخصصی در قوانین و مقررات کشور، از یک سو و تفاوت زبان حقوقی با زبان محاوره ،ای، از سوی دیگر سبب گردیده تا بسیاری از این واژه ها امرو زه برای دانشجویان حقوق قابل درک و فهم نباشد . اهمیت تعاریف اصطالحات حقوقی در استنباطات حقوقی به نحوی است که ناآشنایی به آن ها می تواند به نتایج نادرستی بینجامد. واژه نامه ای که پیش روی شماست، ویژگی های خاصی دارد که عبارتند از: 1 .انتخاب واژه ها بر اس اس کاربرد آن ها در قوانین و مقررات کشور .به همین دلیل، این واژه ها از لحاظ عملی در قانونگذاری کشور دارای پیشینه هستند؛ 2 .تعریف واژه ها فقط با استناد به تعاریف قانونی آن ها به عمل آمده است بدین معنا که در ارائه این تعاریف، از تعاریف مورد نظر قانونگذ ار در قوانین مصوب و تعاریف دولت در مورد مصوبات هیأت دولت و آیین نامه ها ...استفاده شده است . این شیوه سبب می گردد که ترمینولوژی قوانین و مقررات دارای اهمیت بسزایی گردد؛ زیرا چه بسا ممکن است حقوقدانان در بیان تعاریف اصطالحات اتفاق نظر نداشته باشند؛ ولی تکیه بر تعاریف ارائه شده از سوی قانونگذار در این واژه نامه سبب خواهد شد که در عمل این تعاریف قابل اتکا و توجه گردند . ،بر این اساس ارزش کاربردی این واژه نامه به لحاظ اتکای صرف آن بر تعاریف قانونی، بسیار افزایش خواهد یافت؛ -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 2 3 .در مواردی که یک واژه از طرف م راجع مختلف تعریف شده است، تعاریف قانونگذار مقدم بر تعریف سایر مراجع درج گردیده است و در مورد تعاریف متعدد از طرف یک مرجع تعریف مؤخر از نظر تاریخ در مرحله اول و تعاریف به عمل آمده در تاریخ های مقدم در مراحل بعدی درج شده است . الزم به ذکر است که تشخیص معتبر ب ا منسوخه بودن تعریف به عهده کاربر بوده و گردآورنده ادعائی در این زمینه ندارد. 4 . ویژگی خاص گردآوردنده این مجموعه، که خود در خور توجه است؛ آقای محسن قره باغی سالیانی متمادی را در سمت مدیر اداره تنقیح قوانین در مجلس شورای اسالمی اشتغال داشته اند و هم ا ینک نیز دبیر هیات بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین و مقررات عمومی کشور هستند، و کل دوران فعالیت و تالش کاری وی در زمینه قوانین و مقررات گذشته است؛ 5 . بهره گرفتن از مجموعه قوانین مصوب مجلس از بدو دوره قانونگذاری تا پایان سال1331 ،، مصوبات هیات دولت آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور و دیوان عدالت اداری، مصوبات شورای عالی انقالب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام، در تهیه ترمینولوژی شایان توجه است. امید است که انتشار این مجموعه برای جامعه علمی و دانشگاهی و دست اندرکاران امر قضاوت، وکالت و قانونگذاری مف ید و مثمرثمر باشد .قطعاً انتشار هر مجموعه ای که اولین تجربه در نوع خود تلقی می شود، نواقصی در بر دارد؛ ولی ارائه دیدگاه ها و پیشنهادهای اصالحی خوانندگان محترم و صاحب نظر می تواند مشوق نویسنده برای تکمیل این مجموعه باشد. در پایان بار دیگر از زحمات آقا ی محسن قره ،باغی گردآورنده این مجموعه که فکر ابتکاری آن را ارائه نموده و قدم در این راه پر زحمت نهاده اند سپاس و قدردانی می گردد . بهزاد پورسید معاون پژوهشی مرکز پژوهش ها مجلس شورای اسالمی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 3 آ آب آ شامیدنی : ،آب گوارایی ا ست که عوا مل فیزی کی شیمیایی و بیولوژیکی آن در حد استانداردهای مصوب باشد و مصرف آن عارضه سویی در کوتاه مدت یا دراز مدت در انسان ایجاد نکند( . بند ب از ماده1 آیین نامه بهداشت محیط مصوب24 / 4 / 1331 هیأت وزیران) آب خالصه : مقصود از آب و زمین خالصه که در مواد فوق ذکر شده با شد آب و زمی نی با شد که در ت صرف دو لت با شد و خال صجات انتقالی را که در حکم امالک اربابی است و همچنین طاحونه هایی را که با آب نهرهای اربابی منشقه از رودخانه ها کار می نماید شامل نمی گردد( . ماده6 از قانون حق االرض و حق الماء طوواحین اربابی واقعه در اراضی خالصه دولتی مصوب33 / 3 / 1331 ) آبخیزداری :مدیریت منابع زیست محیطی یک آبخیز به نحوی که به به ترین و جه ا هداف مدیریت طرح را برای بهره برداری مداوم از این منابع برآورده سازد( . بند1 از آیین نامه اجرای قانون حفظ و تثبیت کناره وبستر رودخانه های مورزی مصووب13 / 12 / 1363 هیوأت وزی ران) آبراهه :مجرای باریک طبیعی است برای جریان یافتن آب( . بند2 از آیین نامووه اجرایووی قووانون حفووظ و تثبیووت کنوواره و بسووتر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) آبز یان : عبارت ند از کل یه مو جودات ز نده ا عم از جانوری و گ یاهی آب های شیرین، شور و لب شور در یا یا مو جوداتی که مراح لی از چر خه ز ندگی( شامل کل یه مرا حل ر شد و ن مو از قب یل ت خم، الرو و نوزادی و غ یره ) یا مدت ز یادی از ع مر خود را در آب طی می کنند( . بند1 ماده1 از آیین نامه اجرایوی حفاتوت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسالمی ایران مصووب5 / 2 / 1333 هیأت وزی ران) آبزیوان قابول پورورش :عبوارت اسوت از آن دسوته از ماهی ،هوا سخت پوستان، نرمتنان، گیاهان آبزی که ارزش اقتصادی و پرورشی دارند( . بند2 ماده1 از آیین نامه اجرایی حفاتت و بهره برداری -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 4 از منوابع آبوزی جمهووری اسوالمی ایوران مصووب5 / 2 / 1333 هیوأت وزیران) آبزی دار کرد ن :ع بارت ا ست از ر ها سازی گو نه های بومی آ بزی که ذخایر آن از بین رفته یا در حال انقراض است و نیز رها سازی گونه های غیربومی به یک منبع جاری یا ساکن از آب های داخلی به دالیل زیستی اکولوژیکی یا اقتصادی( . بند3 ماده1 از آیین نامه اجرا یی حفا تت و بهره برداری از م نابع آ بزی جم هوری ا سالمی ایران مصوب5 / 2 / 1333 هیأت وزیران) آب ساحلی ایران : قسمتی از دریا که به فاصله شش میل بحری از سواحل ایران از حد پست ترین جزر و موازی با آن در طول سواحل مم تد ا ست آب ساحلی ا یران مح سوب و در ا ین منط قه ق سمت های واقعه در زیر کف دریا و سطح و باالی آن متعلق به مملکت ایران است به عالوه از لحاظ اجرای بعضی قوانین و قراردادهای مربوطه به امن یت و د فاع و م نافع ممل کت یا تأمین ع بور و مرور ب حری منطقه دیگری که منطقه نظارت بحری نامیده می شود و نسبت به آن دولت ... دارای حق نظارت است تا مسافات دوازده میل بحری از حد پ ست ترین جزر و موازی با ساحل ام تداد می یا بد( . ماده اول از قانون تع یین حدود آب های ساحلی و منط قه ن ظارت دو لت در دریاها مصوب24 / 4 / 1313 ) آب شخور : م حل و تأسی ساتی ا ست که در م جاورت رودخا نه یا م حل منا سب دی گر برای نو شیدن آب چهارپا یان از آن ا ستفاده می شود . (بند3 از بخش تعاریف آیین ناموه اجرایوی قوانون حفوظ و تثبیوت کناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) آب های ایران :آب های ایران عبارت است از کلیه آب های داخلی و ساحلی و در یای سرزمینی که ت حت حاکم یت دو لت جم هوری ا سالمی ایران قرار دارد( . بنود3 مواده1 از آیین ناموه جلووگیری از آلودگی آب مصوب24 / 9 / 1363 هیأت وزیران) آب های پذیرنده :عبارت است از آب های سطحی و زیرزمینی از جمله ق نوات، رودخا نه ها، دریا چه ها و دریا ها که فا ضالب به آن ها تخلیه می گردد( . بند3 ماده1 از آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب صوب24 / 9 / 1363 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 5 آب های ساحلی : ق سمتی از در یا که به فا صله شش م یل ب حری از سواحل ایران از حد پست ترین جزر و موازی با آن در طول سواحل مم تد با شد آب ساحلی ایران مح سوب و در ا ین منط قه ق سمت های واقعه در زیر کف دریا و سطح و باالی آن متعلق به مملکت ا یران می با شد به عالوه از ل حاظ ا جرای بع ضی قوانین و قرارداد های مربوطه به امنیت و دفاع و منافع مملکت یا تأمین عبور و مرور بحری منطقه دیگری که نطقه نظارت بحری نامیده می شود و نسبت به آن دولت .... دارای حق نظارت است تا مسافات دوازده میل بحری از حد پ ست ترین جزر و موازی با ساحل ام تداد می یا بد( . ماده اول از قانون تعیین حدود آب های ساحلی و منطقه نظارت دولت در دریاها مصوب24 / 4 / 1313 ) آ ثار سمعی و ب صری مب تذل : آ ثار سمعی و ب صری مب تذل به آ ثاری ا طالق می گردد که دارای صحنه ها و صور قبی حه بوده و م ضمون مخالف شریعت و اخالق اسالمی را تبلیغ و نتیجه گیری کند( . تبصره 1 بند ب ماده3 از قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت های غیرمجاز می کنند مصوب24 / 11 / 1332 ) آ ثار سمعی و ب صری م ستهجن :آ ثار سمعی و ب صری م ستهجن به آثاری گف ته می شود که مح توای آن ها ن مایش بره ن گی زن و مرد یا اندام تناسلی یا نمایش آمیزش جنسی باشد( . تبصره5 بنود الوف ماده1 از قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصوری فعالیت های غیرمجاز می کنند مصوب24 / 11 / 1332 ) آثار غیرمکتوب :آثار غیر مکتوب در این مصوبه عبارت است از : الف ) انتشارات الکترونیک(کتاب های متنی، کتاب های تصویر ساکن و مت حرک، کتاب های گو یا و) ...، ب ) مواد شفاف(میکروفرم ،ها ا سالید و) ...، ج )عکس ها، پو سترها و نق شه ها( . ب خش تعر یف از مصوبه واسپاری آثار غیرمکتوب به کتابخانه ملی جمهوری اسالمی ایران مصوب21 / 2 / 1333، شورای عالی انقالب ف رهنگی) آ ثار م لی:کلیه آثار صنعتی و ابن یه و اماکنی که تا اخت تام دوره سلسوله زندیوه در مملکوت ایران احوداش شوده اعوم از منقوول و غیرمنقول با رعایت ماده13 این قانون می توان جز آثار ملی ایران محسوب داشت و در تحت حفاتت و نظارت دولت می باشد( . ماده اول از قان ون راجع به حفظ آثار ملی مصوب12 / 3 / 1339 ) آزادگان : کسانی هستند که بر اساس گواهی ستاد رسیدگی به امور آزادگان در اسارت دشمنان انقالب اسالمی ایران بوده اند( . بند ب تبصره1 ماده1 از قانون نحوه واگذاری سهام دولتی و متعلق به دولت به ایثارگران و کارگران مصو ب12 / 5 / 1332 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 6 آزمای شگاه تجز یه خاک وگ یاه :که در ا ین آیین نا مه آزمای شگاه خاک شنا سی نام یده می شود- وا حدی ا ست که برای ا ستفاده منا سب از کودهای شیمیایی و سایر مواد افزودنی به خاک و بهینه سازی ارا ضی مزرو عی، همچ نین ا فزایش عمل کرد مح صوالت زرا عی در وا حد سطح، ن مو نه های خاک، آب، گ یاه و کود را که در ا ین آیین نا مه به اخت صار نمو نه نام یده می شود تجز یه کرده و بر ا ساس ن تایج آزمایش ها توصیه های الزم را ارائه می کند( . ماده2 از آیین نامه اجرایی قانون اجازه تأسیس آزمایشگاه های تجزیه خاک و گیاه و آزمایشگاه های تشخیص آفات و بیماری های گیاه توسط بخش تعاونی و خصوصی مصوب1 / 3 / 1333هیأت وزیران) آزمایشووگاه تشووخیص آفووات و بیماری هووای گیوواهی : کووه در ایوون آیین نامه آزمایشگاه گیاه پزشکی نامیده می شود- واحدی است که آ فات، عوا مل بی ماریزا و سایر عوا مل ز یان آور برای مح صوالت ک شاورزی و فر اورده های آن را ت شخیص و ا بزار و روش های م بارزه با آن را توصیه می نماید( . ماده1 از آیین نامه اجرایی قوانون اجازه تأسیس آزمایشگاه های تجزیه خاک و گیاه و آزمایشگاه های تشخیص آفات و بیماری های گیاه توسط بخش تعاونی و خصوصی مصوب 1 / 3 / 1333هیأت وزیران) آزمای شگ اه تشخی صی دامپز شکی : ِم کانی با ف ضای منا سب، ط بق نقشه های موجود در سازمان دامپزشکی کشور- و مجهز به لوازم و و سایل ف نی و مواد آزمای شگاهی ا ست که در آن آزمایش های م جاز تشخیص دامپزشکی انجام می شود( . مواده3 از آیین ناموه اجرایوی ماده13 قانون سوازمان دامپزشکی کشوور بو رای صودور پروانوه های بیمار ستان آزمای شگاه، درمان گاه و ا شتغال به ا مور در مانی دامپزشکی مصوب4 / 13 / 1333هیأت وزیران) آال یش : آال یش به کل یه ضمایم به د ست آ مده از دام پس از ک شتار گفته می شود و ممکن است خوراکی یا غیرخوراکی باشد( . تبصوره1 ماده2 از آیین ناموه چگوونگی کنتورل بهداشوتی توردد، نقول و انت قال، واردات و صادرات دام ز نده و فراورده های خام دا می موضوع بند د ماده3 و بند ب ماده5 قانون سوازمان دامپزشوکی کشور مصوب25 / 3 / 1333هیأت وزیران) آ لودگی آب : آ لودگی آب ع بارت ا ست از تغی یر مواد مح لول یا مع لق یا تغی یر در جه ح رارت و دی گر خواص فیزی کی و شیمیایی و بیو لوژیکی آب در حدی که آن را برای م صرفی که برای آن م قرر -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 3 است مضر یا غیرمفید سازد( . بند2 ماده1 از آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب مصوب24 / 9 / 1363 هیأت وزیران) آلودگی آب آشامیدنی :آلودگی آب آشامیدنی عبارت است از تغییر خواص فیزی کی، شیمیایی و بیو لوژیکی آب به گو نه ای که آن را برای م صرف ان سان ز یان آور سازد( .ب ند پ از آیین نا مه بهدا شت محیط مصوب24 / 4 / 1331هیأت وزیران) آلودگی محیط زیست : منظور از آلودگی محیط زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک ی ا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد. ( تبصره2 ماده191 از قانون مجازات اسالمی مصوب2 / 3 / 1335 ) آ لودگی م حیط زی ست :ا قدام به هر عم لی که موج با ت آ لودگی محیط زی ست را فراهم نما ید مم نوع ا ست . من ظور از آ لوده ساختن محیط زی ست ع بارت ا ست از پ خش یا آمی ختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی یا شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری که زیان آور به حال انسان یا سایر مو جودات ز نده یا گی ا هان یا آ ثار و ابن یه با شد تغی یر دهوود(. موواده9 از قووانون حفاتووت و بهسووازی محیط زیسووت مصوووب 23 / 3 / 1353 ) آ لودگی هوا : ا قدام به هر عم لی که موج بات آ لودگی هوا را فراهم نما ید مم نوع ا ست . من ظور از آ لودگی هوا ع بارت ا ست از و جود و پ خش یک یا چ ند آلوده کن نده ا عم از جا مد، مای ،ع، گاز تشعشع پرتوزا و غیر پرتوزا در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوری که زیان آور برای انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار و ابنیه باشد تغییردهد( . مواده2 از قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب3 / 2 / 1334 ) آ لودگی هوا : ع بارت ا ست از و جود یک یا چ ند آلوده کن نده در هوایی آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوری که مضر به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد تغییر دهد( . بند2 ماده1 از آیین نامه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب29 / 4 / 1354 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 3 آلوده ساختن آب :من ظور از آلوده ساختن آب آمیختن مواد خارجی به آب ا ست به میزا نی که کیف یت فیزی کی یا شیمیایی یا بیولوژیکی آن را به طوری که مضر به حال انسان و چهارپایان و آبز یان و گیا هان با شد تغی یر د هد . مواد خارجی به قرار ز یر ا ست :مواد نف تی، ز غالی، ا سید و هرگو نه ا ضعاف کرب نی و نف تی مواد م ضر شیمیایی ا عم از جا مد و مایع از هر پاالی شگاه یا من بع گازی یا د ستگاه های رنگ کاری و ال کل ک شی و کارگاه ها و کارخان جات شیمیایی و م عدنی و صنعتی و مواد غذایی و فا ضالب شوهرها( . مواده56 از قوانون آب و نحووه ملوی شودن آب مصووب 23 / 4 / 1343 ) آ لوده ساختن محیط ز ی ست : ا قدام به هر عم لی که موج بات آ لودگی محیط زی ست را فراهم نما ید مم نوع ا ست . من ظور از آ لوده ساختن محیط زی ست ع بارت ا ست از پ خش یا آمی ختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یازمین به میزانی که کیفیت فیزیکی یا شیمیایی یا بیولوژ یک آن به طور ز یان آور به حال ان سان یا س ایر مو جودات زنده یا گیاهان یا آثار و ابنیه باشد تغییردهد( . مواده9 از قانون حفاتت و بهسازی محیط زیست مصوب23 / 3 / 1353 ) آماده به خدمت :سربازانی که پس از رفع احتیاجات قسمت ها باقی می مانند آماده به خدمت نامیوده می شووند( . مواده9 از قوانون خدمت نظام وتیفه مصوب9 / 3 / 1313 ) آماده سازی ز مین :آماده سازی ز مین ع بارت از مجمو عه عمل یاتی است که مطابق دستورالعمل وزارت مسکن و شهرسازی زمین را برای ا حداش م سکن مه یا می سازد که شامل موارد ز یر می با شد :ا لف ) عمل یات زیرب نایی از قب یل تع یین برو کف، ت سطیح و آ سفالت م عابر، تأمین شبکه ه ای تأسی ساتی آب و برق، ج مع آوری و د فع آب های سطحی و فاضالب و غیره . ب ) عملیات روبنائی مانند احداش مدارس، درمانگاه، واحد انتظامی، فضای سبز، اداره آتش ،نشانی اماکن تجاری و نظایر آن( . ماده22 از آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب24 / 3 / 1331 ، هیأت وزیران) آ مارگیری جاری :من ظور آمارگیری هایی ا ست که از روی مدارک گزارش ها و فرم های مر بوط به فعالیت های جاری وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی و شرکت های دول تی و واب سته به دو لت ان جام می شود( . بنود ج مواده1 از قوانون مرکوز آموار ایوران مصووب 13 / 11 / 1353 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 9 آمارگیری نمونه ای :من ظور جمع آوری اطالعات آماری از تعدادی از افراد یا واحدهای جامعه بر اساس روش های علمی و آماری است که نتایج آن قابل تعمیم باشد( . بنود ب مواده1 از قوانون مرکوز آمار ایران مصوب13 / 11 / 1353 ) آ موزش پود مانی :شکلی از آموزش های ضمن خدمت ا ست که تخ صص های شغلی در قا لب پودمان های آموز شی م ستقل و جدا از هم به کارکنان آموزش داده می شود .هریک از پودمان ها مهارت خاصی را ایجاد می نماید و در عین حال در کنار سایر پودمان ها منجر به ایجاد یک مهارت جدید و جوامع تر می گوردد( . بنود ج مواده1 از آیین نامه اجرایی ماده153 قانون برنامه سوم ،توسوعه اقتصوادی اجتماعی و فرهنگی جمهووری اسوالمی ایوران مصووب6 / 3 / 1339 هیوأت وزیران) آموزش ضمن خدمت :آموزش هایی که کارکنان در مسیر شغلی خود به منظور متناسب ساختن دانش، مهارت و بینش خود با نیازهای شغل مورد تصدی طی می نمایند( . بند الف ماده1 از آیین نامه اجرایی ماده153 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگوی جمهوری اسالمی ایران مصوب6 / 3 / 1339هیأت وزیران) آ موزش عل می :ع بارت ا ست از آموزش هایی که با تو جه به ا هداف آموزش های دوره متو سطه ضمن تکم یل آموزش های ع مومی با فراهم آوردن مبانی و زمینه های فراگیری ع ل وم نظری، فرد را از طریق تقویت روحیه استدالل و تفکر با مبانی علوم و فنون آشنا و او را برای طی مدارج عالیه آمواده می سوازد( . بنود ب مواده3 از قانون اهداف و وتایف وزارت آموزش و پرورش مصوب25 / 11 / 1366 ) آموزش علمی و عملی( :فنی و حرفه ای)و عبارت است از آموزش های ی که فرد را بر مبنای تعلیم مهارت هایی که جنبه کاربردی و عملی دارد ج هت ا حراز شغل یا حر فه معی نی آ ماده می سازد یا بر کارایی و توانایی افراد شاغل به فنون و حرف می افزاید( . ردیف 2 بند ب ماده3 از قانون اهداف و وتایف وزارت آموزش و پرورش مصوب25 / 11 / 1366 ) آ مو زش ع مومی مردم :در ا ین آیین نا مه هدف از آ موزش ع مومی مردم، مجموعه اقداماتی است که سطح اطالعات و آگاهی های عمومی را برای مقاب له با ب حران ارت قا می بخ شند . ته یه و توز یع جزوه های اطال عاتی، پ خش برنا مه های و یژه از طر یق ر سانه های جم عی، بر پایی سمینارها و کارگاه های آموز شی به و یژه برای -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 13 دانش آموووزان، دانشووجویان، کارکنووان ادارات و کووارگران در کارخانه ها، از جمله ایون اقودامات اسوت( . بنود ت مواده1 از آیین نامه اجرایی بند م تبصره13 قانون بودجه سالی1339 مصووب 26 / 4 / 1339هیأت وزیران) آموزش فنی و حرفه ای :عبارت است از آموزش های رسمی یا غیررسمی که من جر به ای جاد یا ا فزایش م هارت شغلی می گردد و شامل آموزش های متو سطه ف نی و حر فه ای و کار دا نش، کاردانی ف نی و حرفه ای و علمی- کاربردی، ضمن خدمت و مدیریت حرفه ای تخصصی و سایر آموزش های فنی و حرفه ای کوتاه مودت می باشود( . مواده2 از آیین نامه ا جرایی، ماده151 ،قانون برنامه سوم توسعه اقتصوادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسوالمی ایوران مصووب11 / 3 / 1339 هیوأت وزیران) آموزشگاه آزاد فنی و حرفه ای :منظور از آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای همان مؤسسات کارآموزی موضوع ماده13 قانون کارآموزی مصوب اردیبهشت ماه1349 می باشد که در این آموزشگاه ها یوک یوا چ ند حر فه برا ساس برنا مه های م صوب م طابق با ا ستانداردهای سازمان آموزش و فنی و حرفه ای آموزش داده می شود( . مواده1 از آیین نامه نحوه تشکیل و اداره آموزشگاه های فنی و حرفه ای مصوب 6 / 3 / 1365هیأت وزیران) آموز شگاه ران ندگی :مؤس سه ای ا ست که بر ا ساس م قررات ا ین آیین نا مه تأ سیس و از متقا ضیان ث بت نام کرده و آموزش های رانندگی را در محل های تعیین شده به آنان تعلیم می دهد( . بند 1 ماده1 از آیین نامه اجرایی آموزشگاه های تعلیم رانندگی مصوب 21 / 1 / 1362هیأت وزیران) آموزشگاه فنی و حرفه ای آزاد :به مکانی اطالق می شود که در آن یک یا چ ند حر فه بر ا ساس برنا مه های م صوب و م طابق با استانداردهای سازمان آموزش داده می شود و( .... بند2 ماده1 از ا صالح آیین نا مه ن حوه ت شکیل و اداره آموز شگاه های آزاد ف نی و حرفه ای مصوب23 / 1 / 1339هیأت وزیران) آموز شگاه های آزاد ف نی و حر فه ای :من ظور از آموز شگاه های آزاد فنی و حرفه ای همان مؤسسات کوارآموزی موضووع مواده13 قوانون کووارآموزی مصوووب اردیبهشووت موواه1349 می باشوود( . موواده1 از آیین نامه نحوه تشکیل و اداره آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای مصوب2 / 3 / 1363هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 11 آ موزش های علمی- کاربوردی :آموزش هایی است که با هدف ارتقا و انتقال دانش کار، ایجاد مهارت ها، افزایش بهره وری، به هنگام کردن و ارتقای معلومات و تجارب شاغالن، رشد استعدادهای بارز و به فعل یت در آوردن ا ستعدادهای نهف ته برای ت صدی م شاغل و حرف گو ناگون ان جام می شود تا توا نایی ا فراد را برای ان جام دادن کاری که به آ نان م حول می گردد به سطح مط لوب بر ساند . ( موواده1 از آیین نامووه آموزش هووای علمووی- کوواربردی مصوووب 13 / 11 / 1334، شورای عالی انقالب فرهنگی) آموزش های علمی- کاربوردی :آموزش هایی است که با هدف ارتقا و ،انتقال دانش کار ایجاد مهارت ها، افزایش بهره وری، به هنگام کردن و ارتقای معلومات و تجارب شاغالن، رشد استعدادهای بارز و به فعل یت درآوردن ا ستعدادهای نهف ته برای ت صدی م شاغل و حرف گو ناگون، ان جام می شود، تا توا نایی ا فراد را برای ان جام دادن کاری که به آ نان م حول می گردد به سطح مط ل وب بر ساند . ( ماده1 از آیین نامه شورای عالی آموزش های علموی- کواربردی مصوب14 / 6 / 1334، شورای عالی انقالب فرهنگی) آموزش های علمی- کاربوردی :آموزش هایی است که با هدف و ارتقا و انت قال دا نش کار، ای جاد مهارت ها، ا فزایش ب هره وری، به هنگام کردن و ارتقای معلوما ت و تجارب شاغالن، رشد استعدادهای بارز و به فعالیت درآوردن استعدادهای نهفته برای تصدی مشاغل و حرف گو ناگون، ان جام می شود، تا توا نایی ا فراد را برای ان جام دادن کاری که به آ نان م حول می گردد به سطح مط لوب برساند( . ماده1 از آیین ناموه شوورای عالی آموزش هوای علموی- ک ،اربردی مصوب23 / 13 / 1333، شورای عالی انقالب فرهنگی) آموزش های عل می- کاربردی :به آموزش هایی ا طالق می شود که به ق صد ارت قا دا نش ا فراد و ای جاد مهارت های الزم و به فعال یت درآوردن اسوتعدادهای نهفتوه در ایشوان تعلویم داده می شوود و دانش ،آموختگان را برای احراز شغل حرفه و کسب کار، در مشاغل گوناگون آماده می کند و توانایی آنان را برای انجام کاری که به آنان محول شده است تا سطح مطلوب افزایش می بخشد( . مواده1 از آیین نامه تشکیل شورای عالی علمی- کاربردی مصوب9 / 11 / 1369 ، شورای عالی انقالب فرهنگی) آموزش هنر :مقصود از آم وزش هنر تمامی فعالیت هایی است که به آموزش کالسیک و آکادمیک و رسمی هنر مربوط می شود و از این بحث آن چه بیش تر مورد برر سی قرار می گ یرد آ موزش ه نر در مرا کز -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 12 آموزش عالی می باشد . بدیهی است که نگاهی گذرا بر آموزش قبل از دان شگاهی ه نر ن یز خوا هد شد( .ب ند ا لف م صوبه مر ب وط به موافقت اصولی با طرح پیشنهادی برای تقویت رشته های هنر مصوب 19 / 2 / 1334، شورای عالی انقالب فرهنگی) آموز گار : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 از قانون ا جازه تأ سیس دانش سراهای م قدماتی و عالی م صوب 19 / 12 / 1312 ) آ یین دادر سی کیفری :مجمو عه ا صول و مقررا تی ا ست که برای ک شف و تحق یق جرائم و تعق یب مجر مان و ن حوه ر سیدگی و صدور رأی و تجد یدنظر و ا جرای اح کام و تع یین و تایف واخت یارات مقا مات قضایی وضع شده اسوت( .مواده1 قوانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عمومی و انقالب مصوب23 / 6 / 1333 ) آیین دادر سی مدنی : مجمو عه ا صول و مقررا تی ا ست که در م قام ر سیدگی به ا مور ح سبی و کل یه د عاوی مدنی و بازر گانی در دادگاه های ع مومی، ان قالب، تجد یدنظر، دیوان عالی ک شور و سایر مراج عی که به مو جب قانون مو تف به رعا یت آن ه ستند به کار می رود( . مواده1 از قوانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) آیین کار :آیین کار ع بارت ا ست از مجمو عه قوا عد مر بوط به روش هایی که در مورد ساخت، تول ید، ن صب، آز مایش، به کار انداختن یا استفاده از یک کاال یا دستگاه یا ابزار یا وسیله به کار برده می شود( . بند ج ماده2 از قانون مواد الحاقی بوه قانون تأ سیس مؤس سه ا ستاندارد و تح قی قات صنعتی ا یران م صوب 24 / 9 / 1349 ) الف ابت کار :ع بارت از آ فرینش روش های تازه برای پی شبرد کار ها (نوآوری )است( . بند ط از مواده1 آیین ناموه حقووق و دسوتمزد کارکنان سازمان های مناطق آزاد تجاری وو صنعتی جمهوری اسالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 13 ابرا :ا برا عبارت از این است که داین از حق خود به اختیار صرفنظر نماید( . ماده239 از قانون مدنی) اتاق اصناف :سازمانی است که به موجب این قانون تشکیل می شود و دارای شخصیت حقوقی است( . ماده6 از قانون نظام صنفی مصووب 16 / 3 / 1353 ) ا تاق بازر گانی و صنایع و م عادن جم ه وری ا سالمی ا یران : ا تاق بازر گانی و صنایع و م عادن جم هوری ا سالمی ا یران مؤس سه ای غیرانتفاعی است که دارای شخصیت حقوقی و استقالل مالی می باشد . ( ماده2 از قانون اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران مصوب 15 / 12 / 1369 ) اتحادیه :سندیکا جمعیتی است که کارگران یا کارف رمایان مربوط به یک حرفه و یا یک کارگاه و یا یک صنعت می توانند برای حفظ منافع حر فه ای و به بود و ضع مادی و اجت ماعی خود ت شکیل ده ند . ا ئتالف چ ند سندیکا ت شکیل یک اتحاد یه و ا ئتالف چ ند اتحاد یه تشکیل یک کنفدراسیون را می دهد( . ماده25 از قانون کار مصووب 26 / 12 / 1333 ) اتحادیه انجمن های اسالمی دانش آموزان :اتحادیه انجمن های اسالمی دانش آموزان که در این اساسنامه اختصاراً اتحادیه نامیده می شود ن هادی ا ست غیردول تی و دارای شخ صیت ح قوقی م ستقل که به ع نوان یووک مجموعووه فرهنگووی بوورای سووازماندهی، هوودایت و پشووتیبانی انجمن های ا سالمی مد ارس سراسرک شور با عنا یت ح ضرت ا مام(ره ) شکل گرفته و کما کان ت حت ن ظارت عال یه م قام مع ظم ره بری و نماینده منصوب از سوی ایشوان فعالیوت می نمایود( . مواده1 از اساسنامه اتحادیه انجمن های اسالمی دانش آموزان مصووب3 / 5 / 1334 ، شورای عالی انقالب فرهنگی) اتحادیه شهرداری های ای ران :اتحادیه شهرداری های ایران که با ع ضویت کل یه شهرداری های کشورت شکیل می گردد و در ا ین اسا سنامه اتحادیه نامیده می شود مؤسسه ای است ملی و غیر سیاسی و دارای شخصیت حقوقی( . ماده1 از الیحه اساسنامه اتحادیه شوهرداری های ایران مصوب12 / 11 / 1344 ) اتحاد یه شهردا ری های ک شور :به من ظور ای جاد هم کاری بین شهرداری های کشور و برقراری ارتباط با اتحادیه های بین المللی شهرداری ها سازمانی به نام اتحاد یه شهرداری های ک شور ت شکیل خواهد شد که اساسنامه آن بر حسب پیشنهاد وزارت کشور و تصویب -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 14 هیأت وزیران تعیین می گردد( . ماده133 الح اقی از قوانون اصوالح پاره ای از مواد و ال حاق مواد جد ید به قانون شهرداری م صوب 23 / 11 / 1345 ) اتحادیه صنفی : افراد یک صنف که برای حفظ حقوق و حیثیت شغلی با یکدیگر اشتراک مساعی و معاضدت می کنند تشکیل اتحادیه صنفی را می دهند .اتحادیه صنفی دارای شخصیت حقوقی است( . ماده5 از قانون نظام صنفی مصوب16 / 3 / 1353 ) اتحادیه منطقه ای صنفی : در هر منطقه شهرداری افراد یک صنف با یکدیگر تشریک مساعی و معاضدت نموده و برای حفظ حقوق و حیثیت و شئون شغلی خود تشکیل یک اتحادیه منطقه ای صنفی را می دهند . ( ماده3 از الیحه قانونی اجازه اجرا ی اصالحاتی که توسوط هیوأت عالی نظارت در قانون نظام صنفی و اصالحیه های آن به عمل آمده است مصوب13 / 4 / 1359شورای انقالب) ات صال خورجینی : نوعی ات صال ت یر به ستون که در آن تیر ها از دو طرف ستون ع بور می نمای ند و هر ت یر با دو نب شی از باال و پایین به ستون وصل شده ا ست( .از بخش تعاریف آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله مصوب13 / 9 / 1333هیأت وزیران) اتومب یل اختصا صی : اتومب یل اختصا صی ا تومبیلی ا ست که حق اسووتفاده از آن در اختیووار مقامووات منوودرج در موواده6 ایوون آیین نا مه می با شد .سایر اتومبیل های دول تی جزو اتومبیل های خد مت شناخته می شود که ا ستفاده از آن ها به م قام خا صی تع لق نخواهد داشت و فقط برای منظورهای اداری و اجرایی و عملیاتی از آن ها می توان استفاده نمود( . ماده4 از آیین ناموه اجرایوی استفاده از اتومبیل های دولتی موضوع تبصره63 قانون بودجه سال 1344 مصوب21 / 13 / 1344 ) اتومبیل تعلیماتی : اتومبیلی است که دارای عالئم مشخصه، مندرج در این آیین نامه بوده و به وسیله آن به هنرآموزان آموزشگاه تعلیم رانندگی آموزش داده می شود( . بند6 ماده1 از آیین نامه اجرایووی آموزشووگاه های تعلوویم راننوودگی مصوووب21 / 1 / 1362 هیووأت وزیران) اتومبیل خدمت: به اتومبیل اختصاصی مراجعه گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 15 اتومب یل دول تی :اتومب یل دول تی و سیله ای ا ست که برای ا جرای وتایف معین و مشخص در هر وزارتخانه یا شرکت دولتی یا مؤسسه دول تی مورد ا ستفاده قرار گ یرد و به پ ست سازمانی یا م قام م عین اخت صاص ندارد و مان ند ا بزار کار در هر مو قع که ال زم باشد از آن استفاده می شود( . ماده1 از آیین نامه اجرایی نحوه ا ستفاده از اتومبیل های دول تی و فروش اتومبیل های زا ئد م صوب 13 / 13 / 1353شورای انقالب) اتومبیل دولتی :منظور از اتومبیل های دولتی در این آیین نامه کلیه وسایل نقلیه موتوری از قبیل انواع اتومبیل ها ی سواری و انواع اتومبیل های صحرایی(مانند انواع جیپ ویلز و لندرور و ن ظایر آن ) و همچ نین کل یه و سایل نقل یه مو توری دی گری ا ست که عر فاً و عاد تاً برای ح مل و ن قل ا شخاص به کار برده می شوند . ( ماده2 از آیین نامه اجرایی اسوتفاده از اتومبیل هوای دولتوی موضوع تبصره63 قا نون بودجه سال1344 مصوب21 / 13 / 1344 ) اتومبیل دولتی :منظور از اتومبیل های دولتی در این آیین نامه خودرو هایی ه ستند که ما لک خصو صی ندا شته و به ع نوان و سیله ای جهت انجام امور کشور در اختیار دستگاه ها بوده، جزو بیت المال و اموال عمومی به حساب می آیند( . مواده1 از آ یین ناموه نحووه استفاده از اتومبیل های دولتی مصوب25 / 12 / 1333هیأت وزیران) اتومبیل سواری :اتومبیل سواری عبارت از اتومبیلی است که برای ،حمل مسافر استفاده گردد از قبیل سواری شهری، سواری صحرایی مینی بوس، اتوبوس هر چند خارج از رده یا اسقاطی باشد( . ماده 1 از آی ین نامه اجرایی تبصره63 قانون بودجوه سوال1364 مصووب 23 / 6 / 1364هیأت وزیران) اثر : از نظر این قانون به مؤلف و مصنف و هنرمند پدید آورنده و به آن چه از راه دا نش یا ه نر یا ابت کار آ نان پد ید می آ ید بدون در ن ظر گرفتن طری قه یا رو شی که در ب یان یا ت هور یا ایجاد آن به کار رفته اثر اطوالق می شوود( . مواده1 از قوانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب11 / 13 / 1343 ) ا ثر م شترک : ا ثری که با هم کاری دو یا چ ند پد ید آور نده به و جود آ مده با شد و کار یکا یک آ نان جدا و مت مایز نبا شد ا ثر مشوترک نامیوده می شوود و حقووق ناشوی از آن حوق مشوا ع پدیود -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 16 آورندگان است( . ماده6 از قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب11 / 13 / 1343 ) اثرهای مورد حمایت : اثرهای مورد حمایت این قانون به شرح زیر است: 1 - کتاب و رساله و جزوه و نمایشنامه و هر نوشته دیگر علمی و ،فنی و ادبی و هنری2 - شعر و ترانه و سرو د و تصنیف که به هور ،ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد3 - اثور سومعی و بصری به منظور اجرا در صحنه های نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا ،نشر شده باشد4 - اثر موسیقی که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا ،نشر شده باشد5 - نقاشی و تصویر و طرح و نقش و نقشوه جغراف یایی ابت کاری و نو شته ها و خط های تزئی نی و هرگو نه ا ثر تزیی نی و ا ثر تج سمی که به هر طر یق و روش به صورت ساده یا ،ترکیبی به وجود آمده باشد6 - هر گونه پیکره(مجسمه) ، 3 - اثر ،معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان 3 - اثر عکاسی که با روش ،ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد9 - اثر ابتکاری مربووط بوه ،هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم13 - اثر ابتکواری که بر پایه فرهنگ عامه(فولکور ) یا میراش فرهنگی و هنری ملی ،پدید آمده باشد11 - اثر فنی که جنبه ابداع و ابتکار داشوته باشد . 12 - هر گونه اثر مبتکرانه دیگر که از ترکیب چند اثر از اثرهای نامبرده در این فصول پدیود آموده باشود( . مواده2 از قووانون حمایووت حقوووق مؤلفووان و مصوونفان و هنرمنوودان مصوووب 11 / 13 / 1343 ) ا جاره : من ظور از ا جاره مذکوره در ا ین ماده آن ا ست که ت صرف مت صرف به ع نوان ا جاره یا صلح م نافع یا هر ع نوان دی گری به منظور اجاره باشد اعم از این که نسبت به مورد تصرف سند رسمی یا غیررسمی تنظیم شده یا تصرف متصرف بر حسب تراضی با موجر یا نماینده قانونی او باشد( . تبصره1 از ماده1 قانون روابط مالک و مستأجر مصوب13 / 3 / 1339 ) اجاره : اجاره عقدی است که به موجب آن مستاجر مالک منافع عین م ستاجره می شود . ا جاره ده نده را موجر و ا جاره کن نده را مستاجر و مورد اجاره را عوین مسوتاجره گوینود( . مواده466 از قانون مدنی) اجاره اشخاص :در اجاره اشخاص کسی که اجاره می نماید مستاجر و کسی که مورد اجاره واقع می شود اجیر و مال االجاره اجرت نامیده می شود( . ماده512 از قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 13 ا جازه بردا شت : م جوزی ا ست که از طرف وزارت م عادن و ف لزات برای تأمین م صالح ساختمانی مورد ن یاز طرح های عمرا نی و برداشووت واریزه هووا و ذخووایر محوودود و جزئووی و نیووز عملیووات آزمایشگاهی صوادر می شوود( .بنود ذ از موا ده1 قوانون معوادن مصوب23 / 3 / 1333 ) اجازه برداشت : مجوزی است که از طرف وزارت معادن و فلزات به مؤس سات دول تی و نهاد های قانونی یا پیمان کاران آن ها ج هت ا ستخراج و م صرف م قدار مشخ صی م صالح ساختمانی برای کار مورد نظر در منطقه یا محدوده مشخص داده می شود( . بند ق از موا ده1 قانون معادن مصوب1 / 3 / 1363 ) ا جازه م صرف(آب :)ا جازه م صرف ح قی ا ست ه به من ظور ا ستفاده مف ید و مع قول از آب با رعا یت م قررات پیش بینی شده در ا ین قانون از طریق صدور پروانه به اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار می شود( . ماده4 از قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب23 / 4 / 1343 ) اجبار به خدمت در مقابل دین : یعنی حال یا وضعیت که از تعهد مدیون ن سبت به خدمات شخ صی خود یا شخص دیگری که در فر مان او است برای تضمین قرض ناشی می شود و در صورتی که ارزش آن خدمات به نحوی که صحیحاً تقویم شود به مصرف استهالک قرض نرسد یا طول مدت و نحوه آن خدمات محدود و مشخص نباشد( . بند الف از ماده 1 قانون الحواقی ایوران بوه قورارداد تکمیلوی منوع بردگوی و برده فروشی و عملیات و دستگاه مشابه بردگی مصوب3 / 12 / 1333 ) احت کار : ع بارت ا ست از نگ هداری کاال به صورت ع مده با ت شخیص مرجع ذی صالح و امتناع از عرضه آن به قصد گ رانفروشی یا اضرار به جام عه پس از ا عالم ضرورت عر ضه تو سط دو لت( . از قانون تعزیرات حکومتی مصوب23 / 12 / 1363، مجمع تشخیص مصلحت نظام) احت کار : ع بارت ا ست از ج مع و نگ هداری ارزاق مورد ن یاز و ضروری عا مه مردم( گ ندم، جو، ک شمش، خر ما، رو غن ح یوانی و نباتی )به قصد افزایش قیمت( . بند الف ماده1 ، قوانون تشودید مجازات محتکران و گرانفروشان مصوب23 / 1 / 1363 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 13 اح ضار به سربازی : از تاریخ م شمولیت که ا سامی م شمولین به و سیله آگ هی منت شر و و ضعیت آن ها ت حت ر سیدگی وا قع می گردد تا موقع تحویل به سربازخانه مرحله احضار نامیده می شود( . ماده23 از قانون خدمت نظام وتیفه مصوب29 / 3 / 1313 ) اح کام ا عدادی : اح کام م قدماتی یا موقتی ا ست یا ا عدادی یا قرینه . احکام اعدادی آن است که برای تکمیل رسیدگی حساب حکم به بع ضی ا قدامات می نما ید بدون ا ین که در ا صل مط لب دا خل گردد( . ماده33 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) اح کام د یوان محا سبات :اح کام د یوان محا سبات بر دو ق سم ا ست : مقدماتی و قطعی . احکام قطعی آن است که درباره حساب صاحب جمع و در ا صل مط لب صادر شده و ع مل را ختم می نما ید . اح کام م قدماتی ع بارت از قرار هایی ا ست که ق بل از صدور ح کم قط عی صادر و م قدمتاً ا مر به بع ضی ا قدامات می نما ید چه از با بت فوریت موقع و چه از بابت تحصیل بعضی اطالعات برای پیشرفت کار و لی ع مل ر سیدگی به ح ساب به مو جب ا ین قرار ها ختم نمی شود . ( ماده33 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) اح کام قری نه : اح کام م قدماتی یا موقتی ا ست یا ا عدادی با قرینه. .... احکام قرینه آن است که برای تهیه زمینه حکم داده می شود و به طوری است که نتیجه حکم را می توان از آن استنباط کرد( . از ماده33 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) احکام قطعی :احکام دیوان محاسبات بر دو قسم است : مقدماتی و قطعی .احکام قطعی آن است که د رباره حساب صاحب جمع و در اصل مطلب صادر شده و عمل را ختم می نماید( . از ماده32 از قوانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) احکام مقدماتی :احکام دیوان محاسبات بر دو قسم است : مقدماتی و قط عی ..... اح کام م قدماتی ع بارت از قرارهایی ا ست که ق بل از صدورحکم قط عی صادر و م قدمتاً امر به بع ضی ا قدامات می نما ید چه از با بت فور یت مو قع و چه از با بت تح صیل بع ضی اطال عات برای پیشرفت کار ولی عمل رسیدگی به حساب به موجب این قرارها ختم نمی شود( . ماده32 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) اح کام م قدماتی ا عدادی :اح کام م قدما تی یا موقتی ا ست یا ا عدادی یا قری نه ..... اح کام ا عدادی آن ا ست که برای تکم یل -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 19 ر سیدگی ح ساب ح کم به بع ضی ا قدامات می نما ید بدون ا ین که در اصل مطلب داخل شود( . ماده33 از قانون دیوان محاسوبات مصووب 4 / 12 / 1239 ) اح کام م قدماتی قری نه : اح کام قری نه آن ا ست که برای ته یه زم ی نه ح کم داده می گردد و به طوری ا ست که نتی جه ح کم را می توان از آن استنباط کرد( . ماده33 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) احکام مقدماتی موقتی : احکام مقدماتی یا موقتی است یا اعدادی یا قرینه .احکام موقتی نظر به فوریت موقع موقتاً قراری می دهد تا در مو قع صدور حکم قرار قطعی آن داده گردد( . از ماده33 از قانون دیوان محاسبات مصوب4 / 12 / 1239 ) احیای اراضی : عملیاتی است که با تغییر وضع طبیعی زمین و به و سیله ا قداماتی که در عرف آ باد کردن مح سوب ا ست( از قب یل زرا عت، درخت کاری، ب نا ساختن، ای جاد تأسی سات و غ یره )آن ر ا برای بهره برداری آماده سوازد( . از مواده1 از الیحوه قوانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ا یران مصوب25 / 6 / 1353شورای انقالب) اح یای ز مین :مراد از اح یای ز مین آن ا ست که ارا ضی موات و مبا حه را به و سیله عمل یاتی که در عرف آ بادکردن مح سوب ا ست ازقب یل زرا عت، درخت کاری، ب نا ساختن و غ یره قابل ا ستفاده نمایند( . ماده141 از قانون مدنی) اختال فات د سته جمعی :من ظور از ا ختالف د سته جمعی مذکور در ا ین ماده اختال فی ا ست که روا بط بین کارگران و کارفر ما را در کار گاه مخ تل ساخته و احت ماالً من جر به تعط یل کار گاه( از طرف کارفرما ) یا اعتصاب(از طرف کارگران )بگردد( . تبصره الحاقی به ماده45 از قانون اصالح و الحاق مواد و دو تبصره به قانون کار مصوب23 / 11 / 1343 ) اختال فات صنفی : اختال فات صنفی ع بارت ا ست از اختال فاتی که بین ا صناف و ا فراد آن ها را جع به ا مور صنفی تول ید می شود و ا مور صنفی بر ط بق نظامنا مه که به پی شنهاد وزارت داخ له و ت صویب وزارت عدلیه تنظیم خواهد شد تعیین می گردد . اختالف بین قصاب و چو بدار را جع به قی مت گو سفند و ا ختالف بین ق صاب و خ باز با -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 23 دکا ندار را جع به و جه فروش یوم یه در ح کم اختال فات صنفی ا ست . ( تبصره1 ماده1 از قانو ن رفع اختالفات صنفی مصوب5 / 3 / 1311 ) اختالف در صالحیت : هرگاه در موضوع یک دعوی دو دادگاه دادگستری یا داد گاه دادگ ستری و مرا جع غیردادگ ستری هردو خود را صالح بداننوود یووا هووردو از خووود نفووی صووالحیت کننوود اخووتالف محقووق می شود. (ماده43 ازقانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ا خراج : در چ هار مورد ز یر اف سران و کارم ندان از خدمت ا خراج می شوند: 1 - چنانچه طبق مقررات قانون دادرسی و کیفور ارتوش محکوومیتی ،پیدا کنند که مستلزم اخراج باشد2 - در صوورتی کوه تنبیهوات انت ظار خدمت و بدون کاری در تغی یر و ضع و رف تار آ نان مؤثر وا قع ن شده و با ز هم م بادرت به اع مال و رف تار برخالف شئون نظامی بنمایند3 با رعایت ماده113 و113 ایون قوانون) ، 3 - در صورت شرکت افسر و کارمند دراحزاب و دستجات سیاسی( با رعایت ماده113 و113 این قانون) ، 4 - در صورت ترک تابعیوت( . بنود د از ماده15 قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) اخفوا و امتنواع از عرضوه کواال : عبوارت اسوت از خوودداری از عرضه کاالی دارای نرخ رسمی به قصدگرانفروشی یا تبعیض در فروش . تعزیرات اخفا وامتناع از عرضه کاال به شرح زیر است : مرتبه اول - تذکرکتبی، درج در پرو نده وا حد و عر ضه کاال به نرخ ر سمی . مرتبه دوم- ع رضه کاال به نرخ رسمی و اخذ جریمه از دو تا پنج برابر ارزش رسمی کاال . مرتبه سوم- عالوه بر مجازات های مرتبه دوم- قطع تمام یا برخی خدمات دولتی از سه تا شش ماه( . ماده 3 از قانون تعزیورات حکوومتی مصووب23 / 12 / 1363 ، مجموع تشوخیص مصلحت) اداره ضبطیه بلوکات :ادار ه ضبطیه بلوکات عبارت است از نایب الحکومه اداره بلوکی در ماده( 231 )و صاحب منصبان و مواموران ضبطیه به طوری که در مواد آتیوه ذکور خواهود شود( .مواده239 از قانون تشکیل ایاالت و والیات و دستورالعمل حکام مصوب23 / 9 / 1236 ) اداره مأمور و صول درآ مد دو لت :من ظور از ادار ه مأمور و صول درآ مد دو لت در ا ین قانون هر اداره یا سازمان یا مؤس سه یا شرکت دول تی یا واب سته به دو لت ا ست که به مو جب قوانین و مقررات موتف به وصول درآمد دولت می باشد( . ماده54 از قوانون -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 21 اصالح بعضی از مواد قانون مجازات مرتکبین قاچاق و الحاق چند ماده و تبصره به قان ون مذکور مصوب29 / 12 / 1353 ) ادله اثبات دعوی :دالیل اثبوات دعووی از قورار ذیول اسوت : 1 - ،اقرار2 - ،اسناد کتبی3 - ،شهادت4 - ،اموارات5 - قسوم( . مواده 1235 از قانون مدنی) اراضی آیش : زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند( . بند 6 ماده1 از آیین نامه اجرایی الیحه قانونی اصالح الیحه قانونی واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359 ) اراضی آیش : زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند( . بند4 واژه ناموه از الیحوه قانونی ا ص الح الی حه قانونی وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جمهوری اسالمی ایران مصوب26 / 1 / 1359 )دولت اراضی آیش : زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند( . بند5 از واژه ناموه الیحوه قانونی ا صالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران و الیحه قانونی ... مصوب23 / 12 / 1353 ) ارا ضی آیش :زمین دایری ا ست که به صورت مت ناوب ط بق عرف م حل برای دوره معینی بدون کشت بماند( . بند5 واژه نامه از الیحه قانونی ا صالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جمهوری اسال می ایران مصوب11 / 12 / 1353 ) اراضی آیش : زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند( . بنود ج مواده1 از قوانون ن حوه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ا یران مصوب25 / 6 / 1353شورای انقالب) ارا ضی بایر :زمین هایی ا ست ک ه سابقه اح یا دارد و لی به ع لت اعراض یا عدم بهره برداری بدون عذر موجه مودت5 سوال متووالی متروک مانده یا بماند( . بند3 مواده1 از آیین ناموه اجرایوی الی حه قانون ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359 شورای انقالب) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 22 ارا ضی بایر :زمین هایی ا ست که سابقه اح یا دارد و لی به ع لت اعراض یا عدم بهره برداری بدون عذر موجه مودت5 سوال متووالی متروک مانده باشد( . بند1 واژه ناموه از الیحوه قوانونی اصوالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ایران مصوب26 / 1 / 1359شورای انقال ب) اراضی بایر :زمین های بایر که به علل مختلف توسط مالکان بزرگ بایر نگاه داشته شده است و با تو جه به نیاز جامعه و مسأله خودکفایی مملکت و با توجه به این که این زمین ها فقط به صرف ا ین که مالک یت از آن آن ها ا ست بدون ک شت ما نده و ا جازه ک شت به دهقانان هم داده نمی شود( . بند1 واژه نامه از الیحه قوانونی ا صالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جمهوری اسالمی ایران مصوب23 / 12 / 1353شورای انقالب) اراضی بایر :زمین های بایر که به علل مختلف توسط مالکان بزرگ بایر نگاه داشته شده است و با تو جه به نیاز جامعه و مسأله خودکفایی مملکت و با توجه به این که این زمین ها فقط به صرف ا ین که مالک یت از آن آن ها ا ست بدون ک شت ما نده و ا جازه ک شت به دهقا نان هم داده نمی شود، دو لت ا سالمی ا ین زمین ها را در اخت یار خود می گ یرد تا در اخت یار دهقا نان و داوطل بان وا جد شرایط گذارده شود. ( بند1 واژه ناموه از الیحوه قوانونی اصوالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جم هوری اسالمی ایران مصوب11 / 12 / 1353 ) ارا ضی بایر :زمین هایی ا ست که سابقه اح یا دارد و لی به ع لت اعتراض و عدم بهره برداری برای مدت5 سال متووالی بودون عوذر موجه متروک مان ده یا بماند( . بند د مواده1 از قوانون نحووه وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ا یران م صوب 25 / 6 / 1353 شورای انقالب) ارا ضی بایر :من ظور از ارا ضی بایر مو ضوع ا ین ماده زمین هایی ا ست که در تاریخ ن قل و انت قال باغ یا م ستحدثاتی ط بق ضوابط مندرج در آیین نامه مو اده214 قوانون مالیات هوای مسوتقیم درآن ایجاد نشده باشد( . تبصره ماده6 از قانون معامالت زموین مصووب 23 / 2 / 1354 ) اراضی بایر :زمین هایی که سابقه احیا دارد ولی به علت اعراض یا عدم بهره برداری بدون عذر موجه به مدت5 سال متوالی متروک -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 23 مانده باشود( . بنود1 از آیین نا موه اجرایوی قوانون واگوذاری زمین های دا یر و بایر که ب عد از ان قالب به صورت ک شت مو قت در اختیار کشاورزان قرار گرفته است مصوب29 / 11 / 1365هیأت وزیران) ارا ضی بایر شهری :ارا ضی بایر شهری زمین هایی ا ست که سابقه عمران و احیا داشته و به تدریج به حالت موات برگشته اعم ا ز آن که صاحب مشخصی داشته یا نداشته باشد( . مواده4 از قوانون زمین شهری مصوب22 / 6 / 1366 ) ارا ضی بایر شهری :ارا ضی بایر شهری زمین هایی ا ست که سابقه ع مران دا شته و به تدریج به حا لت موات برگ شته ا ست ا عم از آن که صاحب مشخصی داشته یا نداشته باشود( . مواده4 از قوانون ار اضی شهری مصوب23 / 12 / 1363 ) ارا ضی جنگ لی :ارا ضی جنگ لی به جن گل تکا مل نیاف ته ای گف ته می شود که به صورت های زیر باشد : 1 - تعوداد نمایوده درخوت یوا نهال یا بوته جنگلی در هر هکتار آن جداگانه یا مجموعاً از یک صد اصله تجاوز نکند . 2 - درختان جنگلی به صورت پراکنده باشود به نحوی که حجم آن در هر هکتار در شمال( از حوزه آستارا تا حوزه گلیداغی )کم تر از پنجاه متر مکعب و در سایر نقاط ایران کم تر از بیست متر مکعب باشد( در صورت وجود شمشاد و حجم بیش از سی متر مکعب جنگل شمشاد محسووب می شوود( .) ردیوف د بنود3 ماده1 از آیین نامه اجرایی ال یحه قانونی اصوالح الیحوه قوانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ا یران م صوب 31 / 2 / 1359 شورای انقالب) ارا ضی جنگ لی :به جن گل تکا مل نیاف ته ای ا طالق می شودکه به ی کی از اشکال زیر باشد : 1 - تعداد کنده درخت یوا نهوال یوا بوتوه جنگلووی در هوور هکتووارآن جداگانووه یووا مجموعوواً از یکصوود عددتجاوز نکند. 2 - درختان جنگلی به صورت پراکنده موجود باشد به نحوی که حجم آن در هر هکتار در شمال ایران( از حوزه آستارا تا حوزه گل یداغی )کم تر از پن جاه م تر مک عب و در سایر ن قاط ایران کم تر از بیست متر مکعب باشد . اگور در اراضوی( بنود2 ) درخت شمشا د وجود داشته باشد و حجم درختان آن بیش از سی متر مکعب در هکتار باشد جنگل شمشاد محسوب می گردد( . بند ز ماده1 از قانون نحوه واگذاری و احیا اراضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب25 / 6 / 1353 شورای انقالب) اراضووی جنگلووی :الووف )زمین هایی کووه در آن هووا آثووار و شووواه د وجودجن گل از قب یل ن هال یا پاجوش یا بو ته یا ک نده درخ تان جنگ لی و جود دا شته با شد م شروط بر آن که در تاریخ م لی شدن -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 24 جنگل ها23 / 13 / 1341 تحت کشت یا آیش نبوده و تعداد کنده در هور هک تار از بی ست یا ت عداد ن هال یا بو ته جنگ لی در هر هک تار جداگانه یا مجموعاً از یکصد عدد یا مجموع تعداد نهال و بوته و کنده در هر هکتار از یکصد عدد متجاوز باشد . ب )زمین هایی که در آن ها درختان خودروی جنگلی به طور پراکنده وجود داشته باشد و حجم درختان موجود در شمال از حوزه آستارا تا حوزه گلیداغی در هر هکتار کم تر از پنجاه متر مکعب و در سایر مناطق ا یران کم تر از بیست متر مکعب باشد مشروط بر آن که در تاریخ ملی شدن جنگل ها تحت کشت یا آیش بوده باشد( . بند6 مواده1 از قوانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1346 ) اراضی خالصه : منظور از اراضی خالصه مذکور در ماده1 اعم است از اراضی قراء خال صه دولتی که فعالً موجود است یا از زمین های بایری که در اثر عملیات عمرانی و سدبندی و غیره از طرف دولت دایر و برای زراعت آماده خواهد شد یا اراضی یا قرایی که از طرف دو لت دراخت یار وزارت ک شاورزی گذارده می شود با رعا یت قانون فروش خالصجات( . تبصوره2 مواده1 از قوانو ن راجوع بوه واگذاری زمین به تحصیل کرده های کشاورزی مصوب22 / 13 / 1333 ) اراضی دایر :اراضی دایر زمین هایی است که آن را احیا و آباد کرده ا ند و در حال حا ضر دا یر و مورد بهره برداری ما لک ا ست . زمین های دا یر م شمول ا ین قانون صرفاً ارا ضی ک شاورزی یا آ یش اعم از محصور ی ا غیرمحصور می باشد( . مواده5 از قوانون زموین شهری مصوب22 / 6 / 1366 ) اراضی دایر :اراضی دایر، زمین ًهایی است که احیا شده و مستمرا مورد بهره برداری است( . بند4 ماده1 از آیین نامه اجرایی الیحه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جمهوری اسال می ایران مصوب31 / 2 / 1359شورای انقالب) ارا ضی دا یر :زمین هایی ا ست که اح یا شده و م ستمراً مورد بهره برداری ا ست .غ یر از ارا ضی فوق ا لذکر زمین هایی که به ن حوی از ان حا در رژ یم سابق م لی ا عالم شده(زمین هایی که ج هت محیط زی ست و شکارگاه ها و ج لوگیری از بدی آب و هوا در ملک یت دولت درآمده است( .) بند2 واژه ناموه از الیحوه قوانونی اصوالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ایران مصوب26 / 1 / 1359 شورای انقالب) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 25 ارا ضی دا یر :زمین هایی ا ست که اح یا شده و م ستمراً مورد بهره برداری است( . بند2 واژه نامه از الی حه قانونی اصالح الیحوه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ایران مصووب25 / 6 / 1353 و الیحوه ... کشواورزان مصووب23 / 12 / 1353 شورای انقالب) ارا ضی دا یر :زمین هایی ا ست که اح یا شده و م ستمراً مورد بهر ه برداری است( . بند2 واژه نامه از الیحه قانون ی اصالح الیحوه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ایران مصوب25 / 6 / 1353 شورای انقالب) ارا ضی دا یر :زمین های اح یا شده ای ا ست که م ستمراً مورد بهر ه برداری است( . بند ب مواده1 از قوانون نحووه واگوذاری و احیا اراضی در حکومت جمهوری اسالمی ایرا ن مصوب25 / 6 / 1353 شورای انقالب) اراضی دایر : منظور از اراضی دایر موضوع قانون، برای تملک و زمین های کشاورزی مندرج در ماده( 5 )قانون و ایون آیین ،ناموه زمین هایی ا ست که بهره برداری غا لب از آن ها، زرا عت با شد و شامل عرصه و اعیان باغ ها و تأسیساتی که عرصه آن ها متناسب با اعیانی باشد، نمی شود( . ماده2 از آیین ناموه اجرایوی قوانونی زمین شهری مصوب24 / 3 / 1331 هیأت وزیران) ارا ضی دا یر :زمین هایی ا ست که اح یا شده و م ستمراً مورد ب هره برداری اسوت( . بنود2 از آیین ناموه اجرایوی قوانون واگوذاری زمین های دا یر و بایر که ب عد از ان قال ب به صورت ک شت مو قت دراختیار کشاورزان قرار گرفته است مصوب29 / 11 / 1365 ) اراضی دولتی : اراضی دولتی اعم از ثبت شده و ثبت نشده دایر و بایر ع بارت ا ست از :ا لف )ارا ضی موات، ب ) ارا ضی که به ن حوی ،از ان حا به دو لت منت قل شده ا ست ا عم از طر یق ا صالحات ار ضی خال صه، مج هول الما لک و غ یره، ج ) ارا ضی متع لق به دو لت که دراختیار اشخاص حقیقی و حقوقی یا مؤسسات دولتی قرار دارد و به ع لت عدم ا ستفاده یا عدم ا جرا م فاد قرارداد به دو لت برگردانده شده است( . بند13 ماده1 از آیین نامه اجرایی الیحوه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ض ی در حکو مت جمهوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359 شورای انقالب) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 26 اراضی ساحلی :زمین هایی است که در مجاورت حریم دریا و دریاچه یا اراضی مستحدثه قرار دارد و با توجه به تعریف انواع اراضی مذکور در ا ین قانون بر ح سب مورد در ح کم ی کی از آن ها مح سوب خواهد شد( . بند9 م اده1 از آیین نامه اجرایوی الیحوه قوانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359شورای انقالب) اراضی ساحلی :زمین هایی است که در مجاورت حریم دریا و دریاچه یا اراضی مستحدثه قرار دارد و با توجه به تعریف انواع اراضی مذ کور در ا ین قانون برح سب مورد در ح کم ی کی از آن ها مح سوب خواهد شد( . بند ط مواده1 از قوانون نحووه واگوذاری و احیوا اراضی در حکومت جمهوری اسوالمی ایوران مصووب25 / 6 / 1353 شوورای انقالب) اراضی ساحلی :اراضی ساحلی، پهنه ای است با عرض مشخص از اراضی مجاور دریا و دریاچه ها یا خلیج که حداقل از یک سو به کنار دریا یا دریاچه یا خلیج متصل باشد( . بند ب ماده1 از قوانون اراضی مستحدش ساحلی مصوب29 / 4 / 1354 ) ارا ضی شهری : ارا ضی شهری زمین هایی ا ست که در م حدوده قانونی و حریم استحفاتی شهرها و شهرک ها قرار گرفته است( . مواده2 از قانون ز مین شهری مصوب22 / 6 / 1366 ) ارا ضی شهری :ارا ضی شهری زمین هایی ا ست که در م حدوده قانونی شهرها و شهرک ها قرار گرفته باشد( . مواده2 از قوانون اراضوی شهری مصوب23 / 12 / 1363 ) اراضی کشت موقت : عبارت است از اراضی بایر و دایری که پس از پیروزی انقالب اسالمی تا پایان س ال1359 در سراسور کشوور و توا پایان سال1363 در مناطق کردنشین به نحووی در تسولط غیرمالوک قرار گرفته باشد . هر گاه در زمان تصرف در سطح هر هکتار بیش از یک صد اصله نهال یا درخت مثمر یا پنجاه اصله درخت نخل یا زیتون یا یک هزار نهال یا درخت غیرمثمر وجود داشته در این صو رت باغ یا بیشه محسوب و از شمول اراضی کشت موقت خارج است . ( بند4 از آیین نامه اجرایی قانون واگوذاری زمین هوای دایور و بایر که ب عد از ان قالب به صورت ک شت مو قت دراخت یار ک شاورزان قرار گرفته است مصوب29 / 11 / 1365هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 23 ارا ضی متع لق به دو لت :من ظور از ارا ضی متع لق به دو لت مذکور در ماده13 قانون کلیه زمین هایی است که به نوام دولوت دارای سند بوده یا در جر یان ث بت به نام دو لت ا ست و همچ نین کل یه اراضی ملی شده و مواتی که طبق قوانین مصوب و آرا کمیسیون های مربوطه متعلق به وزارت مسکن و شهرسازی است اعم از این که به نام دو لت ث بت شده یا ن شده با شد . نمای ندگی دو لت در مورد ارا ضی مز بور با سازمان ز مین شهری یا د ستگاهی ا ست که وزارت مسکن و شهرسازی بوه آن تفوویض اختیوار می کنود( . مواده61 از آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب15 / 4 / 1363هیأت وزیران) اراضی متعلق به شهرداری :منظور از زمین های متعلق به شهرداری - یاد شده در ماده( 13 ) قانون- کلیه زمین هایی است کوه طبوق قوانین و م قررات به شهرداری ها تع لق دارد . ا عم از آن که به نام شهرداری دارای سند باشد یا نباشد( . ماده34 از آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب24 / 3 / 1331 هیأت وزیران) ارا ضی متع لق به شهرداری : من ظور از ارا ضی متع لق به شهرداری مذکور در ماده13 قانون کلیه زمین هایی است که طبق قووانین و مقررات به شهرداری ها تعلق دارد اعم از آن که به نام شهرداری دارای سند باشد یا نباشد( . ماده62 از آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب15 / 4 / 1363هیأت وزیرا ن) ارا ضی م ستحدثه : زمی نی ا ست که در نتی جه خ شک اف تادن آب دریاها، دریاچه ها و تغییر بستر رودخانه ها یا خشک شدن تاالب ها ایجاد شده باشد( . بند3 مواده1 از آیین ناموه اجرایوی الیحوه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جمهوری اسالمی ایران مصوب 31 / 2 / 1359شورای انقالب) ارا ضی م ستحدثه : زمی نی ا ست که در نتی جه خ شک اف تادن آب دریا ها، دریا چه ها و تغی یر ب ستر رودخا نه ها یا خ شک شدن تاالب ایجاد شده باشد( . بند ح مواده1 از قوانون نحووه واگوذاری و احیا اراضی در حکوموت جمهووری اسوالمی ایوران مصووب21 / 6 / 1353 شورای انق الب) ارا ضی م ستحدش :ارا ضی م ستحدش ع بارت ا ست از زمین هایی که در نتی جه پایین ر فتن سطح آب یا هر نوع جر یان آب در کرا نه های در یا و دریا چه ها و جزا یر یا در نتی جه پایین ر فت آب یا خ شک شدن تاالب ها تاهر یا ایجاد می شود( . بند الف ماده1 از قوانون اراضی مستحدش و سا حلی مصوب29 / 4 / 1354 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 23 ارا ضی م نابع طبی عی :ا لف )جنگل ها یا بی شه طبی عی . مجتم عی مت شکل از عر صه و هوایی و مر کب از مو جودات از من شأ ن باتی (مانند درخت، درختچه، نهال، علف و خزه )و حیوانی صرف نظر از در جه تکا مل به ن حوی که د ست ب شر در ای جاد و تکا مل آن دخ یل ن بوده ا ست . ب )مرا تع، زمین هایی ا ست ا عم از کوه و دام نه یا ز مین م سطح که در ف صل چرا دارای پوش شی از نبا تات علو فه ای خودرو بوده و با توجه به سابقه چرا عرفاً، مرتع شناخته شود . ارا ضی آ یش گر چه پو شش نبا تات و علو فه ای دا شته با شند م شمول تعر یف مر تع نی ستند .چنان چه مر تع دارای درخ تان جنگ لی خودرو با شد مر تع م شجر نام یده می شود . ج )نهال ستان ها، جنگل های د ست کا شت ع مومی که تو سط دو لت ای جاد شده با شد . د ) ،ارا ضی جنگ لی به جنگل تکامل نیافته ای گفته می شود که به صورت های زیر باشد : 1 - تعداد کنده درخت یا نهال یا بوته جنگلی در هور هکتوار آن جداگانه یا مجموعاً از یک صد اصله تجاوز ننمایود . 2 - درختوان جنگلی به صورت پراکنده باشد به نحوی که حجم آن در هر هکتار در شمال(از حوزه آ ستارا تا حوزه گل یداغی )کم تر از پن جاه متر مکعب و در سایر نقاط ایران کم تر از بیست متر مکعب باشد ( در صورت و جود شم شاد و ح جم بیش از سی م تر مک عب جن گل شم شاد محسوب می شود( .) بند3 ماده1 از آیین نامه اجرایی الیحه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359شورای انقالب) اراضووی منووابع طبیعووی :جنگل هووا و مراتووع :بیشووه ،های طبیعووی نهالستان های دولتی ، جنگل های دست کاشت می باشد . غیر از اراضی فوق ا لذکر زمین هایی که به ن حوی از ان حا در رژ یم سابق م لی اعالم شده(زمین هایی که جهت محیط زیست و شکارگاه ها و جلوگیری از بوودی آب و هوووا در ملکیووت دولووت درآمووده اسووت( .) بنوود3 واژه نا مه از الی حه قانونی ا صالح الی حه قانونی ن حو ه وا گذاری و احیا اراضی در حکوموت جمهووری اسوالمی ایران مصووب25 / 6 / 1353 و الیحه ...مصوب23 / 12 / 1353شورای انقالب) ارا ضی م نابع طبی عی :جنگل ها و مرا تع- بی شه های طبی عی- نهالستان های دولتی- جنگل های دست کاشت می باشد غیر از اراضی فوق ا لذکر زمین هایی که به ن حوی از ان حا در رژ یم سابق م لی اعالم شده(زمین هایی که جهت محیط زیست و شکارگاه ها و جلوگیری از بوودی آب و هوووا در ملکیووت دولووت درآمووده اسووت( .) بنوود3 واژه نامه از الیحه قانونی اصالحی الیحه قانونی نحوه واگذاری و احیا اراضی در حکوموت جمهووری اسوالمی ایوران مصووب11 / 2 / 1353 شورا ی انقالب) ارا ضی موات :زمین هایی ا ست که سابقه اح یا و ب هره برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده اسوت( . بنود5 مواده1 از آیین نا مه اجرا یی الی حه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 29 احیا اراضی در حکومت جمهووری اسوالمی ایوران مصووب31 / 2 / 1359 ، شورای انقالب) اراضووی موووات :زمین هووای غیرآبووادی اسووت کووه سووابقه احیووا و بهره برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده اسوت( . بنود3 واژه نا مه از ال یه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یا اراضی در حکومت جمهوری اسوالمی ایوران مصووب26 / 1 / 1359 شوورای انقالب) اراضی موات :زمین هایی است که سابقه احیا و بهره برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است( . بند4 واژه ناموه از الیحوه قانونی ا صالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب25 / 6 / 1353 و الیحه قوانونی ... مصوب23 / 12 / 1353 شورای انقالب) اراضی موات: زمین هایی است که سابقه احیا و بهره برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است( . بند4 واژه ناموه از الیحوه قانونی ا صالح الی حه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب11 / 12 / 1353 شورای انقالب) اراضی موات :زمین هایی است که سابقه احیا و بهره برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است( . بند الف مواده1 از الیحوه قانونی ن حوه وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ایران مصوب25 / 6 / 1353 شورای انقالب) اراضی موات :زمین های بایری است که ملک اشخاص نمی باشد( . ردیف ب بنود9 مواده1 از قوانون مربووط بوه اصوالحات ارضوی مصووب 26 / 2 / 1339 ) ارا ضی موات شهری :ارا ضی موات شهری زمین هایی ا ست که سابقه عمران و احیا نداشته باشد( . ماده3 از قانون زمین شهری مصوب 22 / 6 / 1366 ) ارا ضی موات شهری :ارا ضی موات شهری زمین هایی ا ست که سابقه عمران و احیا نداشته باشد . ( مواده3 از قوانون اراضوی شوهری مصوب23 / 12 / 1363 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 اراضی و ابنیه و مؤسسات مورد احتیاج عملیات عمرانی : اراضی و ابن یه و مؤس سات مورد احت یاج عمل یات عمرا نی و نیازم ندی های عمومی عبارت از آن قسمت از اراضی و ابنیه و تأسیسات است که برای اجراء یکی از برنامه های مصوب کم یسیون های مشترک مجلسین طبق تصویب شورای عالی برنامه ضرورت داشته باشد( . مواده1 از آیین نا مه خر ید ارا ضی و ابن یه و مؤس سات مورد احت یاج عمل یات عمرانی مصوب3 / 4 / 1336 ) ارتباط رادیویی غیرحرفه ای :ارتباط رادیویی غیر حرفه ای نوعی ارت باط راد یویی ا ست که به من ظور خود آ موزی عل می و عم لی و بررسی های فنی بین افراد مجاز برقرار می گردد . استفاده کننده از ارتباط رادیویی غیرحرفه ای کسی است که به خاطر عالقه و ذوق شخصی به منظورهای فوق بدون هیچ گونه نظر انتفاعی یا سیاسی به برقراری این نوع ارتباط مبووادرت می نمایوود( . تبصووره موواده2 از قووانون اسووتفاده از بی سیم های اختصاصی و غیر حرفه ای(آماتوری ) مصوب25 / 11 / 1345 ) ارت شا : هر یک از م ستخدمین و مأمورین دول تی ا عم از ق ضایی و اداری یا شوراها یا شهرداری ها یا نهاد های انقال بی و به طور ک لی قوای سه گا نه و همچ نین نیرو های م سلح یا شرکت های دول تی یا سا زمان های دول تی واب سته به دو لت یا مأمورین به خدمات عمومی خواه رسمی یا غیررسمی برای انجام دادن یا انجام ندادن ا مری که مر بوط به سازمان های مز بور می با شد، و جه یا مال یا سند پرداخت وجه یا تسلیم مالی را مستقیماً یا غیرمستقیم قبول نماید در حکم مرتشی است( . مواده3 از مصووبه اصوالح و تأییود موووادی از الیحووه تشوودید مجووازات موورتکبین ارتشووا، اخووتالس و کالهبرداری مصوب15 / 9 / 1363 مجمع تشخیص مصلحت) ارتشا : هریک از داوران و ممیزان و کارشناسان اعم از این که توسط دادگاه معین شده باشد یا توسط طرفین، چنانچه در مقابل ا خذ و جه یا مال به ن فع ی کی از طرفین ات هارنظر یا ات خاذ تصوومیم نمایوود( .... از موواده533 از قووانون مجووازات اسووالمی (تعزیرات و مجازات های باز دارنده مصوب2 / 3 / 1335 ) ارتشا :هر نظامی برای انجام یا خودداری از انجام امری که از وتایف او یا یکی دیگر از پرسنل نیروهای مسلح است وجه یا مال یا س ند پرداخت وجه یا تسلیم مالی را بالعوض یا کم تر از قیمت مع مول به هر ع نوان ق بول نما ید اگر چه ان جام یا خودداری از انجام امر برخالف قانونی نباشد در حکم مرتشی است( ... ماده93 از قانون م جازات جرائم نیرو های م سلح جم هوری ا سالمی ا یران مصوب13 / 5 / 1331 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 31 ارت شا : هر ن ظامی یا همرد یف ن ظامی که برای ان جام ا مر یا خودداری از ان جام ا مری که از و تایف او ا ست و جه یا مالی را به ع نوان ت عارف یا ر شوه بگ یرد اگر چه ان جام یا خودداری از انجام امر بر طبق حقانیت باشد مرتشی محسوب و( . ... ماده393 از قانون دادرسی و کیفر ارتش مصوب4 / 13 / 1313 ) ارتشا : مقصود از کلمه ارتشا مذکور در قوانین مربوط به ارتشا اخذ وجه یا مال یا اخذ سند پرداخت وجه یا تسلیم مالی است از طرف م ستخدم دول تی یا مملک تی یا ب لدی برای ان جام دادن یا ان جام ندادن ا مری که مر بوط ا ست به ت شکیالت ق ضایی و اداری دو لت یا ادارات مملک تی و ب ل دی خواه ان جام یا عدم ان جام آن امر مربوط به کار اداری شخص باشد که وجه یا مال یا سند را گرفته و خواه مربوط به کار اداری یکی از مستخدمین دیگر دولت یا ادارات مملکتی یا بلدی- اخذ وجه یا مال یا سند به ترتیب فوق الذکر ارتشا است خواه مستقیماً به عمل آمده باشد و خ واه به طور غیرمستقیم و مأموری که اخذ وجه یا مال یا سند کرده مرتشی است خواه رسمی باشد خواه غیررسمی و خواه در انجام یا عدم انجام امری که برای آن رشوه گرفته و اقعاً مؤثر بوده یا ن بوده و خواه ا قدام به ان جام یا عدم ان جام ا مری که و عده داده است کرده یا نکرده باشد ( ... از بند13 ماده1 از قانون متمم جزای اعمال دولت مصوب33 / 3 / 1333 ) ارت شا : هر یک از م ستخدمین و مأمورین دو لت ا عم از ق ضایی و اداری و همچ نین هر یک از م ستخدمین و مأمورین ادارات شوروی و بلدی که برای انجام امری که از وتایف آنان است وجه یا مالی را قبول نماید خ واه آن کار را انجام داده یا نداده و انجام آن امر برطبق حقانیت بوده یا نبوده باشد مرتشی محسوب ... و نیز هریک از اشخاص مذکور در فوق هر گاه در مقابل اخذ وجه یا مال از ان جام ا مری که وتی فه ای شان ا ست امت ناع ورز ند مرت شی محسوووب و( ... موواده اول از قووانون مجووازات ارتشووا در مووورد مسوتخدمین و موأموران دولتوی و ادارات شووروی و بلودی مصووب 2 / 4 / 1333 ) ارتش جمهوری اسالمی ایران : ارتش جمهوری اسالمی ایران پاسداری از ا ستقالل و تمام یت ار ضی و ن ظام جم هوری ا سالمی ک شور را به عهده دارد( . اصل143 از قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران) ار تش ج م هوری ا سالمی ا یران : ار تش جم هوری ا سالمی ا یران به مجموعووه سووتاد مشووترک، نیروهووای زمینووی، هوووایی، دریووایی و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 32 سازمان های وابسته به آن ها اطالق می گوردد( . مواده3 از قوانون ارتش جمهوری اسالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) ارتفاق :ارتفاق حقی است برای شخص در ملک دیگری( . ماده93 از قانون مدنی) ارتقا : عبارت از احراز یک رده شغلی باالتر از رده شغلی قبلی است( . بند ظ از آیین نامه حقوق و دستمزد کارکنان مناطق آزاد تجواری، صونعتی جمهووری اسوالمی ایوران مصووب19 / 1 / 1335 هیوأت وزیران) ارتکاب عمل به طور علنی :از نقطه نظر قوانین جزایی(خواه ا ین قانون و خواه قوانین جزا یی دی گر ) مق صود از ارت کاب ع مل به طور علنی ارتکاب آن در مریی و منظر عموم است اعم از این که م حل ارت کاب از امک نه ع مومی با شد یا ارت کاب آن در امک نه ای است که معد برای پذیرفتن عموم باشد از قبیل حمام های عمومی و قهوه خانه ها و نمایشگاه ها و مانند آن( . بند الف ماده214 مکرر از قانون اصالح مواد233 الی214 قوانون مجوازات عموومی مصووب 29 / 6 / 1312 ) ارزش خالص :من ظور ارزش کل دارایی ها من های ارزش کل بدهی های بخش دولتی است( . از ماده33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) ارزش ک اال : ارزش کاال های ورودی در گ مرک در ه مه موارد ع بارت ا ست از ب های سیف( ب های خر ید کاال در م بدأ به ا ضافه هزی نه بیمه و باربندی و حمل و نقل و سایر هزینه هایی که به آن کاال تا ورود به او لین دف تر گ مرک و در مورد کاال های محمو له با هواپی ما تا او لین فرود گاهی که کاال در آن جا تخل یه می شود تعلق می گیرد )که از روی سیاهه های صحیح و معتبر تعیین می شود . ارزیابی کاال در گمرک بر اساس نرخ ارز و برابری های تعیین شده از طرف بانک ملی ایران خواهد بود( . مواده4 از قوانون اصوالح تعرفه گمرکی مصوب13 / 4 / 1333 ) ارزش کاال :ارزش کاال های ورو دی در گ مرک در ه مه موارد ع بارت ا ست از ب های سیف( ب های خر ید کاال در م بدأ به ا ضافه هزی نه بیمه و باربندی و حمل و نقل و سایر هزینه هایی که به آن کاال تا ورود به او لین دف تر گمر کی و در مورد کاال های محمو له با -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 هواپی ما تا او لین فرود گاهی که کاال در آن جا تخل یه می گردد تعلق می گیرد )که از روی سیاهه های صحیح و معتبر تعیین می شود . برای ت سهیل ا مر ارز یابی کاال در گ مرک نرخ ت سعیر ارز ب نا بر پی شنهاد وزارت دارا یی و ت صویب ه یأت وز یران تع یین می شود . ( ماده چهارم از قانون تعرفه گمرکی مصوب6 / 4 / 1334 ) ارزش کاالی صادراتی :کاالی صادر اتی پس از تسلیم اتهارنامه از طرف مأموران گمرک مورد معاینه و ارزیابی قرار می گیرد . ارزش کاالی صادراتی در گ مرک ع بارت ا ست از ب های عمده فرو شی بازار داخ لی به ا ضافه هزی نه بی مه و بارب ندی و ح مل و ن قل متع لق و سایر هزی نه هایی که به آن کاال تا و صول به مر کز ک شور تع لق می گ یرد و هزی نه باربری در گ مرک و سایر عوار ضی که به گ مرک خروجی پرداخت می شود نیز به این بها عالوه می گردد و در مواردی که طبق ماده5 قانون واگذاری معامالت ارزی و آیین نامه اجرایی آن برای کاالی صادراتی نرخ تع یین شده با شد ارز یابی گ مرک با رعا یت سایر م قررات بر ا ساس نرخ های تع یین شده خوا هد بود . ترتیب و مقررات ارزیابی و وتایف مأموران مربوط به شرحی است که در فصل دوم قسمت چهارم این آیین نامه مذکور است( . ماده213 از آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) ارزش و یژه سهام :ع بارت ا ست از مج موع سرمایه ث بت و پردا خت شده و اندوخته های آزاد قابل تقسیم و مانده حساب سود و زیان سنواتی( . بنود3 از تصوویبنامه اجوازه اقودام وزارتخانوه های صنایع و م عادن و ف لزات ن سبت به م صالحه ح قوق دار ندگان سهام شرکت های موضوع بند الف ماده1 قانون حفاتوت و توسوعه صونایع ایران مصوب22 / 1 / 1333 هیأت وزی ران) ارزشیابی شغل :عبارت از مقایسه مهارت ها، مسئولیت ها، کوشش ها و شرایط محیط کار هریک از مشاغل سازمان به منظور تعیین ارزش و اهمیت نسبی آن ها با استفاده از معیارها و ضوابط مورد سنجش ا ست( .ب ند د از آیین نا مه ح قوق و د ستمزد کارک نان سازمان های مناطق آزاد ت جاری- صنعتی جمهوری اسالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) ارز یابی ذ خایر :کاوش هایی ا ست که ج هت تع یین م یزان اول یه (مرجع )توده زنده آبزیان صوورت می گیورد( . بنود11 مواده1 از آیین نا مه اجرا یی حفا تت و بهره برداری از م نابع آ بزی جم هوری اسالمی ایران مصوب5 / 2 / 1333 هیأت وزیران) از کار افتادگی : از کار افتادگی موضوع مقررات این فصل عبارت از عدم توا نایی کا مل و دائ می شخص به ان جام دادن ا موری که -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 34 متعارفاً به آن اشتغال داشته است( . ماده51 از قانون مقوررات استخدامی شرکت های دولتی مصوب5 / 3 / 1352 ) از کار اف تادگی :از کا ر اف تادگی مو ضوع ا ین آیین نا مه ع بارت از عدم توا نایی کا مل و دائ می کارم ند به ان جام دادن کار و ک سب درآ مد با رعا یت ضوابط م قرر در قانون بی مه های اجت ماعی ا ست که با ید مورد تأی ید صندوق مر بوط قرار گ یرد . در صورت بروز اختالف موضوع در هیأتی مرکب از سه نفر کارشناسان منت خب وزارت کار و ا مور اجت ماعی، شورای عالی تأمین اجت ماعی و صندوق مر بوط م طرح خوا هد شد و ت صمیم ه یأت مز بور به اکثر یت آرا قاطع است( . تبصره2 ماده3 از آیین نامه مربوط به نورخ و ترتیب پرداخت حق بیمه و شرایط استفاده از مزایا و میزان آن مصوب13 / 4 / 1351 ) از کارافتا دگی :از کار افتادگی موضوع این آیین نامه عبارت از عدم توانایی کامل و دائمی مستخدم به انجام کار است( . ماده53 از اصالح آیین نامه اسوتخدامی شوهرداری تهوران مصووب13 / 2 / 1363 هیأت وزیران) از کار اف تادگی :از کار اف تادگی مو ضوع ا ین آیین نا مه ع بارت از عدم توانایی کا مل و دائمی شخص به انجام دادن- اموری که به آن ا شتغال دا شته ا ست . ت شخیص از کار اف تادگی و سبب آن و همچنین تشخیص این که فوت مستخدم به علت حادثه ناشی از کار یا به سبب ان جام وتی فه بوده ا ست با ه یأت مدیره صندوق بازنش ستگی خوا هد بود و در صورت ا ختالف ن ظر رأی شورای اد اری شهرداری تهران قطعوی و الزم اجراسوت( . مواده59 از آیین ناموه استخدامی شهرداری تهران مصوب12 / 3 / 1353 هیأت وزیران) از کار اف تادگی جز ئی : از کار اف تادگی جز ئی ع بارت ا ست از کاهش قدرت کار بیمه شده به نحوی که با اشتغال به کار سابق یا کار دیگر فقط قسمتی از درآمد خود را به دست آورد( . بند14 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) از کار افتادگی دائمی : از کار افتادن دائمی به کارمندی اطالق می شود که کارم ند آ سیب دیده پس از ات مام معال جه به ت صدیق شورای عالی پز شکی ن ظامی نه تن ها قادر به ان جام کار اول یه نبا شد بل که ا صوالً قابل یت هر گو نه کار دی گری از او سلب شده با شد مان ند ف قدان پا و از کار اف تادن دو چ شم، دو بازو، دو -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 35 ساق پا و امثوال آن( . مواده5 از آیین ناموه بیموه افسوران و کارمندان نیروهای مسلح و ژاندارمری مصوب1 / 11 / 1333 ) از کار اف تادگی کلی :از کار اف تادگی ک لی ع بارت ا ست از کاهش قدرت کار بیمه شده به نحوی که نتواند با اشتغال به کار سابق یا کار دیگری بیش از( 3 (/) 1 ) از درآمد قبلی خود را بوه دسوت آورد( . بند13 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) از کار افتاده :از کار افتاده به کسی اطالق می شود که از نظر جسمی یا روا نی قادر به تأمین معیشت خود از طریق انجام کاریا حر فه ای که بدان و سیله ا مرار م عاش می کرده نبا شد و به کار دیگری اشتغال نداشته باشد( . تبصره4 ماده44 از قوانون خودمت وتیفه عمومی مصوب13 / 2 / 1353 ) ازکار افتاده کلی :بیمه شدگانی که حداقل دو سوم توانایی کارخود را ازدست داده باشند ونتوانند با اشتغال به کار سابق یا کار دی گری که منا سب با و ضع مزا جی و حر فه ای آن ها با شد بیش از یک سوم مزد یا حقوق سابق خود را به د ست بیاور ند از کار اف تاده ک لی شناخته می شوند( . ماده59 از قانون بیمه های اجتماعی کوارگران مصوب21 / 2 / 1339 ) اسباب تملک :تملک حاصل می شوود : 1 - بوه احیوا اراضوی مووات و ،حیازت اشیاء مباحه2 - ،به وسیله عقود و تعهدات3 - به وسیله ،اخذ بشفعه4 - ،به ارش( ماده143 از قانون مدنی) ا ستاد : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار- مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر- مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز- هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 از قانون ا جازه تأ سیس دانش سراهای م قدماتی و عالی م صوب 19 / 12 / 1312 ) ا ستان: ا ستان، وا حدی از تق سیمات ک شوری ا ست با م حدوده جغرافیایی معین، که از به هم پیوستن چند شهرستان همجوار با توجه به موقعیت های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی تشکیل می شود( . مواده9 از قوانون تعواریف و ضووابط تقسویمات کشوری مصوب15 / 4 / 1362 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 36 ا ستاندار :ا ستان داران در قل مرو مأمور یت خود نمای نده عالی دولت محسوب می شوند و مسئول اجرای سیاست عمومی دولت در حوزه مأموریت خود هستند و در کلیه امور اجرائی استان نظارت تامه و عالیه دارند( . ماده2 از الیحه قانونی اختیارات استانداران کشوری جمهوری اسالمی ایران مصوب29 / 3 / 1359 ش ورای انقالب) ا ستاندارد : ا ستاندارد برح سب مورد ع بارت ا ست از تع یین ت مام ،یا برخی از خصوصیات و مشخصات هر فراورده از قبیل نوع، جنس من شا، مواد اول یه ا جزاء ت شکیل ده نده، ترک یب، ساخت، ن حوه ،استفاده، طرز نصب، کیفیت، کمیت، شکل، رنگ، وضع تاهری، وزن یا ،رای ع ،داع با م نی، چ گونگی و ب سته بندی و عالمت گذاری، روش آز مایش و همچ نین یکنوا خت کردن اوراق اداری، ا سناد بازر گانی و مالی و امثال آن( . بند الف ماده2 از قانون موواد الحواقی به قانون تأسیس مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب 24 / 9 / 1349 ) ا ستاندارد(آ لودگی :)م یزان و م عیار هایی که در ا ین آیین نا مه ا ستاندارد نام یده می شود ع بارت ا ست از حدود م جاز و مشخ صات ویژه ای که با تو جه به ا صول حفا تت و به سازی محیط زی ست برای آلوده کننده ها و جلوگیری ازآلودگی آب تعیوین می شوود( . بنود11 ماده2 از آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب مصوب24 / 9 / 1363 هیأت وزیران) استخدام(بانک :)استخدام : عبارت است از پذیرفتن شخص به خدمت در بانک طبق ضوابط این آیین نامه( . بند ج ماده1 از آیین نامه استخدامی نظام بانکی جمهوری اسالمی ایران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) ا ستخدام ار تش :ا ستخدام در ار تش ع بارت ا ست از پذیرف ته شدن شخص برای ان جام خدمت مو تف در ی کی از م شاغل پیش بی نی شده در این قانون( . ماده13 از قانون ارتش جمهوری اسالمی ایران مصوب 3 / 3 / 1366 ) ا ستخدام(سپاه پا سداران :) ا ستخدام در سپاه ع بارت ا ست از گزینش ا فراد وا جد صالحیت برای ان جام خدمت مو تف در ی کی از مشاغل پیش بی نی شده در این قانون( . ماده4 از قوانون مقوررات استخدامی سپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 استخدام دولت : استخدام دولت عبارت از پذیرفتن شخصی به خدمت دولت در یکی از وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی است( . بند الف ماده1 از قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) استخدام غیررسمی : منظور از استخدام غیررسمی مذکور در تبصره 63 قانون بودجه سال1364 ،هر گونه استخدام بوه صوورت پیموانی قراردادی، خر ید خدمت، روز مزد و کارگری و ع ناوین م شابه می باشد( . تبصره3 ماده3 از قانون نحوه تعدیل نیروی انسوانی دستگاه های دولتی مصوب23 / 13 / 1366 ) ا ستخدام وزارت اطال عات :ا ستخدام : ع بارت ا ست از پذیرفتن شخص به خدمت در وزارتخانوه( . مواده1 از قوانون اسوتخدامی وزارت اطالعات مصوب25 / 4 / 1334 ) استخراج : مجموعه عملیاتی است که به منظور جدا کردن کانه از کانسار و انتقال آن به محل انباشت مواد انجام می گیرد( . بند د ماده1 از قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) ا ستخراج : مجمو عه عمل یاتی که به من ظور جدا کردن کا نه و کانسار و انتقال آن به سنگر مواد انجام می گیرد( . بند ر ماده 1 از قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) استر :مقدار هیزمی است که یک متر مکعب فضا را اشغال نمای د و هر استر معادل شش دهم مترمکعب چوب محسوب می شود( . بند16 ماده1 از قوووانون حفاتوووت و بهره بووورداری از جنگل هوووا و مراتوووع مصوب25 / 5 / 1346 ) استعفا : کسانی که نیروهای مسلح ...برای تحصیل آن ها هزینه ای پردا خت کرده با شد در صورت و جود ی کی از شرایط ز یر می توان ند استعفا دهند . 1 - ،پرداخت دو برابر هزینه تحصیل2 - انجام خدمت پس از خاتمه تحصیل معادل سه برابر مدت تحصیل که در هر صورت از ده سال ت جاوز نخوا هد کرد . ک سانی که ضمن خدمت به هزی نه نیرو های م سلح ...دوره تخص صی را طی کرده ا ند با ید دو برا بر مدت تخص صی را خدمت کن ند و در صورتی ک ه م شمول ق سمت اول ا ین جزء ن یز با شند ا ین مدت به خدمت م قرر در ق سمت اول ا ین جزء اضافه می شود( . بند ج ماده15 از قانون اصوالح بنود ج مواده15 قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب13 / 13 / 1352 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 استعفا :کسانی که به هزینه وزارت جنگ تحصیل کرده اند در صورت پردا خت هزی نه تح صیلی یا ان جام خدمت پس از خات مه تح صیالت م عادل دو برا بر مدت تح صیل مم کن ا ست ا ستعفا ده ند( . ب ند ج ماده15 از قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) استیناف تبعی :اشخاص مفصله ذیل حق تقاضای استیناف دارند : 1 . ،متهم2 .اشخاصی که محکوم به تأدیه ضرر و زیان مود عی خصوصوی شده ،اند3 . ،مدعی العموم بدایت4 . مدعی خصوصی از حیث ضورر و زیان . مدت استیناف ده روز است و این مدت در احکام حضوری از تاریخ ا عالم ح کم و در اح کام غ یابی از تاریخ انق ضاء مدت اع تراض شروع می گردد . در هر موردی که ی کی از ا شخاص فوق عرضحال استیناف دهد هریک از اصحاب دعوی نیز می توانند در ترف یک مهلت اضافی ده روزه که از تاریخ تقدیم عرضحال مزبور شروع خوا هد شد تقا ضای ا ستیناف نما ید و ا ین ا ستیناف تب عی نام یده می شود .عالوه بر اشخاص فوق مدعی العموم استیناف نیز می تواند تقاضای استیناف نماید و این حق مادام که اعالن ختم محاکمه در محکمه استیناف داده نشده است برای مدعی العموم استیناف باقی است و اگر هیچ یک از اشخاص مذکور فوق در مدت مقرره استیناف نداده با شند مدعی الع موم ا ستیناف ف قط تا یک ماه از تاریخ ا عالم ح کم در محک مه جن حه حق تقا ضای ا ستیناف خوا هد دا شت . ( ماده351 از قانون موتم م اصوالح اصوول محاکموات جزائوی مصووب 12 / 3 / 1311 ) اسرای آزاد شده :اسرای آزاد شده به کسانی اطالق می گردد که به سبب مأمور یت محو له در طول ج نگ تحمی لی و در ج هت د فاع از ان قالب ا سالمی و ا ستقالل و تمام یت ار ضی ک شور جم هوری ا سالمی ایران توسط عوامل دشمن در داخل یا خارج ا ز کشور اسیر شده و پس از مقاومت دلیرانه آزاد شوده باشوند( . مواده1 از قوانون حمایت از آزادگان( اسرای آزاد شده بعد از ورود به کشور مصوب 13 / 9 / 1363 .) اسم خاص : اسمی است که برای نامیدن شخص معین یا جای معین یا چیز معین به کار می رود( . بند ج ماده1 از آیین ناموه ا جرایوی قانون ممنوع یت به کارگیری ا سامی، ع ناوین و ا صطالحات بیگا نه مصوب19 / 2 / 1333 ) ا سناد خزا نه :ا سنادخزانه ا سناد بی نامی ا ست که برای تأمین احتیا جات مالی خزا نه داری کل در جر یان سال مالی انت شار می یابد( . ماده1 از قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضوه مصوب2 / 3 / 1343 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 39 ا سناد خالف وا قع :من ظور از ا سناد خالف وا قع ا سناد و سیاهه ای است که در آن خصوصیات کاالیی ذکر شده باشد که با نوع جنس و خصوصیات کاالی اتهار شده تطبیوق ننمایود( . تبصوره2 مواده263 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) ا سناد دول تی :ا سنا د دول تی عبارت ند از هر نوع نو شته یا اطالعوات ثبوت یوا ضوبط شوده مربووط بوه وتوایف و فعالیت هوای وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی و واب سته به دو لت و شرکت های دول تی از قب یل مرا سالت، د فاتر، پرو نده، عکس ها، نق شه ،ها کلیشه ها، نمودارها، فیلم ها، میکروفیلم ها و نوارهای ضبط صوت که در مرا جع مذکور ته یه یا به آن ر سیده با شد . ا سناد دول تی سری اسنادی است که افشای آن ها مغایر با مصالح دولت یا مملکت باشد .اسناد دولتی محرمانه اسنادی است که افشای آن ها مغایر با م صالح خاص اداری سازمان های مذکور در ا ین ماده با شد . ( ماده1 قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانوه و سوری دولتی مصوب29 / 11 / 1353 ) اسناد دولتی سری :اسناد دولتی سری اسنادی است که افشای آن ها مغایر با مصالح دولوت یوا مملکوت باشود( . از مواده1 قوانون م جازات انت شار و اف شای ا سناد محرما نه و سری دول تی م صوب 29 / 11 / 1353 ) ا سناد دول تی محرما نه :ا سناد دول تی محرما نه ا سنادی ا ست که اف شای آن ها م غایر با م صالح خاص اداری سازمان های مذکور در این ماده باشد( . از ماده1 قوانون مجوازات انتشوار و افشوای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب29 / 11 / 1353 ) اسناد رسمی : اسنادی که در اداره ثبت اسناد و امالک یا دفاتر اسناد ر سمی یا در نزد سایر مأمورین رسمی در حدود صالحیت آن ها و بر ط بق م قررات قانونی تن ظیم شده با شند ر سمی ا ست( . ماده 1233 قانون مدنی) اسناد رسمی : اسنادی که راجع به معامالت و تعهدات و تقبالت است بر دو نوع ا ست : ا سناد ر سمی و عادی، ا سناد ر سمی از قرار تفصیل ذیل است: 1 و اسنادی که در اداره ثبت اسناد به طوری که قانون معین کرده ثبوت یوا تصودیق شوده باشود . 2 وو تسوجیالت و ت صدیقات محا ضر شرعیه که مرا جع عدلیه ا ند درا مور راج عه به -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 43 آن ها . 3و تصدیقات محاکم عدلیوه در صوورتی کوه خارج از صوالحیت آن ها نباشد و همچنین تصدیقات ادارات دولتی درامور ی که راجع به آن ها ا ست در صورتی که ت صدیق خارج از صالحیت آن ها نبا شد . ( موواده232 از قوووانین موووقتی اصووول محاکمووات حقوووقی مصوووب 13 / 3 / 1293 ) اسناد عادی : غیر از اسناد مذکوره در مواده1233 سوایر اسوناد عادی است( . ماده1239 قانون مدنی) ا سناد عادی :ا سناد عادی سندی ا ست که غ یر از ا سناد ر سمی باشد( . ماده233 قووانین مووقتی اصوول محاکموات حقووقی مصووب 13 / 3 / 1293 ) ا سناد کت بی : ا سناد کت بی ع بارت ا ست از کل یه نو شتجات طرفین اعم از این که رسمی باشد یا عادی( . مواده269 قووانین مووقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب13 / 3 / 1293 ) ا سناد مثب ته گم رکی :ا سناد مثب ته گمرکی که در موارد سوء تن قاچاق ممکن است به آن استناد کرد عبارت است از پروانه ورود گمرکی، پته مسافری، قبض سپرده که به موجب آن ،کاال مرخص شده قبض خر ید کاال از گ مرک، پ ته ع بور داخ لی، پروا نه ترانز یت خارجی، پروا نه کابوتاژ، پروا نه کاالی مر جوع ی، پروا نه ورود مو قت، پروا نه صدور مو قت م شروط بر ا ین که مشخ صات مذکور در این اسناد با مشخصات کاال از هر حیث تطبیق نماید و فاصله بین تاریخ صدور سند و تاریخ ک شف کاال با تو جه به نوع کاال و ن حوه مصرف آن متناسب باشد( . ماده233 آیین نامه اجرایی قانون اموور گمرکی م صوب23 / 1 / 1351 ) ا سناد و اوراق ب هادار دول تی : ا سناد و اوراق ب هادار دول تی موضوع ردیف( 3 )بند الف ماده5 عبوارت اسوت از :الوف ) اسوناد خزانه و اوراق قرضه دولتی یا تضمین شده از طرف وزارت دارایی مشروط بر این که اجازه انتشار یا تضمین آن قانوناً تحصیل شده باشد . ب )م طالبات بانک مرکزی ایران از وزارتخانه ها و مؤسسات دول تی و شهرداری ها و مؤس سات واب سته به دو لت یا واب سه به شهرداری ها که به طور بازرگانی اداره می شوند مشروط بر این که این مطالبات از طرف وزارت دارایی تضمین شده باشود( . مواده3 قانون پولی و بانکی کشور مصوب13 / 4 / 1351 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 41 ا سناد و اوراق را کد :ا سناد و اوراق را کد در ا ین آیین نا مه عبارت است از کلیه نوشته ها، نامه ها، گزارش ها، صورت جلسه ها و صورت مجلس ها، قرارداد ها و عهدنا مه ها، ابالغ ها و فرمان ،ها نمونووه ها و فرم هووا، دفترهووا و پرونووده ها، قبوووض، نسووخه ،ها بارناموه ها و مودا رک و سووابق تحصویلی، نمودارهوا، نقشوه ،ها عکس ها، کلی شه ها، فیلم ها و میکروفیلم ها، صفحه ها و نوار های ضبط صوت و سایر اسناد و مدارکی که توسط مقامات و دستگاه های دول تی و واب سته به دو لت درا جرای و تایف و ت کالیف قانونی و اداری ته یه یا دریا فت و نگ هداری شده و برای ان ج ام دادن وتایف و مسئولیت های قانونی و اداری جاری به تشخیص وزارتخانه یا مؤسسه مربوط مورد مراجعه و استفاده مستمر نباشد( . تبصره 1 ماده1 از آیین نامه تشخیص اوراق زاید و ترتیب امحاء آن هوا مصوب16 / 2 / 1351 ) اسناد و مدارک فرهنگی انقالب اسالمی : منظور از اسناد و مدارک فرهنگی انقالب اسالمی در این اساسنامه تمامی آثار مکتوب، سمعی و ب صری و آ ثار ارز شمندی ا ست که مح توایی ک لی آن ها با ان قالب ا سالمی و ت حوالت نا شی از آن در ج هان ارت باط دا شته با شد . ( تبصره ماده2 اساسنامه سازمان مدارک فرهنگوی انقوالب اسوالمی مصوب12 / 4 / 1363 ) ا سناد یا سیاهه نادر ست : ،من ظور از ا سناد یا سیاهه نادر ست ا سناد یا سیاهه ای ا ست که در آن خصو صیات کاال صحیحاً و من جزا قید نشده است و صاحب کاال از عدم تصریح خصوصیات به زیان دولت ا قدام و کاالی دی گری را با ح قوق گمر کی و سود بازر گانی و عوارض کم تر اتهار کرده باشد( . تبصره1 ماده269 از آیین ناموه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) ا سیر : ا سیر و مف قوداالثر شخ صی ا ست که در راه به ث مر ر سیدن انقالب اسالمی و استمرار آن از تاریخ19 / 13 / 1356 به بعد اسیر یا مف قوداالثر شده و مرا تب در مورد پر سنل نیرو های ن ظامی و انت ظامی به تأی ید ن یروی مربو طه و در سایر موارد به تأی ید بنیاد شهید رسیده باشد( . مواده136 آیین ناموه اجرایوی قوانون خدمت وتیفه عمومی مصوب13 / 5 / 1364 هیأت وزیران) ا شعه : ا شعه یا پرتو ها شامل ا شعه یون ساز و غیر یون ساز می باشد( . بند1 ماده2 از قانون حفاتت در برابر اشوعه مصو وب 23 / 1 / 1363 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 42 ا شیاء عتی قه : من ظور از ا شیا عتی قه ا شیایی ا ست که بر ط بق ضوابط بین المللی یک صد سال یا بیش تر از تاریخ ایجاد یا ساخت آن گذ شته با شد . در مورد ا شیایی که قدمت آن از یک صد سال کم تر با شد پس از تأد یه خ مس ب های ت قویم شده آن از طرف کا شف به نفع بیت ال مال اشیا مکشوفه به وی تعلق خواهد گرفت( . ردیف 3 بند ج از الیحه قانونی راجع به جلوگیری از انجام حفاری هوای غیرم جاز و کاوش به ق صد به د ست آوردن ا شیا عتی قه و آ ثار تاریخی که بر اساس ضوابط بین المللی مدت یک صد سال یا بیش تر از تاریخ ایجاد یا ساخت آن گذشته باشد مصو ب13 / 2 / 1353 شوورای انقالب) ا شیا و لوازم شخ صی : من ظور از ا شیا و لوازم شخ صی مذکور در ا ین قانون ا شیایی ا ست که عر فاً ف قط مورد ا ستفاده صاحب آن قرار گ یرد و من ظور از لوازم خا نه ا شیایی ا ست که عر فاً مورد استفاده خانواده صاحب آن اشیا هنگام اقامت در یک محل باشد . (ت بصره2 ردیف ج بند6 ماده33 از قوانون اموور گمرکوی مصووب 33 / 3 / 1353 ) اصالح مسیر رودخانه : عبارت از بازگرداندن رودخانه یا نهر یا م سیل به م سیر تعیین شده در معا هدات، موافتنا مه و نق شه های مرزی که بر اثر جریان طبیعی یا عوامل دیگر تغییر مسیر داده است( . بند5 فصل ا ول آیین نامه اجرایوی قوانون حفوظ و تثبیوت کناره و بستر رودخانه مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) اصل برائت : اصل برائت است بنابراین اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دی گری با شد با ید آن را اث بات نما ید واال م طابق ا ین ا صل حکم به برایت مدعی علیه خواهد شد( .ماده356 قانون آیین دادرسوی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ا صناف : ا صناف ک سانی ه ستند که بدون دا شتن کارت بازر گانی به هر نوع م عامالت و ت جارت داخ لی ا عم از عمده فرو شی یا خر ید و فروش، دال لی ا عم از مل کی و بازر گانی، ا مور ح مل و ن قل، ت صدی مهمانخانه، کافه رستوران و تماشاخانه و امثال آن ها یا به هر ق سم کارهای صنعتی ا عم از د ستی یا ما شینی و مان ند آن ا شتغال دارند و درآمد سالیانه آن ها اضوافه بور123 هوزار می باشود . ( ماده6 قانون مالیات بر درآمد مصوب13 / 5 / 1334 ) ا صول محاک مات جزا ئی : ا صول محاک مات جزا یی ع بارت ا ست از ترتی بات و قوا عدی که و ضع شده برای ک شف و تحق یق جرائم و تعیین مسئولیت مجرمین برحسب مقررات قانونیه( . ماده1 قوانین موقتی محاکمات جزائی(آیین دادرسی کیفری ) مصوب33 / 5 / 1291 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 43 اضافه ارزش : اضافه ارزش عبارت است از وفات بین قیمت ملک در سال ق بل از شروع عمل یات و قی مت آن در تاریخ شروع ب هره برداری از تأسیسات ایجاد شده( . بند الوف مواده13 از قوانون برنامه هفت ساله دوم عمرانی کشور مصوب3 / 12 / 1334 ) اطفال بزهکار :به کلیه جرائم اطفال که سن آن ها بیش از6 سال تمام و تا13 سال تمام است طبق این قانون در دادگواه اطفوال رسیدگی می شود . اطفوال توا6 سوال تموام قابول تعقیوب جزایوی نخواهند بود( . ماده4 قانون مربوط به تشوکیل دادگواه اطفوال بزهکار مصوب13 / 9 / 1333 ) اطال عات پردازش شده هواشنا سی : اطال عاتی ا ست که به ک مک ن یروی ان سانی یا در فرای ندهای ما شینی از حا لت خام خارج و پس از سازماندهی عل می و تخص صی به صورت فراورده های جد ید مورد استفاده قرار می گیرد( . بند ب ماده1 آیین نامه اجرایوی مواده ( 21 ) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در مووارد معین مصوب3 / 4 / 1333 هیأت وزیران) اطال عات خام هواشنا سی :اطال عات خام یا پا یه :داده های مذکور شامل اطال عات حا صل از کل یه د یده بانی های هواشنا سی ا ست که در انواع ایستگاه های سازمان هواشناسی مستقیماً انجام می گردد یا اطال عاتی که از د فاتر، گراف ها یا نمودار های مر بوط به طور دستی یا به وسیله ماشین استخراج می شود( . بند الف مواده1 از آیین نامه اجرایی ماده( 21 )قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب3 / 4 / 1333 هیأت وزیران) ات هار : من ظور از ات هار م ندرج در ا ین قانون ذ کر او صاف و مشخ صات کا مل کاال در اتهارنا مه ت سلیمی به گ مرک ا ست به شکلی که با توجه به آن اوصاف و مشخصات کاالی اتهار شده مشخص و از غیر آن به نحو روشن متمایز شود( . بند هوو مواده2 از قوانون امور گمرکی مصوبه33 / 3 / 1353 ) اتهار :مطلبی که از طرف دولت به مجلس می رسد به کلمه(اتهار ) تعب یر می گردد و مطل بی که از طرف اع ضا مج لس با شد به کل مه (عنوان ) و آنچه سایر مردم به فرستند به کلمه(عریضه( .) ماده 42 نظامنامه داخلی دارالشورای ملی ایران مصوب25 / 3 / 1235 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 44 اتهار اجمالی کاالی عبوری : عبارت است از ذکر مشخصات کلی کاال که در اتهارنامه اجمالی به گمرک یا بندر ارائه می گردد( . بند ت ماده1 آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقل و عبور و کاالهوای خارجی از قلمرو جمهووری اسوالمی ایوران مصووب13 / 5 / 1333 هیوأت وزیران) اتهارکاالی عبوری : عبارت است از ذکر اوصاف و مشخصات کامل کاال در اتهارنا مه ت سلیمی که ج هت ع بور خارجی کاال به گ مرک ارا ئه می گردد( . بند پ ماده1 از آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقول و ع بور کاال های خارجی از قل مرو جم هوری ا سالمی ا یران م صوب 13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) اتهارنا مه اج مالی کاالی ع بوری :ع بارت ا ست از بر گه ای(فر می ) چوواپی جهووت اتهاراجمووالی کوواال کووه در بوودو ورود آن توسووط هدایت کننده وسیله حمل یا نماینده شرکت حمل و نقل یا نماینده راه آهن به گمرک یا بندر یا فرودگاه حسب مورد تسلیم می گردد . ( بند ب ماده1 آیین نامه اجرایوی قوانون حمول و نقول و عبوور کاالهای خارجی از قملرو جمهوری اسوالمی ایوران13 / 5 / 1333 هیوأت وزیران) اتهارنامه عبور خارجی :عبارت است از برگه ای(فرمی ) چاپی که تو سط گ مرک جم هوری ا سالمی ا یران چاپ شده و ج هت ات هار کاال های عبوری خارجی مورد استفاده قرار می گیورد( . بنود الوف مواده1 آیین نا مه اجرا یی قانون ح مل و ن قل و ع بور کاال های خارجی از قلمرو جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1333 ) ا عاده دادر سی(ا صلی :) ع بارت ا ست از ا ین که متقا ضی ا عاده دادرسی به طور مستقل آن را درخواست نماید( . بند الف ماده432 از قانون آیین د ادر سی دادگاه های ع مومی و ان قالب( در ا مور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) اعاده دادرسی(اصلی :)اعاده دادرسی بر دو قسم است : 1 - اصولی 2 - طاری اعاده دادرسی اصلی است در صوورتی کوه درخواسوت کننده اعاده دادرسی مستقالً درخواست اعاده دادرسی نمایود( . مواده593 قانون آیین دادرس ی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 45 ا عاده دادر سی(طاری :)ع بارت ا ست از این که در اث نای یک دادر سی حک می به ع نوان دل یل ارا ئه گردد و ک سی که ح کم یاد شده علیه او ابراز شده نسبت به آن درخواست اعاده دادرسی نماید . ( بند ب ماده432 قانون آیین دادرسی دادگاه های عموومی و انقوالب (د ر امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) اعاده دادرسی(طاری :)اعاده دادرسی بر دو قسم است : 1 - اصولی 2 - طاری اعاده دادرسی اصلی است در صورتی که درخواسوت کننوده اعاده دادرسی مستقالً درخواست اعاده دادرسی نماید . و طاری است وق تی که در اث نای دادر سی ح کم به طور دل یل ا براز و مح کوم عل یه که ح کم در مقا بل او ا براز شده ن سبت به آن درخوا ست اعاده دادرسی نماید( . ماده593 از قانون آیوین دادرسوی مودنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اعا نه : ًع ناوین ک مک و اعا نه م ندرج در بود جه کل ک شور منح صرا ناتر بر اعتبارات جاری است( . تبصره53 قانون بودجه اصالحی سال 1353 و بودجه سال1354 کل کشور مصوب15 / 11 / 1353 ) اعت بار : اعت بار ع بارت از مبل غی ا ست که برای م صرف یا م صارف م عین به من ظور ن یل به ا هداف و ا جرای برنا مه های دو لت به تصویب مجلس شورای اسالمی می رسد( . ماده3 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) اعت بار :اعت بار ع بار ت از مبل غی ا ست که برای م صرف یا م صارف معین در بودجه مربوط به تصویب می رسد( . ماده6 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) اعت بار :مراد از اعت بار و جوهی ا ست که قبالً برای خرج معی نی پیش بینی و به تصویب مقامات قانون رسیده باشد( . تبصره ماده5 قانون محاسبات عمو می مصوب13 / 12 / 1312 ) اعتبووارات فوق العوواده :اعتبووارات جدیوود بوور دو قسووم اسووت : فوق ال عاده و ا ضافی .اعت بارات فوق ال عاده اعت باراتی ا ست که برای احتیا جات جد ید الزم می شود . اعت باراتی ا ضافی اعت باراتی ا ست که برای تکم یل اعت بارات پیش بی نی شده در بود جه الزم می شود( .ماده 9 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 46 اعت بارات فوق ال عاده :اعت بارات ا ضافی من ظور نمی شود م گر به موجب قانون مخصوص .اعتبارات اضافی بر دو قسم است :فوق العاده و منضمه- اعتبارات فوق العاده اعتباراتی است که پیش بینی آن در قانون بودجه غیرممکن بوده و برای تأ سیسات یا احتیاجات جدیده یا به ج هت تو سعه تأسی سات خارج از حدود قانونی بود جه الزم می شود- اعتبارات منضمه اعتباراتی است که برای تکافی مخارج بعضی اموری که در بودجه پیش بینی شده است الزم می شود( . ماده26 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) اعتبارات منضمه :ا عتبارات اضافی منظور نمی گردد مگر به موجب قانون مخ صوص اعت بارات ا ضافی بر دو ق سم ا ست :فوق ال عاده و منضمه- اعتبارات فوق العاده اعتباراتی است که پیش بینی آن در قانون بودجه غیرممکن بوده و برای تأسیسات یا احتیاجات جدیده یا به ج هت تو سعه تأسی سات خارج از حدود قانون ی بود جه الزم می شود- اعتبارات منضمه اعتباراتی است که برای تکافی مخارج بعضی اموری که در بودجه پیش بینی شده است الزم می شود( . ماده26 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) اعتبار دیون بالمحل : اعتبار دیون بالمحل عبارت است از اعتباری کووه بوورای پرداخووت بوودهی های قابوول پرداخووت سووال های گذشووته وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی که در بودجه مربوط اعتباری برای آن منظور نشده است به مصورف می رسود( . تبصوره مواده6 قوانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) اعت بار طرح تم لک دارایی های سرمایه ای : من ظور اعت بار مجمو عه عملیات و خدمات مشخصی ا ست که بر اساس مطالعات توجیهی، فنی و اقت صادی و اجت ماعی که تو سط د ستگاه اجرا یی ان جام می گردد طی مدت م عین و با اعت بار م عین برای تح قق بخ شیدن به هدف های برنامه توسعه پنج ساله به صورت سرمایه گذاری ثابت یا مطالعه زای ن در وم عبان م و ددرگ یم ارج ا یا هیامرس ییاراد داج یا یارب اجرای آن از محل اعتبارات مربوط به تملک دارایی های سرمایه ای تأمین می گردد و به دو نوع انت فاعی و غیرانت فاعی تق سیم می گردد( . ماده33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 23 / 11 / 1333 ) اعت بار هزی نه : من ظور اعت بار آن د سته از داد و ستدهای ب خش دولت ی است که ارزش خالص را کاهش می دهد( . ماده33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 43 اعتراض اصلی : اعتراض اصلی عبارت است از اعتراضی که ابتدا از طرف شخص ثالث صورت گرفته باشد( . بند الف ماده419 قانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقوالب(در اموور مودنی ) مصووب 21 / 1 / 1339 ) اعتراض اصلی :اعتراض شخص ثالث بر دو قسم است : اعتراض اصلی و اع تراض طاری(غیرا صلی .) اع تراض ا صلی ع بارت از اعترا ضی ا ست که اب تدا از طرف شخص ثا لث ب گردد . اع تراض طاری(غیرا صلی ) اع تراض ی کی از طرفین ا ست به ح کم یا قراری که سابقاً در یک داد گاه صادر شده و در اث ناء دادر سی طرف دی گر برای اث بات مدعای خود آن حکم یا قرار را ابراز نموده( . مواده534 قوانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اع تراض ا صلی :اع تراض مذکور در دو ماده ق بل بر دو ق سم ا ست : اع تراض ا صلی و اع تراض طاری(غیرا صلی .)اع تراض ا صلی ع ب ارت ا ست از اعترا ضی که اب تدا از طرف شخ صی ثا لث وا قع گردد در حالی که فی مابین او و شخ صی که ح کم در حق او صادر شده ا ست سابقاً د عوایی به و قوع نر سیده با شد . اع تراض طاری(غیرا صلی ) اعتراض یکی از طرفین است بر حکمی که سابقاً از یک محکمه صادر شده و در اث نای محاک مه طرف د ی گر برای اث بات مدعای خود آن حکم را ابراز نمود( . ماده516 قووانین مووقتی اصوول محاکموات حقوقی مصوب13 / 3 / 1293 ) اعتراض ثالث :اعتراض شخص ثالث بر دو قسم است : اعتراض اصلی و اع تراض طاری(غیرا صلی .) اع تراض ا صلی ع بارت از اعترا ضی ا ست که اب تدا از طرف شخص ثا لث ب گردد .اع تر اض طاری(غیرا صلی ) اع تراض ی کی از طرفین ا ست به ح کم یا قراری که سابقاً در یک داد گاه صادر شده و در اث ناء دادر سی طرف دی گر برای اث بات مدعای خود آن حکم یا قرار را ابراز نموده( . مواده534 قوانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اع تراض طاری : اع تراض طاری(غیرا صلی ) ع بارت ا ست از اع تراض یکی از طرفین دعوا به رأیی که سابقاً در یک دادگاه صادر شده و طرف دی گر برای اث بات مدعای خود، در اث نای دادر سی آن رأی را ابراز نموده است( . بند ب ماده419 از قانون آیوین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) اع تراض طاری :اعتراض شخص ثالث بر دو قسم است : اعتراض اصلی و اع تراض طاری(غیرا صلی .) اع تراض ا صلی ع بارت از اعترا ضی ا ست که اب تدا از طرف شخص ثا لث ب گردد . اع تراض طاری(غیرا صلی ) اع تراض ی کی از طرفین ا ست به ح کم یا قراری که سابقاً در یک داد گاه صادر شده و در اث نا دادر سی طرف دی گر برای اث بات -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 43 مدعای خود آن حکم یا قرار را ابراز نموده( . مواده534 قوانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اع تراض طاری :اع تراض مذکور در دو ماده ق بل بر دو ق سم ا ست : اع تراض ا صلی و اع تراض طاری(غیرا صلی .) اع تراض ا صلی ع بارت است از اعتراضی که ابتدا از طرف شخص ثالث واقع گردد در حالی ًکه فی مابین او و شخ صی که ح کم در حق او صادر شده ا ست سابقا دعوایی به وقوع نرسیده باشد . اعتراض طاری(غیراصلی ) اعتراض ی کی از طرفین ا ست برحک می که سابقاً از یک محک مه صادر شده و در اث نای محاک مه طرف دی گر برای اث بات مدعای خود آن ح کم را اب راز نمود( . ماده516 قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب 13 / 3 / 1293 ) اعتراض عدم تأدیه : امتناع از تأدیه وجه برات باید در ترف ده روز از تاریخ و عده به و سیله نو شته که اع تراض عدم تأ یده نام یده می شود مع لوم گردد و ا گر روز د هم تعط یل با شد اع تراض روز بعد آن به عم ل خواهد آمد( . ماده236 اصوالحی قوانون اصوالح ماده236 قوانون تجوارت راجوع بوه اعتوراض عودم تأدیوه مصووب 2 / 4 / 1333 ) اع تراض عدم تأد یه برات : امت ناع از تأد یه و جه برات با ید در ترف ده روز از تاریخ و عده به و سیله نو شته که اع تراض عدم تأدیه نامیده می شود معلوم گردد( . ماده233 قانون تجارت مصووب 13 / 2 / 1311 ) اع تراض عدم تأد یه برات : امت ناع از تأد یه و جه برات با ید فردای روز وعده به وسیله نوشته که اعتراض عدم تأدیه نامیده می شود مع لوم گردد و ا گر فردای روز و عده تعط یل با شد اع تراض روز بعود آن بوه عمول خواهود آمود( . مواده236 قوانون تجوارت مصو ب12 / 3 / 1334 ) اع ضای افتخاری (نه ضت سوادآموزی :) اع ضای افت خاری به نیرو های مردمی و عالقمند به خدمت در نهضت اطالق می شوند( . بند ج ماده2 قانون م قررات ا ستخدامی نه ضت سوادآموزی جم هوری ا سالمی ا یران مصوب13 / 6 / 1363 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 49 اعالم کننده(واقعه :) تبصره1 - اعالم کننده کسی است کوه مکلوف به ا عالم واق عه می با شد و می توا ند به شخص دی گری ر سماً وکا لت دهد تا از طرف او واقعه را اعوالم نمایود( . تبصوره1 مواده6 قانون ثبت احوال مصوب16 / 4 / 1355 ) اع مال ارادی : اع مال ارادی ع بارت ا ست از اع مالی که نا شی از عمد بوده و اراده فاعل در ارتکاب آن موؤ ثر باشود( . تبصوره2 ماده وا حده قانون ا صالح م قررات مر بوط به تح صیل اف سران و ه مافران و در جه داران و مح صالن در نیرو های م سلح ... م صوب 11 / 3 / 1355 ) اع مال ت صدی :اع مال ت صدی اع مالی ا ست که دو لت از نق طه نظر ح قوقی م شابه اع مال ا فراد ان جام می د هد مان ند خر ید و فروش اجاره و استیجاره و امثال آن( . تبصره ماده4 قانون راجع بوه دعاوی بین اشخاص و دولت مصوب13 / 3 / 1339 ) اع مال ت صدی :اع مال ت صدی اع مالی ا ست که دو لت از نق طه نظر ح قوقی م شابه اع مال ا فراد ان جام می د هد مان ند خر ید و فروش امالک و غالت و اجاره و استیجار و امثال آن( . تبصوره1 قوانون تعیین مرجع دعاوی بین افراد و دولت مصوب19 / 2 / 1333 ) اعمال خالف اخالق عمومی :اعمال خالف اخالق عمومی عبارت است از : 1 - ،اعمال منافی عفوت عموومی2 - ،تجواهر بوه فسوق و فجوور3 - ،استعمال مشروبات الکلی و مواد مخدر4 - اعمال و رفتوار خوالف حیثیت و شرافت و شئون شغلی ، 5 - ،عدم رعایت حجاب اسالمی6 - نشر و توزیع نوارهای مبتذل یا عکس های مستهجن و صور قبیحه( . ماده 13 قانون بازسازی نیروی انسانی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتوی وابسته به دولت مصوب5 / 3 / 1363 ) اعمال شاقه : اعمال شاقه محکومین به حبس با مشقت باید راجع به امور عام المنف عه باشد( . ماده13 قانون مجازات عمومی مصوب 3 / 11 / 1334 ) افراد : از سرباز تا سرجوخه(داخل )افراد نامیده می شوند . از گروهبان3 تا افسریار(داخول )درجوه دار نامیوده می گوردد . از ستوان3 تا سروان(داخل )افسر جز نامبرده می شوند . از سورگرد تا سرهنگ(داخل )افسر ارشد ن امیده می شوند . از سرتیپ به باال امرا نامیده می شوند( . تبصره1 ماده21 قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 53 ا فراد خانواده ت حت تک فل : ا فراد خانواده ت حت تک فل بی مه شده از ن ظر قانون بی مه های اجت ماعی رو ستاییان و مواد ال حاقی عبارتند از اشخاص زیر : 1 - همسر ،یا همسران دائم بیمه شده2 - شوهر زن بیمه شده مشروط بر این که تحت تکفل بیمه شده بوده و سن او از شصت و پنج سال متجاوز باشد، یا طبق تشخیص کمیسیون ،پزشکی سازمان قادر به کار نباشد3 - فرزندان بیمه شده تا سن پانزده سال تمام و در صورت اشتغال به تحصیل در مؤسسات رس می آموزشی تا بیست و یک سال تمام و فرزندانی که در اثر بیماری دائمی یا نقص عضو اساسی به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان قادر به کار ن بوده و به ا ین ع لت م عاش آن ها به ع هده بی مه شده ،باشد4 - پدر و مادر تحت تکفل بیمه شده مشروط بر این که سون پدر از شصت و پنج سال و سن م ادر از شصت سال متجاوز باشد یا به تصدیق کمیسیون پزشکی سازمان از کار افتاده باشند( . ماده 33 آیین نامه اجرایی ماده26 الحاقی به قانون بیمه های اجتماعی روستاییان مصوب16 / 3 / 1353 ) ا فراد خر ید خدمت سپاه : ا فراد خر ید خدمت سپاه، ستاد کل و وزارت د فاع به ک سانی ا طال ق می شود که بر ط بق م قررات مر بوط خدمت مشخصی را برابر قرارداد تنظیمی انجام می دهند( . ماده15 قانون م قررات ا ستخدامی سپاه پا سداران ان قالب ا سالمی م صوب 21 / 3 / 1333 ) ا فراد نیازم ند :به ا فرادی ا طالق می شود که به ل حاظ شرایط اقتصادی، اجتماعی، جسمی و روانی توانایی ا داره زندگی خود و خانواده تحت تکفل خود را ندارند( . بند4 ماده1 قانون بیموه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب3 / 3 / 1333 ) افزارمند :کارگرانی که در کارخانه ها و کارگاه های ارتش یا در محل های واب سته به آن ها با د ستمزد یا کارمزد ط بق آیین نا مه مربوطه به کار گمارده شوند افزارمندان ارتش شناخته می شوند . ( موواده1 قووانون بیمووه های اجتموواعی و بازنشسووتگی و تعوواون افزارمندان کارگاه ها و کارخانجات ارتش مصوب13 / 9 / 1334 ) افسر ارشد : از سرباز تا سرجوخه(داخل )افراد نامیده می شوند . از گروهبان3 تا افسریار(داخل )درجه دار نامیده می شووند . از ستوان3 تا سروان(داخل )افسر جز نامیده می شووند . از سورگرد تا سرهنگ(داخل )افسر ارشد نامیده می شوند . از سرتیپ به باال -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 51 امرا نامیده می شوند( . تبصره1 ماده21 قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) افسر جزء : از سرباز تا سرجوخه(داخل )افراد نامی ده می شوند . از گروهبان3 تا افسریار(داخل )درجه دار نامیده می شووند . از ستوان3 تا سروان(داخل )افسر جز نامیده می شووند . از سورگرد تا سرهنگ(داخل )افسر ارشد نامیده می شوند . از سرتیپ به باال امرا نامیده می شوند( . تبصره1 ماده21 قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب 33 / 4 / 1336 ) اقاله :اقاله به هر لفظ یا فعلی واقع می گردد که داللت بر بهم زدن معامله کند( . ماده234 قانون مدنی) اقا مت ات باع خارجی : اقا مت ات باع خار جه در ا یران بر دو ق سم است :اقامت موقت و اقامت دائم . اقامت دائم در صورتی است که خارجی در خاک ایران اقامتگ اه قانونی اختیار نموده باشد و در غیراین صورت اقا مت خارجی در ا یران مو قت مح سوب می شود . ا جازه اقامت موقت یا دائم از طرف نظمیه باید داده شود و هیچ یک از ات باع خار جه بدون ا جازه مز بور و بیش از مدت معی نه در اجازه های مذکوره نمی توان ند در ا یران اقا مت نمای ند . ا جازه اقامت موقت یا دائم قابل تجدیود و تمدیود می باشود( . مواده4 قانون را جع به ورود و اقا مت ات باع خار جه در ا یران م صوب 19 / 2 / 1313 ) اقا مت اج باری :مدت اقا مت اج باری یا ممنوع یت از اقا مت کم تر از یک ماه و بیش تر از سه سال نخواهد بود . محکومین به این دو مجازات بدون مستحف ظ به نقطه ای که ممنوع از اقامت در آن جای نی ستند یا مج بور به اقا مت در آن جا ه ستند رف ته و در آن جا تحت نظر نخواهند بود( . ماده16 قوانون مجوازات عموومی مصووب 3 / 11 / 1334 ) اقامتگاه : اقامتگاه هر شخصی عبارت از محلی است که شخص در آن جا سکونت دا شته و مر کز م هم ا مور ا و ن یز در آن جا با شد ا گر محل سکونت شخصی غیر از مرکز مهم امور او باشد مرکز امور او اقامتگاه محسوب است اقامتگاه اشخاص حقوقی مرکز عملیات آن ها خواهد بود( . ماده1332 قانون مدنی) اقامت گاه ا فراد ن ظامی : اقامت گاه ا فراد ن ظامی که در ساخلو هستند محل ساخلو آن ها است . ( ماده1333 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 52 اقامتگاه(خدمه :)اگر اشخاص کبیر که معموالً نزد دیگری کار یا خدمت می کن ند در م نزل کارفر ما یا م خدوم خود سکونت دا شته با شند اقامت گاه آن ها ه مان اقامت گاه کارفر ما یا م خدوم آن ها خواهد بود( . ماده1339 قانون مدنی) اقامت گاه(زن شوهر دار :) اقامت گاه زن شوهردار ه مان اقامت گاه شوهر ا ست مع ذ لک ز نی که شوهر او اقامت گاه مع لومی ندارد و همچ نین ز نی که با ر ضایت شوهر خود یا با ا جازه محک مه م سکن علیحده اختیار کرده می تواند اقامتگاه شخصی علیحده نیز داشته باشد( . ماده1335 قانون مدنی) اقامت گاه(صغی ر و مح جور :) اقامت گاه صغیر و مح جور ه مان اقامتگاه ولی یا قیم آن ها است( . ماده1336 قانون مدنی) اقامتگاه(مأمورین دولتی :) اقامتگاه مأمورین دولتی محلی است که در آن جا مأموریت ثابت دارند( . ماده1333 قانون مدنی) اقامتگاه دائمی :محلی که شخص در آن جا از حی ث شغل یا کسب یا خدمت قلمی یا نظامی یا عالقه ملکی اقامت دارد اقامتگاه دائمی محسوب می شود( . ماده152 قوانین مووقتی اصوول محاکموات حقووقی مصوب13 / 3 / 1293 ) اقامتگاه شخص حقوقی : اقامتگاه شخص حقوقی محلی است که اداره شوخص حقووقی در آن جوا اسوت( . مواده593 قوانون تجوارت مصو وب 13 / 2 / 1311 ) ا قدامات تأمینی : ا قدامات تأمینی عبارت ند از تدابیری که داد گاه برای ج لوگیری از ت کرار جرم(جن حه یا جنا یت ) در باره م جرمین خطر ناک ات خاذ می ک ند . م جرمین خطر ناک ک سانی ه ستند که سوابق و خصو صیات رو حی و اخال قی آ نان و کیف یت ارت کاب و جرم ارت کابی آ نان را در م ظان ارت کاب جرم در آی نده قرار د هد از ا ین که قانو ناً م سئول با شند یا غ یر م سئول . صدور ح کم ا قدام تأمینی از طرف داد گاه وق تی جایز ا ست که ک سی مرت کب جرم گردیده باشد( . ماده1 قانون اقدامات تأمینی مصوب12 / 2 / 1339 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 53 ا قرار :ا قرار ع بارت از اخ بار به ح قی ا ست برای غ ی ر بر ضرر خود( . ماده1259 قانون مدنی) اقرار شفاهی : اقرار شفاهی است وقتی که حین مذاکره در دادگاه به ع مل آ ید و کت بی ا ست در صورتی که در ی کی از ا سناد یا لوایحی که به دادگاه تقدیم گردیده اتهار شده باشد . در اقرار شفاهی، طرفی که می خواهد از اقرار طرف دیگر استفا ده کند باید از دادگاه بخواهد که اقرار او در صورت مجلس قید شود( . ماده 234 قانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقوالب( در اموور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) ا قرار شفاهی : ا قرار کت بی ا ست در صورتی که در ی کی از ا سناد یا لوایحی که به داد گاه داده شده ا ست ات هار شده با شد و شفاهی است در صورتی که در حین مذاکره در دادگاه به عمل آید . در اقرار شفاهی طرفی که می خواهد از اقرار طرف دیگر استفاده نما ید با ید از داد گاه بخوا هد که ا قرار در صورت مج لس ق ید شود( . ماده363 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اقرار کتبی :اقرار شفاهی است وقتی که حین مذاکره در دادگاه به ع مل آ ید و کت بی ا ست در صورتی که در ی کی از ا سناد یا لوایحی که به دادگاه تقدیم گردیده اتهار شده باشد . در اقرار شفاهی، طرفی که می خواهد از اقرار طرف دیگر استفاده کند باید از دادگاه بخواهد که اقرار او در صورت مجلس قید شود( . ماده 234 قانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقوالب( در اموور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) اقرار کتبی : اقرار کتبی است در صورتی که در یکی از اسناد یا لوایحی که به داد گاه داده شده ا ست ات هار شده با شد و شفاهی ا ست در صورتی که در حین مذاکره در داد گاه به ع مل آ ید . در اق رار شفاهی طرفی که می خواهد از اقرار طرف دیگر استفاده کند با ید از داد گاه بخوا هد که ا قرار در صورت مج لس ق ید شود . ( ماده363 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) اقسام حجب :حجب بر دو قسمت است : قسم اول آن است که وارش از اصل ارش محروم می گردد مثل برادرزاده که به واسطه بودن برادر یا خواهر متوفی از ارش محروم می شود یا برادرانی که با بودن برادر ابوینی از ارش محروم می گردند . قسم دوم آن است که فرض وارش از حد اعلی به حد ادنی نازل می گردد مثل تنزل حصه شوهر از ن صف به ر بع در صورتی که برای زو جه اوالد با شد و همچ نین -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 54 ت نز ل ح صه زن از ر بع به ث من در صورتی که برای زوج او اوالد باشد( . ماده333 قانون مدنی) اقلیت هوای دینوی :ایرانیوان زرتشوتی، کلیموی و مسویحی تنهوا اقلیت های دی نی شناخته می شوند که در حدود قانون در ان جام مرا سم خود آزاد ند و در ا حوال شخ صیه و تعلی مات دی نی بر ط بق آ یی ن خود ع مل می کن ند( . ا صل سیزدهم از قانون اسا سی جم هوری اسالمی ایران) اقالم گرانبها : منظور اقالمی با ارزش قابل مالحظه است که نه به من ظور تول ید و م صرف، بل که به دل یل ارز شی که دار ند نگ هداری می شود( .مانند تابلو، کتب خطی، فلوزات گرانبهوا( .) مواده33 قانون تنظیم بخش ی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) اکت شاف :اکت شاف : تج سس ارادی به من ظور یافتن کان سار ا ست که شامل عملیاتی از جملوه مووارد زیور می باشود : 1 - آثاریوابی و نمونه برداری و آزمایشات کمی و کیفی . 2 - بررسی های زمین ،شناسی ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و مانند آن ها و انج ام اموری که برای این گونه بررسی ها الزم باشد . 3 - حفاری روباز و زیرزمینوی . 4 - تع یین شکل و کیف یت و کم یت ذخ یره م عدنی و ته یه نق شه های مربوطه( . بند ش ماده1 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) اکثریت آرا : در کلیه مواردی که در این قانون اکثریت آرا در م جامع ع مومی ذ کر شده ا ست مراد اکثر یت آراء حا ضرین در جل سه است( . ماده133 الیحه قانونی اصالح قسمتی از قانون تجارت مصووب 24 / 12 / 1343 ) اکثریت تام : انتخاب درجه اول به اکثریت نسبی و انتخاب درجه ثانی به اکثریت تام خواهد بود( .توضیح ) مراد از اکثریت تام آن ا ست که بیش تر از ن صف رأ ی ده ندگان در باره ک سی رأی داده باشند( . ماده13 نظامنامه انتخابات دو درجه مصوب13 / 4 / 1233 ) اکراه :اکراه به اعمالی حاصل می شود که مؤثر در شخص با شعوری بوده و او را نسبت به جان یا مال یا آبروی خود تهدید نماید به نحوی که عادتاً قابل تحمل نباشد .در مورد اعمال اکره آمیز سن و شخصیت و اخالق و مرد یا زن بودن شخص باید در نظر گرفته شود( . ماده232 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 55 اماره : اماره عبارت از اوضاع و احوالی است که به حکم قانون یا در نظر قاضی دلیل بر امری شناخته می شود( . ماده1321 قانون مدنی) ا ماره :ا ماره ع بارت از او ضاع و ا حوالی ا ست که نو عاً صحت اتهارات یکی از طرفین دعوی را برساند( . ماده3 قانون شوهادت و امارات مصوب23 / 4 / 1333 ) ا ماره قانونی : ا مارات قانونی ا ماراتی ا ست که قانون آن را دلیل بر امری قرار داده مثل امارات مذکوره در این قانون از قبیل مواد35 ، 139 ، 113 ، 1153 و1159 و غیر آن ها و سایر امارات مصرحه در قوانین دیگر( . ماده1322 )قانون مدنی اماره قضایی : اماراتی که به نظر قاضی واگذار شده عبارت است از اوضاع و احوالی درخصوص مورد و در صورتی قابل استناد است که د عوی به شهادت شهود قا بل اث بات با شد یا اد له دی گری را تکمیل نما ید( . ماده1324 قانون مدنی) ا ماکن ع مومی : ا ماکن ع مومی ع بارت ا ست از ا ماکن متبر که و زیارتگاه هووا، زایرسووراها، هتل هووا، متل هووا، مسووافرخانه ،ها پانسویون ها، آسایشوگاه های سوالمندان، آرایشوگاه ها، حمام ،هوا حمام هوای سوونا، اسوتخرهای شونا، سوینماها، پارک هوا، مراکوز تفریح ها ی سالم، با شگاه های ورز شی، ترمینال ها، و سایل ح مل و ن قل ع مومی و م سافرتی، توالت های ع مومی، گور ستان ها و مان ند این مووارد( . بنود ج مواده1 آیین ناموه بهداشوت محویط مصووب 24 / 4 / 1331 هیأت وزیران) اما نات پ ستی :اما نات پ ستی ع بارت ا ست از کل یه ب سته های پ ستی به ا ستثنای نا مه و کارت پ ستی که از ل حاظ وزن ب سته بندی و کرایه پستی تابع شرایط خاصی بوده و معموالً مخصوص بسته هایی با وزن تا23 کیلووگرم هسوتند( . مواده346 از آیین ناموه اجرایوی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) امت یاز تأ سیس(آموز شگاه :) امت یاز تأ سیس ع بارت ا ست از ا عالم قبول ی متقاضی در آزمون تعیین صالحیت فنی و حرفه ای که به موجب آن متقا ضی می توا ند به من ظور تأ سیس آموز شگاه ا قدامات م ندرج در ماده13 را شروع کند( . ماده6 از آیین نامه نحووه تشوکیل و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 56 اداره آموزشگاه های آزاد فنوی و حرفوه ای مصووب6 / 3 / 1365 هیوأت وزیران) امتیاز تجربه کار ی : عبارت از عددی است که از جدول پیوست این آیین نا مه در مورد تجر به کاری شرکت یا موس سه و با تو جه به ضریب ح سن ا جرای کار ا ستخراج می شود( ا ین ضریب در اب تدای رتبه بندی1 و پس از ارزشیابی براساس ضووابط مربووط بوه خوود عددی بین صفر تا3 خواهد بود( .) بند ب ماده4 آیین نامه تشخیص صالحیت و ارجاع کار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) امت یاز کل : امت یاز مدیر عا مل و اع ضا ه یأت مدیره ع بارت ا ست از عددی که با توجه به میزان تحصیالت و سال های سابقه کار هر یک از آ نان از جدول امت یازات پیو ست ا ین آیین نا مه ا ستخراج می شود .ا ی ن امت یاز برح سب تنا سب ر شته تح صیلی ا فراد با ر شته کاری که رتبه بندی در آن انجام می شود و نیز براساس نوع سابقه کار و سابقه مدیریت افراد فوق مورد تمدید قرار می گیرد( . بند الف ماده4 آیین نامه تشخیص صالحیت و ارجاع کار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) امر به معروف و نهی از منکر : در جمهوری اسالمی ایران دعوت به خ یر، ا مر به م عروف و ن هی از من کر وتی فه ای ا ست هم گانی و متقا بل برع هده مردم ن سبت به ی کدیگر، دو لت ن سبت به مردم و مردم نسبت به دولت( ... و المومنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون ع ن المنکر از اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران) ام ضای فع لی : ت صرفاتی که نو عاً کا شف از ر ضای معام له با شد امضای فعلی است مثل آن که مشتری که خیار دارد با علم به خیار مبیع را بفروشد یا رهن بگذارد( . ماده453 قانون مدنی) ام ضای قط عی :ام ضای توا فق بین المل لی ا ست که ب عد از ت صویب مراجع صالح، از طرف مقامات صالحیتدار صورت می گیرد . در مواردی که نوع امضا مشخص نگردد، امضا قطعی محسوب خواهد شد( . ماده1 آیین نا مه چ گونگی تن ظیم و انع قاد توافق های بین المل لی م صوب 13 / 2 / 1331 هیأت وزیران) امضای موقت :امضای توافق بین المللی است که الزم االجرا شدن آن منوط به تصویب مراجع صالح باشد( . مواده1 آیین ناموه چگوونگی تنظیم و انعقواد توافق هوای بین المللوی مصووب13 / 2 / 1331 هیوأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 53 ا مالک م سلوب المنف عه :ا مالک م سلوب المنف عه امال کی می با شد که عوایدی برای مالک حاصل ننماید( ... ماده11 آیین نامه مالیوات امالک مزروعی مصوب4 / 5 / 1329 ) ا مالک در ح کم م صرفی : ا موالی ه ستند که در تاهر با ا موال غیرمصرفی مشابهت دارند، اما به لحاظ طبیعت و ماهیت یا ارزش کم، تن ظیم ح ساب برای آن ها به صورت ح ساب ا موال غیرم صرفی ضرورت ندارد( . بند3 مواده4 آیین ناموه امووال دولتوی مصووب 23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) اموال امانی :منظور از اموال امانی در این آیین نامه، اموال منقولی است که از طرف وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی و شرکت های دولتی براساس ماده( 113 ) قانون برابر مقررات و به طوور موقوت در اختیار سایر وزارتخانه ها، مؤسسات و شرکت های دولتی و نیز مؤس سات و نهاد های ع مومی غیردول تی قرار گرف ته یا می ،گیر ند همچنین اموال غیرمنقول که مطابق ماده( 123 ) قانون به مؤسسوات و نهادهای عمومی غیردولتی واگذار می شوند( . ماده3 آیین ناموه اموال دولتی مصوب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) ا موال دو لت :ا موالی ا ست که تو سط وزارتخا نه ها، مؤس سات یا شرکت های دولتی خریداری می شود یا به هر طریق قانونی دیگر به تملک دولت درآمده یا درمی آیند . تبصره- تعاریف اموال منقول و غیرمن قول مو ضوع ا ین آیین نا مه تابع ت عاریف به ع مل آ مده در قانون مدنی است( . ماده2 آیین نامه اموال دولتی مصو ب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) ا موال دول تی : ا موال دول تی که م عد ا ست برای م صالح یا انتفا عات ع مومی م ثل ا ستحکامات و قالع و خ ندق ها و خاکریز های ن ظامی و قورخا نه و ا سلحه ذخ یره و سفاین جن گی و همچ نین اثاث یه و ابن یه سلطنتی و ع مارات دول تی و سیمهای تلگرا فی دولتی و موزه ها و کتابخانه های عمومی و آثار تاریخی و امثال آن ها و بالجم له آن چه که از ا موال منقو له و غیرمنقو له دو لت به ع نوان م صالح ع مومی و م نافع م لی در ت حت ت صرف دارد قا بل تملک خصوصی نیست و همچنین است اموالی که موافق مصالح عمومی به ایا لت یا وال یت یا ناح یه یا شهری اخت صا ص یاف ته با شد . ( ماده26 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 53 اموال رسیده : اموالی است که تحت ابواب جمعی امین اموال قرار می گیرند( . ماده5 از آیین نامه امووال دولتوی مصووب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) ا موال فر ستاده :ا موالی ا ست که ط بق م قررات ا ین آیین نا مه به نحوی از ابواب جمعی امین امو ال خارج و دستور حذف آن ها صادر شده باشد( . ماده6 از آیین نامه اموال دولتوی مصووب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) اموال فرهنگی : ورود و صدور اشیا عتیقه و آثار فرهنگی و هنری ا صیل و معت بر که در ا ین قانون به اخت صار ا موال فرهن گی نامیده می شود تابع مقررات زیر خواهود بوود. ( مواده1 قوانون معافیت ورود و صدور اشیا عتیقه و آثار فرهنگی و هنری اصیل و معتبر از حقوق و عوارض گمرکی مصوب22 / 4 / 1354 ) ا موال م شمول مال یات بر ارش : ا موال م شمول مال یات بر ارش ع بارت ا ست از کل یه ماترک م توفی وا قع در ا یران یا خارج از ایران اعم از منقول و غیرمنق ول و مطالبات قابل وصول و حقوق مالی پس از ک سر هزی نه ک فن و د فن در حدود عرف و عادت و واجبات مالی و عبادی در حدود قواعد شرعی و دیون محقق متوفی . ( ماده19 قانون مالیات های مستقیم مصوب3 / 12 / 1366 ) ا موال من قول : من ظور از ا موال من قول مذکور در ف صل پنجم ا ین قانون ا موال منقول و غیرمصرفی است و ترتیب نگهداری حساب نقل و انت قال ا موال من قول م صرفی و در ح کم م صرفی در آیین نا مه موضوع ماده122 این قانون تعیین خواهد شد( . مواده111 قوانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) اموال منقول غیرمصرفی :اموال منقول غیرمصرفی، اموالی هستن د که بدون تغی یر مح سوس و از د ست دادن مشخ صات ا صلی ب توان به طور مکرر آن ها را مورد استفاده قرار داد( . بند2 مواده4 از آیین نامه اموال دولتی مصوب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) ا موال من قول م صرفی : ا موال من قول م صرفی، ا موالی ه ستند که براثر استفاده، به صورت جزئی یا کل ی از بین می روند( . بنود1 ماده4 آیین نامه اموال دولتی مصوب23 / 4 / 1332 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 59 امور اجرایی :امور اجرایی اموری است که حل و تسویه آن ها فقط بسته به اجرای قوانین است یا اجرای تقاضایی که دوایر اداره به مو جب قوانین می نمای ند و مح تاج به مدا قه در مج لس م شاو ره اداره والی تی نی ست م ثل ا قدامات فوری که با ید حکو مت برای جلوگیری از امراض مسریه و سریع االنتشار به عمل آورد و همچنان اقدامات برای سرشماری و وصول بقایا و اجازه تأسیس بازارها و کارخا نه و مطب عه ها و دواخا نه ها و تأد یه موا جب و مقرری های مأموران و استدعای امتیا ز و ترفیع رتبه برای صاحب منصبان و مقرری های مأموران و استدعای امتیاز و ترفیع رتبه برای صاحب من صبان و م ستخدمان و ا عالم و انت شار قوانین مو ضوعه و ا قدام در ا جرای اح کام م حاکم عدل یه و کل یه ا موری که از ا ین قب یل است( . از ماده153 قانون تشکیل ایاالت و ایواالت و دسوتو رالعمل حکام مصوب23 / 9 / 1336 ) امور اداری :امور اداره ای اموری است که مداقه و مباحثه مجلس مشاوره اداره والیتی را الزم دارد و بدون این نوع مداقه اداره والیتی نمی تواند اتهار رأی یا عقیده کند یا این که این امور طوری ا ست که در فهم یدن یا ترت یب ت سویه یا ا جرای آن عقا ید مخت لف می شود م ثل ا قداماتی که به مو جب قانون می شود و م نافع خزا نه دو لت یا شهر و غ یره را در بردارد یا را جع به ا صالح و ترقی وضع والیت است لهذا عزل و نصب اشخاصی که پول یا اموال دو لت در د ست آن ها ا ست و ا قدامات الز مه برای افت تاح شهر یا محال جدیدی و بخشید ن بقایایی که وصول شدنی نیست پس از تصویب انجمون ایوالتی بوه موجوب قوانون و همچنوان نقشوه بازدیود و دستورالعمل ابنیه و عماراتی که باید به خرج دولت ساخته شود با صالح اندی شی انج من ا یالتی و دادن مقاط عه ها و م سئول ن مودن مقاطعه کاران و کلیه این نوع امور، امور ادار ه ای ا ست( . ماده 153 قانون تشوکیل ایواالت و والیوات و دسوتورالعمل حکوام مصووب 23 / 9 / 1236 ) امور حسبی :امور حسبی اموری است که دادگاه ها مکلفند نسبت به آن ا مور ا قدام ن موده و ت صمیمی ات خاذ نمای ند بدون ا ین که ر سیدگی به آن ها متو قف بر و قوع ا ختالف و مناز عه بین ا شخاص و اقامه دعوی از طرف آن ها باشد( . ماده1 قانون امور حسبی مصوب 2 / 4 / 1319 ) ا مور را جع به تر که : ا مور را جع به تر که ع بارت ا ست از ا قداماتی که برای ح فظ تر که و ر سانیدن آن به صاحبان ح قوق می شود از قبیل مهر و موم و تحریر ترکه و اداره ترکه و غیره . ( ماده162 قانون امور حسبی مصوب2 / 4 / 1319 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 63 ا مور سیا سی : ا مور سیا سی ع بارت از م سائلی ا ست که را جع به اصول اداره و قوانین اساسی مملکت و پلتیک دولت باشد( . تنبیه ماده133 قانون انجمن های ایالتی و والیتی مصوب1 / 2 / 1236 ) امور شرعیه : امور شرعیه موضوعاتی است که به موجب قوانین شرع انور ا سالم مقرر است( . ماده144 قوانین مووقتی اصوول محاکموات حقوقی مصوب13 / 3 / 1293 ) ا مور عرف یه : ا مور عرف یه که ق طع و ف صل د عاوی نا شی از آن مخصوص محاکم عدلیه است اموری است که برحسب قواعد معموله یا قوانین مو ضوع مملک تی را جع به سیا ست یا اقت صاد یا تنظی مات اجتماعی در تمام ی ا قسمتی از مملکت مقرر است از قبیل دعاوی مفصله ذیل : دعاوی ناشیه از مطبوعات و محاکمات عدلیه و اجراء احکام و دعاوی که ناشی از تخلف از قواعد و یا قوانین مزبوره فوق می ًشود و د عاوی نا شیه از امت یازات و تع هدات دو لت مطل قا ا عم از ا ین که ا ین د عاوی بین ا شخاص با شد و ی ا بین دو لت و ا شخاص- و د عاوی نا شیه از ا سناد ر سمی دوا یر دول تی و ا سنادی که در ثبت اسناد ثبت شده است و د عوای جعل و تزویر نسبت به اسناد و نوشتجات( . ماده1 قانون موقوت راجوع بوه تصورفات در قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب31 / 3 / 1332 ) امین : ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آن که آن را مجاناً نگه دارد . ودیعه گذار مودع و دیعه گیر را مستودع یا امین می گویند( . ماده633 قوانون مدنی) امین : شخص حقیقی یا حقوقی است که از طرف بانک مرکزی انتخاب می شود و به من ظور ح فظ م نافع دار ندگان اوراق م شارکت و ح صول ،اطمی نان از صحت عمل یات نا شر در طرح، ن سبت به م صرف و جوه ن حوه نگ هداری ح ساب ها و صورت های مالی و عمل کرد اجرا یی نا شر به مو جب قرارداد منع قد شده، م ستمرا ر سیدگی و ات هار ن ظر می نما ید .و تایف ا مین در مورد طرح های عمرا نی- انت فاعی دو لت به مسئولیت سازمان بر نامه و بودجه انجام خواهد شد( . مواده1 آیین نا مه اجرا یی قانون ن حوه انت شار اوراق م شارکت م صوب 13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) امین اموال : امین اموال مأموری است که از بین مستخدمان رسمی وا جد صالحیت و امان تدار با مواف قت ذی ح ساب و به مو جب ح کم وزارتخانه یا مؤسسه ذی ربط به این سمت منصوب و مسئولیت حراست و تحو یل و ت حول و تن ظیم ح ساب های ا موال و اورا قی که در ح کم و جه ن قد ا ست و کاال های ت حت ا بوابجمعی، به ع هده او وا گذار می شود .آیین نامه مربوط به شرایط و طرز انتخاب و حدود وتایف -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 61 و مسئولیت های امین اموال در مورد اموال منقول و غیرمن قول با رعایت مقررات این قانون از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیوأت وزیوران می رسود( . مواده34 از قوانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) انبار کاال :انبار کاال به محلی اطالق می گردد که یک یا چند نوع کاالی بازرگانی یا محصوالت صنعتی یا مو اد اولیه یا فراورده های دا می و ک شاورزی در آن جا نگ هداری می شود . کل یه انبار های عموومی و انبارهوای اختصاصوی واحودهای صونعتی و بازرگوانی و تولیدی اعم از بخش خصوصی و دولتی مشمول مقررات این آیین نامه خواه ند بود .م کانی که دارای شرایط م ندرج در ا ین آیین نا مه نباشد انبار محسوب نمی شود( . ماده1 آیین نامه ایمنی انبارهای کاال مصوب31 / 6 / 1352 ) انبار ها و ا ماکن گمر کی : من ظور از انبار ها و ا ماکن گمر کی م ندرج در ا ین آیین نا مه انبار ها و بارا ندازهای مح صور یا غیرمحصور و اسکله ها و محوطه ها و به طور کلی هر محل و مکانی است که در تصرف گمرک یا بندر بوده و برای انباشتن و جا دادن کاال از آن ها استفاده می کنند( . تبصره6 مواده4 از آیین ناموه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) انت خاب جم عی : مراد از انت خاب جم عی آن ا ست که هر یک از انتخاب کن ندگان در ور قه رأی به عده مج موع انتخاب شوندگان آن محل اسامی اشخاص را می نویسند و( ... از قسمت توضویح مواده6 قانون انتخابات مجلس شورای ملی مصوب12 / 3 / 1334 ) انتخاب جمعی :در محل هایی که موافق تقسیم انتخابات حق انتخاب یک نفر نماینده دارند انتخاب فردی عمل می گردد و در محل هایی که بیش از یک ن فر نمای نده با ید انت خاب نمای ند انت خاب جم عی خواهد بود .توضیح : مراد از انتخاب جمعی آن است که هر یک از انتخاب کن ندگان در ور قه رأی به عده مج موع انتخاب شوندگان آن محل اسامی اشخاص می نویسند و مراد از انتخاب فردی آن است که هوور یووک از انتخاب کننوودگان در ورقووه رأی اسووم یووک شووخص را می نویس ند( . ماده14 قانون انتخابات مجلس شورای اسوالمی مصووب 29 / 3 / 1293 ) انت خاب جم عی : انت خاب در جه اول و ثانی کل یه به طرز انت خاب جمعی خواهد بود مگر در محل هایی که موافق تقسیم نظامنامه بیش از یک نفر حق انتخاب ندارند در این صورت به انتخاب فردی عمل می شود( .تو ضیح) - م راد از انت خاب جم عی آن ا ست که هر یک از -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 62 انتخاب کن ندگان در ور قه رأی به عده مج موع انتخاب شوندگان آن محل اسامی اشخاص می نویسند مراد از انتخاب فردی آن است که هر یک از انتخاب کن ندگان در ور قه رأی ا سم یک شخص را می نوی سند . ( ماده16 نظامنامه انتخابات دو درجه مصوب13 / 4 / 1233 ) انتخاب دو درجه : انتخاب درکلیه ممالک ایران به طرز دو درجه خواهد بود( .توضیح اول) - مراد از انتخاب دو درجه آن است که ابتدا در محله های یک شهر یا در شهرهای یک حوزه انتخابیه عدد معینی را انتخاب می نمایند که منتخب نامیده می شوند و بعد این انتخاب شدگا ن درجه اول در مرکز حوزه انتخاب جمع شده از میان خود عده مطلو به را ثان یاً انت خاب می کن ند و ا ین انتخاب شدگان درجوه ثوانی نماینوده خوانووده می شووند( . مواده15 نظامناموه انتخابات دو درجه مصوب13 / 4 / 1233 ) انتخاب فردی :در محل هایی که موافق تقسیم انتخابات حق انتخاب یک ن فر نمای نده دار ند انت خاب فردی ع مل می شود و در محل هایی که بیش از یک ن فر نمای نده با ید انت خاب کن ند انت خاب جم عی خواهد بود( . ماده6 قانون انتخابات مجلوس شوورای ملوی مصووب 12 / 3 / 1334 ) انتخاب فردی :در محل هایی که موافق تقسیم انتخابات حق انتخاب یک ن فر نمای نده دار ند انت خاب فردی ع مل می شود و در محل هایی که بیش از یک ن فر نمای نده با ید انت خاب کن ند انت خاب جم عی خواهد بود( . ماده14 قانون انتخابات مجلس شوورای ملوی مصووب 29 / 3 / 1293 ) انت خاب فردی : انت خاب در جه اول و ثانی کل یه به طرز انت خاب جمعی خواهد بود مگر در محل هایی که موا فق تقسیم نظامنامه بیش از یک نفرحق انتخاب ندارند در این صورت به انتخاب فردی عمل می شود( . ماده16 نظامنامه انتخابات دو درجه مصوب13 / 4 / 1233 ) انت صاب :ع بارت ا ست از وا گذاری ی کی از پ ست های سازمانی با نک به یکی از کارکنان( . بند د ماده1 آیین نامه اسوتخدامی نظوام بانکی جمهوری اسالمی ایران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) انتقال : وضع افسر و کارمندی است که در صورت تمایل آن پس از تصویب بزرگ ارتشتاران به یکی از وزارتخانه- مؤسسات دولتی یا مؤسسات وابسته به دولت منتقل شوند( . بند ب ماده15 اصالحی از -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 63 قانون اصالح مواد15 و93 قانون استخدامی نیروهای مسولح مصووب 25 / 5 / 1346 ) انت قال :انت قال ع بارت ازآن ا ست که م ستخدم ر سمی از خدمت یک وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مشمول این قانون بدون آن که جریان خدمت وی ق طع گردد با حفظ گروه و پا یه و پی شینه خدمت خود به خدمت وزارتخانه یا مؤسسه دولتی دیگر مشمول این قانون درآید . ( ماده13 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) انتقال : وضع افسران و کارمندانی است که در صورت تمایل آنان پس از تصویب .....به یکی از وزارتخانه ها یا بنگاه های ملی و دولتی منتقل گردند( . بند ب ماده15 از قانون استخدام نیروهای مسلح ایر ان33 / 4 / 1336 ) انت قال : انت قال ع بارت ا ست از تغی یر م حل سازمانی خدمت در دا خل با نک یا از با نک به با نک یا مؤس سات دی گر و بالعکس . ( بند ی ماده1 آیین نامه استخدامی نظام بانکی جمهووری اسوالمی ایران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) انتقال ده ندگان د ست دوم(تل فن :)من ظور از انتقال ده ندگان د ست دوم اشخاصوی هسوتند کوه امتیواز تلفون را مسوتقیماً از شورکت مخابرات تحصیل کرده باشند( . ماده4 از قوانون وصوول مالیوات مقطوع از بعضی کاال و خدمات مصوب26 / 3 / 1366 ) انتقال دهنووودگان دسوووت دوم(وسوووایط نقلیوووه :) منظوووور از انتقال ده ندگان د ست دوم اشخا صی ه ستند که و سایل نقل یه مو ضوع ماده فوق ا لذکر را م ستقیماً از کارخان جات سازنده یا مون تاژ کن نده داخ لی یا واردکن ندگان(نمای ندگی کمپانی های خارجی ) خریداری یا رأساً از خارج وارد می کنند و سند مالکیت در ایران برای او لین بار در کل یه موارد مذکور به نام آن ها صادر می گردد( . تبصره1 ماده1 از قانون وصول مالیات از اتومبیل های غیر سواری و ا صالح بع ضی از مواد قانون مالیات های م ستقیم و اصالحیه های بعدی مصوب2 / 13 / 1363 ) انج من(آ ثار و م فاخر فرهن گی :)انج من، مؤس سه ،ای ا ست ع مومی عام المنفعه و دائمی و اموال آن نیز عمومی است( .ما ده9 متمم -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 64 اساسنامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگوی مصووب29 / 6 / 1333 شوورای عالی انقالب فرهنگی) انج من ا سالمی : ،انج من ا سالمی هر وا حد اداری، آموز شی، صنفی صنعتی یا ک شاورزی ت شکیالتی ا ست مر کب از اع ضای داوط لب ه مان واحد که هدف آن شناختن و شناساندن اسالم، امر به معروف و نهی از منکر و تبلیغ و گسترش انقالب اسالمی باشد( . مواده3 قوانون فعالیت احزاب، جمعیت ها و انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسالمی یا اقلیت های دینی شناخته شده مصوب3 / 6 / 1363 ) انج من ا سالمی : انج من ا سالمی ن هادی ا ست خود جوش، مت شکل از نیرو های داوط لب و معت قد ب ،ه ا سالم، وال یت فق یه، قانون اسا سی عا مل به اح کام ا سالم متقا ضی ان جام فعالیت های ایثارگرا نه و مب شر ت فاهم و و حدت که به من ظور تعم یق د ستاوردهای ان قالب و ا شاعه فره نگ ا سالمی در م حیط کار و ن یز هم کاری و معاو نت با م سئولین ج هت تح قق بخ شیدن به ا هداف ان قالب ا سالمی در هر وا حد اداری تشکیل و دارای شخصیت حقووقی مسوتقل می باشود( . مواده1 آیین نامه اجرایی انجمن های اسالمی واحدهای اداری مصوب3 / 5 / 1363 هیأت وزیران) انجمن اسالمی :در این آیین نامه منظور از انجمن اسالمی تشکیالتی ،ا ست مر کب از اع ضا داوط لب وا حدهای اداری، آموز شی، صنفی صن عتی یا کشاورزی که از یک شخصیت حقوقی برخوردار می باشند و محدوده جغرافیایی فعالیت آن ها مشخص باشد( . ماده1 متن اصالحی آیین نامه اجرایی فعالیت انجمن های اسالمی موضوع قانون فعالیت ا حزاب، جمعیت ها و انجمن های سیا سی و صنفی و انجمن های ا سالمی یا اقلیت های دینی ش ناخته شده مصوب3 / 6 / 1363 مجلس شورای اسالمی مصوب13 / 6 / 1363 هیأت وزیران) انج من ا سالمی :انج من ا سالمی در ا ین آیین نا مه من ظور از انج من ،ا سالمی ت شکیالتی ا ست مر کب از اع ضای داوط لب وا حدهای اداری آموز شی، صنفی، صنعتی و یا ک شاورزی که از یک شخ صیت ح قوقی بر خوردار با شن د و م حدوده جغراف یایی فعال یت و ان جام وتی فه آن ها مشخص باشد( . ماده1 آیین نامه اجرایی فعالیوت انجمن هوای اسالمی مصوب13 / 3 / 1362 هیأت وزیران) انجمن اقلیت های دینی :انجمن اقلیت هوای دینوی موضووع اصول13 قانون اسا سی ت شکیالتی ا ست مر کب از اع ضای داوط لب ه مان اقل یت دی نی ک ،ه هدف آن حل م شکالت و برر سی م سائل دی نی، فرهن گی اجتماعی و رفاهی ویژه آن اقلیت باشد( . ماده4 قانون فعالیوت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 65 ا حزاب، جمعیت ها و انجمن های سیا سی و صنفی و انجمن های ا سالمی یا اقلیت های دینی شناخته شده مصوب3 / 6 / 1363 ) انجمن تحقیق : مقصود از انجمن تحقیق هیأتی است که اعضا مجلس برای ر سیدگی مط لب به خ صوص از م یان خود انت خاب می کن ند و آن برحسب ضرورت و لزوم موقتی یا دائموی خواهود بوود( . مواده49 نظامنامه داخلی دارالشورای ملی ایران مصوب25 / 3 / 1235 ) انج من- جمع یت : انج من، جمع یت، اتحاد یه صنفی و ام ثال آن ت شکیالتی ا ست که به و سیل ه دار ندگان ک سب یا پی شه یا حر فه و ت جارت م عین ت شکیل شده، ا هداف، برنا مه ها و رف تار آن به گونه ای در جهت منافع خاص مربوط بوه آن صونف باشود( . مواده2 قانون فعال یت ا حزاب، جمعیت ها و انجمن های سیا سی و صنفی و انجمن های اسالمی یا اقلیت های دینی شناخته شده مصوب3 / 6 / 1363 ) انج من رادیوآ ماتوری :انجمن رادیوآ ماتوری، ع بارت ا ست از مر کز تج مع رادیوآماتور های م جاز و عالقه م ندان، که به من ظور ت بادل ن ظر ف نی و ا شاعه فن رادیوآ ماتوری و ک مک به ر شد و بروز استعدادهای نهفته، طبق اساسنامه ای که به تصویب وزارت پست و تلگراف و تلفن می رسد تأسیس می گردد( . ماده41 آیین نامه اجرایی قانون ا ستفاده از بی سیم های اختصا صی و غیرحر فه ای(آ ماتوری ) مصوب13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) انجمن هوا و کانون هوای فرهنگوی :مراکوز، مؤسسوات، انجمن هوا و کانون های فرهنگی عبارت از هرگونه تشکیالتی است که توسط افراد واجد شرایط برا ی فعالیت در یک یا چند قلمرو فرهنگی و هنری و سینمایی تأسیس می گردد . تبصره1 - مراکز، مؤسسوات، انجمن هوا و کانون های عل می و تحقی قاتی از شمول ا ین م صوبه خارج ا ست . تبصره2 - مراکز، مؤسسات، انجمن ها و کانون های فرهنگی و هنوری دولتی یا وابسته به دولت براساس ضوابط دیگر ی تأسیس خواهد شد و از شمول این مصووبه خوارج اسوت . تبصوره3 - مراکوزی ماننود عکا سی ها، کتابفرو شی ها، تکث یر و فروش نوار و همچ نین مرا کز تکث یر و واب سته به صنعت چاپ از شمول ا ین م صوبه خارج ا ست . ( ماده1 ضوابط عام تأسیس مراکز، مؤسسات، انجمن ها و کانون های فرهنگی و هنری و نظارت بر آن ها مصووب23 / 2 / 1363 شوورای عوالی انقالب فرهنگی) انحصار دولتی دخانیات : از تاریخ تصویب این قانون حق وارد و صادر کردن و خر ید و فروش و ته یه و نگ هداری و ح مل و ن قل اج ناس دخان یه و ا نواع کا غذ سیگار در کل یه ممل کت منح صر به دولت است و این انحصار موسوم به انحصار دولتی دخانیات خواهد -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 66 بود نگ هداری و به کار ا نداختن ادوات تو تون بری م ختص به مؤس سه انح صار ا ست و هیچ کس بدون ا جازه مؤس سه مز بوره حق آن را نخوا هد دا شت و مؤس سه انح صار با ید کل یه ادوات مو جوده توتون بری که اجازه نگهداری و به کار انداختن آن را به کسی نداده است یا اجازه داده و بعد سلب نموده از صاحبان آن ها به قیمت عادله خریداری نمایود( . مواده1 قوانون انحصوار دولتوی دخانیات مصوب29 / 12 / 1333 ) انستیتو پاستور :انستیتو پاستور ایران که مؤسسه ،ای تحقیقاتی ،تول یدی و آموز شی در ج هت تأمین بهدا شت و سالمت جام عه ا ست مؤس سه م ست قلی ا ست و ا مور آن به و سیله شورای عالی مر کب از اعضای زیر اداره می گردد و رئیس انستیتو در مقابل شورای عالی مسئولیت تام دارد( . ماده1 اصوالح مواده1 آیین ناموه اداری و مالی انستیتو پاستور ایران مصوب33 / 13 / 1369 هیأت وزیران) انف صال ا بد از خدمات دو لت : من ظور از انف صال ا بد از خدمات دول تی در مورد مأمورین به خدمات ع مومی انف صال ا بد از خدمت در بنگاه های نامبرده در مواده3 قوانون راجوع بوه محاکموه و مجازات مأمورین به خدمات عمومی مصوب16 / 2 / 1315 و محرومیوت از خدمات دولتی و شهرداری و کشوری اسوت( . مواده4 قوانون اصوالح پاره از مواد قانون ا صول محاک مات جزا یی و قانون م جازات عمومی مربوط به مستخدمان دولت مصوب13 / 13 / 1313 ) انف صال از خدمت : من ظور از انف صال از خدمت در باره م شموالن مواد فوق که جزو مأموران دولت یا شهرداری یا بنگاه های مذکور در قانون را جع به محاک مه مأموران به خدمات ع مومی م صوب 6 / 2 / 1315 نمی باشوند، انفصوال دائوم از خودمت در آن مؤسسوات و محروم یت از خدمات دول تی(ا عم از ک شوری و ل شگری ) و شهرداری است( . تبصره1 ماده5 از قانون مربوط به رسیدگی بوه دارایوی وزرا و کارم ندان دو لت ا عم از ک شوری و ل شگری و شهرداری ها و مؤسسات وابسته به آن ها مصوب19 / 12 / 1333 ) انفصال از خدمت :منظور از انفصال از خدمت در مجازات های تبعی یا تکمی لی جرائم مز بور انف صال از خدمت ت مام سازمان ها و مؤسسات مذکور در ماده2 قانون تشوکیل دیووان کیفور کارکنوان دولت است( . ماده293 الحاقی از قانون اصالح قانون تشکیل دیوان کیفر و بعضی از مواد قانون مجازات عمومی و الحاق چهار ماده به قانون مجازات عمومی مصوب22 / 2 / 1355 ) انق طاع حقی قی مرور ز مان :انق طاع حقی قی در صورتی ا ست که م لک از تصرف متصرف در مدتی زاید از یک سال خارج شده باشد اعم از -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 63 ا ین که ما لک ا صلی از ید او خارج کرده یا دی گری و لی ا گر متصرف در ترف یک سال ملک را استرداد کرد یا اقامه دعوی تصرف عدوانی کرد و حکم بر نفع او ولو در ترف بیش از یک سال صادر گردد مدت مرور زمان قطع نخواهد شود( . مواده363 قوانون آئوین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) انقطاع قانونی مرور زمان :انقطاع قانونی در موارد زیر است : 1 - هرگ اه کسووی که موورور زمووان برعلیووه او جریووان دارد واسووطه دادخواست یا اتهاریه قانونی حق خود را مطالبه نمایود . 2 - در صورتی که مدیون در داد گاه یا در سندی که به ام ضاء او ا ست اقرار به دین نماید یا متصرف در دادگاه یا سندی که به امضا او است به مالکیت صاحب ملک اقرار کند( .ما ده361 قانون آیوین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ا نواع جرم :جرم از ح یث شدت و ضعف مجازات ها به چ هار نوع تقسیم می شود : 1 - جنابت2 - جنحه مهم3 - جنحه کوچک(تقصویر ) 4 - خالف( . ماده3 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) اوراق ب هادار :اوراق ب هادار ع بارت ا ست از سهام شرکت های سهامی و اوراق قر ضه صادر شده از طرف شرکت ها و شهرداری ها و مؤسسات وابسته به دولت و خزانه داری کل که قابل معامله و نقل و انتقال باشد( . بند2 ماده1 از قوانون تأسویس بوورس اوراق بهادار مصوب23 / 2 / 1345 ) اوراق زائوود :اوراق زائوود عبووارت اسووت از هرگونووه اوراق و نسخه های اضافی و مجلدات چاپی و نشریه و جزوه و مانند آن ها و همچ نین ا سناد و اوراق را کد که با رعا یت م فاد قانون تأ سیس سازمان اسناد ملی ایران و مقررات این آیین نامه ارزش نگهداری نداشته باشد( . ماده2 )آیین نامه تشخیص اوراق زائود و ترتیوب امحاء آن ها مصوب 16 / 2 / 1351 . اوراق قرضه :اوراق قرضه اوراق بی نام یا با نامی است که برای تأمین ق سمتی از اعت بارات مورد ن یاز برنا مه های عمرا نی یا دفاعی انتشار می یابد( . ماده2 قانون انتشار اسوناد خزانوه و اوراق قرضه مصوب2 / 3 / 1343 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 63 اوراق مشارکت :اوراق مشارکت، اوراق بهادا ر با نام یا بی نامی است که به موجب این قانون به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین منت شر می شود و به سرمایه گذارانی که ق صد م شارکت در ا جرای طرح های موضوع ماده( 1 )را دارند واگوذار می گوردد . دارنودگان ا ین اوراق به ن سبت قی مت ا سمی و مدت ز مان م شارکت، در سود حاصل از اجرا ی طرح مربوط شریک خواهند بود( . ماده2 از قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب33 / 6 / 1336 ) اوراق مشارکت :اوراق مشارکت، اوراق بهادار با نام یا بی نامی ا ست که به مو جب قانون با م جوز با نک مر کزی جم هوری ا سالمی ایران به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین و برای تأمین ب خشی از منابع مالی مورد نیاز طرح های عمرانی- انتفاعی دولت مندرج در قوانین بود جه ساالنه ک شور یا برای تأمین م نابع مالی الزم ،برای تهیه مواد اولیه مورد نیاز واحدهای تولیدی توسط دولت شرکت های دولتی شهرداری ها و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و مؤسسات عام المنف عه و شرکت های وابسته به دستگاه ،های مذکور شرکت های سهامی عام و خاص و شرکت های ت عاونی تول ید منت شر می شود و به سرمایه گذارانی که ق صد م شارکت در ا جرای طرح های یاد شده را دارند از طریق عرضه عمومی واگذار می گردد( . ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون نحووه انتشوار اوراق مشوارکت مصووب 13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) اوراق مشارکت قابل تبدیل به سهام : اوراق مشارکت قابل تبدیل به سهام اورا قی ا ست که تو سط شرکت های سهامی عام منت شر و در سرر سید ن هایی یا ز مان تح قق ا فزایش سرمایه به سهام شرکت های موضوع طرح اوراق مشارکت، تبدیل می گوردد( . مواده1 آیین ناموه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب13 / 5 / 1333 هیوأت وزیران) اوراق م شارکت قا بل ت عویض با سهام : اورا قی ا ست که تو سط شرکت های سهامی عام منت شر و در سرر سید ن هایی با سهام سایر شرکت های پذیرف ته شده در سازمان بورس اوراق ب هادار ت عویض می شود( .ماد ه1 از آیین نامه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) اوران یوم غ نی شده : من ظور از تعر یف اوران یوم غ نی شده با ایزوتوپ235 یا233 اورانیومی است که محتووی ایزوتووپ235 یوا 233 یا هر دو به مقداری باشود کوه نسوبت بوین مجمووع ایون دو ایزوتو پ به ایزوتوپ233 بیش تر از نسوبت بوه ایزوتووپ235 بوه ایزوتوپ233 که در طبیعت به دست می آیود باشود( . بنود2 مواده -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 69 بی ستم از قانون مر بوط به اسا سنامه مؤس سه بین المل لی ا نرژی اتمی مصوب6 / 3 / 1333 ) اوزان و مقیاس های ر سمی :اوزان و مقیاس های ر سمی ممل کت ا یران م طابق ا صول م تری بوده و وا حد آن ها برای طول م تر برای سطح متر مربع برای حجم متر مکعب و برای وزن کیلوگرم است . اضعاف و اجزا مقیاس های مزبور مطابق اصول متری خواهد بود( . مواده1 قانون اوزان و مقیاس ها مصوبه13 / 13 / 1311 ) اول یاء دم :اول یاء دم که ق صاص و ع فو در اخت یار آن ها ا ست همان ورثه مقتولند، مگر شوهر یا زن که در قصاص و عفو و اجرا اختیاری ندارند( . ماده261 الیحه مجازات اسالمی مصووبه3 / 9 / 1333 مجمع تشخیص مصلحت) اولیاء دم :اولیاء دم که قصاص در اختیار آن ها است همان ورثه مقتول ند م گر شوهر یا زن که در ق صاص و ع فو و ا جرا اخت یا ری ندارنود( . مواده43 قوانون حودود و قصواص و مقوررات آن مصووب 3 / 6 / 1361 ) اهل یت : برای ا ین که مت عاملین ا هل مح سوب شوند با ید بالغ و عاقل و رشید باشند( . ماده211 قانون مدنی) ایا لت : ایا لت ق سمتی از ممل کت ا ست که دارای حکو مت مر کزی و وال یات حاکم ن شین جزء ا ست و ف عالً من ح صر به چ هار ایا لت ا ست (آذربایجان) ، (کرمان و بلوچستان) ، (فارس ) و(خراسان( .) ماده 2 قوانون تشوکیل ایواالت و والیوات و دسوتورالعمل حکوام مصووب 23 / 9 / 1236 ) ایا لت : ایا لت ق سمتی از ممل کت ا ست که دارای حکو مت مر کزی و والیات حاکم نشین جزو است( . ماده1 قانون انجمن های ایوا لتی و والیتی مصوب1 / 2 / 1236 ) ایرانگردی و جهانگردی : منظور از ایرانگردی و جهانگردی عبارت است از هر نوع مسافرت انفرادی یا گروهی که بویش از24 سواعت بوده و به منظور کسب و کار نباشد( . ماده1 قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی مصوب3 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 ایستگاه ارتب اط رادیوئی : ایستگاه ارتباط رادیوئی عبارت است از یک یا چ ند فر ستنده و گیر نده و ادوات مربو طه که برای ارتباط رادیوئی مورد استفاده قرار می گیرد( . تبصره ماده1 از قانون ا ستفاده از بی سیم های اختصا صی و غیرحر فه ای آ ماتوری مصوب25 / 11 / 1345 ) ای ستگاه بی سیم اختصا ص ی : ای ستگاه بی سیم اختصا صی، ع بارت ا ست از یک یا چ ند د ستگاه فر ستنده و گیر نده راد یوئی و ادوات مربوطه(مثل منابع تغذیه و دستگاه های اندازه گیری و غیره ) که برای برقراری ارتباط رادیوئی اختصاصی تأسیس می گردد( . ماده1 از آیین نا مه اجرا یی قانون ا ستفاده از بی سیم های اختصا صی و غیر حرفه ای(آماتوری ) مصوب13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) ای ستگاه راد یو آ ماتوری : ای ستگاه راد یو آ ماتوری، ع بارت ا ست از مجمو عه ثا بت یا متحر کی، ا ست که از یک یا چ ند د ستگاه فر ستنده و گیر نده و ادوات مربو طه به آن فراهم شده و پس از صدور پروا نه مربو طه با م سئو لیت یک رادیوآ ماتور تأ سیس و به من ظور بر قراری ارت باط مو صوف با سایر راد یو آ ماتوری م جاز مورد استفاده قرار می گیرد( . ماده36 آیین نامه اجرایی قوانون ا ستفاده از سی ستم های اختصا صی و غیرحر فه ای(آ ماتوری ) م صوب 13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) ای ستگاه راد یوئی :ای ستگاه راد یو ئی ع بارت ا ست از یک یا چ ند د ستگاه فر ستنده و گیر نده یا د ستگاه های کن ترل از راه دور و ترمینال های مربوطه( ریموت، کنترل هد و )... که به صورت ثابت یا متحرک با صدور پروانه تأسیس ایستگاه رادیوئی توسط وزارت پست و تلگراف و تلفن مجاز به بهره برداری می گردنود( . مواده3 از آیین نا مه اجرا یی صدور گواهی نا مه اف سری م خابرات ک شتی ( رادیولوژی مصوب31 / 6 / 1364 هیأت وزیران) ب بار(دریایی :) بار شامل هرگونه محموله اعم از اموال و اشیا و هر کاالی دی گری می با شد به ا ستثنا حیوا نات ز نده و بار هایی که بر طبق مفاد قرارداد باربری باید روی عرشه کشتی حمل گردد و عمالً هم بدین ترتیب حمل شده باشد( . بند3 ماده52 از قوانون -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 31 دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) باران مؤثر : عبارت است از بخشی از بارندگی ماهانه که در طول فصل زراعی نازل می شود و به مصرف تبخیر و تعرق گیاه می رسد و از خالص ن یاز آ بی گ یاه می کا ه د و م قدار آن به صورت ح جم آب ماهانه قابل محاسبه اسوت( . مواده24 ( 2 - 1 )آیین ناموه اجرایوی بهینه سازی مصرف آب کشاورزی مصوب11 / 6 / 1335 هیأت وزیران) بارگیری و تخلیه :بارگیری به طور معمول از زمانی شروع می شود که چنگال جرثقیل باری را که فرستنده آماده بارگیری کرده است به من ظور بارگیری در ک شتی از ا سکله یا بارا نداز یا و سایل بار بوری که بد یون من ظوور مورد ا ستفاده قرار گ یرد گرف ته و بلند نماید و تخلیه زمانی خاتمه می یابد که چنگال جرثقیل بار را در ا سکله یا بارا نداز یا و سایل باربری که بدین من ظور مورد استفاده قرار گرفته فرود آورد( . بند9 ماده52 از قانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) بارنامه : سندی است مبین مالکیت کاال که حمل کننده یا نماینده وی پس از و صول کاال صادر می نما ید و حاکی از ح مل کاالی معی نی از یک نق طه(م بدا ح مل ) به نق طه دی گر(مق صد ح مل ) با و سیله حمل مورد توافق(کشتی، کامی ون، قطار و هواپیما یا ترکیبی از آن ها )در محل مقابل کرایه حمل معین می باشد( . بنود ج مواده1 از آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقل و عبور کاالهای خارجی از قلمرو جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) بارنا مه بین المل لی :بارنا مه بین المل لی مو ضوع ا ین قانون عبارت است از سند کاشف از حقوق مالکیت که طرح آن توسط وزارت راه و ترا بری ته یه و از طر یق وزارت ا مور اقت صادی و دارا یی چاپ و پس از وصول حق تمبر بوه میوزان253 بوه موجوب حوالوه وزارت راه و ترابوری در اختیوار شورکت های مجواز حمول و نقول جاده ای بین المللی قرار خ واهد گرفت( . ماده3 از قانون الوزام شرکت ها و مؤس سات ترا بری جاده ای به ا ستفاده از صورت و ضعیت مسافری و بارنامه مصوب31 / 2 / 1363 ) بارنامه داخلی : بارنامه داخلی موضوع این قانون عبارت است از سند کاشف از حقوق مالکیت که طرح آن توسط وزارت راه و ترابری ته یه و از طر یق وزارت ا مور اقت صادی و دارا یی چاپ و پس از وصول حق تمبر بوه میوزان133 بوه موجوب حوالوه وزارت راه و ترا بری در اخت یار شرکت ها و مؤس سات م جاز ح مل و ن قل جاده ای -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 32 داخلی کاال جهت جابه جایی محموالت بین شهرهای کشور قرار خواهد گرفت( . مواده2 از قوانون الوزام شورکت ها و مؤسسوات ترابوری جاده ای به ا ستفاده از صورت و ضعیت م سافری و بارنا مه م صوب 31 / 2 / 1363 ) بارنا مه در یایی : بارنا مه در یایی سندی ا ست که مشخ صات کا مل بار در آن ق ید و تو سط فرما نده ک شتی یا ک سی که از طرف او برای این منظور تعیین شده امضا گردد و به موجب آن تعهد شود بار ت و سط ک شتی به مق صد ح مل و به تحو یل گیر نده داده شود . بارنامه دریایی یا اسناد مشابه آن به منزله رسید دریافت بار است( . بند3 ماده52 از قانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) بازجو : کسی است که بعد از کشف کاالی قاچاق جهت تکمیل پرونده ا قدام نما ید .در صورتی که ادا مه بازج ویی من جر به ک شفیات جد ید یا اع تراف در ارت باط با مال از بین رف ته شود و صورت جلسه ثانوی تنظیم و پیوست صورت جلسه بدوی کشف می گردد و شخص بازجو در این مرحله به عنوان کاشوف محسووب می شوود( . مواده1 آیین نا مه اجرا یی قانون ن حوه اع مال تعز یرات ح کومتی را جع به قاچاق کاال و ارز مصوب31 / 2 / 1334 هیأت وزیران) بازداشت(پرسنل :) وضع پرسنلی است که به موجب قرارهای صادره از مراجع ذی صالح قضایی تا صدور حکم قطعی در توقیف به سر برده یا برا بر م قررات ان ضباطی در بازدا شتگاه یا م حل خدمتی ت حت نظر باشند( . ماده136 قانون مقررات استخدامی سوپاه پاسوداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) بازر سی کل ک شور : برا ساس حق ن ظارت قوه ق ضاییه ن سبت به ح سن جریان امور واجرای صحیح قوانین در دستگاه های اداری، سازمانی به نام«سازمان بازر سی کل ک شور » ز یر ن ظر ر ئیس قوه ق ضاییه ت شکیل می گردد .حدود اخت یارات و و تایف ا ین سا زمان را قانون تعیین می نماید( .اصل یکصد و هفتاد و چهارم قانون اساسی) بازرگان :بازرگان به کسانی اطالق می شود که دارای دفاتر پلمب شده بوده و در ا تاق بازر گانی م حل ثبت نام ن موده و کارت بازرگانی دریافت کرده باشد و به هر نوع معامالت تجاری اعم از واردات و صاد رات و خر ید و فروش کاال ها و ته یه و فروش مواد ًصنعتی و معدنی و تبدیل مواد خام و هر نوع عمل دیگری که عرفا تجاری شناخته می شود اشتغال ورزند مالک تشخیص درآمد بازرگانان اتهارنا مه ای ا ست که مت کی به د فاتر قانونی آن ها می با شد . ( ماده3 از قانون مالیات بردرآمد مصوب13 / 5 / 1334 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 بازنشستگی : بازنشستگی عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون( . بند 15 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) بازنش ستگی : و ضع اف سران و کارم ندانی ا ست که ط بق م قررات ف صل ششم این قانون بازنش سته شوند( . بند الوف مواده15 از قوانون استخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) بازو های خاکی سیل شکن : خاکریز یا مانعی ا ست که به موازات تقریبی محور رودخانه و نهر یا مسیل به خصوص در کنار آن ها به من ظور ج لوگیری از پ خش آب در ارا ضی ا طراف و ممان عت از ع مل تخریبی سیالب ها احداش می گردد( . بند6 آیین نامه اجرایی قوانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مورزی مصووب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) با شگاه دانش پژو هان جوان :با شگاه دانش پژو هان جوان مؤس سه ای ا ست آموز شی و پژوه شی و فرهن گی واب سته به وزارت آ موزش و پرورش که با هدف شنا سای ی، جذب، پرورش، حما یت و هدایت دانش آ موزان و جوا نان با ا ستعداد ک شور و ا عتالی سطح آ موزش و پرورش آ نان از طر یق ت شکل بخ شیدن به آن ها در قا لب گروه های پژوهشووی و علمووی تشووکیل می گووردد( . موواده1 از مصوووبه اصووالح اساسنامه باشگاه دانش پژوهان جوان مصوب14 / 11 / 1336 شورای عالی انقالب فرهنگی) باشگاه دانش پژوهان جوان :باشگاه دانش پژوهان مؤسسه ای است که با هدف شنا سایی، جذب، پرورش، حما یت و هدایت دانش آ موزان و جوانان با استعداد کشور و اعتالی سطح علمی آنان از طریق تشکل بخشیدن به آن ها در قالب گروه های پژوهشی و علمی تشکیل و زیر نظ ر وزارت آموزش و پرورش فعالیت می کنود( . مواده1 اساسونامه باشگاه دانش پژوهان جوان مصووب13 / 3 / 1333 شوورای عوالی انقوالب فرهنگی) باشگاه ورزشی :باشگاه ورزشی نهادی است که به منظور همکاری در ا جرای ن یات و هدف های سازمان ترب یت بدنی ا یران از ل حاظ ح فظ تندر ستی و فعال یت های صحیح ج سمانی و روا نی و ا ستحکام م بانی دینی و اخالقی و تربیتی و تقویت استعدادهای افراد جهت نیل به مدارج قهرمانی و نیز گذراندن اوقات فراغت از طریق فعالیت های ورز شی و ای جاد روح ی گانگی و حس هم کاری و و حدت م لی برا ساس تقویت روح ایمان و جوانمردی استوار می گردد. ( از ماده1 الیحه -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 34 قانونی راجع به مردمی کردن باشگاه های ورزشی عمومی در سراسر کشور مصوب23 / 9 / 1353 شورای انقالب) باشگاه ورزشی :باشگاه ورزشی مؤسسه ای است که با هدف تعلیم و تقویت قوای جسمانی و روحانی افراد و سالم سازی جامعه و تعمیم یک یا چ ند ر شته ورز شی م طاب ق ضوابط ف نی و ا صول و م قررات تع یین شده تو سط سازمان ترب یت بدنی، برا ساس م قررات ا ین آیین نامه اداره می شود( . ماده2 آیین نامه اجرایی قانون اجازه تأسیس باشگاه ورزشی و ورزشگاه توسط مردم با نظارت دولت مصوب 15 / 13 / 1333 هیأت وزیران) با شگاه های مرد می شده :با شگاه های مردمی شده به با شگاه های ع مومی ا طالق می شودکه از سازمان تربیت بدنی ا یران تا تاریخ ت صویب ا ین آیین نا مه پروا نه(ا عم از دا ئم و مو قت ) ا خذ نموده اند( . ماده1 از آیین نامه چگونگی اداره امور باشگاه های مردمی شده مصوب6 / 3 / 1353 شورای انقالب) باشگاه های ور زشی :باشگاه هایی است که به موجب مقررات سازمان و آیین نا مه قانون ا جازه تأ سیس با شگاه و ورز شگاه تو سط مردم با نظارت دولت، پروانه فعالیت دریافت کرده انود( . مواده1 از آیین نامه اجرایی ماده( 11 ) قانون تأسیس سازمان تربیوت بودنی مصوب4 / 13 / 1333 هیأت وزیران) باطله م عدنی : عبارت است از موادی که در نتیجه کانه آرایی از کا نه جدا گرد یده و در دوره اعت بار پروا نه بهره برداری با وسایل و امکانات بهره بردار غیرقابل استفاده بوده است( . بند س ماده13 از قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) باغ :در مناطق جنگلی باغ به محلی اطالق می شود که دارای شرایط ز یر با شد :حدود آن به ن حوی از ان حا م شخص و م عین شده با شد . ح جم درخ تان جنگ لی خود روی آن از پن جاه م تر مک عب در هک تار تجاوز نکند . حداقل در هر هکتار آن یکصد عدد درخت با رده یا مجموعاً دویست عدد درخت با رده و جوان دست کاشت میوه ای یا یک هزار بو ته چای و ج ود دا شته با شد . حداقل نه د هم سطح آن از کنده و ریشه درختان جنگلی پاک شده باشد( . بنود11 مواده1 از قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1346 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 35 باغ :باغ به مح لی گف ته می شود که حدود آن به ن حوی از ان حا مشخص و معین شده و در هر هکتار بیش از یکص د اصله درخت مثمر یا پنجاه اصله درخت زیتون یا نخل یا گردو یا یک هزار نهال یا درخت غیرمثمر دست کاشت یا بوته چای داشته باشد( . بند هو ماده1 از آیین نامه اجرایی قانون اصالح ماده( 34 ) قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب14 / 3 / 1354 و الحاق چنود تبصره به آن مصوب2 / 3 / 1334 هیأت وزیران) باغ چای :باغ چای به محلی اطالق می شود که تعداد بوته های چای در هر هکتار کم تر از یک هزار عدد نباشود و( ... از تبصوره2 ماده2 قانون مربوط به اراضی ساحلی مصوب25 / 5 / 1346 ) باغ میوه : زمینی است که در آن درختان میوه یا مو به وسیله اشخاص غرس یا پیوند شده باشد و تعداد درخت میوه یا مو در هر هکتار آن از یکصد اصله کم تر نباشد و در مورد درختان خرما و زیتون تعداد در هر هکتار از پنجاه اصله کم تر نباشد( . ردیف چ بند9 ماده9 از قانون مربوط به اصالحات ارضی مصوب26 / 2 / 1339 ) باالترین شغ ل مورد تصدی : منظور از باالترین شغل مورد تصدی در دوران خدمت، شغلی است که مستخدم به موجب حکم صادره تصدی آن را برع هده دا شته و در مقای سه با سایر م شاغل م ستخدم از ن ظر طبقه بندی یا همطرازی در گروه باالتری قرار می گیرد( . تبصوره1 ماده1 از آیین نامه اجرایی تبصره35 قانون بودجه سال1356 کل کشور مصوب11 / 11 / 1356 ) بانک :بانک مؤسسه ای است که به صورت شرکت سهامی مطابق قانون بازر گانی ت شکیل شده برا ساس مواد ا ین ف صل به عمل یات بانکی اشوتغال ورزد( : مواده53 قوانون بووانکی و پوولی کشوور مصووب 3 / 3 / 1339 ) بانک :بانک مؤسسه ای است که به صورت شرکت سهامی مطابق قانون ت جارت ت شکیل شده و برا ساس مواد ا ین قانون به عمل یات بانکی اشتغال ورزد( . ماده1 قانون بانکداری مصوب5 / 4 / 1334 ) با نک مر کزی : با نک مر کزی ایرا نی م سئول تن ظیم و ا جرای سیا ست پولی و اعتباری براساس سیاست کلی اقتصادی کشور می باشد( . بند الف ماده13 از قانون پولی و بانکی کشور مصوب13 / 4 / 1351 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 36 بانک مرکزی : به منظور حفظ ارزش پول و تنظیم اعتبارات مؤسسه م ستقلی به نام با نک مر کزی ا یران ت شکیل می گردد که دارای حق انحصاری انتشار اسکناس و پول فلوزی خواهود بوود( . بنود1 از ماده23 قانون بانکی و پولی ک شور مصوب3 / 3 / 1339 ) بانک ملی ایران : بانوک ملوی ایوران کوه بوه موجوب قوانون14 اردیبهشت ماه1336 تشکیل شده بنگاهی است به صورت شرکت سوهامی که طبق قانون22 اسفند مواه1313 دارای حوق انحصواری انتشوار اسکناس در تمام کشور است . منظور بانک حفظ ارزش پول و تنظیم اعتبارات است( . ماده1 از قانون اساسنامه بانوک ملوی ایوران مصوب22 / 5 / 1313 ) با نک م لی ا یران : دو لت مک لف ا ست برای پی شرفت ا مر ت جارت و فالحت و زراعت و صناعت بانکی موسوم به بانک ملی ایران تأسیس نماید که مرکزش در تهران و شعب آن متدرجا در ایاالت و والیات و ممالک خارجه دایر خوا هد شد( . ماده1 قوانون اجوازه تأسویس با نک م لی ا یران برای پی شرفت ا مر ت جارت و فال حت و زرا عت و صناعت مصوب14 / 2 / 1336 ) ب خش : ب خش وا حدی ا ست از تق سیمات ک شوری که دارای م حدوده جغراف یایی م عین بوده و از به هم پیو ست چ ند ده ستان هم جوار م شتمل بر چ ندین مزر عه، م کان، رو ستا و احیا ناً شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگ نی را به و جود می آورد به ن حوی که با در ن ظر گرفتن ،تنا سب و سعت، جمع یت، ارتبا طات و دستر سی به سایر موقعیت ،ها ن یل به ا هداف و برنا مه ریزی های دو لت در ج هت اح یا امکا نات طبی عی و ا س تعدادهای اجت ماعی و تو سعه ا مور ر فاهی و اقت صادی آن تسهیل شود( . ماده6 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشووری مصوب15 / 4 / 1362 ) ب خش ع شایری : ب خش ع شایری وا حدی ا ست از تق سیمات ک شوری که با دا شتن یک بخ شدار سیار م سئول گرفتن خدمات و ه ماهنگی با ادارات مربوطه خواهد بود و عشایر در فصول مختلف در هر منطقه که ا سکان می کن ند تابع فرما نداری و ا ستانداری ه مان منط قه هستند( . ماده5 از قانون تعاریف و ضووابط و تقسویمات کشووری مصوب15 / 4 / 1362 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 بدون کار :بدون کار- وضع پرسنلی است که به یکی از علل زیر بدون حفظ پست سوازمانی موقتواً از کوار بر کنوار می گردنود : 1 - برابر احکام صادره از دادگاه های صالح زنودانی شووند . 2 - بوه ع لت عدم پردا خت مح کوم به یا بدهی من جر به صدور اجرائ یه زندانی بشوند . 3 - به علت ارتکاب تخلفات انضباطی یا قرارهوای صادره از مراجع ذی صالح قضایی موقتواً بودون کوار شووند . 4 - در صورتی که مح کوم به اقا مت اج باری یا مم نوع از اقا مت در م حل معین بشوند( . ماده133 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسوداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) بدون کار : بدون کار وضع افسر یا کارمندی است که به علل زیر موقتاً از کار برکنار گردد : 1 - در صورتی که تحت تعقیب قانونی درآمده و کیفرخواست جنایی برای وی صادر گردد از تاریخ اعالم داد سرا به ق سمت مر بوط به متهم ا عم از ا ین که کیفرخوا ست از داد سرای ع مومی یا داد سرای اختصا صی صادر شده با شد .تب صره- کلیوه دادسوراهای عموومی و اختصاصوی مکلفنود بوه محوض صودور کیفرخوا ست ج نایی بدون فوت و قت مرا تب را به اد اره دادر سی ارتش و قسمت مربوط به متهم اعالم دارند . 2 - در صورت محکومیوت قط عی به حبس در مواردی که ط بق قانون دادر سی و کی فر ار تش م ستلزم ا خراج نبا شد برای ت مام مدت حبس که مورد ح کم وا قع گردیده اعم از این که حبس مزبور قبل از قطعیت حکم باشد یا بعد از آن . تبصره- محکوم ین به حبس با خدمت و همچنین محکومان به حبس عادی در موواردی کوه برابور مقوررات مواده421 قوانون دادرسی و کیفر ارتش زندان آنان به حبس با خدمت تبدیل گردد مشمول مقررات این بند نخواهند بود . 3 - در صورتی کوه در اثور عدم پرداخت محکوم به یا بدهی منجر به صدور اجرائیه زندانی گردد برای مدت حبس . 4 - در صورتی که تنبیه انتظار خدمت موؤثر واقع نشده و طبق مواد116 و113 این قانون بودون کوار گوردد . ( ماده13 اصالحی قانون اصالح بعضی از مواد قانون استخدام نیروی مسلح مصوب15 / 4 / 1344 ) بدون کار : بدون کار، وضع افسر و کارمندی است که به علل زیر موقتاً از کار برکنار گردد : 1 - در صورتی که تحت تعقیب قانونی درآمده و کیفرخواست جنایی برای وی صادر گردد( از تاریخ صدور کی فر خوا ست ) ا عم از ا ین که کیفرخوا ست از داد سراهای ع مومی صادر شده باشد یا دادسرای نظامی . 2 - در صورتی که محکووم بوه حبس قط عی گردد که ط بق قانون د ادر سی و کی فری ار تش م ستلزم اخراج نباشد . تبصره- محکومین به حبس با خدمت مشمول مقررات بند2 این ماده نخواهند بود . 3 - در صورتی که تنبیوه انتظوار خدمت مؤثر واقع نشده و طبق مواد116 و113 ایون قوانون بودون کوار گوردد( . مواده13 قوانون اسوتخدام نیروهوای مسولح مصووب 33 / 4 / 1336 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 بذر و نهال : ،منظور از بذر و نهال ،انواع بذور، نهال، پیاز قلمه، ریزوم، غده، پیوندک و پاجوش و هر قسمتی از گیاه که به منظور تکثیر مورد استفاده قرار گیرد می باشد( . تبصره مواده4 قانون اساسنامه شرکت سهامی تولید، تهیه و توزیع بذر و نهال مصوب25 / 1 / 1363 ) برات رجوعی : برات رجوعی براتی است که دارنده برات اصلی پس از اع تراض برای دریا فت و جه آن و م خارج صدور اعترا ضنامه و ت فاوت نرخ به ع هده برات ده نده یا ی کی از تهرنویس ها صادر می نماید( . ماده221 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) برده فرو شی :برده فرو شی به مع نی و شام ل کل یه اع مالی ا ست که به منظور اسارت و تملک یا واگذاری شخص به قصد تنزل دادن او به درجه بردگی یا غالمی صورت می گیرد و همچنین به معنی و شامل کل یه اع مالی ا ست که به ع نوان تم لک بر روی برده به من ظور فروش یا مبادله انجام می گیرد و در ضمن کلیه اعمال مربوط به انتقال حق تملک از طریق برده فروش یا مبادله نسبت به شخصی که به قصد فروش یا مبادله تحت تملک قرار گرفته و همچنین به طور کلی هرگونه تجارت یا حمل و نقل برده اعم از این که بر هر نوع وسیله نقلیه انجوام شوود( . بنود ج مواده3 از قوانون مر بوط به ال حاق دو لت ا یران به قرارداد تکم ی لی م نع برد گی و برده فروشی و عملیات و دستگاه های مشابه بردگی مصوب3 / 12 / 1333 ) بر که : ارا ضی پ ستی ا ست که در ا ثر جر یان سطحی و زیرزمی نی آب در آن ها جمع شده و باقی می ماند( . بند ش ماده1 از آیین ناموه مر بوط به ب ستر و حریم رودخا نه ها، ان هار، م سیلها، مرداب ،ها ب ر که های طبی عی و شبکه های آبر سانی، آب یاری و زهک شی م صوب 11 / 3 / 1339 هیأت وزیران) برنا مه دراز مدت :من ظور برنا مه ای ا ست که ضمن آن تو سعه اقت صادی و اجت ماعی برای یک دوره ده ساله یا طوالنی تر به عنوان راهنمای برنامه ریزی های پنج ساله پیش بینی می شود( . بند 2 ماده1 از قانون برنامه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) برنا مه ساالنه : من ظور برنا مه عمل یات اجرا یی دو لت ا ست که ساالنه تن ظیم و ه مراه بود جه کل ک شور ت قدیم مج لس شورای م لی می گردد و ضمن آن در قالب هدف ها و سیاست های مندرج در برنامه عمرا نی پنج ساله هدف های م شخص و عمل یات اجرا یی ساالنه هر دستگاه اجرایی با اعتبار مربوط تعیین می شود( . بند4 مواده1 از قانون برنامه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 39 برنامه عمرانی پنجساله : منظور برنامه جامعی است که برای مدت پنج سال تن ظیم و به ت صویب مجل سین می ر سد و ضمن آن هدف ها و سیاست های تو سعه اقتصادی و اجتماعی طی همان مدت مشخص می شود . در این برنامه کلیه منابع مالی دولت و همچنین منابعی که از طرف شرکت های دولتی و بخش خصوصی صرف عملیات عمرانی می گردد از یک طرف و اعت بارات جاری و عمرا نی دو لت و هزی نه های عمرا نی شرکت های دولتی و بخش خصوصی از طرف دی گر جهت وصول به هدف های مذکور پیش بینی می گردد( . بنود3 مواده1 از قوانون برناموه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) برو شور :برو شور ن شریه ای ا ست موردی که به من ظور انت قال اطال عات مف ید و مخت صر در ی کی از زمی نه ،های فرهن گی، ف نی صنعتی، خدماتی، بهداشتی و آموزشی که دست گاه ها در ارتباط با و تایف قانونی خود آن را برای ا طالع ع موم منت شر می نمای ند . ( ماده3 آیین نامه اجرایوی قوانون ممنوعیوت وزارتخانوه هوا و مؤس سات و شرکت های دول تی از چاپ و انت شار ن شریات غ یر ضرور مصوب1365 مصوب23 / 13 / 1366 هیأت وزیران) بزه مشهود :بزه در موارد مشر وحه پایین مشهود محسوب اسوت : 1 - در صورتی که بزه در مرئی و منظر مأمورین کشف بزه ها واقع شده و یا بالفاصله مأموران مذکور در محل وقوع بزه حاضر شده و یا آثار بزه را فوراً پس از وقوع مالحظه نمایند . 2 - در صورتی کوه د سته یا ج ماعتی که ناتر و قوع بزه بوده یا خود مج نی ع ل یه بالفاصله پس از وقوع بزه شخص معینی را مرتکب معرفی نماید . 3 - اگر در موقعی نزدیک به زمان وقوع بزه عالئم و آثار واضحه یا ا سباب و دال یل بزه در ت صرف متهم یا فت گردد یا تع لق ا سباب و دالیل مذکور به متهم محرز گردد . 4 - وقتوی کوه موتهم در زموان نزدی کی پس از و قوع بزه ق صد فرار دا شته یا در حال فرار یا فوراً پس از آن دستگیر شود( . ماده123 قوانون دادرسوی و کیفور ارتش مصوب4 / 13 / 1313 ) بستر : آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است که در هر محل با تو جه به آ مار ه یدرولوژیک و دا غاب و حداکثر طغ یان با دوره برگشت25 ساله به وسیله وزارت نیرو یا شورکت های آب منطقوه ای تع یین می شود .در م ناطقی که ضرورت ای جاب می نما ید سیالب با دوره برگشت کم تر یا بیش تر از25 ساله مالک محاسبه قرار گیرد . سازمان های آب منط قه ای ح سب مورد با ارا ئه نق شه های مر بوط و توجی هات ف نی از حوزه ستادی وزارت ن یرو م جوز الزم را ا خذ خواه ند ن مود .تغی یرات طبی عی ب ستر رودخا نه ها، م سیل ها یا انهار طبیعی در بستر سابق تأثیری نداشته و بستر سابق کماکان -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 در اختیار حکومت اسالمی است ولیکن حریم برای آن منظور نخواهد شوود( . بنوود ح موواده1 آیین نامووه مربوووط بووه بسووتر و حووریم رودخانووه ها، انهووار، مسوویلها، مرداب هووا، برکووه های طبیعووی و شووبکه های آبرسووانی، آبیوواری و زهکشووی مصوووب11 / 3 / 1339 هیووأت وزیران) بستر(رودخانه :) آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است که در حداکثر طغیان معمولی زیر آب قرار می گیرد( . بنود3 آیین ناموه اجرا یی قانون ح فظ و تثب یت ک ناره و ب ستر رودخا نه های مرز ی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) ب ستن د فاتر :برای ا ین که تاریخ ث بت بیش تر ثا بت و م صون از تغی یر با شد مبا شر ث بت ه مه روز هن گام ب سته شدن مبا شرت ت مام د فاتر را می ب ندد مق صود از آن ب ستن د فاتر آن ا ست که مبا شر ثبت در ذیل آخرین سطر تاریخ روز و ماه و سال را گذاشته امضا می نماید تخلف از مفاد این ماده مستوجب مجازاتی می باشد که در ماده131 مقرر است( . ماده33 قانون ثبت اسناد مصوب21 / 2 / 1293 ) بسته های پ ست سیا سی :ب سته های پ ست سیا سی ع بارت از ب سته های محتوی نوشتجات رسمی دولتی است که به مهر وزارت امور خارجه یا نمایندگی ه ای سیاسی دولت ... ایران یا دول خارجه الک و مهر یا پلمب شده و عبارت : Expedition Officielle Gourrier Diplomatique یوا هور جمله دیگری که دارای همان مفهوم باشد روی آن نوشته شده و به وسیله پیک سیاسی حمل شود . ( ماده332 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) ب سیجیان : ک سانی ه ستند که برا ساس گواهی ن یروی مقاو مت ب سیج حداقل یک سال فعالیت مستمر با رده های مقاومت آن نیرو داشته باشند( . تبصره3 ماده1 از قانون نحوه واگذاری سهام دولتی و متعلق به دولت به ایثارگران و کارگران مصوب12 / 5 / 1333 ) ب سیجی عادی :ب سیجی عادی، ع موم اق شار معت قد به قانون اسا سی جم هوری ا سالمی ا یران و ا هداف ان قالب ا سالمی ه ستند که پس از گذراندن دوره آموزش عمومی به خدمت ارتش بیست میلیونی درآمده و سازماندهی می شوند( . بنود الوف مواده13 از قوانون مقوررات استخدامی سپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 31 بسیجی فعال : آن دسته از بسیجیان عادی داوطلب هستند که واجد شرایط الزم بوده و پس از گذراندن دوره های آموزشی، سازماندهی شووده و ضوومن شوورکت در برنامووه های حفووظ انسووجام در انجووام مأموریت های محوله با سپاه همکاری می کنند( . بند ب ماده13 از قانون م قررات ا ستخدامی سپاه پا سداران ان قالب ا سالمی م صوب 21 / 3 / 1333 ) بنا های ضروری : آن د سته از بنا هایی ا ست که الزم ا ست پس از و قوع زلز له قا بل بهره برداری باقی بمان ند . از ب خش ت عاریف آیین نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله مصوب13 / 9 / 1333 . ب ندر صیادی :به م حدوده ،ای از ساحل در یا دریا چه یا رودخا نه ا طالق می شود که به ج هت دارا بودن پناه گاه طبی عی( خور یا آبرا هه منا سب ) یا م صنوعی(موج شکن ) ،و تأسی سات ساحلی دی گر پهلووگیری و تخلیوه صوید بوه وسویله شوناورهای صویادی در آن امکان پذیر بوده و اکثر شناورهای فعال در آن شناورهای صیادی می باشووند( . بنوود13 موواده1 از آیین نامووه اجرایووی حفاتووت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسالمی ایران مصووب5 / 2 / 1333 هیأت وزیران) بندگی رعایا : یعنی وضع یا حال رعیت که به موجب قانون یا عرف یا قرارداد مک لف با شد در ز مین متع لق به فرد دی گری ز ندگی و کار کند و برای فرد اخیر خدمات معینی را با دریافت اجرت یا رای گان ان جام د هد و به هر حال حق تغی یر و ضع و حال خود را نداشته باشد . ماده اول قانون مربوط به الحاق دولت ایران به قرارداد تکمیلی منع بردگی و برده فروشی و عملیات و دستگاه های مشابه بردگی مصوب3 / 12 / 1333 . بنگاه خالصجات :به منظور ع مران و آبادی امالک خالصه و ازدیاد تول ید و تکث یر درآ مد آن ها و همچ نین هم کاری با د ستگاه های وزارت ک شاورزی بن گاهی به نام بن گاه خال صجات ت حت ن ظر وزارت کشاورزی تأسیس می شود( . ماده1 قانون تأسویس بنگواه خالصوجات کشور مصوب26 / 4 / 1334 ) بن گاه عمرا نی ک شور :به من ظور ع مران و آ بادی قرا و تع میم فرهنگ و بهداشت و بهبود وضع کشاورزی و کشاورزان و باال بردن سطح ز ندگی آ نان و تقو یت روح هم کاری و ت عاون بین آن ها و اجرای این قانون بنگاهی به نام بنگاه عمرانی کشور تحت نظر وزارت کشور تأسیس می شود( . ماده1 قانون بنگاه عمرانوی کشوور مصوب11 / 5 / 1334 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 32 بن یاد شهید ان قالب ا سالمی : ن هادی ا ست انقال بی که در ا جرای فرمان رهبر کبیر و بنیانگذار جمهوری اسالمی ایران حضرت امام خمینی رضوان ا ... تعالی علیه در تاریخ22 / 12 / 1353 تأسیس شده و دارای شخصیت حقوقی و استقالل مالی و اداری است و امور آن طبق م قررات و قوانین مر بوط به نهاد های ع مومی غیردول تی و در چارچوب ا ین اسا سنامه و آیین نا مه های مربو طه زیرن ظر ر ئیس جمهور و نظارت عالیه مقام معظم رهبری اداره می شود . از ماده 1 قانون اساسنامه بنیاد شهید انقالب اسالمی مصوب23 / 2 / 1333 . بن یاد م سکن ان قالب ا سالمی :ن هاد ان قالب ا سالمی ا ست که برا ساس فرمان21 فروردین1353 رهبر کبیور انقوالب اسوالمی حضورت اموام خمینی مدتله به منظور تأمین مسکن محرومان به ویژه روستائیان در چارچوب سیاست ها و برنامه های دو لت تشکیل گردیده است( . از ماده1 اساسنامه بنیاد مسکن انقالب اسالمی مصوب13 / 9 / 1366 ) بوته جنگلی :رستنی های خودروی خشبی است که ساقه آن ها به طور طبی عی ک می باالتر از سطح خاک من شعب شده با شد و نو عاً در جنگل ها یا اراضی جنگلی یا بیشه ها می روید( . بند2 مواده1 از قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1346 ) بو ته کویری :کل یه ن با تات خودروی چ ند ساله ب جز در خت که در کویر و بیابان می روید بوته کویری نامیده می شود( . بند3 ماده 1 از قانون حفاتوت و بهره بورداری از جنگل هوا و مراتوع مصووب 25 / 5 / 1346 ) بودجه :بودجه الیحه پیش بینی کلیه عواید و مخارج مملکتی برای مدت یک سال شم سی(سنه مالی ) که به ت صویب مج لس شورای م لی رسیده باشد( . ماده1 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) بود جه دو لت : بود جه دو لت سندی ا ست که م عامالت د خل و خرج مملکتی برای مدت معینی در آن پیش بینی و تصویب شده باشد . مدت مز بوره را سنه مال یه می گوی ند و ع بارت ا ست از یک سال شم سی . (م اده1 از قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 بود جه ع مومی دو لت :من ظور بود جه ای ا ست که در آن برای ا جرای برنا مه ساالنه م نابع مالی الزم پیش بی نی و اعت بارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی تعیوین می شوود( . بنود5 مواده1 از قانون برنامه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) بودجه کل کشور : بودجه کل کشور برنامه مالی دولت است که برای یک سال مالی ته یه و حاوی پیش بی نی درآ مدها و سایر م نابع تأمین اعتبار و براورد هزینه ها برای انجام عملیاتی که منجر به و صول به هدف های دو لت می گردد بوده و از سه ق سمت ت شکیل می شود( . ماده1 قانو ن محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) بورس اوراق بهادار : بورس اوراق بهادار بازار خاصی است که در آن داد و ستد اوراق بهادار توسط کارگزاران بورس طبق مقررات این قانون انجام می گیرد( . بند1 ماده1 از قانون تأسیس بورس اوراق بهادار مصوب23 / 2 / 1345 ) بور سیه :به د ان شجویی ا طالق می گردد که با رعا یت ضوابط کل یه هزی نه های ر یالی و ارزی وی از طرف دو لت پردا خت گردد( . ب ند الف ماده1 از آیین نامه اجرایی بند5 تبصره( 13 ) قانون بودجه سال1333 کل کشور مصوب26 / 12 / 1333 هیأت وزیران) بولتن :بولتن عبارت است از نشریه ای که توسط دس تگاه های دولتی در زمینه های خبری، آموزشی، فنی، تخصصی، سیاسی و نظایر این ها که مرتبط با و تایف قانونی و در م حدوده فعال یت آن ها ا ست به منظور ارتقاء سطح آگاهی کارکنان همان دستگاه و مسئوالن دیگر د ستگاه ها با ت یراژ م حدود و در فوا صل ز مانی م عین با چاپ یکر نگ و به ط ور رای گان منت شر و توز یع می شود و دارای ا نواع زیوور اسووت( . موواده1 آیین نامووه اجرایووی قووانون ممنوعیووت وزارتخا نه ها و مؤس سات و شرکت های دول تی از چاپ و انت شار نشریات غیرضرور مصوب1365 مصوب23 / 13 / 1366 هیأت وزیران) بولتن خ بری :ا ین ن شریه ف قط در سطح د ستگاه های دول تی منت شر می شود و حاوی آ خرین اخ بار داخ لی از قب یل د ستورالعمل های اداری- انتصووابات رویوودادها، بازدیوودها و تشووویق کارکنووان می باشد . این بولتن با تیراژ حداکثر( 3 ( /) 1 ) تعداد کل پرسنل دستگاه مورد نظر و حداکثر در24 صوفحه منتشور می شوود و توا5 در صد آن را می توان برای ارگان های دول تی دی گر ار سال کرد . ( بند1 ماده1 از آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارتخانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 34 و مؤس سات و شرکت های دول تی از چاپ و انت شار ن شریات غیر ضرور مصوب1365 مصوب23 / 13 / 1366 هیأت وزیران. بولتن سیاسی :نشریه ای است حاوی اخبار و نیز تحلیل رویدادهای داخ لی و خ ارجی ا عم از عادی یا طبقه ب ندی شده ن شریه مذکور تو سط د ستگاه هایی منت شر می شود که قانو ناً م جاز به انت شار این گونه نشریات هستند( . بند2 ماده1 آیین نامه اجرایی قانون ممنوع یت وزارتخا نه ها و مؤس سات و شرکت های دول تی از چاپ و انتشووار نشووریات غیرضوورور مصوووب1365 مصوووب23 / 13 / 1366 هیووأت وزیران) بومی سازی دا نش ف نی : ع بارت ا ست از توا نایی تحل یل ف ناوری به من ظور ت بدیل یا تغی یر بهی نه آن برا ساس شرایط ن یاز و ت حوالت فناوری در کشور( از جمله نوع، کمیت و کیفیت مواد اولیه مورد ن یاز، نوع ا نرژی با صرفه، سطح اتوما سیون ف ناوری مر بوط ا ستان داردهای کی فی مح صول و فرموال سیون ها یا فرای ندهای جد ید تولید )و کاربرد آن( . تبصره ماده1 آیین نامه اجرایی بند(ج ) تبصره( 22 ) قانون بودجه سال1333 کل کشور مصوب29 / 1 / 1333 هیأت وزیران) بهای اسمی اسناد خزانه : بهای اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه م شمول ا ین قانو ن ب هایی ا ست که در متن آن ها نو شته و از طرف وزارت دارا یی ت ضمین شده و پس از سرر سید قا بل پردا خت ا ست . ( مواده4 قوانون انتشوار اسوناد خزانوه و اوراق قرضوه مصووب 2 / 3 / 1343 ) بهای اسمی اوراق قرضه : بهای اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه م شمول ا ین قانون ب هایی ا ست که در متن آن ها نو شته و از طرف وزارت دارا یی ت ضمین شده و پس از سرر سید قا بل پردا خت ا ست . ( مواده4 قوانون انتشوار اسوناد خزانوه و اوراق قرضوه مصووب 2 / 3 / 1343 ) بهای تمام شده : بهای تمام شده هر قطعه زمین برای امر مسکن ع بارت ا ست از قی مت منط قه ای ز مین در ز مان وا گذاری به عالوه کلیووه هزینووه های تعلووق گرفتووه و متناسووب بووا هوور طوورح طبووق دستورالعمل وزارت مسکن و شهرسازی( . ماده25 آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب24 / 3 / 1331 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 35 بهای خواسته :بهای خواسته به ترتیب زیر تعیین می شود: 1 - اگور خوا سته پول را یج ا یران با شد، ب های آن ع بارت ا ست ا ز مب لغ مورد مطالبه و اگر پول خارجی باشد، ارزیابی آن به نرخ رسمی با نک مر کزی جم هوری ا سالمی ا یران در تاریخ ت قدیم دادخوا ست بهای خواسته محسوب می شود . 2 - در دعوای چند خواهان که هر یوک ق سمتی از کل را مطال به می نما ید ب های خوا سته م ساوی ا ست با حاصل جمع تمام قسمت هایی که مطالبه می شود . 3 - در دعاوی راجوع به منافع و حقوقی که باید در مواعد معین استیفا و یا پرداخت گردد، ب های خوا سته ع بارت ا ست از حا صل ج مع ت مام اق ساط و م نافعی که خوا هان خود را ذی حق در مطال به آن می دا ند . در صوورتی کوه حوق نوامبرده محودود بوه زموان معوین نبووده یوا مادام العمر باشد بهای خواسته مساوی است با حاصل جمع منافع ده سال یا آنچه را که ترف ده سال بایود اسوتیفا کنود . 4 - در د عاوی را جع به ا موال، ب های خوا سته مبل غی ا ست که خوا هان در دادخوا ست م عین کرده و خوا نده تا او لین جل سه دادر سی به آن ایراد و یا اعتراض نکرده مگر این که قانو ن ترتیب دیگری معین کرده باشد( . ماده62 قانون آیین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) بهای خواسته : بهای خواسته از نقطه نظر صالحیت و هزینه دادرسی مبلغی است که در دادخواست قید شوود( . مواده36 قوانون آیوین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ب های روز ا سناد خزا نه : ب های روز ا سناد خزا نه و اوراق قر ضه م شمول ا ین قانون ب هایی ا ست که ا ین ا سناد و اوراق برح سب مقتضیات عرضه و تقاضا در بازار خرید و فروش می شوند( . ماده5 قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب2 / 3 / 1343 ) ب های روز اوراق قر ضه :ب ها ی روز ا سناد خزا نه و اوراق قر ضه م شمول ا ین قانون ب هایی ا ست که ا ین ا سناد و اوراق برح سب مقتضیات عرضه و تقاضا در بازار خرید و فروش می شوند( . ماده5 از قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب2 / 3 / 1343 ) ب های عاد له(ا مالک :) ب های روز ع بارت ا ست از قی مت ارا ضی یک سال ق بل از تاریخ ا عالم ت صمیم دو لت چنان چه ا ین ب ها از ب های روز بیش تر با شد قی مت عاد له روز مالک ع مل قرار خوا هد گر فت بهای عادله بدون در نظر گرفتن منظور از خرید و تأثیر اجرای برنامه های شهرسازی و خانه سازی در قیمت ها خواهد بود( . تبصره 1 مواده1 از قوانون مربو طوه بوه تملوک زمین هوا بورای اجورای برنامه های شهرسازی مصوب13 / 3 / 1339 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 36 ب های عاد له : مق صود از ب های عاد له ن سبت به ا مالک ب های ز مین ب یاض یا به ان ضمام ب نا و ا شجار پیش از آگ هی تو سعه و خرا بی ا ست و در مورد ان هار و ق نوات مأ خذ ارز یابی ب هایی ا ست که در باره شرب با غات و ار ا ضی زراع تی ه مان شهر یا م جاور آن معمول و متداول است( . تبصره1 ماده4 از قانون اصوالح قوانون توسعه معابر مصوب1 / 4 / 1323 ) بهدا شت م حیط : بهدا شت م حیط ع بارت ا ست از کن ترل عواملی از م حیط ز ندگی که به گو نه ای روی سالمت ج سمی، روا نی و اجت ماعی انسان تأثیر می گذارند( .ب ند الوف مواده1 آیین ناموه بهداشوت محیط مصوب24 / 4 / 1331 هیأت وزیران) ب هره ا سمی :ب هره ا سمی ب هره ای ا ست که در متن ا سناد خزا نه و اوراق قر ضه م شمول ا ین قانون نو شته و از طرف وزارت دارا یی تضمین شده و پس از سررسید قابل پرداخت است( . مواده6 قوانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب2 / 3 / 1343 ) بهره بردار : شخص حقی قی یا ح قوقی ا عم از دول تی، ت عاونی و خصو صی ا ست که دارای پروا نه بهره برداری از وزارت م عادن و فلزات باشد( . بند خ ماده1 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) بهره بردار :بهره بردار، سازمان دولتی یا شرکت تعاونی است که پروانه بهره برداری به نام او صادر شده است( . بنود ذ مواده1 از قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) بهره برداری : مجمو عه عمل یاتی ا ست که به من ظور ا ستخراج و کا نه آرایی و به د ست آوردن مواد م عدنی قا بل فروش ان جام می گیرد( . بند ح ماده1 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) ب هره برداری : ع بارت ا ست از مجمو عه عمل یاتی که به من ظور ا ستخراج و کا نه آرایی و به د ست آوردن مواد م عدنی قا بل فروش (کانه )انجام می گیرد( . بند د ماده1 از قوانون معوادن مصووب 1 / 3 / 1362 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 بهره برداری(جنگل :) به طور کلی آن قسمت از قطعات مقطوعه که قابل تبدیل به چوب آالت صنعتی می باشد باید به صورت گرده بینه از جنگل خارج شده و در کارخانه چوب بری تبدیل شده و بقیه به صورت زغال یا هیزم از جنگل خارج گردد( . بند4 تبصره1 ماده4 از قانون جنگل ها و مراتع کشور مصوب3 / 6 / 1333 ) ب هره واق عی :ب هره واق عی ب هره ای ا ست که برا ثر نو سانات ب های روز ا سناد یا اوراق مم کن ا ست بیش تر یا کم تر از ب هره ا سمی نصیب دارندگان آن ها شود( . ماده3 قانون انتشار اسناد خزانوه و اوراق قرضه مصوب2 / 3 / 1343 ) بی ب ضاعت :بی ب ضاعت به ک سی ا طالق می شود که درآ مد الزم برای تأمین معیشت خود نداشته باشد ضابطه تعیین درآمد ب رای اعاشه تحت الکفاله هر یک از طبقات مشموالن به شرح زیر خواهد بود : 1 - در مورد مشموالن عادی برابور حقووق خوالص دریوافتی سورباز داوطلب . 2 - در مورد مشموالن دیپلمه و فووق دیپلم برابور حقووق خالص دریافتی گروهبان یکم وتیفه . 3 - در مورد مشموالن لیسانسه و باالتر برابر حقوق خالص دریافتی ستوان دوم وتیفه( . تبصره3 قانون اصالح تبصره3 ماده44 قانون خودمت وتیفوه عموومی مصووب 19 / 3 / 1355 ) بی ب ضاعت :بی ب ضاعت به ک سی ا طالق می شود که درآ مد الزم برای تأمین معیشت خود نداشته باشود( . تبصوره3 مواده44 از قوانون خدمت وتیفه عمومی مصوب13 / 2 / 1353 ) بی زمین :ع بارت ا ست از ک سی که هیچ گو نه ز مین زرا عی ندا شته باشد( . بند5 آیین نامه اجرایی قانون واگذاری زمین های دایر و بایر که ب عد از ان قالب به صورت ک شت مو قت در اخت یار ک شاورزان قرارگرفته است مصوب3 / 3 / 1365 . مصوب29 / 11 / 1365 هیأت وزیران) بیشه طبیعی :جنگ ل یا مرتع یا بیشه طبیعی عبارت از جنگل یا مر تع یا بی شه ای ا ست که به و سیله ا شخاص ای جاد ن شده با شد . ( بند1 ماده1 قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتوع مصوب25 / 5 / 1346 ) بی شه یا قلم ستان : زمی نی ا ست که در آن درخ تان غیرمث مر به و سیله ا شخاص غرس شده و ت عداد در خت در هر هک تار آن از هزار -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 33 اصله تجاوز نماید( . ردیف ج بند9 ماده1 از قانون مربوط بوه اصالحات ارضی مصوب26 / 2 / 1339 ) بیع :بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم( . ماده333 از قانون مدنی) ب یع شرط : نوعی از معام له ا ست که در آن شروطی مورد توا فق متعاملین قرار می گیرد(. بنود11 مواده1 از آیین ناموه اجرایوی قانون واگذاری زمین های دایر و بایر که بعد از انقالب به صورت کشت موقت در اختیار کشاورزان قرار گرفته است مصوب29 / 11 / 1365 هیأت وزیران. بیع قطعی : اگر در عقد بیع شرطی ذکر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تأد یه قی مت مو عدی م عین نگ شته با شد ب یع قط عی و ث من حال محسوب است مگر اینکه بر حسب عرف و عادت محل یا عرف و عادت ت جارت در م عامالت ت جاری و جود شرطی یا مو عدی مع هود با شد ا گر چه در قرارداد بیع ذکری نشده باشد( . ماده344 از قانون مدنی) ب یع م شروط :ا گر در ع قد ب یع شرطی ذ کر ن شد ه یا برای ت سلیم مبیع یا تأدیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب است مگر این که بر حسب عرف و عادت محل یا عرف و عادت تجارت در معامالت تجاری وجود شرطی یا موعدی معهود باشد اگرچه در قرارداد بیع ذکری نشده باشود( . مواده344 از قوانون مدنی) بیکا ر : بیکار از نظر این قانون فردی است که مشمول این قانون بوده و بدون میل و اراده بیکار شده و آماده کار باشد( . ماده 2 از قانون بیمه بیکاری مصوب24 / 3 / 1366 ) بی کار : از ل حاظ ا ین قانون بی کار ک سی ا ست که بدون م یل و اراده خود بی کار ما نده و آ ماده کار و در ج ستجوی کا ر با شد . ( ماده2 از طرح ایجاد صندوق وام کارگری مصوب16 / 12 / 1353 هیوأت وزیران) بیمار ستان دامپز شکی : بیمار ستان دامپز شکی، م کانی با ف ضای منا سب، م طابق نق شه ا ستاندارد مو جود در سازمان دامپز شکی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 39 کشور- با امکانات پذیرش دام های کوچک و بزرگ، طیور و ... یا هر یک از آن ،ها است که دارای امکانات معاینه، تشخیص، معالجه جراحی دام ،ها، امکانات آزمایشگاهی برای انجام آزمایشات الزم تأمین داروهای تجویز شده و در صورت لزوم بستری کردن دام ها و اعزام اکیپ های سیار به مناطق تحت پوشش می باشود( . مواده1 از آیین نامه اجرایی ماده13 قانون سازمان دامپزشکی کشوور بورای صدور پروانه ... مصوب4 / 13 / 1333 هیأت وزیران) بی ماری : بی ماری، و ضع غیر عادی ج سمی یا رو حی ا ست که ان جام خدمات در مانی را ای جاب می ک ند یا مو جب عدم توا نایی مو قت ا شتغال به کار می شود یا ا ین که مو جب هر دو در آن وا حد می گردد( . بند3 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) بیماری های آمیزشی :مقصود از بیماری های آمیزشی- سوزاک- کوفت (سیفلیس ) آت شک(شانکر نرم ) ا ست در هر نق طه از بدن که وا قع باشد( . تبصره ماده1 از قوانون طورز جلووگیری از بیماری هوای آمیزشی و بیماری های واگیردار مصوب11 / 3 / 1323 ) یرامیب زا تراب ع یا هف رح یاه یرامیب: یا هف رح یاه یرامیب هایی است که ضمن کار و بر اثر تماس و ارتباط با انواع مواد سمی یا بیماری زا ایجاد می شود( . ماده21 از قانون آیین ناموه اجرایوی ماده26 الحاقی به قانون بیمه های اجتمواعی روسوتائیان مصووب 16 / 3 / 1353 ) بیما یرامیب یا هف رح یاه یرامیب: یا هف رح یاه یر هایی ا ست که در جدولی که ب نا بر پی شنهاد مدیر عا مل به ت صویب شورای عالی خواهود رسوید تعیوین می گوردد( . مواده44 )از قوانون بیموه های اجتماعی کارگران مصوب21 / 2 / 1339 . بیماری های حرفه ای :منظور از بیماری های حرفه ای مذکور در ا ین قانون بیماری هایی ا ست که در جدولی که به ت صویب شورای عالی خواهد رسید تعیین می گردد( . ماده133 از الیحه قانونی بیموه های اجتماعی کارگران مصوب24 / 4 / 1334 ) بی م باالتی :من ظور از بی م باالتی ا قدام به ا مری ا ست که مرت کب نمی بایست به آن مبادرت نموده باشد و منظو ر از غفلت خودداری از ا مری ا ست که مرت کب می بای ست به آن ا قدام ن موده با شد ا عم از این که منشأ بی مباالتی یا غفلت عدم اطالع و عدم مهارت یا عدم تجر به یا عدم رعا یت قوانین یا م قررات یا اوا مر یا نظامات و یا عرف عادت باشد( . تبصره ماده3 از قانون راجع به مجازات اخالل گران در صنایع نفت ایران مصوب16 / 3 / 1336 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 93 بی مه :بی مه ع قدی ا ست که به مو جب آن یک طرف تع هد می ک ند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حاد ثه خ سارت وارده بر او را ج بران ن موده یا و جه معی نی بپردازد .متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذا ر وجهی را که بیمه گذار به بی مه گر می پردازد حق بی مه و آن چه را که بی مه می شود موضووع بیموه نامنود( . مواده1 از قوانون بیموه مصووب 3 / 2 / 1316 ) بی مه شده : بی مه شده شخ صی ا ست که رأ ساً م شمول م قررات تأمین اجت ماعی بوده و با پردا خت م بالغی به ع نوان حق بی مه حق استفاده از مزای ای مقرر در این قانون را دارد( . بند1 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) بیمه شده اصلی : فردی است که رأساً مشمول مقررات بیمه خدمات درمانی موضوع این قانون بوده و پس از پرداخت حق السهم( توسط فرد یا مرا جع م شمول در قانون ) م شمول ا ستفاده از مزا یای خد مات درمانی قرار می گیرد( . بنود1 مواده1 از قوانون بیموه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب3 / 3 / 1333 ) بی مه شده تب عی : خانواده شخص یا اشخا صی ه ستند که به ت بع سرپرستی و کفالت بیمه شده اصلی از مزایای مقرر در این قانون می توانند استفاده نماینود( . بنود2 مواده1 از قوانون بیموه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب3 / 3 / 1333 ) بیمه گر :بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می نماید در ازای پردا خت و جه یا و جوهی از طرف دی گر در صورت و قوع یا بروز حاد ثه خ سارت وارده بر او را ج بران کرده یا و جه معی نی بپوردازد .متعهود را بیموه گر طورف تعهود گو ذار وجهوی را کوه بیمه گذار به بی مه گر می پردازد حق بی مه و آن چه را که بی مه می شود موضووع بیموه نامنود( . مواده1 از قوانون بیموه مصووب 3 / 12 / 1316 ) بیمه گذار :بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می نماید در ازای پردا خت و جه یا و جوهی از طرف دی گر در صورت و قوع یا ب روز حاد ثه خ سارت وارده بر او را ج بران کرده یا و جه معی نی بپردازد .متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذار وجهی را که بیموه گوذار به بیموه گور می پردازد حق بی موه و آن چه را که -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 91 بیمه می شود موضوع بیمه نامند( . ماده1 از قانون بیموه مصووب 3 / 2 / 1316 ) بیوه :بیوه به زنانی اطالق می شود که به عقد ازدواج( دائم یا منق طع ) درآ مده و سپس به ی کی از دال یل طالق، فوت شوهر، ف سخ ع قد، صدور ح کم موت فر ضی، بذل مدت یا انق ضای مدت در ن کاح منقطع، شوهر خود را از دست داده باشوند( . بنود1 مواده2 از قانون تأمین زنان و کودکان بی سرپرست مصوب24 / 3 / 1331 ) پ پاراف :عبارت است از تأیید پیش نویس توافق بین المللی از طرف اشخاص مجواز( مواده2 از آیین ناموه چگوونگی تنظویم و امضوای توافق های بین المللی مصوب13 / 2 / 1331 هیأت وزیران) پارکه : برای اختصار به جای شعبه اداره مدعی عمومی منبعد لفظ پارکه استعمال می شود( . تنبیه مواده112 قوانون اصوول تشوکیالت عدلیه و محاضر شرعیه و حکام صلیحه مصوب26 / 4 / 1293 ) پارکووه اسووتیناف : پارکووه محکمووه اسووتیناف عبووارت اسووت از مدعی العموم اول و یک نفر وکیل عمومی برای هر شعبه( . ماده55 از قانون اصول تشکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) پارکه بد ایت :پارکه بدایت تشکیل می شود از مدعی عمومی محکمه ابتدایی و یک نفر معاون او برای هر اتاقی از اتاق ها حقوقی و جوزایی( . ماده115 از قوانون اصووول تشوکیالت عدلیوه و محاضور شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) پارکه دیوان تمیز :پارکه دیوان تمیز مرکب است از مدعی ع مومی کل و یک ن فر م عاون او که مو سوم ا ست به وک یل ع مومی محک مه تمیز( . ماده113 از قانون اصول تشکیالت عدلیه و محاضر شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 92 پار که محک مه ا ستیناف : پار که محک مه ا ستیناف ع بارت ا ست از مدعی ع مومی اول و یک وک یل ع مومی برای هر ا تاقی و(در ص ورت لزوم )یک معاون وکیل عمومی( . ماده114 از قانون اصول تشوکیالت عدلیه و محاضر شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) پاسدار :پاسدار به فردی اطالق می شود که برای جهاد همه جانبه در راه خدا و نگه بانی از ان قالب ا سالمی و د ستاوردهای آن به ع نوان وتی فه شرعی با دا شت ن شرایط ز یر به ع ضویت سپاه پاسداران درآمده باشد( . مواده34 از قوانون اساسونامه سوپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب15 / 6 / 1361 ) پا سداران ر سمی :پا سداران ر سمی به پر سنلی ا طالق می گردد که برای ج هاد در راه خدا و پا سداری و د فاع م سلحانه از ان قالب اسوالمی و دسوتاوردهای آ ن و نظوام جمهووری اسوالمی ایوران بوه استخدام سپاه درآمده و پس از طی دوره های آموزشی الزم به یکی از در جات پیش بی نی شده در ا ین قانون نا ئل و از ل باس و عال ئم نظامی استفاده می نمایند( . ماده3 از قانون مقررات اسوتخدامی سپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) پ د ید آور نده : از ن ظر ا ین قانون به مؤ لف و م صنف و هنرم ند پدید آور نده و به آن چه از راه دا نش یا ه نر یا ابت کار آ نان پد ید می آ ید بدون در نظر گرفتن طری قه یا رو شی که در ب یان یا تهور یا ایجاد آن به کار رفته اثر اطوالق می شوود( .مواده1 از قانون حمایت حقوق مؤلفان و منصفان و هنرمندان11 / 13 / 1343 ) پذیرایی ع مومی :من ظور از پذیرایی ع مومی در ا ین آیین ،نا مه کل یه پذیرایی هایی ا ست که با ا ستفاده از ت سهیالت و امکا نات ،ر فاهی و خدماتی ج هت مرا سم مخت لف سمینارها، کنفرانس ،ها افتتاحیووه ها، جلسووه ها، مالقات هووا و سووایر اجتماعووات رسوومی و غیررس می از سوی دستگاه های اجرایی در نظر گرفته می شود( . ماده 1 از آیین نامه پذیرایی های عمومی مصوب25 / 5 / 1331 هیأت وزیران) پذیره : پذیره عبارت است از وجه معینی که هنگام عقد قرارداد پیش بینی می شود و یک جا یا به دفعات و در طی مراحلی توسط طرف قرارداد به شرکت مل ی نفت ایران پرداخت می گوردد( . مواده1 از قانون نفت مصوب3 / 5 / 1353 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 93 پذیره : منظور از پذیره در این قانون وجهی است که هنگام عقد قرارداد های مر بوط به تف حص و اکت شاف و ا ستخراج ن فت با ید بر ط بق م قررات مر بوط به ا ین قانون در ترف مدتی که در قرارداد تصریح خواهد شد از ط رف عامل به شرکت ملی نفت ایران پرداخت شود( . تبصره6 مواده1 قوانون مربووط بوه تفحوص و اکتشواف و استخراج نفت در سراسر کشور و فالت قاره مصوب3 / 5 / 1336 ) پرتوکار :پرتوکار به شخص حقیقی اطالق می شود که با منابع مواد اشعه به طور فیزیکی در ارتباط باشد که شامل پرتوکارا ن گروه الف و گروه ب می گردد . الف )پرتوکار گروه الف- به شخص حقیقی ا طالق می گردد که در شرایطی کار می ک ند که دز سالیانه آن می تواند از حد دز معادل ساالنه تجاوز نماید . ب ) پرتوکار گروه ب- به شخص حقی قی ا طالق می شود که در شرایطی کار می ک ند که معموالً دز دریافتی سو االنه وی از3 / 3 دز معوادل سواالنه تجواوز نمی نماید( . بند3 ماده2 از آیین نامه اجرایی قانون حفاتت در برابر اشعه مصوب2 / 2 / 1369 هیأت وزیران) پرتو های غیریون ساز : پرتو های غیریون ساز از ن ظر حفا تت در ،برا بر ا شعه به پرتو هایی م ثل ماورا بنفش، مادون قر مز میکروو یولیزر ، ا مواج راد یویی و ن ظایر آن ا طالق می گردد که قوادر بوه یونسوازی در موواده نمی باشوند( . بنود3 مواده2 از آیین نامه اجرایی قانون حفاتت در برابور اشوعه مصووب2 / 2 / 1369 هیأت وزیران) پرتوهای یونساز : پرتوهای یونساز از نظر حفاتت در برابر اشعه به پرتوهای مثل ایکس، گاما، ب تا، نوتورن، آلفا و ذرات اتمی دیگر اطالق می گردد که قادر به یونسازی در ماده می باشند( . بند 2 ماده2 از آیین نامه اجرایی قانون حفاتت در برابر اشعه مصوب 2 / 2 / 1369 هیأت وزیران) پرچم ر سمی ا یران :پرچم ر سمی ا یران به رنگ های سبز و سفید و سرخ با عال مت مخ صوص جم هو ری ا سالمی و شعار«ا ...اک بر »ا ست . اصل هیجدهم قانون اساسی. پر سنل ار تش : پر سنل ار تش ک سانی ه ستند که برا بر شرایط و م قررات م ندرج در ا ین قانون یا قانون خدمت وتی فه ع مومی به خدمت پذیرف ته می شوند و عبارت ند از :ا لف )کادر ثا بت . ب ) وتیفه . ج )پیمانی( . ماده21 قانون ارت ش جمهوری اسالمی ایوران مصوب3 / 3 / 1366 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 94 پرسنل بسیجی :پرسنل بسیجی به افرادی اطالق می شود که جهت تحقق ار تش بی ست میل یونی ت حت پو شش سپاه درمی آی ند و عبارت ند از : ا لف ) ب سیجی عادی، ع موم اق شار معت قد به قانون اسا سی جم هوری ا سالمی ا یران و ا هداف ان قالب ا سالمی ه ستند که پس از گذرا ندن دوره آ موزش ع مومی به خدمت ار تش بی ست میل یونی درآ مده و سازماندهی می شوند . ب )بسیجی فعال . آن دسته از بسیجیان عادی داوط لب ه ستند که وا جد شرایط الزم بوده و پس از گذرا ندن دوره های آموزشی، سازماندهی شده و ضمن شرکت در برنامه های حفظ ان سجام در ان جام مأ موریت های محو له با سپاه هم کاری می کن ند . ج ) بسوویجی ویووژه(پاسووداران افتخوواری .) پرسوونلی هسووتند کووه صووالحیت های یووک پاسوودار را دارا می باشووند و پووس از ذرانوودن آموزش های مطرو حه در ا ین قانون سازماندهی گرد یده و متع هد می گردند تا به هنگام نیاز به طور تمام وقت در اختیار سپاه قو رار گیرنود( . مواده13 از قووانون مقوررات اسوتخدامی سوپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) پر سنل پی مانی :پر سنل پی مانی به ک سانی ا طالق می گردد که خدمت پیمانی را به عنوان پرسنل انتظامی یا کارمندی برابر مقررات مندرج در این قانون انجام می دهند( . ماده14 از قا نون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسالمی ایران مصوب23 / 4 / 1334 ) پر سنل پی مانی :پر سنل پی مانی به ک سانی ا طالق می شود که خدمت پی مانی را به صورت ن ظامی یا کارم ند برا بر م قررات م ندرج در این قانون انجام می دهند( . ماده12 از قانون مقررات استخدامی سپاه پاسدا ران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) پرسنل پیمانی(ارتش :)پرسنل پیمانی به کسانی اطالق می گردد که خدمت پیمانی را به صورت نظامی یا کارمند برابر مقررات مندرج در این قانون انجام می دهند( . ماده23 از قانون ارتش جمهووری اسالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) پرسنل خرید خدمت :پرسنل خرید خدمت به کسانی اطالق می گردد که طبق مقررات مربوط خدمت مشخصی را برابر قرارداد معینی انجام می دهند( . ماده16 از قانون مقررات استخدامی نیوروی انتظوامی جمهوری اسالمی ایران مصوب23 / 4 / 1334 ) پرسنل خرید خدمت :پرسنل خرید خدمت به کسانی اطالق می گر دد که طبق مقررات مربوط خدمت مشخصی را برابر قرارداد معینی انجام -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 95 می دهند( . ماده23 از قانون ارتش جمهوری اسوالمی ایوران مصووب 3 / 3 / 1366 ) پرسنل وتیفه :پرسنل وتیفه کسانی هستند که مطابق قانون خدمت وتی فه ع مومی در ی کی از دوره های ضرورت، احت یاط یا ذخ یره مشغول خدم ت می باشند( . ماده26 از قانون ارتش جمهووری اسوالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) پرواز توری ستی : پروازی ا ست که به طور درب ست اخت صاص به تورهای مسافربری جهت بازدید از ایران دارد( . بنود ز مواده1 از الی حه قانونی تع یین ب های خدمات فرود گاهی و پروازی م صوب 21 / 5 / 1353 شورای ان قالب) پرواز دان شجویی : پروازی ا ست که به طور درب ست اخت صاص به دانشجویان ایرانی دارد( . بند ح ماده1 از الیحه قانونی تعیین بهای خدمات فرودگاهی و پروازی مصوب21 / 5 / 1353 شورای انقالب) پروا نه :من ظور از پروا نه در ا ین قانون اجازه نا مه ای ا ست که از طرف وزارت آب و برق به من ظور ای جاد و بهره برداری از تأسیسات تولید و انتقال و توزیع و فروش نیروی برق طبق شرایط معین صادر می شود( . تبصره2 ماده6 از قانون سازمان برق ایران مصوب19 / 4 / 1346 ) پروانه اشتغال : گواهینامه مهارت انجام کار فنی است که توسط مراجع ذی صالح صادر می گر دد( . مواده6 از الیحوه قوانونی اجوازه اجرای اصالحاتی که توسط هیأت عالی نظارت در قانون نظام صنفی و اصالحیه های آن به عمل آمده است مصوب13 / 4 / 1359 شورای انقالب) پروا نه اکت شاف : م جوزی ا ست که برای ان جام عمل یات اکت شافی مواد معدنی در محدوده مشخص از طرف وزارت معادن و فلزات صادر می شود( . بند ج ماده1 از قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) هم ان هزاجا زا تس ا تراب ع هاگتس یا هن اورپ: هاگتس یا هن اورپ ای که ت حت شرایط و م قررات خا صی برای تأ سیس و ا ستفاده از ایسوتگاه های اختصاصوی صوادر می گوردد( . مواده3 از آیین ناموه اجرا یی قانون ا ستفاده از بی سیم های اختصا صی و غیرحر فه ای (آماتوری ) مصوب13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 96 پروانه بهره برداری : مجوزی است که توسط وزارت معادن و فلزات برای بهره برداری از معادن در محدوده ای که مشخص شده است صادر می گردد( . بند غ ماده1 از قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) پروا ن ه بهره برداری :پروا نه بهره ،برداری سندی ا ست ر سمی الزم االجرا، حاوی مدت بهره برداری براساس شناسنامه معدن و طرح بهره برداری م صوب، قا بل تمد ید، قا بل معام له و انت قال به ا شخاص ثا لث که مت ضمن حق انت فاع دار نده پروا نه از ذخ یره معدنی و نیز دربردارنده تعهدات وی در اج رای مفاد آن می باشد . مدت هر دوره بهره برداری با توجه به موارد فوق و ذخیره موجود تا حداکثر25 سال با حق اولویت تمدید بورای دارنوده پروانوه تعیین می شود( . تبصره3 ماده13 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) پروا نه بهره برداری :پروا نه بهره برداری م جوزی ا ست که تو سط و زارت م عادن و ف لزات برای بهره برداری از م عادن در م حدوده ای که مشخص شده است صادر می گردد( . بند غ مواده1 قوانون معوادن مصوب1 / 3 / 1362 ) پروانوه ایسوتگاه رادیوو آمواتوری : پروانوه تأسویس ایسوتگاه رادیوآماتوری، اجازه نامه ای است که توسط وزارت پست و تلگراف و تل فن، ف قط برای دار ندگان پروا نه راد یو آ ماتوری، صادر می ،شود و به موجب آن، شخص رادیو آماتور با دریافت عالمت خطاب م جاز به تأ سیس ای ستگاه راد یو آ ماتوری و بهره برداری از د ستگاه های فر ستنده و گیر نده ای که خود آن ها را ساخته یا خریداری نموده است می شود( . ماده43 از آیین نام ه اجرایی قانون ا ستفاده از بی سیم های اختصا صی و غیرحر فه ای(آ ماتوری ) م صوب 13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) پروانه تأسیس ایسووتگاه- رادیووویی : پروانووه تأسوویس ایسووتگاه رادیویی اجازه نامه ای است که توسط وزارت پست و تلگراف و تلفن ج هت ا شخاص حقی قی یا(ح قوقی )صادر می گردد و به مو جب آن دارنده پروانه با دریافت عالمت خطواب بوا( Call Sign ) مجواز بوه تأ سیس ای ستگاه راد یویی به من ظور ار سال و دریا فت پیام های رادیویی می گردد( . ماده5 از آیین نامه اجرایی صدور گواهینامه افسری مخابرات کشتی(رادیولوژی ) مصوب31 / 6 / 1364 هیأت وزیران) پروانه تا کسیرانی : پروانه اشتغال به حمل و نقل عمومی مسافر درون شهری با تاکسی(پروانه تاکسیرانی ) مجوزی است که پس از طی موفقیت آمیز مراحل مختلف مذکور در این آیین نامه، برای مدت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 93 معین( حداکثر12 ساعت در روز) ، سرویس مشخص، مسیر و زمان معین تو سط شهرداری صادر می شود .م جوز م ذکور ف قط برای ا شتغال فرد ،با وسیله نقلیه مشخص است اعم از این که وسیله نقلیه متعلق به دارنده مجوز باشد یا به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر تعلق داشته باشد( . ماده4 از آیین نامه اجرایوی قوانون الحواق یوک تب صره به ماده وا حده قانون را جع به تمر کز ا مور مر بوط به تاکسیرا نی شهر تهران زیرنظر شهرداری تهران ... مصوب13 / 3 / 1334 هیأت وزیران) پروا نه تکث یر و پرورش آبز یان :اجازه نا مه ای ا ست با ع ناوین مواف قت ا صولی پروا نه تأ سیس یا پروا نه بهره برداری که ا شخاص حقی قی و ح قوقی در چارچوب شرایط م ندرج در آن م جاز به تخ صیص منابع، احداش و به ره برداری از تأسیسات تکثیر و پرورش آبزیان می باشووند( . بنوود4 موواده1 از آیین نامووه اجرایووی حفاتووت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسالمی ایران مصوب5 / 2 / 1333 ) پروانوه رادیوآمواتوری :پروانوه رادیوآمواتوری اجازه ناموه ای است که از طرف وزارت پست و تلگراف و تلفن ب ه اشخاص حقیقی برای اشتغال به کارهای رادیوآمواتوری صوادر می گوردد( . مواده33 از آیین نامه اجرایی قانون استفاده از بی سیم های اختصاصی حرفه ای (غیرآماتوری ) مصوب13 / 11 / 1361 هیأت وزیران) پروا نه صید :اجازه نا مه ای ا ست که به من ظور ان جام فعالیت های صیادی اشخاص حقیقی و حقوقی صادر شده است و در آن برحسب مورد ،مشخ صات شناور، روش صید، نوع و م یزان ا بزار و ادوات، گو نه م یزان سهمیه صید، منط قه صید، ما لک یا مالکین شناور، م شخص می شود( . بند9 ماده1 از آیین نامه اجرایی حفاتت و بهره برداری از منوابع آبوزی جمهووری اسوالمی ایوران مصووب5 / 2 / 1333 هیوأت وزیران) پروا نه ع بور خارجی : ع بارت ا ست از ن سخه دوم اتهارنا مه ع بور خارجی که تو سط ادارات گ مرک تأی ید و صادر می گردد( . ب ند ج ماده1 از آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقل و عبوور کاالهوای خارجی از قلمرو جمهووری اسوالمی ایوران مصووب13 / 5 / 1333 هیوأت وزیران) پروانه کسب :اجازه ای است که طبق مقررات این قانون به منظور شروع و ادامه کسب و کار یا حرفه به فرد یا افراد صنفی برای محل مشخص و یا وسیله کسب مشخص داده می شود( . ماده5 از الیحوه قانونی ا جازه ا جرای ا صالحاتی که تو سط ه یأت عالی ن ظارت در -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 93 قانون ن ظام صنفی و ا صالح یه های آن به ع مل آ مده ا ست . م صوب 13 / 4 / 1359 شورای انقالب) پروانه ک سب :ا جازه ای ا ست که ط بق م قررات ا ین قانون به من ظور اشتغال به کسب و کار و یا حرفه به فرد یا افراد صنفی برای محل مشخص و یا وسیله کسب مشخص داده می شود( . ماده3 از قانون نظام صنفی مصوب16 / 3 / 1353 ) پروانه گذر زیارتی :پروانه گذر زیارتی سندی است به قطع5 / 15 در 5 / 9 سانتیمتر دارای جلد پالستیکی و12 صفحه با جلودی بوه رنوگ زرشکی با آرم جمهوری اسالمی ایران در وسط هر صفحه که در متن صفحات عبارت پروانه گذر زیارتی دولت جمهوری اسالمی ایران چاپ شده است( . ماده1 از آیین نامه اجرایوی پروانوه گوذر زیوارتی مصوب16 / 2 / 1363 هیأت وزیران) پز شکی :من ظور از کل مه پز شکی در ا ین قانون کل یه ر شته های ،پزشکی از قبیل پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، علوم بهداشتی پر ستاری، ما مایی، تغذ یه، توانبخ شی و بهدا شتکاری د هان و دندان، کاردانی بهداشت خانواده، کاردانی مبارزه با بیماری ها و پیراپزشووکی( علوووم آزمایشووگاهی تشووخیص طبووی، تکنولوووژی رادیولوژی، اودیومتری، اپتومتری )می باشد( . ماده15 از قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب9 / 3 / 1364 ) پژوهش تبعی :مدت پژوهش ده روز است و این مدت در احکام حضو ری از تاریخ ا عالم ح کم و در اح کام غ یابی از تاریخ انق ضا مدت اع تراض شروع می شود . در هر موردی که ی کی از ا شخاص فوق عرض حال پژوهش بد هد هر یک از ا صحاب د عوی ن یز می توا ند ترف یک مه لت ا ضافی ده روز که از تاریخ ت قدیم عرض حال مز بور شروع خوا هد شد تقا ضای پژوهش نما ید و ا ی ن پژوهش تب عی نام یده می شود( . از بند4 ماده351 از الیحوه قوانونی اصوالح قسومتی از قانون آیین نامه دادرسی کیفری مصوب1 / 5 / 1333 ) پژوه شکده :در صورتی که حدود فعالیت های پژوه شی دان شگاه از سطح یک دانشکده، فراتر باشد و ایجاد مؤسسه ای در دانشگاه یا به صورت م ستقل ضر ورت یا بد، پژوه شکده با شرایط ز یر تأ سیس می گوردد الوف )فعالیت هوای تحقیقواتی پژوهشوکده در زمینوه های بن یادی، کاربردی و یا تو سعه ای و منط بق بر نیاز های اسا سی ک شور خوا هد بود و پژوه شکده در یک ر شته م شخص و یا به صورت میان رشته ای می تواند در هر یک از زمینه های فوق تشکیل گردد. ب ) داشتن حداقل3 گروه پژوهشی با شرایط مندرج در بنود2 . ج ) داشتن امکانات و تجهیزات مستقل برای امور تحقیقاتی( . بنود3 از م صوبه شورای عالی ان قالب فرهن گی در مورد ت عاریف و ضوابط تأسیس مراکز تحقیقاتی مصوب21 / 1 / 1369 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 99 پژوه شگاه :در صورتی که فعالیت های پژ وه شی، در سطح گ سترده موردنظر با شد . وا حد پژوه شی م ستقل(پژوه شگاه ) با شرایط ز یر ای جاد می گردد :ا لف ) دارا بودن سه مؤس سه پژوه شی(پژوه شکده ) با شرایط مندرج در بند3 . ب ) داشتن امکانات و تجهیزات مستقل برای امور تحقیقاتی( . بنود4 از مصووبه شوورای عوالی انقوالب فرهن گی در م ورد ت عاریف و ضوابط تأ سیس مرا کز تحقی قاتی م صوب 21 / 1 / 1369 ) پست :عبارت از مجموعه ای از وتایف و مسئولیت های مرتبط است که انجام خدمات یوک فورد را ایجواب می کنود( . بنود ش مواده1 از آیین ناموه حقووق و دسوتمزد کارکنوان سوازمان های منواطق آزاد تجاری- صنعتی جمهوری اسالمی ای ران مصوب19 / 1 / 1335 ) پ ست سازمانی : پ ست سازمانی ع بارت از مح لی ا ست که در سازمان وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی به طور م ستمر برای یک شغل و ار جاع آن به یک م ستخدم در ن ظر گرف ته شده ا عم از ا ین که دارای متصدی یا بدون متصدی باشد( . ماده3 از قانون اسوتخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) پ ست سازمانی : ع بارت ا ست از م حل سازمانی در ت شکیالت با نک که ج هت ان جام خدمات م ستمر و ت مام و قت و ار جاع آن به کارک نان بانک در نظر گرفته شوده اسوت( . بنود ج مواده1 از آیین ناموه استخدامی نظام بانکی جمهوری اسالمی ایران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) پست ای ه تخص صی :آن د سته از پ ست های سازمانی ا ست که در ارت باط با و تایف ا صلی د ستگاه بوده و ت صدی آن ها م ستلزم حداقل برخورداری از سطح تحصیالت دانشگاهی اسوت( . بنود د مواده1 از آیین نامه اجرایی بند(ب ) ماده213 قانون برناموه سووم توسوعه مصوب33 / 11 / 1339 هیأت وزیران) پ ست های ن ظارتی :آن د سته از پ ست های سازمانی ا ست که ماه یت غالب وتایف آن ها ستادی و حواکمیتی اسوت( . بنود ج مواده1 از آیین نامه اجرایی بند(ب ) ماده123 قانون برنامه سوم توسعه ... مصوب33 / 11 / 1339 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 پست همطراز : پست با نامی است که با عالمت اختصاری )*(مشخص می گردد و در مجموعه تشکیالتی دسوتگاه های موضووع مواده3 ایون قانون ای جاد می گردد و تا ر سیدن خدمت م ستخدمین جان باز به شرایط ع مومی خروج از خدمت برای آ نان در مجمو عه مز بور ح فظ می شود( . بند د مواده2 قوانون تسوهیالت اسوتخدامی و اجتمواعی جانبازان انقالب اسالمی مصوب31 / 3 / 1334 ) پ ست هم طراز جان باز : پ ست سازمانی با نامی ا ست که برای جان بازانی که توان ان جام کار ت مام و قت را ندار ند ای جاد می گردد و با پا یان خدمت یا بازنش ستگی جان باز از فهر ست پست های دستگاه مربوط حذف می گردد( . تبصوره مواده2 از قوانون ت سهیالت ا ستخدامی و اجت ماعی جان ب ازان ان قالب ا سالمی م صوب 13 / 2 / 1369 ) پشتوانه ارزی :دارایی ًهای ارزی قابل قبول جزو پشتوانه منحصرا عبارت ند از :ا لف )ا سکناس های خارجی مورد ق بول با نک مر کزی ایران . ب )مطالبات ارزی اعم از دیداری یا مدت دار که مدت آن از شش ماه تجاوز نکند . ج )هرگونه پرداخت به صن دوق بین المللی پول یا بانک بین المللی ترمیم و توسعه و یا مؤسسات بین المللی م شابه با بت سهمیه و یا سرمایه ط بق قوانین م صوب . د- ا سنادی که از طرف دولت های بیگا نه و صندوق بین المل لی پول و با نک بین المللووی توورمیم و توسووعه و شوورکت مووالی بین المللووی یووا دستگاه های مشابه ص ادر یا تضمین شوده. 5 - مطالبوات ریوالی یوا ارزی از خارجه که براثر اجرای قراردادهای بین المللی پرداخت و مبووادالت ارزی و پایاپووای حاصوول شووده تووا حوودودی کووه در قراردادهای مزبور پیش بینی شده است . و- اسناد بازرگانی قابل پردا خت به ارز صادره ع هده خار جه که دارای دو ام ضای معت بر باشد که یکی از آن باید امضای بانک واگذارنده باشد و سررسید آن ها از حدودی که در ماده23 پیش بینی شده بیش تور نباشود . ز- ارزهایی که به عنوان پشتوانه قبول می شود باید قابل تبدیل به طال باشد و شورای پول و اعتبار برحسب پیشنهاد هیأت عامل بانک مرکزی ایران این نوع ارزها را تعیین می کند و در صورت اقتضا حداکثر مبالغی را که از هر کدام از ارزهای مزبور در پشتوانه می توان قبول کرد معین خواهد نمود( . ماده21 از قانون بانکی و پولی کشور مصوب3 / 3 / 1339 ) پشتوانه طال : 1 - دارایی هایی که جزو پشتوانه طال قبوول می شووند عبارت ند از شمش طال و طالی م سکوک مو جود در خزا نه های با نک و طالیی که در بانک های مرکزی بیگانه یا مؤسسات مالی بین المللی سپرده باشد . 2 - طالی تحویلی به صندوق بین المللی پول یا بانوک بین المل لی ترمیم و تو سعه یا مؤس سات بین المل لی م شابه با بت سهمیه یا سرمایه طبق قوانین مصوبه. ( ماده23 از قانون بانکی و پولی کشور مصوب3 / 3 / 1339 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 131 پال کارد : مق صود از پال کارد و ترا کت ع بارت از هرگو نه تبلی غات پار چه ای، کا غذی، م قوایی و ف لزی ا ست و سیلک ن یز از جم له م صادیق و ام ثال این ها ا ست ول کن ن صب هر نوع تابلو که م شخص کننده محل ستاد انتخاباتی است بالاشوک ال اسوت( . بنود3 مواده ا صالحی از قانون تف سیر قانون ال حاق ماده وا حده به قانون انتخابات مجلس شورای اسالمی مصوب14 / 12 / 1333 ) پلیس تفتیش : پلیس تفتیش مأمور است که در موارد اتفاق جنحه و ج نایتی تف تیش و تف حص و تحقی قات الز مه را به ع مل آورد یا ا جرای اوا مر و اح کام ر ئ یس نظم یه را در ج لوگیری از جن حه و جنایات و فتنه و فساد به عمل آورد پلیس تفتیش در این موارد موا فق د ستورالعمل های راج عه به نظم یه ا قدام می نما ید و در واقع آلت اجرایی نظمیه است( . ماده333 از قانون تشکیل ایواالت و والیات و دستورالعمل حکام مصوب23 / 9 / 1236 ) پلی کلینیک دامپزشکی : درمانگاهی عمومی با فضای مناسب و شامل چند بخش اختصاصی است( . ماده4 از آیین ناموه اجرایوی مواده13 قانون سازمان دامپزشکی کشور ... مصوب4 / 13 / 1333 هیأت وزیران) پودمان آموزشی :مجموعه ای از دانش، معلومات و مهارت هایی است که با استفاده از آن ها اجرای یک مرحله مفید از کار یا انجام بخ شی از و تایف شغل به طور م ستقل امکان پذیر می گردد( . ب ند ب ماده1 آیین نامه اجرایی ماده153 قانون برنامه سوم توسوعه ... مصوب6 / 3 / 1339 هیأت وزیران) پو شش گ یاهی : ع بارت ا ست از هرگو نه گ یاهی که سطح خاک را پوشانده و آن را در م قابل فرسوایش حفاتوت می نمایود( . بنود3 آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) پول رایج کشور : الف )پول رایج کشور به صورت اسکناس و سکه های ف لزی قا بل انت شار ا ست . ب )ف قط ا سکناس و پول های ف لزی که در تاریخ ت صویب ا ین قانون در جر یان بوده یا ط بق ا ین قانون انت شار می یا بد جر یان قانونی و قوه ا برا دارد . ج ) تع هد پرداخت هرگونه دین یا بدهی فقط به پول رایج کشور انجام پذیر ا ست م گر آن که با رعا یت م قررات ارزی ک شور ترت یب دی گری بین بودهکار و بسوتانکار داده شوده باشود . د )مسوکوکات طوال رواج قانونی ندارد .هو ) م قررات مر بوط به ورود و صدور طال و ن قره به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی ایران و موافقت وزیر دارایی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 132 و تصویب هیأت وزیران تعیین می شود . و )مبلغی اسمی- شکل- جنس- ر نگ- ا ندازه- نق شه و سایر مشخ صات ا سکناس ها و سکه های ف لزی رایج کشور به پی شنهاد رئیس کل بانک مرکزی ایران تصویب وزیر دارایی با رعایت مقررات این قانون تعیین خواهد گردید . میزان سکه های ف لزی به پی شنهاد ر ئیس کل با نک مر کزی ا یران و ت صویب وز یر دارا یی تع یین خوا هد شد . ز ) ا سکناس دارای ام ضا وز یر دارایی و رئیس کل بانک مرکوزی ایوران خواهود بوود . ( مواده2 قانون پولی و بانکی کشور مصوب13 / 4 / 1351 ) پهلوی : مسکوک طالی صد ریالی یا پهلوی دارای322332 / 3 گرم طوالی خالص است و ضرابخانه دولتی باید یک کیلوگرم طالی خالص را به مصرف ضرب5635 / 136 عدد مسکوک یک پهلووی برسواند( . فقوره ج از ماده3 قانون اصالح قانون واحد و مقیاس پول مصوب22 / 12 / 1313 ) پیام : پیام عبارت است از کلیه عالئم الکتریکی شامل تلگراف و تل فن و غ یره که بین ای ستگاه های راد یویی مباد له می گردد . ( ماده6 از آیین نامه اجرایی صدور گواهینامه افسوری مخوابرات کشتی(رادیولوژی ) مصوب31 / 6 / 1364 هیأت وزیران) پی شا هنگی : پی شاهنگی سازمانی ا ست م لی و م ستقل که ت حت ریا ست عال یه برای ترب یت اخال قی و اجت ماعی جوا نان با رعا یت ا صول پیشاهنگی و مقررات بین المللی بر طبق اساسنامه ای که به تصویب شورای عالی پیشاهنگی ایران و توشیح ...می رسد اداره می شود . ( ماده1 قانون سازمان ملی پیشاه نگی مصوب26 / 4 / 1333 ) پیش پرداخووت :پیش پرداخووت عبووارت اسووت از پرداختی کووه از محوول اعتبارات مربوط براساس احکام و قراردادها طبق مقررات پیش از انجام تعهد صورت می گیرد( . ماده23 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) پیش پرداخت :پیش پرداخت، عبارت است از پرداخ تی که از اعتبارات مربوط طبق احکام و مقررات و قراردادها و براساس آیین نامه ای که به ت صویب وزارت فره نگ و آ موزش عالی می ر سد پیش از ان جام تعهد صورت می گیرد( . ماده14 آیین نامه مالی دانشوگاه ها مصووب 33 / 3 / 1363 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 پیش فاکتور :پیش فاکتور(پروفرو ما )ع ب ارت از مجمو عه شرایط پیشنهادی فروشنده خارجی جهت فروش کاالی وارداتی است که به نام سفارش دهندگان یا مراکز توسعه فروشندگان خارجی یا نمایندگان م جاز آن ها صادر می شودوبای ستیحاوی مواردی با شدکه در ا ین آیین نامه پیش بینی شده است( .ماده9 آیین ناموه اجرایوی قوانون تشکیل مراکز تهیه و توزیع کاال مصوب13 / 5 / 1359 هیأت وزیران) پ یک سیا سی :پ یک سیا سی به شخ صی ا طالق می شود که از طرف وزارت ا مور خار جه دول تی حا مل نو شتجات ر سمی به عنوان سفارتخانه های آن دولووت در کشووورهای خووارج یووا بووالعکس حاموول نوشووتجات سفارتخانه های مزبور به عنوان وزارت ا مور خارجه مربوط یا حامل نو شتجات ر سمی سفارت دول تی در یک ک شور به عنوان سفارت دی گر همان دولت در کشور ثالث باشود( . مواده329 آیین ناموه اجرایوی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) پی مان د سته جمعی کار : پی مان د سته جم عی کار ع بارت ا ست از پی مانی کت بی به من ظور تع یین شر ایط کار فی مابین یک یا چ ند (شورا یا انجمن صنفی یا نماینده قانونی کارگران ) از یک طرف و یک یا چند کارفرما یا نمایندگان قانونی آن ها از سوی دیگر یا فی مابین کانون ها و کانون های عالی کارگری و کارفر مایی منعقد می شود( . ماده143 قانون کار مصوب29 / 3 / 1369 مجمع تشوخیص مصلحت نظام) پیمان دسته جمعی کار :پیمان دسته جمعی کار عبارت است از پیمان کتبی که به منظور تعیین شرایط کار بین یک یا چند سندیکا یا اتحاد یه یا کنفدرا سیون کارگری از یک طرف و یک و یا چ ند کارفر ما یا سندیکا یا اتحاد یه یا کنفدرا سیون کارفر مایی از طرف دی گر منع ق د می شود .در پی مان د سته جمعی نمی توان مزا یایی کم تر از آن چه در این قانون مقرر است منظور نموود( . مواده35 قانون کار مصوب26 / 12 / 1333 ) پیمانکاری طراحی و ساخت : پیمانکار طوراحی و ساخت بوه شورکت یوا موؤس سوه ای ا طالق می شود که م سئولیت ان جام خدمات طرا حی تف صیلی و اجرا یی(طرا حی مهند سی یا مهند سی فرای ند) ، ته یه و تأمین کاال و تجه یزات، عمل یات اجرا یی، ن صب و راه ا ندازی و مدیریت ان جام ا ین فعالیت ها در یک پروژه را بر ع هده دارد . ( تبصره1 ماده2 از قانون حوداکثر اسوتفاده از تووان فنوی و مهند سی تول یدی و صنعتی و اجرا یی ک شور در ا ج رای پروژه ها و ایجاد تسهیالت به منظور صدور خدمات مصوب12 / 12 / 1335 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 134 ت تابعیت اشخاص حقوقی : اشخاص حقوقی تابعیت مملکتی را دارند که اقامتگاه آن ها در آن مملکت است( . ماده591 قانون تجارت مصووب 13 / 2 / 1311 ) تاجر :تاجر ک سی ا ست که شغل مع مولی خود را م عامال ت ت جارتی قرار بدهد( . ماده1 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) تاجر :تاجرکسی است که شغل معمولی خود را معامالت تجارتی قرار داده است(. ماده1 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) تاجر درجه اول– تاجر درجه دوم– تاجر درجه سوم– تاجر درجوه چهارم :تاجر درجه اول کسی است ک ه میزان فروش سالیانه اش بیش از ش صت هزار تو مان با شد . تاجر در جه دوم ک سی ا ست که م یزان فروش ساالنه اش بیش از چهل هزار تومان و منتهی شصت هزار تومان باشد .تاجر درجه سوم کسی است که میزان فروش سالیانه اش بیش از بی سوت هوزار ت ووومان و منت هوی چ هول هوزار تو مان با شد . ت اجر در جه چ هارم ک سی ا ست که م یزان فروش سالیانه اش بیش از پنج هزار تومان و منتهی بیست هوزار توموان باشود( . تبصوره1 مواده4 قوانون مالیوات بور شورکت ها و تجوارت و غیوره مصووب 12 / 1 / 1339 ) تأدیب : مراد از تأدیب مجازاتی است از نوع تعزیری که دادگاه با توجه به احوال مجرم مت ناسب بداند( . تبصره ماده15 قوانون راجع به مجازات اسالمی مصوب21 / 33 / 1361 ) تأسیسووات ایرانگووردی و جهووانگردی : تأسیسووات ایرانگووردی و ج هانگردی وا حدهایی ه ستند که به ق صد ارا ئه خدمات و انت فاع برای پذیرایی و اقا مت م سافران یا میهما نان ط بق ضوابط و مقررات این آیین نامه ب ه شرح زیر تأسیس شوده یوا می شووند : 1 . مهمانخانه(هتل ) 2 . مهمانسرا3 . زائرسرا4 . متول5 . پانسویون 6 . اقامتگاه جوانوان3 . اردوگواه ایرانگوردی و جهوانگردی3 . -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 135 تأسیسات ساحلی9 .تأسیسات حمام های آب معدنی13 . رستوران درون واحدهای اقامتی فوق الذکر11 .واحدهای پذیرایی داخل فرودگاه ها و ترمینال های مسافربری کشور12 . واحدهای پوذیرایی و اقوامتی بووین راه و مسووافرخانه هایی کووه در مسوویرهای ایرانگووردی و جهانگردی خارج از محدوده خدمات شهری واقع شده است( . ماده 1 آیین نامووه ایجوواد، اصووالح، تکمیوول، درجه بنوودی و نرخگووذاری تأسیسات ایرانگوردی و ن ظوارت بور فعالیت آن هوا مصووب13 / 2 / 1363 هیأت وزیران) تأسیسووات بوورق روشوونایی : تأسیسووات بوورق روشوونایی عبووارت از تأسی ساتی ا ست که اسا ساً به منظور تأمین برق رو شنایی به تر یا ناحیه مخصوصی ایجاد شده باشد هر چند کم و بیش مورد استفاده صنعتی هم قرار گیرد( . ماده16 آیین نامه طورز اجورای مواده13 قانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم کشور مصوب12 / 11 / 1333 ) تأسیسات برق صنعتی : تأسیسات برق روشنایی عبارت از تأسیساتی ا ست که اسا ساً به من ظور تأمین برق رو شنایی به تر یا ناح یه مخصوصی ایجاد شده باشد هر چند کم و بیش مورد استفاده صنعتی هم قرار گی رد( . ماده16 آیین نامه طرز اجورای مواده13 قوانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم کشور مصوب12 / 11 / 1333 ) تأسیسووات زیربنووایی و شووریان های اصوولی و حیوواتی : تأسیسووات زیربنایی و شریان های اصلی و حیاتی کشور آن گروه از مستحدثات ،هستند که ضامن تأمین نیازهای اصلی مردم نظیر آب برق، خطوط انتقال نفت و گاز و ارتباطات بوده و فقدان آن ها هنگام وقوع بال یای طبی عی، ا مر اطالع ر سانی، ارتبا طات و تأمین نیاز های نخ ستین م صیبت دیدگان را د چار ا ختالل می سازد .سدها، پل ها و تونل هووای بووزرگ واقووع در مسوویر شووریان ،های ارتبوواطی اصوولی ایستگاه های تقویت فشار آب و گاز و خطوط انتقال آب و برق از جمله این تأسیسات زیربنایی به حساب می آیند( . بنود پ مواده1 از آیین نامه اجرایی بند م تبصره13 قانون بودجه سال1339 کول کشور مصوب26 / 4 / 1339 هیأت وزیران) تأسی سات ع مل آوری : ع بارت ا ست از م کان، کار گاه، کارخا نه یا شناوری که د ر آن یک یا چند نوع عملیات عمل آوری انجام می شود . ( بند3 ماده1 از آیین نامه اجرایوی حفاتوت و بهره بورداری از منابع آبزی جمهوری اسالمی ایران مصوب5 / 2 / 1333 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 136 تاک سی :تاک سی ع بارت از و سیله نقل یه ای- ،ا عم از سواری استیشن یا هر خودروی مناسب دیگر- ا ست که دارای مشخصات معین شده در ا ین آیین نا مه ا ست و با امت یاز بهره برداری که تو سط شهرداری صادر می گردد، به صورت ی کی از سرویس های تاک سی شهری به جا به جایی م سافر در درون شهر می پردازد . تب صره- ا نواع سرویس های تاکسی شهری که با عناوین، رنگ ها و فرم های گوناگون ن ظیر نارنجی و فرودگاه که با وسایل نقلیه سواری، استیشن یا خودروی مناسب دیگر یا آژانس مشغول به کار هستند، مشمول این آیین نامه هستند( . ماده2 آیین نامه اجرایی الحاق یک تبصره به ماده وا حده قانون را جع به تمر کز ا مور مر بوط به تاک سیرانی شهر تهران زیر نظر شهرداری ته ران مصوب23 / 3 / 1359 شورای انقالب جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 3 / 1334 هیأت وزیران) تاالب : تاالب، ا عم از ارا ضی مرداب، باتالق یا آب ب ندان طبی عی که سطح آن در حداکثر ارت فاع آب از پنج هک تار کم تر نبا شد . ( بند ج ماده1 از قانون اراضی مستحدش و ساحلی مصوب29 / 4 / 1354 ) تالوگ : عبارت است از خط میانه کانال اصلی قابل کشتیرانی در پایین ترین سطح قابلیت کشتیرانی( . بند9 از آیین نامه اجرایوی قانون ح فظ و تثب یت ک ناره و ب ستر رودخا نه های مرزی م صوب 13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) تأمین: تأمین در این قانون عبارت است از توقیف اموال اعم از منقول و غیرمنقول( . ماده121 قانون آیوین دادرسوی دادگاه هوای عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) تأمین :تأمین ع بارت ا ست از توق یف ا موال من قول و غیرمن قول . ( ماده14 قانون تأمین مدعی به مصوب26 / 12 / 1333 ) تأمین اعتبار :تأمین اعتبار عبارت است از اختصاص دادن تمام یا قسمتی از اعتبار مصوب برای هزینه معین( . مواده13 قوانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) تأمین اعت بار : تأمین اعت بار ع بارت ا ست از تخ صیص ت مام یا قسمتی از اعتبار برای هزینه معین( . ماده13 قوانون محاسوبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 تأمین ا عت بار : تأمین اعت بار ع بارت ا ست از تخ صیص ت مام یا قسمتی از اعتبار برای هزینه معین( . مواده3 آیین ناموه موالی دانشگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 ) تأمین دلیل : مقصود از تأمین دلیل در این موارد فقط مالحظه و صووورت برداری از این گونووه دالیوول اسووت( . موواده149 از قووانون آیین دادر س ی دادگاه های ع مومی و ان قالب(در ا مور مدنی ) م صوب 21 / 1 / 1339 ) تأمین دلیل : در مواردی که تحقیق محلی و استطالع از مطلعین و ا ستعالم از کارشنا سان یا ا ستفاده از قراین و ا مارات مو جوده در محل یا استفاده از دالیلی که در نزد طرف یا غیر است اقتضا دارد یا مستند دعوی دف اتر بازرگانی و امثال آن است اشخاصی که تنین هستند بر این که استفاده از دالیل مذکور بعدها متعذر یا متع سر خوا هد شد می توان ند از داد گاه درخوا ست تأمین آن ها را بنمایند و مقصود از تأمین در این موارد فقط مالحظه و صورت ثبت برداشتن این گونه دالیل است– تأمین دلیل ن سوبت بوه دالیول موجود نزد طرف یا غیر در صورتی به عمل می آیدکه از طرف آن ها امتناع و معارضه نگردد( . ماده315 قانون آیوین دادرسوی مودنی مصوب25 / 6 / 1313 ) تأمین دل یل : مق صود از تأمین دال یل ح فظ آن ا ست و به هیچ و جه دال لت نمی ک ند بر ا ین که دالی لی که تأمین شده حت ماً د ر حین محاک مه مدرک اد عای صاحب آن خوا هد بود یا دال یل تأمین شده حتماً معتبر خواهد بود( . ماده66 قوانین موقتی اصول محاکموات حقوقی مصوب13 / 33 / 1293 ) تبدیل تعهد :تبدیل تعهد در موارد ذیل حاصل می شود : 1 - وقتی که متعهد و متعهدله به تبدیل تعهد اصلی به تعهد جدیدی ک ه قائم مقام آن می گردد به سببی از اسباب تراضی نمایند در این صورت متعهد نسبت به تعهد اصلی بری می شود . 2 - وقتی که شخص ثالث با رضایت متعهدله قبول کند که دین متعهد را ادا نماید . 3 - وقتی که متعهد له مافی الذ مه متع هد را به ک سی دی گر منت قل نما ید . (ماده292 قانون مدن ی) تبعه ایران :اشخاص ذیل تبعه ایران محسووب می شووند : 1 - کلیوه ساکنین ا یران به ا ستثنای اشخا صی که تبع یت خارجی آن ها م سلم باشد .تبعیت خارجی کسانی مسلم است که مدارک تابعیت آن ها مورد اعتراض دولت ایران نباشد . 2 - کسانی که پدر آن هوا ایرانوی اسوت اعم از این که در ا یران یا در خارجه متولود شوده باشوند . 3 - ک سانی که در ا یران متو لد شده و پدر و مادر آ نان غیرمع لوم -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 باشد . 4 - کسانی که در ایران از پدر و موادر خارجی کوه یکوی از آن ها در ایران متولد شوده بوه وجود آمده انود . 5 - کسوانی که در ا یران از پدری که تب عه خار جه ا ست به وجود آ مده و بال فا صله پس از رسیدن به سن هیجده سال تمام الاقل یک سال دیگر در ایران اقامت کرده باشند و اال قبول شدن آن ها به تابعیت ایران بر طبق مقررا تی خوا هد بود که م طابق قانون برای تح صیل تابع یت ا یران مقرر است . 6 - هر زن تبعه خارجی که شوهر ایرانی اختیارکند . 3 - هر تبعه خار جی که تابعیت ایران را تحصیل کرده باشود . تبصوره– اطفال متولد از نمایندگان سیاسی و قنسولی خارجه مشمول فقره 4 و5 نخواهند بود( . ماده936 قانون مدنی) تبعه ایران :اشخاص ذیل تبعه ایران محسووب می شووند : 1 - کلیوه ساکنین ا یران به ا ستثنای اشخا صی که تبع یت خارجی آن ها م س لم با شد تبع یت خارجی ک سانی م سلم ا ست که مدارک تابع یت آن ها مورد اعتراض دولت ایران نباشد . 2 - کسانی که پدر آن هوا ایرانوی اسوت اعم از این که در ایران یا در خارجوه متولود شوده باشوند . 3 - ک سانی که در ا یران متو لد شده و پدر و مادر آ نان غیرمع لوم باشد . 4 - کسانی که در ایرا ن از پدر و موادر خارجی کوه یکوی از آن ها در ایران متولد شده است به وجود آمده اند . 5 - کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه است به وجود آمده و پس از رسیدن به سن هیجده سال تمام در ایران سکونتDomicile داشته باشوند . 6 - هر زن تبعه خارجه که شوهر ایرانی اخ تیار کند . 3 - هر تبعه خارجی که تابعیت ایران را تحصیل کرده باشد( . ماده اول از قانون تابعیت مصوب14 / 6 / 1333 ) تبع ید :مح کومین به تبع ید با ید ت حت الحفظ به جایی که محک مه م عین می ک ند ا عزام شده و در آن جا ت حت ن ظر بمان ند در صورت تبعید به خارج از مملکت محکوم علیه را باید تحت الحفظ تا سر حد برده و از مملکت اخراج شود( . ماده14 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) تبع یدگاه :تبع یدگاه مؤس سه ای ا ست که از طرف دو لت به من ظور نگاهداری مجرمین به عادت تأسیس گردیده است( . قسمت اخیر ماده 5 از قانون اقدامات تأمینی مصوب12 / 2 / 1339 ) تجربه : عبارت از شناسایی و راهبری اکتسابی است که در انجام کاری به مرور زمان و حین انجام خدمت به دست می آید( . بند ر ماده1 آیین نامه حقوق و دسوتمزد کارکنوان سوازمان های منواطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسالمی ایوران مصووب19 / 1 / 1335 هیوأت وزیران) تحج یر :شروع د ر اح یا از قب یل سنگ چ یدن ا طراف ز مین یا ک ندن چاه و غ یره تحج یر ا ست و مو جب مالک یت نمی گردد و لی برای -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 139 تحجیرکننده ایجاد حوق اولویوت در احیوا می نمایود( . مواده142 قانون مدنی) تحر یر تر که : مق صود از تحر یر تر که تع یین م قدار تر که و د یون متوفی است( . ماده236 قانون امور ح سبی مصوب2 / 4 / 1319 ) تح صیالت کال سیک : تح صیالت کال سیک ع بارت ا ست از مجمو عه معلو مات الزم برای ت صدی و ان جام و تایف هر شغل که از طر یق دوره های دبستانی، راهنمایی، دبیرستانی و دانشگاهی به دست می آید . مالک تخصیص امتیاز و تعیین درجات این عامل بستگی به میزان و محل ت حصیل و ارتباط رشوته تحصویلی موورد نیواز شوغل دارد( . 2633 ) امتیاز معادل بیست و شش درصد( 26درصد ) از کول امتیازهوا بوه عامل تحصیالت کالسیک اختصاص می یابد( . بند الف ماده5 از آیین نامه ح قوق و د ستمزد کارک نان سازمان های م ناطق آزاد ت جاری صنعتی جمهوری اسالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) تحو یل گیر نده(بار :) تحو یل گیر نده شخ صی ا ست که به مو جب بارنامه حق دریافت بوار را دارد( . بنود6 مواده52 از قوانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) تخل فات اداری : تخل فات اداری شامل تخل فات ان ضباطی و اع مال خالف اخالق عمومی است .اعم از این که ناشی ا ز تقصیر یا قصور متخلف باشد . تقصیر– عبارت است از نقض عمدی قوانین و مقررات اداری . قصور– عبارت است از کوتاهی غیرعمدی در اجرای وتوایف اداری( . ماده3 قانون هیأت های رسیدگی به تخلفات اداری مصووب 9 / 12 / 1362 ) تخلفات انضباطی :تخلف های انضباطی عبارتند از : ،تقصیر قصور : الف ) تقصیر عبارت است از نقض عمدی قوانین و مقررات راجع به وتایف اداری . ب ) قصور عبارت است از کوتاهی غیرعمدی در اجرای وتووایف اداری( . موواده13 قووانون بازسووازی نیووروی انسووانی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت مصوب5 / 3 / 1363 ) تدلیس :تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود( . ماده433 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 113 تذکر : در کل یه مواردی که نمای نده یا نمای ندگان م طابق ا صل هشتاد و هشتم( 33 )قانون اساسی، از رئیس جمهور یا وزیر درباره ی کی از و تایف آ نان حق سؤال دار ند، می توان ند در خ صوص مو ضوع مورد نظر به رئیس جمهور و وزیر مسئول کتباً تذکر دهند . رئیس مجلس تذکر را به رئیس جمهور یا وزیر مربوط ابالغ و خالصه آن را در اولین جلسه علنی آتی مجلس عنوان می نماید( . ماده192 قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسالمی مصوب23 / 1 / 1339 ) تذکره :تذکره سندی ا ست که از طرف مأمورین صالحیتدار برای تعیین تابعیت و اجازه مسافرت اتباع ایران به ممالک خارجه و اقا مت در مما لک مز بوره یا م سافرت از خار جه به ا یران داده می شود( . ماده1 قانون تذکره مصوب23 / 13 / 1311 ) ترا بری ک شوری : من ظور از ع بارت ترا بری ک شور مذکور در ا ین قانون و مقررات آن ترابری زمی نوی و دریوایی اسوت( . تبصوره1 ماده1 قانون تغییر نام وزارت راه بوه وزارت راه و ترابوری و تجدید تشکیالت و تعیین وتایف آن مصوب24 / 4 / 1353 ) تراز پایه :ترازی است که فرض می گردد در آن تراز حرکت زمین به سازه منت قل می گردد یا به عنوان تک یه گاه سازه در ارت عاش دی نامیکی مح سوب می شود( .از ب خش ت عاریف آیین نا مه طرا حی ساختمان ها در برابر زلزله، مصوب13 / 9 / 1333 هیأت وزیران) ترا کت : مق صود از پال کارد و ترا کت ع بارت از هرگو نه تبلی غات پار چه ای، کا غذی، م قوایی و ف لزی ا ست و سیلک ن یز از جم له مصادیق و امثال این ها است و لیکن نصب هر ن وع تابلو که مشخص کن نده م حل ستاد انتخا باتی ا ست بالا شکال ا ست( . ماده وا حده قانون تفسیر قانون الحاق ماده واحده به قانون انتخابات مجلس شورای اسالمی مصوب6 / 5 / 1333 مصوب14 / 12 / 1333 ) ترانز یت خارجی : ترانز یت خارجی کاال ع بارت از سل سله مراح لی ا ست که طی آن کاالیی از م بادی خارجی به مق صد ک شور ثا لث یا نگ هداری آن در م ناطق حرا ست شده و ترت یب ح مل تدریجی آن به تقا ضای صاحب کاال از قل مرو جم هوری ا سالمی ا یران از یک نق طه مرزی ک شور وارد و مآال از ه مان نق طه یا از دی گر ن قاط مرزی کشور خارج می گردد( . ماده1 قانون حمل و نقل و عبوور کاال هوای خارجی از قلمرو جمهوری اسالمی ایران مصوب22 / 12 / 1334 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 111 ترانز یت خارجی : ترانز یت خارجی ع بارت از ا ین ا ست که کاالی خارجی به من ظور ع بور از خاک ا یران از یک نق طه مرزی ک شور وارد و از نقطه مرزی دیگر خارج شود( . مواده132 از آیین ناموه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) ترت یب در جات در ژا ندارمری : ترت یب در جات در ژا ندارمری کل کشور مانند درجات نیروی زمینی خواهد بود به استثنا سرباز و سرباز ی کم که در ژا ندارمری ژا ندارم و ژا ندارم ی کم نام یده می شود( . تبصره2 بند1 الیحه قانونی اصالح مواد21 و32 قوانون استخدام نیروها ی مسلح مصوب29 / 3 / 1353 شورای انقالب) ترخی صیه کاالی ع بوری : ع بارت ا ست از سند حوا له تحو یل کاال به صاحب آن یا ع بور ده نده که از سوی مت صدی ح مل یا نمای نده وی به عنوان گمرک، با رعایت ضوابط و مقررات مربوط صادر می گردد . ( بند ش ماده1 از آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقول و عبوور کاالهای خارجی از قلمرو جمهوری اسوالمی ایوران مصووب13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) ترفیع(سپاه پاسداران :) ترفیع عبارت است از نیل به درجه یا رتبه باالتر برابر مقررات این قانون( . ماده32 قانون مقوررات استخدامی سپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) ترفیع(ارتش :) ترفیع عبارت است از نیل به درجه یا رتبه باال برابر مقررات این قانون( . ماده63 قانون ارتش جمهوری اسوالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) ترفیع :ترفیع عبارت است از احراز یک پایوه بواالتر( . مواده9 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) ترف یع :ع بارت ا ز ا حراز یک پا یه باالتر از پا یه قب لی ا ست . ( بند ص ماده1 از آیین نامه حقوق و دستمزد کارکنان سازمان های مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسالمی ایوران19 / 1 / 1335 هیوأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 112 ترفیع افتخاری :ترفیع رتبه بر دو قسم است :رسمی و افتخاری . ترفیع رسمی آن است که شغل مع ینی که مقامش یک درجه باالتر از مقام شغل سابق مستخدمی باشد با مقرری آن شغل و رعایت مدلول ماده( 21 ) و( 23 )به او رجوع شود . ترفیع افتخاری آن اسوت کوه در صورت عدم احتیاج وزارتخانه و نبودن محل برای ارتقا رتبه ر سمی پس از شش سال خدمت در رت به مادون و رعا یت مدلول ماد ه ( 25 ) مقام باالتری به عنوان افتخاری به مسوتخدمین داده گوردد بدون ا ین که در شغل او تغی یری حا صل گردد و لی م قرری م ستخدم مز بور از حداقل م قرری م قامی که به طور افت خاری به او داده شده ا ست نبا ید کم تر با شد و مدت خدمت در رت به افت خاری م ثل ا شتغال ر سمی در آن م قام من ظور و در ور قه خدمت ق ید می شود . ( ماده26 قانون استخدام کشوری مصوب22 / 9 / 1331 ) ترف یع ر سمی :ترف یع رت به بر دو ق سم ا ست :ر سمی و افت خاری . ترفیع رسمی آن است که شغل معینی که مقامش یک درجه باالتر از مقام شغل سابق مستخدمی باشد با مقرری آن شغل و رعایت مدلول ماده( 21 ) و( 23 )به او رجوع شود( . از ماده26 قانون استخدام کشوری مصوب22 / 9 / 1331 ) تر یاک : شیره غ لیظ خ شخاش(به هر شکل و صورتی که با شد ) تر یاک خام- تر یاک ط بی- و تر یاک آ ماده می با شد( به ا ستثنای فراورده های گالینیگ( .)ماده1 قانون الحواق دولوت ایوران بوه پروتکل تحدید و ت نظیم کشت خشخاش و تولید و تجارت بین المللی و تجارت عمده مصرف تریاک مصوب14 / 3 / 1336 ) ت سبیب در جنا یت : ت سبیب در جنا یت آن ا ست که ان سان سبب ت لف شدن یا جنایت علیه دیگری را فراهم کند و خود مستقیماً مرتکب جنایت نگردد به طوری که اگر نبود جنایت حاصل نمی شد مانند آن که چاهی بکند و کسی در آن بیفتود و آسویب ببینود( . مواده313 الیحه مجازات اسالمی مصوب3 / 9 / 1333 مجمع تشخیص مصلحت نظام) ت سبیب در جنا یت : ت سبیب در جنا یت آن ا ست که ان سان سبب ت لف ًشدن یا جنا یت عل یه دی گری را فراهم نما ید و خود م ستقیما مرتکب جنایت نگردد مانند آن ک ه چاهی بکند و کسی در آن بیفتد و آسیب ببیند( . ماده23 قانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) تسجیل : تسجیل عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد و مودارک اثبوات کننوده بودهی( . مواده23 قوانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 113 تسجیل :تسجیل عب ارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد مثبتوه( . مواده15 قوانون محاسوبات عموومی مصووب 15 / 13 / 1349 ) تسلیم(مبیع :) تسلیم عبارت است از دادن مبیع به تصرف مشتری به ن حوی که متمکن از ان حا ت صرفات و انتفا عات با شد و قبض عبارت است از استیال مشتری بر مبیع. ( ماده363 قانون مدنی) ت شخیص : ،ت شخیص ع بارت ا ست از تع یین و انت خاب کاال و خدمات و سایر پرداخت هایی که تحصیل یا انجام آن ها برای نیل به اجرای برنامه های دستگاه های اجرایوی ضوروری اسوت( . مواده13 قوانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) ت شخیص : ت شخیص ع بارت ا ست از تع یین و انت خاب کاال و خدمت ها و سایر پرداخت ها که تحصیل یا انجام آن ها برای نیل به هدف های وزارتخانه یا مؤسسه ضروری است( . ماده12 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) تشخیص :تشخیص خرجی که بر خزانه دولت تحمیل می شود فقط راجع به وزرا یا اشخا صی ا ست که از طرف وزرا مخصو صاً م جاز به ا ین ا مر ه ستند مراد از ت شخیص آن ا ست که م یزان بدهی دو لت پس از رسیدگی به اسناد در برابر هر یک از داینین معین گردد اسناد ت شخیص قرض با ید حاوی دال یل ح قوق دای نین دو لت بوده و به ترتی بی که قوا عد مخصو صه هر اداره م عین می نما ید نو شته شد ه باشد( . ماده23 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) ت شخیص :ت شخیص خرجی که بر خزا نه دو لت تحم یل می شود ف قط را جع به وزرا یا اشخا صی ا ست که از طرف وزرا مخصو صاً م جاز به ا ین ا مر ه ستند مراد از ت شخیص آن ا ست که م یزان بدهی دو لت پس از رسیدگی به اسناد در برابر هر یک از داینین معین گردد اسناد تشخیص قرض باید حاوی دالیل حقوق داینین دولت بوده به ترتیبی که قواعد مخصوصه هر اداره معین می کند نوشته شده باشد( . ماده 33 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 114 تشخیص :تشخیص عبارت است از تعیین و انتخاب کاالی خدمات و سایر پردا خت ها که تح صیل یا ان جام آن ها برای ن یل به هدف های دانشوگاه ضوروری اسوت( . مواده3 آیین ناموه موالی دانشوگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 هیأت وزیران) ت شریفات غیرقطعی گمر کی : عمل یاتی که از طرف گ مرک ن سبت به اتهارنامه و کاالی مربوط به آن انجام و منتهی به صدور پروانه گمرکی در موارد بندهای یک تا چهار این ماده می گردد تشریفات قط عی گمر کی و در مورد ب ند پنجم ت شریفات غیرقط عی گمر کی نامیده می شود( . تبصره1 ماده19 از قانون اموور گمرکوی مصووب 33 / 3 / 1353 ) ت شریفات قط عی گمر کی : عمل یاتی که از طرف گ مرک ن سبت به اتهارنامه و کاالی مربوط به آن ان جام و منتهی به صدور پروانه گمرکی در موارد بندهای یک تا چهار این ماده می گردد تشریفات قط عی گمر کی و در مورد ب ند پنجم ت شریفات غیرقط عی گمر کی نامیده می شود( . تبصره1 ماده19 از قانون اموور گمرکوی مصووب 33 / 3 / 1353 ) تشکل(دانش آموزی: )به مجموعه ای از دانش آموزان که فعالیت های تعر یف شده ای را به صورت داوطلبا نه، م ستمر، فراگ یر و م صوب اعم از دولتی و غیردولتی در عرصه ،های مختلف اعتقادی، فرهنگی اجت ماعی، ه نری، سازندگی، ورز شی، عل می، د فاعی و ا مدادی و غیره به صورت سازمان یافته در داخل یا به صورت مکمل در خارج از مدارس فعالیت می نمایند تشکل نامیده می شود( . بند1 - 2 ماده 1 آیین نامه شورای هماهنگی تشکل های دانش آمووزی مصووب4 / 3 / 1333 شورای عالی انقالب فرهنگی) ت شکل ا سالمی(دان شگاهیان :)جمع یت مر کب از دان شگاهیان ا ست که پس از دریا فت م جوز ر سمی فعال یت از مر جع ذی صالح( ه یأت ن ظارت دانش گاه- مصرح در فصل سوم این آیین نامه ) در جهت تحقق اهداف ا سالمی و ارزش های ان قالب و ن ظام ا سالمی م صرح در چارچوب قانون اساسی و این آیین نامه فعالیت می نمایود( . بنود3 - 1 مواده3 از آیین نامه تشکل های اسالمی دانشگاهیان مصوب9 / 6 / 1333 شورای عالی انقالب فرهنگی) ت ص دیق شدگان :مراد از تصدیق شدگان ک سانی ه ستند که الا قل دو ن فر از مرا جع تقل ید اهل یت و لیا قت آ نان را برای ق ضاوت و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 115 رسیدگی به امور شرعیه تصدیق کرده باشد( . تبصره ماده42 قانون محاضر شرعیه و حکام صلحیه مصوب24 / 5 / 1293 ) تصرف :مقصود از تصرف تصرف به عنوان مالکیت اس ت یا وقفیت خواه بدون وا سطه با شد و خواه به وا سطه م ستأجر و مبا شر و ام ثال آن( . تبصره2 ماده15 از قانون راجع به دعاوی اشخاص نسبت بوه امالک واگذاری مصوب12 / 3 / 1321 ) تصفیه ترکه : مقصود از تصفیه ترکه تعیین دیون و حقوق بر عهده م توفی و پردا خت آن ها و خارج کردن م ورد و صیت از ماترک ا ست . (ماده263 قانون امور حسبی مصوب2 / 4 / 1319 ) تصمیم گیری :عبارت از انتخاب یک امر از بین امور مختلف است . ( بند غ ماده1 آیین نامه حقوق و دسوتمزد کارکنوان سوازمان های مناطق آزاد تجاری– صنعتی جمهوری اسالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) ت عدد جرم : هر گاه ف عل وا حد دارای ع ناوین مت عدد جرم با شد مجازات جرمی داده می شود که جزای آن اشد است( . ماده31 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 3 / 1352 ) ت عدد جرم : هر گاه ف عل وا حد دارای ع ناوین مت عدده جرم با شد مجازات جرمی داده می شود که جزای آن اشد است( . ماده31 قان ون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) تعدی : تعدی تجاوز نمودن از حدود اذن یا متعارف است نسبت به مال یا حق دیگری( . ماده951 قانون مدنی) تعر یف ا شیای پ یدا شده : تعر یف ا شیای پ یدا شده ع بارت ا ست از ن شر و ا عالن برح سب م قررات شرعی به ن حوی که ب توان گ فت که عادتاً به اطالع اهالی محول رسویده اسوت( . مواده164 ( مواده6 ) قانون اصالح موادی از قانون مدنی مصوب14 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 116 تعر یف ا شیای پ یدا شده : تعر یف ا شیای پ یدا شده ع بارت ا ست از ن شر و ا عالن برح سب م قررات شرعی به ن حوی که ب توان گ فت که عادتاً به اطالع اهالی محل رسیده است( . مواده164 قو انون اصوالح موادی از قانون مدنی مصوب3 / 13 / 1361 ) تعر یف ا شیای پ یدا شده : تعر یف ا شیای پ یدا شده ع بارت ا ست از ن شر و ا عالن برح سب مقت ضیات و قت و م حل به ن حوی که عاد تاً به اطالع اهالی محل برسد( . ماده164 قانون مدنی) تعز یر :تعز یر، تأد یب یا ع قوبتی ا ست که نوع و م قدار آن در شرع تعیین نشده و به نظر حاکم واگذار شده است از قبیل حبس و جزای نقدی و شالق که میزان شالق باید از مقدار حد کم تر باشد . ( ماده16 الیحه مجازات اسالمی مصوب3 / 9 / 1333 ) تعز یرات : تعز یرات، تأد یب یا ع قوبتی ا ست که نوع و م قدار آن در شرع تع یین ن شده و به ن ظر حاکم وا گذار شده ا ست از قب یل حبس و جزای ن قدی و شالق که با ید از م قدار حد کم تر با شد . ( ماده11 قانون راجع به مجازات اسالمی مصوب21 / 3 / 1361 ) تعزیرات شرعی : تعزیرات شرعی عبارت است از مجازاتی که در شرع مقدس اسالم برای ارتکاب فعل حرام یا ترک واجب بدون تعیین نوع و م قدار م جازات، م قرر گرد یده و ترت یب آن به شرح م ندرج در قانون مجازات اسالمی می باشد( . تبصوره1 مواده2 قوانون آیوین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب مصوب23 / 6 / 1333 ) تعق یب جزا یی : کارشنا سانی که ت حت تعق یب جزا یی برای جرائم مذکور در شق5 از ماده2 قرار بگیر ند از شغل کارشناسی رسومی معلق می شوند مقصود از تعقیب جزایی صدور ادعانامه است( . ماده 4 قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب23 / 11 / 1313 ) تعل یق : خوا ستن تم یز ح کم مو جب تعل یق ا جرای آن ا ست تعل یق عبارت است از موقوف االجرا ماندن حکم تا ختم محاکمه در دیوان تمیز( .ما ده444 قوانین مووقتی محاکموات جزایوی(آیین دادرسوی کیفری ) مصوب33 / 5 / 1291 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 113 تعهد : تعهد از نظر این قانون عبارت است از ایجاد دین بر ذمه دولت ناشی از : الف )تحویل کاال یا انجام دادن خدمت . ب ) اجرای قرارداد هایی که با رعا یت م قررات منع قد شده با شد . ج ) اح کام صادر شده از مراجع قانونی و ذی صالح . د ) پیوستن به قراردادهای بین المللی و عضویت در سازمان ها یا مجامع بین المللی با اجازه قانون( . ماده19 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) تع هد :تع هد ع بارت ا ست از الزا ماتی بر ذ مه دو لت نا شی از : ا لف )تحو یل کاال یا ان جام دادن خدم ت . ب ) ا جرای قرارداد هایی که با رعا یت قوانین و م قررات منع قد می شود . ج ) اح کام صادر شده از مرا جع قانونی و ذی صالحیت . د ) پیو ستن به قرارداد های بین المللی و عضویت در سازمان ها یا مجامع بین المللی با اجازه قانون( . ماده14 از قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) تعهد اعتبار : مقصود از این که اعتباری تعهد شده این است که کار و خدمتی انجام و یا اموالی به تصرف دولت درآمده و بدین وسایل دینی برای دولت ایجاد شده باشد( . تبصره ماده33 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) تع هد اعت بار : تع هد ع بارت ا ست از الزا ماتی بر ذ مه دان شگاه ناشووی از :الووف )تحویوول کوواال یووا انجووام خوودمت . ب ) اجوورای قرارداد هایی که با رعا یت قوانین و م قررات منع قد می شود . ج ) پیو ستن به قرارداد های بین المل لی و ع ضویت در سازمان ها یا مجامع بین المللی با اجازه قانونی( . مواده9 آیین ناموه موالی دانشگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 هیأ ت وزیران) تغییر مکان نسبی طبقه : تغییر مکان جانبی یک کف نسبت به کف پایین آن( .از ب خش ت عاریف آیین نا مه طرا حی ساختمان ها در برابر زلزله مصوب13 / 9 / 1333 )هیأت وزیران) تفاهم نا مه : توافقی ا ست که زمی نه هم کاری دو لت جم هوری ا سالمی ا یران یا ی کی از د ستگاه های دو ل تی با طرف های خارجی را م شخص می نما ید : بدون آن که تع هد ح قوقی ج هت ان جام برای د ستگاه دولتی ایجاد نماید( . ماده1 آیین نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی مصوب13 / 2 / 1331 هیأت وزیران) تفریط : تفریط عبارت است از ترک عملی که به موجب قرارداد یا متعا رف برای حفظ مال غیرالزم است( . ماده952 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 113 تقصیر : تخلفات اداری شامل تخلفات انضباطی و اعمال خالف اخالق عمومی است اعم از این که ناشی از تقصیر یا قصور متخلف باشد . تقصیر– عبارت اسوت از نقوض عمودی قووانین و مقوررات اداری . ( ماده3 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب25 / 12 / 1365 ) تقصیر : تخلفات اداری شامل تخلفات انضباطی و اعمال خالف اخالق ع مومی ا ست . ا عم از ا ین که نا شی از تق صیر یا ق صور متخ لف باشد . تقصیر– عبوارت اسوت از نقوض عمودی قووانین و مقوررات اداری( . ماده3 قانون هیأت های رسیدگی به تخلفات اداری مصووب 9 / 12 / 1362 ) تق صیر :تق صیر ا عم ا ست از بی احت یاطی، بی ،م باالتی، عدم م هارت عدم رعایت نظامات دولتی( . تبصره ماده43 قانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) تق صیر : تق صیر ع بارت ا ست از ن قض ع مدی قوانین و م قررات را جع به وتایف اداری( . بند الوف مواده13 قوانون بازسوازی نیوروی ا ن سانی وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی و واب سته به دو لت م صوب 5 / 3 / 1363 ) تقصیر :تقصیر اعم اسوت از تفوریط و تعودی( . مواده953 قوانون مدنی) تقلب : مراد از تقلب مذکور در این ماده عبارت است از ارتکاب اعمالی که موجبات معافیت مشمول را من غیر حق فراهم یا وسایل آن را ت سهیل ک ند از قب یل ا خذ شنا سنامه م جدد، ا ستفاده از شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ، دادن شهادت کذب، گواهی برخالف واقع، مکتوم داشتن حقیقت و تحریک کردن و فریب دادن مشمول و نظایر آن ها( . تبصره ماده62 قانون خدمت وتیفوه عموومی مصووب 13 / 32 / 1353 ) ت قوای ا خالق :ع بارت ا ست از مجمو عه گرایش ها و رفتار هایی که مو جب روا بط مط لوب م یان هم کاران و پ یدایش زمی نه های منا سب برای شکوفایی ا ستعدادها شود .نمو نه ای از ویژگی های ت قوای اخالق در کیفیت رفتار یک مستخدم : - فروتن و متواضع است و از تکبر و خودخواهی دوری می کنود . – در گفتوار و کوردارش صودا قت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 119 دارد و از تملق و تظاهر پرهیز می کند . - قابل اعتماد و رازدار است . – از غیبت و بدگویی پرهیوز می کنود . - در اتهوار نظور و انجام کارها حب و بغوض بوه خورج نمی دهود . – از گفوتن سوخنان بی هوده و ان جام اع مال بی مورد می پره یزد . برای آ سایش و را حت دیگران کوشش می کنود( . ضومیمه1 ضووابط ارزشویابی شایسوتگی و استعداد مستخدمان رسمی مصوب13 / 1 / 1361 هیأت وزیران) ت قوای خدمت :ع بارت ا ست از :مجمو عه گرایش ها و کو شش هایی که مو جب ح سن خدمت و به بود ان جام و تایف و م سئولیت ها گردد . ( ضمیمه ضوابط ارز شیابی شای ستگی و ا ستعداد م ستخدمین ر سمی مصوب13 / 1 / 1361 هیأت وزیران) تقویم ابنیه و اشجار :زوجه از قیمت ابنیه و اشجار ارش می برد و نه از عین آن ها و طریقه تقویم آن است که ابنیه و اشجار با فرض استحقاق بقا در زمین بدون اجرت تقویم می گردد( . مواده943 قانون مدنی) تقویم مدعی به :تقویم مدعی به به طریق ذیل به عمل می آید : 1 - ا گر مدعی به و جه با شد قی مت آن ع بارت ا ست از مب لغ م عین در عرضحال . 2 - در دعاوی چند نفر مدعی که هر یک یک قسومت از کول را مطال به می نمای ند قی مت مدعی به م ساوی ا ست با حا صل ج مع تمام قسمت هایی که مطالبه می شود . 3 - در دعاوی راجعه به منافع و ح قوقی که با ی د به موا عد معی نه ا ستیفا یا پرداخ ته گردد قیمت مدعی به حاصل جمع تمام اقساط و منافعی است که مدعی به را ذی حق در مطال به آن می دا ند . در صورتی که حق مز بور م حدود به زمان معین نبوه یا مادام العمر باشد قیمت مدعی به مساوی است با حاصل جمع منافع ده ساله یا آن چه را که در ترف ده سال باید استیفا کند . 4 - در دعاوی راجعه به اموال غیروجه و حقوق مالی قیمت مدعی به مبلغی است که مدعی در عرضحال معین کرده و مدعی علیه در اولین الیحه خود در محاکمات عادی یا اولین جلسه در محاک مات اخت صاری آن را ت کذیب ن کرده ا ست . در مواردی که تعیین قیمت مدعی به در ابتداء دعوی ممکن نیست قیمت مدعی به بیش از پنج هزار محسوب است مگر آن که اجماالً کم تر بودن قیمت معلوم باشد( . ماده34 قانون اصول محاکمات حقوقی و تجاری مصوب 23 / 13 / 1314 ) تکرار جرم : هر کس به موجب حکم دادگاه به مجازات تعزیری یا بازدارنده محکو م شود، چنان چه بعد از اجرای حکم مجدداً مرتکب جرم قا بل تعز یر گردد داد گاه می توا ند در صورت لزوم م جازات تعزیری یا بازدارنده را تشدید نماید( . ماده43 الیحه مجوازات اسالمی مصوب3 / 9 / 1333 مجمع تشخیص مصلحت نظام) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 123 تکرار جرم :هر کس به موجب حکم قطعی به حبس جنحه ای یا جنایی مح کوم شده و از تاریخ قطع یت ح کم تا ز مان ا عاده حیث یت یا شمول مرور ز مان مرت کب جن حه یا جنا یت دی گری ب شود م شمول مقررات تکرار جرم خواهد بود( . ماده24 قانون مجوازات عموومی مصوب3 / 3 / 1352 ) تکنسین تجربی دندان : تکنسین تجربی البراتواری دندان به شخصی ا طالق می شود که برا ساس قانون تع یین و ضع شغلی دندان سازان تجربی مصوب22 / 2 / 1364 مجلس شورای اسالمی و برابر این آیین نامه در امتحا نات پیش بی نی شده در قانون شرکت ن موده و از ع هده امتحانات مذکور برآمده و مدرک تکنسین تجربی البراتواری دندان را جهت اشتغال در البراتوار دندان(کارگاه دندانسازی ) دریافت نماید( . ماده1 آیین ناموه اجرایوی قوانون تعیوین وضوع شوغلی دندانسازان تجربی مصووب22 / 2 / 1364 مجلوس شوورای اسوالمی مصووب 13 / 12 / 1364 هیأت وزیران) تمرد به مأمورین دولت : هرگونه حمله یا مقاومتی که با علم و آگاهی نسبت به مأمورین دولت در حین انجا م وتیفه آنان به عمل آید تمرد محسوب می شود( .... از ماده633 از کتاب پونجم قوانون مجووازات اسووالمی(تعزیوورات و مجازات هووای بازدارنووده ) مصوووب 32 / 33 / 1335 ) تمرد به مأمورین دولت : هرگونه حمله یا مقاومتی که با اقدام عملی به طور تجری نسبت به مأموران دولت در حین انجام وت یفه آن ها به عمل آیود تمورد محسووب می شوود( . از مواده163 قوانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) تم یز : مق صود از تم یز تدقیق در حک می ا ست که تم یز شده و در صورت توافق حکم مذکور با قوانین و اصول محاکمه آن حکم ابرام واال نقض می شود( . ماده565 قوانین موقتی اصول محاکموا ت حقووقی مصوب13 / 3 / 1293 ) تن : منظور از تن که در جدول تعرفه ضمیمه این قانون واحد وزن و مأخذ دریافت حقوق گمرکی قید گردیده تن متر یک( که معادل هزار کیلوگرم )است است( . ماده3 قوانون اصوالح تعرفوه گمرکوی مصوب13 / 4 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 121 تن : منظور از تن که در جدول تعرفه ضمیمه این قانون به عنوان وا حد وزن و مأ خذ دریا فت ح قوق گمر کی ق ید گرد یده تن متر یک و منظور از یک کیلو یک هزارم آن اسوت( . مواده3 قوانون تعرفوه گمرکی مصوب6 / 4 / 1344 ) تنخواه گردان استان :تنخواه گردان استان عبارت است از وجهی که خزا نه از م حل اعت بارات م صوب به من ظور ای جاد ت سهیالت الزم در پرداخت هزینه های جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی محلی تابع ن ظام بود جه ا ستانی در اخت یار نمای ندگان خزا نه در مر کز هر استان قرار می دهد( . ماده25 قانون محاسبات عمومی کشور مصووب 1 / 6 / 1366 ) تنخواه گردان پرداخت : تنخواه گردان پرداخت عبارت است از وجهی که از م حل تن خواه گردان ح سابداری از طرف مدیر ا مور مالی د یوان محا سبات با تأی ید رئیس د یوان محا سبات یا مقا مات م جاز از طرف ایشان برای انجام برخی از هزینه ها در اختیار واحدها یا مأمورینی که به موجب این قانون و آیین نامه های اجرایی آن مجاز به دریافت تنخواه گ ردان هستند قرار می گیرد تا به تدریج که هزی نه های مر بوط ان جام می شود ا سناد هزی نه ًتحو یل و م جددا وجه دریافت دارند( . ماده5 قانون آیین نامه مالی، محاسباتی و معامالتی دیوان محاسبات کشور مصوب9 / 6 / 1332 ) تن خواه گردان پردا خت : تن خواه گردان پردا خت ع بارت ا ست از وج هی که از م حل تن خواه گردان ح سابداری از طرف ذی ح ساب با تأیید وزیر یا رئیس مؤسسه یا مقامات مجاز از طرف آن ها برای انجام برخی از هزینه ها در اختیار واحدها یا مأمورانی که به مو جب ا ین قانون و آیین نا مه های اجرا یی آن م جاز به دریا فت تن خواه گردان ه ستند قرار می گ ی رد تا به تدریج که هزی نه های مر بوط ان جام می شود ا سناد هزی نه تحو یل و م جدداً و جه دریا فت دارند( . ماده23 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) تنخواه گردان پرداخت :تنخواه گردان پرداخت عبارت است از وجهی که از محل تنخواه گردان حسابداری از طرف ذی حساب برای انجام پاره ای هزی نه های جز ئی در اخت یار جم عدار قرار می گ یرد تا به تدریج که هزی نه های مر بوط ان جام می شود ا سناد هزی نه تحو یل و مجدداً وجه دریافت دارند( .ماده21 قانون محاسبات عمومی مصووب 15 / 13 / 1349 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 122 تن خواه گردان پردا خت :ع بارت از وج هی که از م حل تن خواه گردان ح ساب داری از طرف مدیر ا مور مالی برای ان جام پاره ای از هزی نه ها در اخت یار جم عدار قرار می گ یرد تا به تدریج که هزینه های مربوط انجام می شود اسناد هزینه تحویل و مجدداً وجه دریافت دارند( ماده13 از آئین ناموه موالی دانشوگاه ها مصووب 33 / 3 / 1363 .) تن خواه گردان ح سابداری : تن خواه گردان ح سابداری، ع بارت ا ست از وجهی که خزانه از محل اعتبارات مصوب برای انجام بعضی از هزی نه های سال جاری و تع هدات قا بل پردا خت سال های ق بل در اخت یار مدیر ا مور مالی قرار می د هد تا در ق بال هزی نه ها پرداخت شود و با صدور درخواست وجه مجدداً دریافت گردد( .م اده 12 آیین نامه مالی دانشگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 هیأت وزیران) تن خواه گردان ح سابداری : ع بارت ا ست از وج هی که خزا نه از م حل اعت بارات م صوب د یوان محا سبات برای ان جام بع ضی از هزی نه های سال جاری و تع هدات قا بل پردا خت سال های ق بل در اخت یار مدیر ا مور مالی د یوان محا س بات قرار می د هد تا در ق بال حوا له های صادر شده پردا خت و سپس با ارا ئه ا سناد هزی نه ج هت تکم یل تنخواه گردان درخواست وجه نمایود( . مواده4 قوانون آیین ناموه مالی، محاسباتی و معامالتی دیوان محاسبات کشور مصوب9 / 6 / 1332 ) تنخواه گردان حسابداری :تنخواه گردان حسابداری ع بارت است از وجهی که خزانه یا نمایندگی خزانه در استان از محل اعتبارات م صوب برای ان جام بع ضی از هزی نه های سال جاری و تع هدات قا بل پرداخت سال های قبل در اختیار ذی حساب قرار می دهد تا در قبال حوا له ًهای صادر شده وار یز و با صدور درخوا ست و جه م جددا دریافت گردد( .موا ده26 قوانون محاسوبات عموومی کشوور مصووب 1 / 6 / 1366 ) تنخواه گردان حسابداری : تنخواه گردان حسابداری عبارت است از وج هی که خزا نه از م حل اعت بارات م صوب برای ان جام بع ضی از هزی نه های سال جاری و تع هدات قا بل پردا خت سال های ق بل در اخت یار ذی ح ساب قرار می هد تا در ق بال حو ا له های صادر شده واریز و با صدور درخواست وجه مجدداً دریافت گوردد( . مواده23 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) تن خواه گردان خزا نه : تن خواه گردان خزا نه ع بارت ا ست از اعت بار بانکی در ح ساب درآ مد ع مومی نزد با نک مر کزی جم هوری اسالمی ایران که به موجب قانون اجاز ه استفاده از آن به میزان -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 123 معین در هر سال مالی برای رفع احتیاجات نقدی خزانه در همان سال به وزارت امور اقتصادی و دارایی داده می گردد و منتها تا پایان سال واریز می گردد( . ماده24 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) تنخواه گردان خزانه :تنخواه گردان خزان ه عبارت است از اعتبار بانکی در حساب درآمد عمومی نزد بانک مرکزی ایران که به موجب قانون اجازه استفاده از آن به میزان معین برای رفع احتیاجات ن قدی خزا نه به وزارت دارا یی داده می شود و منت ها تا پا یان سال مالی مورد عمل واریز می شوود( . مواده19 قوانون محاسوبات عمومی م صوب15 / 13 / 1349 ) توا فق ح قوقی :توافقی ا ست نا شی از روا بط بین المل لی که به مو جب آن، د ستگاه دول تی در مقا بل دو لت، مؤس سه و شرکت دول تی خارجی یا م جامع، شوراها و سازمان های بین المل لی، مل تزم به ا مری شود و دارای آ ثار و ضمانت ا جرای ح قوقی با شد . توا فق ح قوقی در موادی ،که نیازم ند ت صویب مج لس شورای ا سالمی با شد توا فق ح قوقی ت شریفاتی ا ست و در سایر موارد، توا فق ح قوقی ساده محسوب می شوود( . از مواده1 آیین ناموه چگوونگی تنظویم و انعقاد توافق های بین المللی مصوب13 / 2 / 1331 )هیأت وزیران) توا فق نزاک تی :توافقی ا ست نا شی از روا بط بین المل لی که به مو جب آن، د ستگاه دول تی ت صمیم خود را به تعق یب سیا ست های معینی اعالم می نماید، بدون آن که اثر حقوقی الزم االجرایی بر آن مترتوب باشود( . مواده1 آیین ناموه چگوونگی تنظویم و انعقواد توافق های بین المللی مصوب13 / 2 / 1331 هیأت وزیران) توانبخشی روانی : توانبخشی روانی عبارت است از مجموعه تدابیر و اقدامات پیگیر و هماهنگ از خدمات پزشکی، اجتماعی و حرفه ای که به صورت رو ندی تدریجی، مم تد و مرح له ای ان جام می گ یرد تا من جر ک سب ا ستقالل شخ صیت مادی و مع نوی توان جو در جام عه شود . ( ماده1 آیین نامه اجرایی قانون اجازه پرداخوت حق ال زحموه بوه بیماران روانی که در کارگاه های حرفه ای یا رشته های خدماتی به کار گ مارده می شوند و فروش مح صوالت کارگاه های مذکور م صوب 3 / 3 / 1365 مجلس شورای اسالمی مصوب3 / 3 / 1363 هیأت وزیران) توانجوی روانی : معلول روانی کسی است که به علت بیماری روانی قادر به ایفای ن قش ها و وتایف فردی، خانوادگی اجتماعی و شغلی خود نباشد( . ماده2 آیین نامه اجرایوی قوانون اجوازه پرداخوت حق الزح مه به بی ماران روا نی که در کارگاه های حر فه ای یا رشوته های خودماتی بوه کوار گموارده می شووند و فوروش محصووالت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 124 کارگاه ها مذکور مصوب3 / 3 / 1365 مجلس شورای اسالمی م صوب3 / 3 / 1363 هیأت وزیران) توده جنگ لی : قط عات مجزا یی از جن گل یا مر تع م شجری ا ست که وسعت سطح آن کم تر از ده هکتار و حجم درختان جنگلی موجود بیش از سیصد مترمکعب در هکتار باشود( . بنود13 مواده1 از قوانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1346 ) توط ئه :توط ئه وق تی تح قق پ یدا می ک ند که ت صمیم ان جام ع مل در اثر تبانی بین دو نفر یا بیش تر اتخاذ شوده باشود( . مواده323 قانون دادرسی و کیفر ارتش مصوب4 / 13 / 1313 ) تو قف به منظور های غیرت جاری : تو قف به منظور های غیرت جاری ع بارت ا ست از فرود آ مدن به هر من ظوری غ یر از گرفتن بار پیاده کردن مسافر و بار و پست( . بند د ماده96 از قانون ا جازه ال حاق دو لت ا یران به م قررات هواپی مایی ک شوری بین المللی مصوب33 / 4 / 1323 ) تول یدات واب سته به پترو شیمی : تول یدات واب سته به صنایع پترو شیمی ع بارت ا ست از کل یه تول یداتی که در جر یان تول ید فراورده های پتروشیمی طبق مفاد ماده یک به آن ها نیاز می باشد و یا این که به صورت محصوالت جانبی و بازیافتی به وجود می آید . ( تبصره2 ماده1 از آیین نامه نحوه همواهنگی و تفکیوک وتوایف وزارت صوونایع و وزارت نفووت در ارتبوواط بووا پتروشوویمی مصوووب 24 / 1 / 1363 هیأت وزیران) تهیه کننده(داروی تقلبی : ) تهیه کننده کسی است که خود تهیه یا به دستور او داروی تقلبی ساخته می شود و مقصود از فروشنده متصدی مسئول است( . تبصره1 ماده13 از قانون مربوط به مقررات امووور پزشووکی و دارویووی و مووواد خوووردنی و آشووامیدنی مصوووب 29 / 3 / 1334 ) ش -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 125 ث بت ا سناد : مق صود از ث بت ا سناد موا فق ترتی باتی که در ا ین قانون مقرر است رسمی کردن اسناد ثبت شده است یعنی قطعی کردن تاریخ سند و ضبط خط و م هر و ا قرار و ح فظ م ندرجات سند از تغییر و تبدیل( . ماده32 قانون ثبت اسناد مصوب21 / 2 / 1293 ) ج جاعل :در جعاله ملتزم را جاع ل و طرف را عامل و اجرت را جعل می گویند( . ماده562 قانون مدنی) جانباز : عنوان ایثارگرانی است که در جریان تکوین و شکوفایی ان قالب ا سالمی و ح فظ و حرا ست از د ستاوردهای ارز شمند آن از تعرض و تجاوز عوامل داخلی و خارجی یا هر گونه حوادش مستقیم ناشی از آن ها و طول جنگ تحمیلی به اختالالت و نقصان های عارضی ج سمی و روا نی د چار شده یا ب شوند و در نتی جه در رو ند ز ندگی فردی و اجتماعی با محدودیت هایی مواجه می باشند( . بند ب ماده 2 از قانون تسهیالت استخدامی و اجتماعی جانبازان انقالب اسالمی مصوب31 / 3 / 1334 ) جان باز :پر سنلی که ی ک یا چ ند ع ضو خود را یا بخ شی از آن را برای همی شه از د ست ده ند یا بیش از یک سال به من ظور در مان ب ستری گرد ند، یا به ع لت ف قدان سالمتی، ت مام یا بخ شوی از تووان خوود را از دست بدهنود و تا یک سال کارایی خود را به دست نیاورند، چنان چه به سبب یکی از موارد مذکور در مواد ه123 این قانون چنین وضعیتی برای آنان به وجود آمده باشد جانباز و در سایر مووارد معلوول نامیوده شوده( . از مواده121 قوانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) جانباز : عنوان ایثارگرانی است که در جریان تکوین و شکوفایی ان قالب ا سالمی، طول ج نگ تحمی لی و ح فظ و حرا ست از د ستاوردهای ارزشمند آن از تعرض و تجاوز عوامل داخلی و خارجی یا هر گونه حوادش مستقیم ناشی از آن به اختالالت و نقصان های عارضی جسمی و روانی دچار شده و در نتیجه در روند زندگی فردی و اجتماعی با م حدودیت هایی موا جه می با شند و به من ظور ح ما یت از ا ستمرار حر کت حما سی فرهن گی و عق یدتی آ نان و ج بران م حدودیت های نا شی از نقصان ها و اختالالت عارضی تحت پوشش بنیاد قرار گرفته و یا می گیرند( . ماده2 قانون تسهیالت استخدامی و اجتماعی جانبازان انقالب اسالمی مصوب13 / 2 / 1369 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 126 جانباز :پرسنلی که یک یا چند ع ضو خود یا بخشی از آن را برای همیشه از دست دهند، یا بیش از یک سال به منظور درمان بستری گرد ند یا به ع لت ف قدان سالمتی، ت مام یا بخ شی از توان کاری خود را از د ست بده ند و تا یک سال کارایی خود را به د ست نیاور ند، چنان چه در ی کی از موارد مذکور در ماده فوق ا ین وضعیت برای آنان به وجود آمده باشد جانباز و در سایر موارد معلول شناخته می شوند( . ماده133 قوانون ارتوش جمهووری اسوالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) جانباز از کار افتاده کلی : که به تشخیص مراجع صالحه( بنیاد مست ضعفان و جان بازان ان قالب ا سالمی یا مرا جع ذی صالح نیرو های مسلح )ا ز کار افتاده کلی شناخته شده و قادر به کار نباشند . ( بنوود هووو موواده2 از قووانون تسووهیالت اسووتخدامی و اجتموواعی جانبازان انقالب اسالمی مصوب31 / 3 / 1334 .) جان بازان : ک سانی ه ستند که برا ساس گواهی بن یاد مست ضعفان و ا مور جان بازان در راه به ث مر ر سیدن ان قالب ا سالمی و ح فظ دس تاوردهای آن حداقل به میوزان ده درصود( 13 درصود ) جانبواز شناخته شده اند( . بند ج تبصره1 ماده1 از قانون نحوه واگذاری سهام دول تی و متع لق به دو لت به ای ثارگران و کارگران م صوب 12 / 5 / 1333 ) جای فه : جراح تی که با هر و سیله و از هر راه به درون بدن انسان برسد( .از بند ا لف مواده133 از قوانون مجوازات اسوالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) جب هه :من ظور از جب هه م ندرج در قانون منط قه ای ا ست که ی گانی درگ یری م ستقیم و سریع رز می دا شته یا مأمور یت آن را دریا فت کرده باشد( . تبصره ماده44 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1331 ) جب هه :من ظور از جب هه م ندرج در ا ین قانون منط قه ای ا ست که یگانی درگیری مستقیم و سریع رزمی داشته و یا مأموریت آن را دریافت داشته باشد( . تبصره مواده353 اصوالح قسومتی از قوانون دادرسی و کیفر ارتش و نسخ بعضی از مواد قانون مجازات اسالمی مصوب13 / 4 / 1354 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 123 جرائم خاص نیرو های ن ظامی و انت ظامی : من ظور از جرائم مر بوط به وتایف خاص نظامی و انتظامی بزه هایی است که اعضای نیروهای م سلح در ارت باط با و تایف و م سئولیت های ن ظامی و انت ظامی که طبق قانون و مقررات به عهده آنان است مرتکب گردند( . تبصره1 ماده1 قانون دادرسی نیروها ی مسلح جمهوری اسالمی ایران مصووب 22 / 2 / 1364 ) جرائم دارای جن به ال هی : کل یه جرائم دارای جن به ال هی ا ست و به شرح ذیل تقسیم می گردد :اول ) جرائمی که مجازات آن در شرع معین شده مانند موارد حدود و تعزیرات شرعی .دوم ) جرائمی که تعدی به حقوق جامعه یا مخل نظم همگانی م ی باشد .سوم ) جرائمی که ت عدی به ح قوق شخص یا ا شخاص م عین حقی قی یا ح قوقی ا ست . ( موواده2 قووانون دادرسووی دادگاه هووای عمووومی و انقووالب مصوووب 23 / 6 / 1333 ) جرائم موالی، اداری :جورائم موالی اداری عبوارت اسوت از : 1 - ارتشا . 2 - اختالس. 3 - سرقت اموال دولتوی یوا سووء اسوتفاده از آن ها . 4 - حیف و میل اموال عمومی. 5 - گرفتن وجوهی غیر از آن چه در قوانین و مقررات تعیین شده است . 6 - جعول عنواوین رسومی و سوء استفاده از آن هوا . 3 - جعول اسوناد رسومی یوا دولتوی یوا استفاده از آن ها با علم و آگاهی . 3 - افشوای اسوناد محرمانوه اداری . 9 - دادن گزارش خوالف واقوع در اموور ا داری بوا علوم و آگاهی یا صدور گواهی خالف واقع . 13 - خودداری از تسلیم مودارک به اشخا صی که حق دریا فت آن ها را دار ند یا ت سلیم مدارک به اشخاصی که حق دریافت آن ها را ندارنود . 11 - تهموت و افتورا و شهادت کذب نسبت به سایر مستخدمین( . ماده16 قوانون بازسوازی نیروی انسانی وزا رتخانه ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت مصوب5 / 3 / 1363 جرائم مر بوط به و تایف خاص ن ظامی : من ظور از جرائم مر بوط به وتایف خاص نظامی جرائمی است که افسران و درجه داران و افراد و کارم ندان وزارت د فاع و ار تش به سبب خدمت در سازمان یا وا حد ن ظامی مر بوط مرت کب شده ب ا شند( . تب صره الی حه قانونی ال حاق یک تب صره به ماده وا حده قانون ا عاده صالحیت مرا جع قضایی دادگستری مصوب3 / 9 / 1353 شورای انقالب) جرائم مشهود :جرم در موارد زیر مشهود محسوب می شود : 1 - جرموی که در مر ئی و من ظر ضابطین دادگ ستری وا قع شده یا بالفا صله -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 123 مأموران یاد شده در محل وقوع جرم حضور یافته یا آثار جرم را بالفاصله پس از وقوع مشاهده کنند . 2 - در صورتی که دو نفر یوا بیش تر که ناتر وقوع جرم بوده اند و یا مجنی علیه بالفاصله پس از وقوع جورم شوخص معینوی را مرتکوب جورم معرفوی نمایود . 3 - بالفاصله پس از وقوع جرم عالئم و آثار واضحه یا اسباب و دالیل جرم در تصرف متهم یافت گردد یا تعلق اسباب و دالیل یاد شده به متهم محرز شود . 4 - در صورتی که متهم بالفاصله پس از وقووع جرم قصد فرار داشته یا در حال فرار یا فوری پس از آن دستگیر شود . 5 - در مواردی که صاحبخانه بالفاصله پس از وقوع جرم ورود مأمورین ر ا به خانه خود تقاضا نماید . 6 - وقتی که متهم ولگرد باشد( . ماده21 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقوالب مصوب23 / 36 / 1333 ) جرم : هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود( . ماده2 الیحه مجازات اسالمی مصووب 3 / 9 / 1333 م جمع تشخیص مصلحت نظام) جرم : هر ف عل یا ترک ف عل که م طابق قانون قا بل م جازات یا مستلزم اقدامات تأمینی و تربیتی باشد، جرم محسوب است و هیچ امری را نمی توان جرم دانست مگر آن که به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تأمینی یا تربیتی تعیین شده باشد( . ماده 2 قا نون راجع به مجازات اسالمی مصوب21 / 3 / 1361 ) جرم : هر ف عل یا ترک ف عل که م طابق قانون قا بل م جازات یا مستلزم اقدامات تأمینی یا تربیتی باشد جرم محسوب است و هیچ امری را نمی توان جرم دانست مگر آن که به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تأمینی یا تربیتی تعیین شده باشد( . ماده 2 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 3 / 1352 ) جرم :هیچ عم لی را نمی توان جرم دان ست م گر آن چه که به مو جب قانون جرم شناخته شده( . ماده2 قوانون مجوازات عموومی مصووب 3 / 11 / 1334 ) جرم مطبوعاتی : جرم مطبوعاتی عبارت است از توهین و افترا به وسیله روزنامه یا م جله یا نشریه از لحاظ ارتباط با مقام یا شغل ر سمی یا رو یه اداری یا اجت ماعی یا سیا سی به شخص یا اشخاص( . از ماده33 الیحه قانونی مطبوعات مصوب13 / 5 / 1334 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 129 جرم مطبوعاتی :جرمی که به وسیله کتاب یا مطبوعات مرتب االنتشار واقع شود جرم مطبوعاتی است( . ماده2 قانون هی أت منصفه مصووب 29 / 2 / 1313 ) جزاهای تبعی :جزاهای تبعی از قرار ذیل اسوت : 1 - محرومیوت از حقوق اجتماعی . 2 - ممنوعیت از اقامت در محل مخصوص . 3 - اقاموت اجباری در محل مخصوص( . ماده واحده قانون اصالح ماده19 قانون مجازات عمومی مصوب23 / 12 / 1312 ) جزاهای تبعی :جزاهای تبعی از قرار ذیل اسوت : 1 - محرومیوت از حقوق مذکوره در ماده15 محاکم جنحه می توانند مجرم را به عالوه مجازات اصلی که به موجب این قانون مقرر است به محرومیت از بعضی از حقوق مذکوره نیز محکوم کنند . 2 - ممنوعیوت از اقاموت در محل مخصوص . 3 - اقامت اجباری در محل مخصوص .محکومیت جنایی مستلزم محرومیت از تمام حقوق اجتماعی است( . مواده19 قوانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) جزای نقدی ثابت : جزای نقدی مذکور در این قانون جانشین غرامت و مجازات نقدی و جریمه نقدی و سایر اصطالحات و عباراتی می شود که در قوانین جزایی به این منظور به کار برد ه شده است جزای ن قدی مم کن ا ست ثا بت یا ن سبی با شد . مب لغ یا حداقل و اک ثر جزای نقدی ثابت در قانون تعیین می شوود( . از مواده13 قوانون مجازات عمومی مصوب3 / 3 / 1352 ) جزای نقدی نسبی : جزای نقدی نسبی آن است که میزان آن براساس واحد یا مبنای خاص قانونی احتساب می گردد( . از ماده13 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 3 / 1352 ) جعا له : جعا له ع بارت ا ست از ال تزام شخ صی به ادا ا جرت مع لوم در مقا بل عم لی ا عم از ا ین که طرف م عین با شد یا غ یرمعین . ( ماده561 قانون مدنی) ج عل : در جعا له مل تزم را جا عل و طرف را عا مل و ا جرت را ج عل می گویند( .ماده 562 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 جعل و تزویر :جعل و تزویر عبارت اند از : ساختن نوشته یا سند یا ساختن م هر یا ام ضای ا شخاص ر سمی یا غیرر سمی خرا شیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته ا ی به نوشته دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر این ها به قصد تقلوب( . مواده523 کتواب پونجم قانون مجازات اسالمی(تعزیرات و مجازات های بازدارنده) ، مصوب 2 / 3 / 1335 ) جعل و تزویر :جعل و تزویر عبارت است از : ساختن نوشته یا سند یا چیز دیگری برخال ف حقیقت یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی یا به قصد تقلب خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند ن سبت به تاریخ حقی قی یا ال صاق متقلبا نه نو شته ای به نوشته دیگری یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر آن( . ماده23 قانون مجازات اسالمی مصوب13 / 5 / 1362 ) جعل و تزویر : جعل و تزویر عبارت است از ساختن نوشته یا سند یا چیز دیگری برخالف حقیقت یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی یا به قصد تقلب خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحا ق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق متقلبانه نوشته به نوشته دیگری یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر آن( . ماده39 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) جم عدار :جم عدار مأموری ا ست که به مو جب م قررات با مواف قت ذی ح ساب به ح کم وزارتخا نه یا مؤس سه مر بوط م سئولیت تحو یل و ت حول و نگا هداری و جوه و نقدی نه ها و سپرده ها و اوراق ب هادار و ا موال وزارتخا نه یا مؤس سه کالً یا بع ضاً به ع هده او وا گذار می شود( . ماده25 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) جمع درآمد : منظور از جمع درآمد مذکور در این ماده عبارت است از مانده درآمد ناشی از فعالیت های موضوع منابع مختلف مشمول مالیات پس از کسر زیان های حاصل از منابع غیرمعاف( . تبصوره4 ماده135 از قانون مالیات های مستقیم مصوب3 / 12 / 1366 ) جمع یت هالل اح مر :جمع یت هالل ا ح مر جم هوری ا سالمی ا یران( جمع یت سابق شیر و خور شید سرخ ا یران ) که در ا ین اسا سنامه جمع یت نام یده می شود مؤس سه ای خیر یه، غ یر انت فاعی و دارای شخ صیت ح قوقی م ستقل می با شد . جمع یت، به کل یه تع هدات و قرارداد های -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 131 بین المللی مربوط به اهداف و وتایف جمعیت های هالل احمر و صلیب سرخ و نیز مقررات اتحادیه جمعیت های صلیب سرخ و هالل احمر که با قانون اسا سی و سایر قوانین جم هوری ا سالمی ا یران م غایرت ندا شته با شد پای ب ند بوده و در م سائل ا مدادی و بهدا شتی و در مانی برون مرزی و ا مدادی درون مرزی و تع هدات مربو طه ط بق این اساسنامه عمل می کند( .ماد ه1 قانون اساسنامه جمعیت هوالل احمر جمهوری اسالمی ایران مصوب3 / 2 / 1363 ) جمهوری اسالمی :جمهوری اسالمی نظامی است بر پایه ایمان به : 1 - خدای یک تا(الاله االا له ) و اخت صاص حاکم یت و ت شریع به او و لزوم تسلیم در برابر امر او . 2 - وحی الهی و نقوش بنیوادی آن در بیان ق وانین . 3 - معواد و نقوش سوازنده آن در سویر تکامول انسان به سوی خدا . 4 - عدل خدا در خلقت و تشریع . 5 - اماموت و رهبری مستمر و نقش اساسی آن در تداوم انقالب اسالمی . 6 - کرامت و ارزش واالی انسان و آزادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا که از راه :ا لف )اجت هاد م ستمر فق های ج امع ال شرایط برا ساس ک تاب و سنت مع صومین سالم ا له ع لیهم اجم عین، ب ) ا ستفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفته بشری و تالش در پیشبرد آن ها، ج ) ن فی هرگو نه ستمگری و ستم ک شی و سلطه پذیری . ق سط و عدل و ا ستقالل سیا سی و اقت صادی و اجت ماعی و فرهن گی و همب ستگی م لی را تأمی ن می کند( .اصل دوم قانون اساسی) جنایت : جنایت عبارت از جرمی است که جزای آن ترهیبی و ترذیلی با هم است یا فقط ترذیلی است(رجوع به قانون مجازات ماده 132 قوانین موقتی محاکمات جزایی(آیین دادرسوی کیفوری ) مصووب 33 / 5 / 1291 ) جن حه :جن حه ع بارت از جر می ا ست که جز ای آن موا فق قانون مجازات تأدیبی است( . ماده133 قوانین مووقتی محاکموات جزایوی (آیین دادرسی کیفری ) مصوب33 / 5 / 1291 ) جنگل طبیعی : جنگل یا مرتع یا بیشه طبیعی عبارت از جنگل یا مرتع یا بیشه ای است که به وسیله اشخاص ایجاد نشده باشد( . بند 1 ماده1 قانون حفاتت و بهر ه برداری از جنگل ها و مراتع مصووب 25 / 35 / 1346 ) جن گل و بی شه طبی عی : جن گل یا بی شه طبی عی به مجتم عی ا طالق می شود مت شکل از عر صه و هوایی و مر کب از مو جودات ز نده از منشأ نباتی(درخت، درختچه، بوته، نهال، علف، خزه ) و حیوانی صرفنظر از در جه تکا مل آن که د ست ب شر در ای جاد و پرورش آن -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 132 دخیل نبوده باشد( . ماده1 قانون نحوه واگذاری و احیا اراضوی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب25 / 6 / 1353 شورای انقالب) جن گل یا بی شه طبی عی : جن گل یا بی شه طبی عی، مجتم عی مت شکل از عرصه و هوایی و مرکب از موجودات از منشأ نباتی( ،مانند درخت درختچه، نهال ، علف و خزه ) و حیوانی صرفنظر از درجه تکامل به نحوی که دست بشر در ایجاد و تکامل آن دخیل نبوده است( . ردیف الف بند3 ماده1 آیین نامه اجرایی الیحه قوانونی اصوالح الیحوه قانونی وا گذاری و اح یا ارا ضی در حکو مت جم هوری ا سالمی ا یران مصوب31 / 2 / 1359 شورای انقالب) ج هاد دان شگاهی : ج هاد دان شگاهی ن هادی انقال بی و برخا سته از ان قالب فرهن گی ا ست که در ج هت تح قق بخ شیدن به ا هداف ان قالب فرهنگی در چارچوب وتایف تعیین شده زیر نظر شورای عالی انقالب فرهنگی فعالیت می کند( . ماده1 اساسنامه جهاد دانشگاهی مصووب 5 / 3 / 1365 شورای عالی انقالب فرهن گی) چ چاپخا نه : چاپخا نه مؤس سه یا کار گاهی ا ست که از ع هده ان جام کارهای چاپی از قبیل چاپ کتاب، روزنامه، مجله و انواع مختلف جع به ها، پاکت ها، د فاتر، اتی کت و سایر کار های چاپی ا عم از نوشته یا عکس و پوستر و نقشه بر روی اشیا از طریق انواع چاپ برآیوود( .موو اده1 آیین نامووه تأسوویس چاپخانووه و گراورسووازی 23 / 12 / 1353 شورای انقالب) چاپخا نه : چاپخا نه مؤس سه یا کار گاهی ا ست که در آن کار های چاپی بر روی کاغذ و سایر اشیا از طریق انواع چاپ انجام شود . ( ماده1 آیین نامه تأسیس و نظوارت بور چاپخانوه ها و واحودهای وابسته مصوب1 / 9 / 1331 )هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 چاپخانه دولتی : چون چاپخانه مجلس شورای ملی از اول سوال1333 به وزارت دارا یی وا گذار شده ا ست و من ب عد به نام چاپخا نه دول تی نام یده می شود حق انح صار چاپ اوراق ب هوادار دو لت که برطبوق قانووون بودجه سال1326 مجلس شورای ملی با مجلس شورای م لی بو ده ا ست از تاریخ ت صویب ا ین قانون منح صراً با چاپخا نه دول تی خوا هد بود . ضمناً وزارت دارا یی م جاز ا ست برای اداره چاپخا نه مز بور به طور بازر گانی و بهره برداری از درآ مد چاپخانه آیین نامه مخصوص با رعایت جوزء3 تبصوره2 مواده اول بودجه سال1336 چاپخانه مجلس تدوین و با ت صویب هیوأت وزیوران به مو قع ا جرا ب گذارد همچ نین وزارت دارا یی ا جازه دارد برای ساختمان ب نای جد ید چاپخا نه و ن قل و انت قال و تکم یل و ن صب ماشین آالت چاپخانه تا حدود یکصد و بیست میلیون به عنوان وام از با نک م لی ا یران دریا فت و مب لغ وام در یافتی به ان ضمام ب هره آن در ترف مدت ده سال از م حل درآ مد چاپخا نه تق سیط و پرداخت نماید( . تبصره15 قانون بودجه سال1333 کل کشور مصووب 29 / 12 / 1336 ) چک :چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که در نزد محال علیه دارد کالً یا بعضاً مسترد یا به دیگری واگذار می نماید( . ماده313 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 .) چک :چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که در نزد محال علیه دارد کالً یا بعضاً مسترد یا به دیگری واگذار می نماید( . ماده233 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) چک تأیید شده :چکی است که اشخاص عهده بانک ها به حساب جاری خود صادر و توسط بانک محال علیه پرداخت وجه آن تأیید می شود . ( بند2 ماده1 قانون اصالح مووادی از قوانون صودور چوک مصووب تیرماه1355 مصوب11 / 3 / 1332 ) چک تضمین شده : چک تضمین شده، چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک به درخواست مشتری صادر و پرداخت وجه آن ت وسط بانک تضمین می شود( . بند3 مواده1 قوانون اصوالح مووادی از قوانون صدورچک مصوب تیرماه1355 مصوب11 / 3 / 1332 ) چک ت ضمین شده :به با نک م لی ا یران ا جازه داده می شود به تقاضای مشتریان چک هایی به نام چک های تضمیون شوده که پرداخت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 134 و جه آن ها از طرف با نک تع هد شده با شد در د سترس صاحبان ح ساب بگذارد( . ماده1 قانون چک های تضمین شده مصوب22 / 4 / 1333 ) چک ت ضمین شده :به با نک م لی ا یران ا جازه داده می شود به تقا ضای م شتریان چک هایی به نام چک های ت ضمین شده که پردا خت و جه آن ها از طرف با نک تع هد شده با شد در د سترس صاحبان ح ساب بگذارد(.م اده1 الیحه چک های تضمین شده مصوب14 / 3 / 1334 ) چک عادی :چک عادی، چ کی ا ست که ا شخاص ع هده بانک ها به ح ساب جاری خود صادر و دارنده آن تضمینی جز اعتبار صادر کننده آن ندارد( . بند1 ماده1 قانون اصالح موادی از قوانون صودور چوک مصوب تیرماه1355 مصوب11 / 3 / 1332 ) چ ک مسافرتی : چک مسافرتی، چکی است که توسط بانک صادر و وجه آن در هر یک از شعب آن بانک یا توسط نمایندگان و کارگزاران آن پرداخت می گردد( . بند4 ماده1 قانون اصالح موادی از قانون صدور چک مصوب تیرماه1355 مصوب11 / 3 / 1332 ) ح حادثه : حادثه از لحاظ این قانون اتفاقی است پیش بینی نشده که ت حت تأثیر عا مل یا عوا مل خارجی در ا ثر ع مل یا ات فاق ناگ هانی رخ می د هد و مو جب صدماتی بر ج سم یا روان بی مه شده می گردد( . بند3 ماده2 قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) حاد ثه : مق صود از حاد ثه که در ا ین ماده ذ کر شده صدمات غ یر مترق به و اتفا قات فوق ال عاده ا ست که در راه ان جام وتی فه مستخدم به آن تصادف کرده و موجب اتالف او می شود( . تبصره ماده واحوده قوانون اصوالح مواده43 قوانون اسوتخدام کشووری مصووب 23 / 12 / 1313 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 135 حادثه ناشی از کار : منظور از حادثه ناشی از کار در این ماده حادثه ای است که حین ا نجام کار و به سبب آن در محدوده کارگاه ساختمانی برای کارگر اتفاق می افتد( . تبصره2 مواده1 قوانون بیمه اجباری کارگران ساختمانی مصوب21 / 3 / 1352 ) حادثه ناگوار : از نظر دفاع غیرنظامی، حادثه ناگوار رویدادی است اعم از طبیعی و غیرطبیعی که ممکن است موجب بروز خسارا ت مالی و جانی گردد و سانحه رو یدادی ا ست ا عم از طبی عی و غیرطبیعی که منجر به خسارات مزبور می گردد( . ماده2 آیین نامه اجرا یی قانون ا صالح قانون سازمان د فاع غیرن ظامی ک شور مر بوط به وتایف و تشکیالت مصوب23 / 12 / 1351 ) حارصه :خراش پوست بدون آن که خون جاری شود( .بنو د1 مواده136 قانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) حا ضر به خدمت : و ضع پر سنلی ا ست که برا بر م قررات مربو طه در ی کی از م شاغل سازمانی، من صوب و ع مالً در آن شغل ان جام وتی فه می نمایند( . ماده133 قانون مقررات اسوتخدامی سوپاه پاسوداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) حا کم محضر :هر محضری عبارت است از یک نفر مجتهد جامع الشرایط که حاکم مح ضر نام یده می شود و دو ن فر م عاون قریب االجت هاد . ( ماده3 قانون محاضر شرعیه و حکام صلحیه مصوب24 / 5 / 1293 ) حال آ مادگی به خدمت : حال آ مادگی به خدمت و آن و ضع م ستخدمی ا ست که ط بق ا ین قانون ت صدی ش غلی را به ع هده ندا شته و در انتظار ارجاع خدمت است(. بند ت ماده124 قانون استخدام کشووری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال اخراج : حال اخراج و آن وضع مستخدمی است که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری به مجازات مقرر در بند(ج ) ماده59 محکوم یا طبق ماده65 اخراج شده باشد( . بند31 الیحوه قوانونی اصوالح برخی از مواد الیحه قانونی استخدام کشوری مصوب24 / 12 / 1351 ) حال اخراج : حال اخراج و آن وضع مستخدمی است که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری به مجازات مقرر در بند ش ماده59 محکوم یا طبق ماده65 اخراج شده باشد( . بند22 الیحه قانونی اصالح بع ضوی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 136 از مواد الیحه قانونی استخدام کشوری مصوب کمیسیون خاص مشترک مجلسین مصوب12 / 3 / 1349 ) حال از کارافتادگی : حال از کارافتادگی و آن وضع مستخدمی است که طبق مفاد مواد39 یا33 قادر به کار کردن نبوده و از حقوق وتیفه مصرح در این قانون اسوتفاده می کنود( . بنود خ مواده124 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال استعفا : حال استعفا و آن وضع مستخدمی است که طبق ماده64 این قانون از خدمت مستعفی شده است( . بند22 الیحه قانونی اصالح بع ضی از مواد الی حه قانونی ا ستخدام ک شوری م صوب کمی سیون خاص مشترک مجلسین مصوب12 / 3 / 1349 ) حال استعفا : حال استعفا و آن وضع مستخدمی است که طبق مواد64 و65 این قانون مستعفی از خدمت شناخته شده است( . بند ز ماده 124 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال ا شتغال : حال ا شتغال و آن و ضع م ستخدمی ا ست که در پ ست معینی انجام وتیفه می کند( . بند الف ماده124 قو انون اسوتخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال انفصال دائم : حال انفصال دائم و آن وضع مستخدمی است که ًبه مو جب ح کم قط عی داد گاه اداری یا کی فری ا صالتاً یا تب عا برای همیشه از خدمت دولت محروم است( . بند ر مواده124 قوانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال انفصال مو قت : حال انفصال موقت و آن وضع مستخدمی است که ًبه مو جب ح کم قط عی داد گاه اداری یا کی فری ا صالتاً یا تب عا برای مدت معی نی از ا شتغال به خدمت مم نوع ا ست( . ب ند ذ ماده 124 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال بازنشستگی :حال بازنشستگی و آن وضع مستخدمی است که طبق قانون به مو جب ح کم ر سمی مرا جع صالحیتدار از ح قوق بازنش ستگی استفاده می کند( . بند ح ماده124 قانون اسوتخدام کشووری مصووب 31 / 3 / 1345 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 حال برک ناری : حال برک ناری و آن و ضع م ستخدمی ا ست که م جازات مقرر در بند(ت ) ماده59 درباره او اجرا شده باشد( . ردیوف ش بند31 الیحه قانونی اصالح برخی از مواد الیحه قانونی اسوتخدام کشوری مصوب24 / 12 / 1351 ) حال تعل یق : حال تعل یق و آن و ضع م ستخدمی ا ست که ط بق ح کم مقا مات صالحیتدار به ع لت صدور کی فر خوا ست از طرف مقا مات ق ضایی یا به ع لت ت صمیم داد گاه اداری در حدود تب صره چ هار ماده59 این قانون از ادامه خدمت ممنوع می شود( . ردیف د بنود 22 اصوالح برخوی از موواد الیحوه قوانونی اسوتخدام کشوور مصووب کمیسیون های خاص مشترک مجلسین مصوب22 / 4 / 1346 ) حال تعل یق : حال تعل یق و آن و ضع م ستخدمی ا ست که ط بق ح کم مقا مات صالحیتدار به ع لت صدور کی فر خوا ست از طرف مقا مات قضایی از ا دامه خدمت ممنوع می شوود( . بنود د مواده124 قوانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال خدمت آزمای شی : حال خدمت آزمای شی و آن و ضع م ستخدمی ا ست که امتحا نات ورودی به ا ستخدام ک شوری را گذران یده و در حال طی دوره آزمایشی موضوع ماده13 این قانون است( . بند چ مواده 124 قان ون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال خدمت زیر پرچم : حال خدمت زیر پرچم و آن وضع مستخدمی است که ط بق قوانین مر بوط به خدمت ز یر پرچم م شغول ا ست( . ب ند ج ماده124 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال غیبت موجه : حال غیبت موجه و آن وضع مستخدمی است که به ع ل لی خارج از حدود قدرت و اخت یار خود نتوان سته ا ست در م حل خدمت حاضر گردد و به موجه بودن عذر او طبق تبصره ماده65 این قانون محرز شده باشد( . بند ژ ماده124 قانون اسوتخدام کشووری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال مأمور یت :حال مأمور یت و آن و ضع م ستخدمی ا ست که به طور مو قت مأمو ر ان جام وتی فه ای غ یر از وتی فه ا صلی پ ست ثا بت سازمانی خود گرد یده یا از طرف وزارتخا نه یا مؤس سه مت بوع برای طی دوره آموزشی یا کارآموزشی یا خدمت در یکی از مؤسسات -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 موضوع بند ب ماده11 این قانون اعزام شده باشد( . بند ش اصالحی ماده124 قانون استخدام کشوری مصوب22 / 4 / 1346 ) حال مرخ صی : حال مرخ صی و آن و ضع م ستخدمی ا ست که از مرخ صی استحقاقی موضوع ماده43 یا مرخصی بدون حقووق موضووع مواده49 این قانون استفاده می کند( . بنود ب مواده124 قوانون اسوتخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حال معذوریت :حال معذوریت و آن وضع مستخدمی است که از مرخ صی استعالجی موضوع ماده43 این قانون استفاده می کند( . بند پ ماده 124 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حبس با اعمال شاقه : اعمال شاقه محکومین به حبس با مشقت باید راجع به امور عام المنفعه باشد( . ماده13 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) حبس تأدیبی :حب س مو قت با اع مال شاقه از سه سال کم تر و از پانزده سال بیش تر نخواهد بود . مدت حبس مجرد از دو تا ده سال ا ست .مدت تبع ید از سه سال کم تر و از پانزده سال بیش تر نخوا هد بود .مدت حبس تأدیبی از ه شت روز ا لی سه سال ا ست . ( ماده12 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) حبس عادی : مقصود از حبس تأدیبی که در سایر قوانین کیفری قید شده از لحاظ اجراء کیفر همان حبس عادی است که در این قانون مقرر شده است( . ماده422 قوانون دادرسوی و کیفور ارتوش مصووب 4 / 13 / 1313 ) حبس م جرد :حبس مو قت با اع مال شاقه از سه سال کم تر و از پانزده سال بیش تر نخواهد بود . مدت حبس مجرد از دو تا ده سال ا ست .مدت تبع ید از سه سال کم تر و از پانزده سال بیش تر نخوا هد بود .مدت حبس تأدیبی از ه شت روز ا لی سه سال ا ست . ( ماده12 قانون مجازات عمومی مصوب3 / 11 / 1334 ) ح جب : ح جب حا لت وار ثی ا ست که به وا سطه بودن وارش دی گر از بردن ار ش کال یا جزئاً محروم می شود( . ماده336 قانون مدنی مصوب 23 / 1 / 1314 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 139 حد :حد، به م جازاتی گف ته می شود که نوع و م یزان و کیف یت آن در شرع تعیین شده است( . ماده13 الیحوه مجوازات اسوالمی مصووب 3 / 9 / 1333 مجمع تشخیص مصلحت) حداقل کار :حداقل کار منا سب در یک رت به از ی ک ر شته م عین عبارت است از حداقل مبلغ کاری که در این رشته کار می توان به پیمانکار حائز این رتبه از این رشته ارجاع نموود( . مواده13 آیین نا مه ت شخیص صالحیت و ار جاع کار به پیمان کاران م صوب 6 / 6 / 1363 ) حداقل ماشین الزم :عبارت است از حداقل ماشین آالتی که تملک آن برای ا خذ صالحیت در هر رت به از ر شته مر بوط مورد لزوم ا ست . ( ماده5 از آیین نامه تشخیص صالحیت و ارجاع کار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) حداقل مزد : حداقل مزد بدون آن که مشخ صات ج سمی و رو حی کارگران و ویژگی های کار م حول شده را مورد تو جه قرار د هد با ید به اندازه ای باشد تا زندگی یک خانواده، که تعداد متوسط آن توسط مراجع رسمی اعالم می شود را تأمین نماید( . بند2 ماده 41 قانون کار مصوب29 / 3 / 1369 ) حداقل مزد : عبارت از حداقل دستمزد یا حقوقی است که به منظور حمایت از نیروی کوار، براسواس مواده( 26 )آیین ناموه م قوررات ا شتغال ن یروی ان سانی، بی مه و تأمین اجت ماعی در م ناطق آزاد تجاری– صنعتی جمهوری اسالمی ایران موضوع تصویب ناموه شوماره 33433 / ت25 ک مورخ16 / 3 / 1333 – تعیین و اعالم می شود( . بند ش ماده 1 آیین نامه حقوق و دسوتمزد کارکنوان سوازمان های منواطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) حداقل و حداکثر ح قوق : من ظور از حداقل و حداکثر ح قوق و مزا یای قا بل پردا خت مذکور در الی حه قانونی فوق ج مع ح قوق و مزایای مستخدمین قبل از وضع کسور قانونی است( . بند ج تصویب مواردی در اجرای ماده3 الیحوه قوانونی مربووط بوه حوداکثر و حداقل حقوق مستخدمین شاغل و بازنشسته و آماده به خدمت مصوب 29 / 3 / 1366 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 143 حداکثر ت عداد کار م جاز در یک رت به : حداکثر ت عداد کار م جاز در یک رت به از یک ر شته م عین ع بارت ا ست از حداکثر ت عدد کار های ا ین ر شته که می توان به پیمان کار حائز ا ین رت به از این رشته ارجاع نمود( .ماده11 آیین نامه تشخیص صالحیت و ارجاع کار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) حداکثر طغیان معمولی : میزان آبی است که با تناوب25 ساله از طریق محاسبات آمار و احتماالت هیدرولوژیک از طرف وزارت نیرو محاسبه و تعیین می گردد( . بند11 آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مورزی مصووب13 / 12 / 1363 هیوأت وزیران) حداکثر کار : حداکثر کار مناسب و ترفیت کل در یک رتبه از یک رشته معین عبارت است از حداکثر مبلغ یک یا چند کار در این ر شته که می توان به پیمان کار حائز ا ین رت به ا ز ا ین ر شته ارجاع نمود( . ماده3 از آیین نامه تشخیص صالحیت و ارجواع کوار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) حداکثر وزن(هواپی ما : ) من ظور حداکثر وزن م جاز هواپی ما هنگام بلنود شودن اسوتWeight Maximum take off کوه در گواهیناموه معتبوور صووالحیت پوورواز هواپیمووا ذکوور شووده و چنان چووه چنووین گواهینا مه ای در د سترس نبا شد حداکثر وزن م جاز هواپی ما ه مان ا ست که در ن شریه سازنده هواپی ما درج گرد یده ا ست( . مقد مه تعرفوه جدیود عووارض فورود و توقوف هواپیموا و سوایر خودمات فرودگاهی و عوارض مربوط به گواهینامه های فنی و هواپیماها و کارکنان پرواز مصو ب1 / 3 / 1346 ) حدود :حدود، مجازات هایی ا ست که م قدار و کیف یت آن ها در شرع تعیین شده است( . ماده3 قانون راجع به مجوازات اسوالمی مصووب 21 / 3 / 1361 ) حدود راه آ هن :حدود ای ستگاه راه آ هن ع بارت ا ست از محو طه ای که مورد ن یاز راه آ هن بوده و برا ساس نق شه های م صوب راه آ هن قانوناً به تصرف و تملک راه آهن درآمده باشد و به وسیله عالئم مخصوص از طرف راه آهن مشخص می شوود( . تبصوره مواده11 قوانون ایمنی راه ها و راه آهن مصوب3 / 4 / 1349 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 141 حدود صنفی :حداقل فاصله ای است بین دو محل کسب مشابه فرد یا ا فراد صنفی، با تو جه به نوع فعال یت ک سبی هر یک از آن ها . ( ماده3 الیحه قانونی راجع به اجازه اجرای اصالحاتی کوه توسوط هیأت عالی نظارت در قانون نظام صنفی و اصالحیه های آن به عمل آمده است مصوب13 / 4 / 1359 شورای انقالب) حدود صنفی :حداقل فاصله ای است بین دو محل کسب مشابه فرد یا ا فراد صنفی با تو جه به نوع فعال یت ک سبی هر یک از آن ها . ( ماده3 قانون نظام صنفی مصوب16 / 3 / 1353 ) حرز : حرز ع بارت ا ست از م حل نگ هداری مال به من ظور ح فظ از دستبرد( . تبصره1 ماده193 الیحه مجازات اسوالمی مصووب3 / 9 / 1333 مجمع تشخیص مصلحت نظام) حرز :حرز عبارت است از محلی که مال در آن به منظور دور بودن از انظار و دستبرد نگهداری می شود( . تبصره بند13 ماده213 از قانون حدود و قصاص و مقررات آن مصوب3 / 6 / 1361 ) حر فه :حر فه ع بارت ا ست از مجمو عه توانایی هایی که مهارت های الزم برای انجام شغل معینی را فراهم آورد( . بند الوف مواده4 از آیین نا مه ن حوه ت شکیل و اداره آموز شگاه های آزاد ف نی و حرفه ای مصوب2 / 3 / 1363 هیأت وزیران) حر فه مهند سی م عدن :من ظور حر فه های مهند سی و کارشنا سی و کاردانی مرتبط با فعالیت های معدنی است( . ماده1 قانون نظوام مهندسی معدن مصوب25 / 11 / 1339 ) حروفچی نی :حروفچی نی به کار گاهی ا طالق م ی شود که در آن به و سیله چ یدن حروف، مطا لب، به طر یق د ستی و ما شینی برای چاپ مورد استفاده قرار گیرد( . ماده3 آیین ناموه تأسویس چاپخانوه وگراورسازی مصوب23 / 12 / 1353 شورای انقالب) حریم : حریم، قسمتی از اراضی ساحلی یا مستحدش است که یک طرف آن متصل به آب دریا یا دری اچه یا خلیج یا تاالب باشد( . بند د ماده1 قانون اراضی مستحدش و ساحلی مصوب29 / 4 / 1354 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 142 حریم : حریم مقداری از اراضی اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن است که برای کموال انتفواع از آن ضورورت دارد( . مواده136 قانون مدنی) حریم :آن قسمت از اراضی اطراف رودخانه، ن هر یا مسیل است که به ع نوان حق ارت فاق برای ک مال انت فاع و یا حفا تت تأسی سات احداثی الزم می باشد و بالفاصله پس از بستر قرار دارد( . بند12 آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) حریم :حریم آن ق سمت از ار ا ضی ا طراف رودخا نه، م سیل، ن هر طبی عی یا سنتی، مرداب و بر که طبی عی ا ست که بالفا صله پس از ب ستر قرار دارد و به عنوان حق ارت فاق برای ک مال انت فاع و حفا تت آن ها الزم ا ست و ط بق م قررات ا ین آیین نا مه تو سط وزارت نیرو یا شرکت های آب منطقه ای تعیین می گردد .حریم انهار طب یعی یا رودخانه ها اعم از این که آب دائم یا فصلی داشته باشند، از یک تا بی ست م تر خوا هد بود که ح سب مورد با تو جه به و ضع رودخانه یا نهر طبیعی یا مسیل از هر طرف بستر به وسیله وزارت نیرو تعیین می گردد( . از بند خ مواده1 آیین ناموه مربووط بوه ب ستر و حریم رودخا نه ها، ا ن هار، م سیلها، مرداب ها، بر که های طبیعی و شبکه های آبرسانی، آبیاری و زهکشی مصوب11 / 3 / 1339 هیأت وزیران) حریم ارا ضی : حریم ارا ضی ع بارت ا ست از م قدار زمی نی که در ا طراف و جوا نب ارا ضی اح یا شده(تأسی سات، ده و غ یره ) مورد ن یاز عادی ا ستفاده از ارا ضی اح یا شده با شد و م قدار آن به تناسب عنوان، ذوی الحریم متفاوت است( . بند12 ماده1 آیین نامه اجرایی الیحه قانونی اصالح الیحه قانونی واگذاری و احیا اراضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359 شورای انقالب) حریم راه آهن : حریم راه آهن عبارت از13 متر فاصله به هر یک از دو طرف محور خط می باشد( . از ماده13 قانون کیفور بزه هوای مربوط به راه آهن مصوب31 / 31 / 1323 ) حزب :حزب، جمعیت، انجمن، سازمان سیاسی و امثال آن ها تشکیالتی ا ست که دارای مرامنا مه و اسا سنامه بوده و تو سط یک گروه اشخاص حقیقی معتقد به آرمان ها و مشی سیاسی معین تأس یس شده و اهداف، برنامه ها و رفتار آن به صورتی به اصول اداره کشور و خط مشی کلی نظام جمهوری اسالمی ایوران مربووط باشود( . مواده1 -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 143 قانون فعال یت ا حزاب، جمعیت ها و انجمن های سیا سی و صنفی و انجمن های اسالمی یا اقلیت های دینی شناخته شده مصوب3 / 6 / 1363 ) حفا تت خاک :ک ل یه برنا مه ها و عمل یاتی ا ست که ج هت م بارزه با فرسایش خاک به اجرا در می آید( . بند13 آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مورزی مصووب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) ح فظ و تثب یت م سیر رودخا نه : ع بارت از کل یه ا قداماتی ا ست که مانع تغییر مسیر رود خانه می گردد( . بند13 آیین ناموه اجرایوی قانون ح فظ و تثب یت ک ناره و ب ستر رودخا نه های مرزی م صوب 13 / 12 / 1363 هیأت وزیران حقابه : حقابه عبارت از حق مصرف آبی است که در دفاتر جزء جمع قدیم یا اسناد مالکیت یا حکم داد گاه یا مدارک قانونی دیگر ق بل از ت صویب ا ین قانون برا ی م لک یا ما لک آن تع یین شده باشوود( . تبصووره1 موواده13 قووانون توزیووع عادالنووه آب مصوووب 16 / 12 / 1361 ) حقابه : حقابه عبارت از حق مصرف آبی است که در دفاتر جزء جمع یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب این قانون به نفع مالک آن تعیین شوده باشود. ( مواده3 قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب23 / 4 / 1343 ) حق ارتفاق :ارتفاق حقی است برای شخص در ملک دیگری( . ماده93 قانون مدنی) حق السعی :کلیه دریافت های قانونی که کارگر به اعتبار قرارداد کار ا عم از مزد یا ح قوق ک مک عائله ،م ندی، هزی نه م سکن خواربار، ایاب و ذه ،اب، مزایای غیرنقدی، پاداش افزایش تولید سووود سوواالنه و نظووایر آن هووا دریافووت می نمایوود را حق السووعی می نامند(. ماده34 قانون کار مصوب29 / 3 / 1369 مجمع تشخیص مصولحت نظام) حق العمل کار :حق العمل کار در گمرک به شخصی( اعم از حقیقی یا ح قوقی )ا طالق می شود که ت شریفات گم ر کی کاالی متع لق به شخص دیگری را به وکالت از طرف آن شخص در گمرک انجام بدهد، کسانی که بدون دا شتن کارت حق الع مل کاری ت شریفات گمر کی کاال را به وکا لت ان جام می ده ند نمی توان ند بیش از ده مرت به در سال به ا ین کار ا قدام نمای ند .م ستخدمین تجارتخا نه ها یا م ستخدمین -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 144 حق ا لعملکاران که منحصراً کارهای آن تجارتخانه یا آن حق العمل کار را در گمرک انجام می دهنود مشومول مقوررات مواده332 ایون آیین نامه خواهند بود( . ماده336 آیین نامه اجرایی قانون اموور گمرکی مصوب23 / 1 / 1351 ) حق الع مل کار :حق الع مل کار ک سی ا ست که به ا سم خود و لی به حسا ب دیگری(آمر )معامالتی کرده و در مقابل حق العملی دریافت می دارد( . ماده353 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) حق انت فاع : حق انت فاع ع بارت از ح قی ا ست که به مو جب آن شخص می توا ند از مالی که عین آن م لک دی گری ا ست یا ما لک خا صی ندارد استفاده کند( . ماده43 قانون مدنی) حق بیمه :حق بیمه عبارت از وجوهی است که از بیمه گزاران وصول خواهد شد( . ماده32 اساسنامه صندوق بیمه محصوالت کشاورزی مصوب 5 / 3 / 1363 ) حق بیمه : حق بیمه عبارت از وجوهی است که به حکم این قانون و برای استفاده از مزایای موضوع آن به سازمان پرداخت می گردد . ( بند6 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 حق بیمه :بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حاد ثه خ سارت وارده بر او را ج بران ن موده یا و جه معی نی بپردازد .متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذار وجهی را که بیمه گذار به بی مه گر می پردازد حق بی مه و آن چه را که بی مه می شود موضوع بیمه نامند( . بند6 مواده2 قوانون بیموه مصووب 3 / 2 / 1316 ) حق سرانه : مبل غی ا ست که بر مب نای خدمات مورد تع هد به م شمولین بی مه خدمات در مانی، برای هر فرد در یک ماه تع یین یم گردد( . بند6 ماده1 از قانون بیمه همگانی خودمات درموانی کشور مصوب3 / 3 / 1333 ) حق سکنی : اگر حق انتفاع عبارت از سکونت در مسکنی باشد سکنی یا حق سکنی نامیده می شود و این حق ممکن است به طریق عمری یا به طریق رقبی برقرار شود( . ماده43 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 145 حق شفعه :هرگا ه مال غیر منقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خود را به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده به او بدهد و حصه مبیعه را تملک کند . این حق را حق شفعه و صاحب آن را شفیع می گویند( . ماده333 قانون مدنی) حق مرغوبیت :به کلیه اراضی و امالکی که بر اثر اجرای طرح های نو سازی و ا حداش و ا صالح و تو سعه م عابر در بر گذر ا حداثی یا اصالحی واقع می شوند به نسبت بر تا25 متر عموق از برگوذر حوق مرغوبیت تعلق می گیرد( . ماده1 آیین نامه حوق مرغوبیوت موضووع ماده13 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب22 / 3 / 1343 ) حق مرغوب یت : هر گاه بر ا ثر عمل یات شهرداری مل کی م شرف به خیابان و گذر شود یا ملکی که مشرف به خیابان و گذر بوده بر اثر توسعه مرغوب گردد و در نتیجه این مرغوبیت بیش از صدی ده ا فزایش ب ها حا صل ک ند ا ین ا فزایش به و سیله کار شناس م طابق ما ده4 ارزیابی خواهد شد و مالک ملک نامبرده مکلوف اسوت یوک سوم ا فزایش حا صله را به شهرداری ن قداً یا به ترت یب اق ساط ب پردازد و در صورت اخ یر مو عد پردا خت ت مام اق ساط از تاریخ قطعیت تا یک سال نباید تجاوز نمایود( . مواده3 قوانون اصوالح قانون توسعه معابر مصوب1 / 4 / 1323 ) ح ق واگذاری محل : حق واگذاری محل از نظر این قانون عبارت است از وجوهی که مالک یا مستأجر از بابت حق کسب و پیشه و یا حق تصرف محل و یا به لحاظ موقعیت تجاری ملک تحصیل می نماید . در مواردی که به جای دریا فت پول امت یازاتی تح صیل شود درآ مد م شمول مال یات از طر یق برآورد ار زش حق وا گذاری م حل ت شخیص داده خواهد شد( . تبصره2 مواده33 قوانون مالیات هوای مسوتقیم مصوب3 / 12 / 1366 ) ح قوق : ح قوق م ستخدمین در هر سال با در ن ظر گرفتن خدمت قا بل قبووول آنووان در سووال قبوول بووه شوورح زیوور تعیووین می گووردد : =حقوق هر سال ( ضریب افزایش سنواتی + 1 )حقوق سال قبل ح قوق هر سال ضریب ا فزایش سنواتی ساالنه بر ا ساس ارز شیابی شاغلین به میزان3 ، 4 و5 درصد خواهود بوود( . مواده2 قوانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب13 / 6 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 146 ح قوق :در صورتی که برا ساس قرارداد یا عرف کار گاه، پردا خت مزد به صورت ماهانه باشد، این پرداخت باید در آخر ماه صورت گ یرد .در ا ین حا لت مزد مذکور ح قوق نام یده می شود( . ب ند ب ماده33 قانون کار مصوب29 / 3 / 1369 مجمع تشخیص مصلحت نظام) ح قوق : من ظور از ح قوق از ل حاظ ا جرای م قررات ا ین ف صل ج مع مبلغی است که طبق این مقررات تحت عنوان حقوق و مزایای شغل و مزا یای مو قت شغل یا ت فاوت تطب یق مزا یا به م ستخدم پردا خت می شود و تا ز مانی که و ضع ا ستخدامی م ستخدمین شرکت بر ا ساس ا ین م قررات تطب یق نیاف ته ا ست مج موع ح قوق و مزا یایی که م ستخدمین به مو جب م قررات ا ستخدامی سابق به طور م ستمر به اعتبووار شووغل محولووه دریافووت می دارنوود مأخووذ احتسوواب کسووور بازنشستگی و حقوق بازنشستگی و وتیفه موضوع این مقررات خواهد بود و در هر حال ن سبت به مب لغ زا ید بر چ هل هزار در ماه کسووری پرداخوت نمی شوود( . تبصوره مواده36 مقوررات اسوتخدامی شرکت های دولتی موضوع بند پ ماده2 قانون استخدام کشوری مصوب 5 / 3 / 1352 ) حقوق : عبارت است از مقرری مستمر ماهانه که براساس امتیازات ناشی از خصوصیات شغل و شاغل به کارکنان پرداخت می شود( . بند ح ماده1 آیین نامه استخدامی نظام بانکی جمهوری اسالمی ایوران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) ح قوق :ع بارت از دریا فت م قرر ی ثا بت، برا ساس سی ستم ح قوق و دستمزد سازمان بابت انجام وتایف طی روزهای ماه است( . بند س ماده1 آیین نامه حقوق و دسوتمزد کارکنوان سوازمان های منواطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسالمی ایوران مصووب19 / 1 / 1335 هیوأت وزیران) ح قوق :هر گاه مزد به طور ماها نه تع یین و پردا خت ش ود، ح قوق نامیده می شود( . ماده1 مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیموه و تأمین اجت ماعی در م ناطق آزاد ت جاری، صنعتی جم هوری ا سالمی ایران، مصوب19 / 2 / 1333 هیأت وزیران) حقوووق اجتموواعی : حقوووق اجتموواعی عبووارت اسووت از حقوووقی کووه قانونگذار برای اتباع کشور جمهوری اسالمی ایران و سایر افراد م قیم در قل مرو حاکم یت آن من ظور ن موده و سلب آن به مو جب قانون یا حکم دادگاه صالح می باشد و از قبیل : الف ) حق انتخاب شدن در مجالس شورای اسالمی و خبرگان و عضویت در شورای نگهبان و انتخاب شدن به ریاست جمهوری . ب )عضویت در کلیه انجمن ها و شووراها و جمعیت هوایی کوه اعضوای آن بوه موجب قوانون انتخواب می شوند. ج )ع ضویت در هیأت های من صفه و ام نا . د ) ا شتغال به -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 143 م شاغل آموز شی و روزنا مه نگاری .هو )ا ستخدام در وزارتخا نه ،ها سووازمان های دولتووی، شوورکت ،ها، مؤسسووات وابسووته بووه دولووت شهرداری ها، مؤسسات مأمور به خدمات عمومی، ادارات مجلس شورای اسالمی و شورای نگهبان و نهادهای انقالبی . و ) وکالت دادگستری و ت صدی د فاتر ا سناد ر سمی و ازدواج و طالق و دفتر یاری. ز ) انت خاب شدن به سمت داوری و کارشنا سی در مرا جع ر سمی . ح ) استفاده از نشان و مدال های دولتی و عناوین افتخاری( . تبصره 1 ماده62 مکرر از قانون ا صالح دو ماده و الحاق یک ماده و یوک تبصره به قانون مجازات اسالمی مصوب23 / 2 / 1333 ) ح قوق بازنش ستگی(ار تش : ) ،ح قوق بازنش ستگی حقوق وتی فه ع بارت است از وجوهی که حسب مورد به بازنشستگان، جانبازان، معلولین و عائ له ت حت تک فل پر سنل شهید یا م توفی برا بر م قررات مر بوط از صندوق بازنشستگی ارتش به طور ماهانه پرداخت می گردد( . ماده 153 قانون ارتش جمهوری اسالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) ح قوق بازنش ستگی : ح قوق بازنش ستگی ع بارت از یک چه لم متو سط حقوق ضرب در سنوات پرداخت کسور بازنشستگی است که در هر حال از چهار پنجم متوسط حقوق تجاوز نخو اهد کرد( . ماده39 مقررات استخدامی شرکت های دولتی موضوع بند(پ ) ماده2 قانون استخدام کشوری مصوب5 / 3 / 1352 ) حقوق بازنشستگی(نیروهای مسلح :) میزان حقوق بازنشستگی عبارت است از یک سی ام آخرین حقوق ماهانه زمان اشتغال( مجموع حقوق مذکور در بند الف و ب ماده53 )ض رب در سنین خدمت کوه در هور حال از آخرین حقوق نباید تجاوز کند(. ماده34 قانون اسوتخدام نیروهای مسلح مصوب33 / 4 / 1336 ) ح قوق بازنش ستگی افزارم ندان ار تش : م یزان ح قوق بازنش ستگی افزارم ندان ار تش ع بارت ا ست از یک سی ام آ خرین ح قوق در یافتی ضرب در سنین خدمت آنان– حقوق با زنشسوتگی بوه هور تقودیر از میزان آخرین حقوق دریافتی نباید تجاوز نماید( . ماده11 قانون بیمه های اجتماعی و بازنشستگی و تعاون افزارمندان کارگاه ها و کارخانجات ارتش مصوب13 / 9 / 1334 ) ح قوق بازنش ستگی کارم ندان ق ضایی : ح قوق بازنش ستگی کارم ندان ق ضایی ع بارت خوا هد بود از یک سی ام آ خرین ح قوق در یافتی ضرب در سنوات خدمت که به هر حال از م یزان آ خرین ح قوق در یافتی تجاوز نخواهد کرد( . تبصره ماده4 قانون مربوط به اصالح قانون -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 143 هزی نه های دادگ ستری و ث بت و حق تم بر و پروا نه و تع یین ا شل حقوق قضات دادگستری مصوب3 / 11 / 1334 ) ح قوق دول تی :ع ب ،ارت ا ست از درآ مد دو لت نا شی از ا ستخراج بهره برداری و برداشت هر واحد از ماده یا مواد معدنی( . بند ز ماده1 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) ح قوق ق ضات :ح قوق ق ضات به شرح ز یر محا سبه می گردد( : سنوات خدمت قا بل ق بول × ضریب ا فزایش سنواتی +عدد مب نا ) ضریب حقوق = حقوق( ماده14 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب13 / 6 / 1333 ) حقوق قضات : حقوق پایه یک قضایی کماکان سه هزار است حقوق پا یه های دی گر تا پا یه چ هارم ع بارت خوا هد بود از ح قوق پا یه قب لی به ا ضافه یک سوم آن و ح قوق پا یه پنجم تا پا یه ه فتم عبارت خواهد بود از حقوق پایه قبلی به اضافه یک چهارم آن و حقوق پایه هشتم تا پایه نهم عبارت خواهد بود از حقوق پایه قبلی به اضافه یک ششم آن و حقوق پایه دهم تا یازدهم عبارت خوا هد بود از ح قوق پا یه قب لی به ا ضافه یک ه شتم آن و مبل غی که به عنوان کمک سابقاً پرداخت می شد به کارمندان قض ایی داده نخوا هد شد و لی از مزا یا و هزی نه سفر و فوق ال عاده ا ستفاده خواهند کرد( . ماده5 قانون مربوط به اصوالح قوانون هزینوه های دادگ ستری و ث بت و حق تم بر و پروا نه و تع یین ا شل ح قوق ق ضات دادگستری مصوب3 / 11 / 1334 ) حقوق گمرکی :حقوق گمرکی وجوهی است که میزان آن به م وجب جدول تعر فه گمر کی ضمیمه ا ین قانون تع یین و دریا فت می شود( . ب ند الف ماده2 قانون امور گمرکی مصوب33 / 3 / 1353 ) حقوق مکتسبه متصرف : عبارت است از هر نوع حقی که به نحوی از ان حا برای مت صرف ت حت شرایط قانونی معی نی حا صل شده با شد از قبیل مالکیت اعیان، تحجیر، حقوق ،کسب و پیشه حق نسق زارعانه حفر چاه، غرس اشجار و غیره( . بند3 ماده1 آیین ناموه قوانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضوی موقوفوه مصووب3 / 9 / 1363 هیأت وزیران) ح قوق وتی فه(ار تش :) ح قوق بازنش ستگی، ح قوق وتی فه ع بارت ا ست از و جوهی که ح سب مورد به بازنش ستگان، جان باز ان، مع لولین و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 149 عائله تحت تکلف پرسنل شهید یا متوفی برابر مقررات مربوط از صندوق بازنش ستگی ار تش به طور ماها نه پردا خت می گردد( . ماده 153 قانون ارتش جمهوری اسالمی ایران مصوب3 / 3 / 1366 ) حکم :چنان چه رأی دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جز ئی یا ک لی با شد، ح کم و در غ یر ا ین صورت قرار نام یده می شود( . ماده299 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب (در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) حکم : رأی دادگاه اگر راجع به ماهیت دعوی و قاطع آن جزئاً یا کالً باشد حکم واال قرار نامیده می شود( . مواده154 قوانون آیوین داد رسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) حکم : رأی محکمه یا راجع به ماهیت دعوا است کلیتا یا به بعضی م سائل که در حین ر سیدگی به د عوا حادش و م طرح می شود رأی محکمه در صورت اولی حکم و در صورت ثانوی قرار نامیده می شود . ( ماده443 قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب13 / 3 / 1293 ) ح کم : ع بارت ا ست از د ستور کت بی مقا مات صالحیتدار با نک به کارک نان در حدود قوانین، م قررات و آیین نا مه های با نک( . ب ند واو ماده1 آیین نامه اسوتخدامی نظوام بوانکی جمهووری اسوالمی ایران مصوب26 / 11 / 1339 هیأت وزیران) حکم حضوری :حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوان ده یا وکیل یا قائم م قام یا نمای نده قانونی وی در هیچ یک از جل سات داد گاه حا ضر ن شده و به طور کت بی ن یز د فاع نن موده با شد یا اخطاریه ابالغ واقعی نشده باشد( . ماده333 قوانون آیین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب در امور مدنی مصوب21 / 1 / 1339 ) حکم حضوری :حکم دادگ اه در محاکمات عادی در تمام موارد حضوری محسوب است مگر در موردی که مدعی علیه هیچ جواب کتبی نداده باشد و در محاکمات اختصاری حکم دادگاه حضوری است مگر آن که مدعی علیه در هیچ یک از جلسات حاضور نشوده باشود( . مواده164 الیحه قانونی اصالح قانون آیین دادرسی مدنی مصوب1 / 5 / 1334 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 153 ح کم ر سمی : ح کم ر سمی ع بارت از د ستور کت بی مقا مات صالحیتدار وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی در حدود قوانین و مقررات مربوط است( . بند پ ماده1 از قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) حکم غیابی : حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوانده یا وکیل یا قائم م ق ام یا نمای نده قانونی وی در هیچ یک از جل سات داد گاه حا ضر ن شده و به طور کت بی ن یز د فاع نن موده با شد یا اخطاریه ابالغ واقعی نشده باشد( . ماده333 قانون آیین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب( در امور مدنی مصوب21 / 1 / 1339 ) حکم غیابی :اگر مدعی علیه در جلسه دادرسی حاضر نشود اعم از این که در دادر سی عادی الی حه دفاع یه خود را داده یا نداده با شد داد گاه به درخوا ست مدعی جل سه دادر سی را تجد ید یا به قضیه رسیدگی کرده حکم می دهد و این حکم غیابی محسوب است مگر این که مدعی علیه حق حضور خود را ساقط کرده باشود( . مواده164 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ح کم قط عی :اح کام ح ضوری که در ر سیدگی پژوه شی صادر می شود و همچ نین اح کامی که غیا باً صادر شده و در مو عد م قرر دادخوا ست اعتراض نسبت به آن داده نشده باشد قطعی محسوب می شود( . ماده 519 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ح کم ن ه ایی : ح کم ن هایی ع بارت از حک می ا ست که به وا سطه طی مرا حل قانونی و یا به وا سطه انق ضا مدت اع تراض و ا ستیناف و تم یز د عوایی که ح کم در آن مو ضوع صادر شده از د عاوی مختو مه محسوب شود( . تبصره ماده22 قانون ثبوت اسوناد و اموالک مصووب 26 / 12 / 1313 ) حمل و نقل بین المللی :حمل و نقل بین المللی عبارت از هر حمل و نقلی است که به موجب قرارداد حمل مبدأ و مقصد در یک کشور تع یین و ب ندر عرض را هی که ک شتی در آن تو قف می ک ند در ک شور دی گر یا م بدأ و مق صد در دو ک شور مخت لف قرار گرف ته با شد . ( بند واو ماده111 قانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) حواد ش : منظور از حوادش مذکور در این قانون هرگونه تصادف یا سقوط یا آتش سوزی یا انف جار و سایل نقل یه مو ضوع ا ین ماده و ن یز خ ساراتی ا ست که از مح موالت و سایل مز بور به ا شخاص ثا لث وارد شود( . تبصره ماده1 قانون بیمه اجبواری مسوئولیت مودنی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 151 دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 23 / 13 / 1343 ) حوادش ناشی از کار : حوادش ناشی از کار حوادثی است که در حین انجام وتیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد . مقصود از حین انجام وتیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه یا مؤس سات واب سته یا ساختمان ها و محو طه آن م شغ ول کار با شد یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه عهده دار انجام مأموریتی باشد . اوقات مراجعه به درمانگاه و یا بیمارستان و یا برای معال جات در مانی و توانبخ شی و او قات ر فت و برگ شت بی مه شده از م نزل به کار گاه جزء او قات ان جام وتی فه مح سوب می گردد م شروط بر ای ن که حاد ثه در ز مان عادی ر فت و برگ شت به کار گاه ات فاق اف تاده با شد . حوادثی که برای بی مه شده حین ا قدام برای ن جات سایر بیمه شدگان و م ساعدت به آ نان ات فاق می افتد حادثه ناشی از کار محسوب می شود( . ماده63 قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) حوادش نا شی از کار :ح وادش نا شی از کارحوادثی ا ست که ضمن ان جام کار یا به سبب آن یا حین ا قدام برای ن جات سایر بیمه شدگان از حوادش کار اتفاق می افتود( . مواده23 آیین ناموه اجرایی ماده26 الحاقی به قانون بیمه های اجتماعی روسوتاییان مصوب16 / 3 / 1353 ) حوادش ناشی از کار :حوادش ناشی از کا ر حوادثی است که در حین انجام وتیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد . مقصود از حین ان جام وتی فه ت مام او قاتی ا ست که بیمه شده در کار گاه یا مؤسسات وابسته یا ساختمان ها یا محوطه آن مشغول کار باشد یا به د ستور کارفر ما در خارج از محو طه کار گاه مأمور ان جام کا ری می شود او قات ر فت و آ مد بی مه شده از م نزل به کار گاه یا به عکس جزو این اوقوات محسووب می گوردد( . مواده43 قوانون بیمه های اجتماعی کارگران مصوب21 / 32 / 1339 ) حوالجات ابالغی : حواله سندی است که به موجب آن داین باید طلب ت شخیص شده خود را دریا فت نما ید . حوا له وزرا بر دو ق سم ا ست (حواله مستقیم ) و(حواله اعتباری .) حواله مستقیم آن است که خود وزرا بالوا سطه در و جه یک یا چ ند طلب کار دو لت صادر می کن ند . حوا له اعت باری سندی ا ست که به مو جب آن وزرا به اشخا صی که حواله کن ندگان در جه دو نام یده می شوند از قب یل رؤسای ادارات یا مامورین والیات اجازه می دهند تا مبلغ معینی در حق طلبکار دولت حواله صادر نمایند، حوالجات حواله کنندگان درجه دوم را حوالجات ابالغی می نامند( . ماده29 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 152 حوا له :حوا له ا جازه ای ا ست که کت باً و سیله مقا مات م جاز وزارتخانه یا مؤسسه دول تی و یا شرکت دولتی یا دستگاه اجرایی مح لی یا نهاد های ع مومی غیردول تی یا سایر د ستگاه های اجرا یی برای تأد یه تع هدات و بدهی های قا بل پردا خت از م حل اعت بارات مربوط به عهده ذی حساب در وجه ذی نفع صوادر می شوود( . مواده21 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) حوا له : حوا له سندی ا ست که و سیله وزارتخا نه یا مؤس سه دول تی برای پردا خت از م حل اعت بارات مر بوط ع هده ذی ح ساب در و جه ذی نفع صادر می شوود( . مواده16 قوانون محاسوبات عموومی مصووب 15 / 13 / 1349 ) حواله : حواله عقدی است که به موجب آن طلب شخصی از ذمه مدیون به ذ مه شخص ثالثی منت قل می گردد . مدیون را مح یل، طلب کار را محتال، شخص ثالث را محوال علیوه می گوینود( . مواده324 قوانون مدنی) حواله : حواله سندی است که به موجب آن داین باید طلب تشخیص شده خود را دریافت نماید . حواله وزرا بر دو قسم است( حواله م ستقیم ) و(حوا له اعت باری .)حوا له م ستقیم آن ا ست که خود وزرا بالواسطه در وجه یک یا چند طلبکار دولت صادر می کنند . حوا له اعت باری سندی ا ست که به مو جب آن وزرا به اشخا صی که حواله کنندگان درجه دو نامیده می شوند از قبیل رؤسای ادارات یا مامورین والیات اجازه می دهند تا مبلغ معینی در حق طلبکار دو لت حوا له صادر ن مای ند، حوال جات حواله کن ندگان در و جه دوم را حوالجات ابالغی می نامند( . ماده29 قوانون محاسوبات عموومی مصوب13 / 12 / 1312 ) حواله : حواله سندی است که به موجب آن داین باید طلب تشخیص شده خود را دریا فت نما ید حوا له وزرا بر دو ق سم ا ست حوا له م ستقیم و حوا له اعت باری .حوا له م ستقیم آن ا ست که خود وزرا بالواسطه در وجه یک یا چندین طلبکار دولت صادر می کنند . حواله اعتبوواری سووندی اسووت که بووه موجووب آن وزرا بووه اشخاصووی کووه حواله کن ندگان در جه دوم نام یده می شوند از قب یل ح کام یا مامورین مخ صوص ا جازه می ده ند تا مب لغ معی نی در حق طلب کاران دولت حو اله صادر نمایند این حوالجات اخیر را حوالجات ابالغی می نامند( . ماده31 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 153 حواله اعتباری :حواله اعتباری سندی است که به موجب آن وزرا به اشخا صی که حواله کن ندگان در جه دو نام یده می شوند از قب یل رؤسای ادارات یا مأموران والیات اجازه می دهند تا مبلغ معینی در حق طلبکار دولت حواله صادر نمایند، حوالجات حواله کنندگان درجه دوم را حوالجات ابالغی می نامند( . ماده29 قانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) حواله اعتباری : حواله اعتباری سندی است که به موجب آن وزرا به اشخاصی که حواله کنندگا ن درجه دوم نامیده می شوند از قبیل ح کام یا مامورین مخ صوص ا جازه می ده ند تا مب لغ معی نی در حق طلب کاران دو لت حوا له صادر نمای ند ا ین حوال جات اخ یر را حوالجات ابالغی می نامند( . از ماده31 قوانون محاسوبات عموومی مصوب3 / 12 / 1239 ) حوا له م ستقیم :هیچ خرج دول تی تأد یه نخو ا هد شد م گر ا ین که قبالً ی کی از وزرا م ستقیماً آن را حوا له کرده با شد یا ا ین که حواله کن ندگان در جه دو یم به مو جب حوا له اعت باری وزرا حوا له ابالغوووی داده باشوووند( .مووواده33 قوووانون محاسووبات عمووومی مصوب13 / 12 / 1312 ) حواله مستقیم :حواله مستقیم آن است که خود وزرا بال وا سطه در وجه یک یا چندین طلبکار دولت صادر می کنند( . از ماده31 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) حوزه آبریز : حوزه آبریز یا آبخیز– پهنه ای است که تمام روان ،آب ناشوی از بوارش وارد بور روی آن را یوک رودخانوه، آبورو دریاچه یا یک آب انباشت دریافت می نماید( .بنود 14 آیین ناموه اجرا یی قانون ح فظ و تثب یت ک ناره و ب ستر رودخا نه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) حوزه اب تدایی : حوزه اب تدایی ع بارت ا ست از ق سمتی از ممل کت ا یران که در قل مرو یک محک مه اب تدایی وا قع ا ست . هر حوزه ابتدایی ممکن است مشتمل بر چند حووزه صولحیه باشود. ( مواده3 قانون اصول تشکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) حوزه اب تدایی : حوزه اب تدایی ع بارت ا ست از ق سمتی از ممل کت ا یران که در قل مرو یک محک مه اب تدایی وا قع ا ست و هر یک از حوزه های ابتدایی مشتمل است بر حوزه های صلحیه( . ماده3 قانون -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 154 اصوول تشوکیالت عدلیوه و محاضور شورعیه و حکوام صولحیه مصووب 26 / 4 / 1293 ) حوزه استینافی : حوزه استینافی عبارت است از قسمتی از مملکت که در قلمرو یک محکمه استیناف واقع است و هر حوزه استینافی مشتمل است بر چند حوزه ابتدایی( . ماده9 قانون اصول تشوکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) حوزه انتخاب یه :مراد از حوزه انتخاب یه آن ق سمتی از ممل کت ًا ست که موا فق تق سیم نظامنا مه یک یا چ ند ن فر را م شترکا انت خاب کرده م ستقیماً به ع ضویت مج لس شورای م لی می فر ستد ا عم از این که آن قسمت در تحت یک یا چند حکومت باشد مرکز حوزه آن نق طه ای ا ست که انت خاب در جه ثانی حوزه در آن جا وا قع می شووود. ( از موواده15 نظامنامووه انتخابووات دو درجووه مصوووب 13 / 4 / 1233 ) حوزه تم یز : قوه ق ضاییه د یوان تم یز شامل کل یه م حاکم عدل یه ایران است( . ماده13 قانون اصول تشکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 حوزه شهری :به کل یه ن قاطی ا طالق می شود که در دا خل و خارج محدوده قانونی شهر قرار دا شته و از حدود ثبتی و عرفی واحدی تبعیت کنند( . تبصره4 ماده4 قانون تعاریف و ضوابط تقسویمات کشوری مصوب15 / 4 / 1362 ) حوزه صلحیه : حوزه صلحیه عبارت است از قسمتی از خاک ایران که در قلمرو یک محکمه صلحیه واقوع اسوت( . مواده3 قوانون اصوول تشکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) حوزه صلحیه : حوزه صلحیه عبارت است از قسمتی از خاک ایران که در قلمرو یک محکمه صلحیه است( . ماده3 قوانون اصوول تشوکیالت عدلیه و محاضر شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) حوزه ق ضایی : حوزه ق ضایی ع بارت ا ست از قل مرو یک ب خش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به وا حدهایی از قب یل مجت مع یا ناح یه، تغی یری در صالحیت عام دادگاه مستقر در آن نمی دهود( . تبصوره مواده11 قوانون آیوین -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 155 دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقوالب(در اموور مودنی ) مصووب 21 / 31 / 1339 ) حوزه ق ضایی : حوزه ق ضایی ع بارت ا ست از قل مرو یک ب خش یا ش هرستان یا نقاط معینی از شوهرهای بوزرگ( . تبصوره1 مواده3 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقالب مصوب15 / 4 / 1333 ) ح یازت : مق صود از ح یازت ت صرف و و ضع ید ا ست یا مه یا کردن وسایل تصرف و استیال( . ماده146 قانون مدنی) حیث یت خصو صی(جرم :)محکوم یت به جزا نا شی از جرم ا ست و جرم می تواند دو حیثیت داشته باشد .اول ) حیثیت عمومی از جهتی که م خل ن ظم و ح قوق ع مومی ا ست .دوم ) حیث یت خصو صی از آن ج هت که راجع به تضرر شخص یا اشخاص یا هیأت معینی است علی هذا جرمی که دارای دو حیث یت ا ست مو جب دو اد عای می شود اد عای ع مومی برای حفظ حقوق عمومی و ادعای خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان شخصی(. ماده2 قوانین محاکمات جزایوی(آیوین دادرسوی کیفوری ) مصوب33 / 5 / 1291 ) حیثیت شخصی(جرم :)مسئولیتی که ناشی می شود از جرم دارای دو ح یث ا ست :ی کی حیث یت شخ صی و دی گری حیث یت ع مومی . حیث یت شخ صی در وق تی ا ست که ضرر جرم یا تق صی ربه شخص م عین تع لق گ یرد و حیثیت عمومی در موقعی است که ضرر راجع به حقوق عامه باشد . لهذا اداره مدعی های عمومی به حکم قانون برای حفظ حقوق عامه تأسیس می شود( . ماده133 قانون اصوول تشوکیالت عدلیوه و محاضور شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) حیث یت ع مومی(جرم :)مح کوم یت به جزا نا شی از جرم ا ست و جرم می تواند دو حیثیت داشته باشد( .اول ) حیثیت عمومی از جهتی که مخل نظم و حقوق عمومی است( .دوم ) حیثیت خصوصی از آن جهت که راجع به تضرر شخص یا اشخاص یا هیأت معینی است علیهذا جرمی که دارای دو حیثیت است موجب دو ادعا می شود ادعای ع مومی برای حفظ حقوق عمومی و ادعای خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان شخصی . ( ماده2 قوانین موقتی محاکمات جزایی(آیوین دادرسوی کیفوری ) مصوب33 / 5 / 1291 ) حیث یت ع مومی جرم :م سئولیتی که نا شی می شود از جرم دارای دو ح یث ا ست :ی کی حیث یت شخ صی و دی گری حیث یت ع مومی . حیث یت شخ صی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 156 در وقتی است که ضرر جرم یا تقصیر به شخص معین تعلق گیرد و حیثیت عمومی در موقعی است که ضرر راجع به حقوق عامه باشد . لهذا اداره مدعی های عمومی به حکم قانون برای حفظ حقوق عامه تأسیس می شود( . ماده133 قانون اصوول تشوکیالت عدلیوه و محاضور شرعیه و حکام صلحیه مصوب26 / 4 / 1293 ) ح یوان گم شده(ضاله :) ح یوان گم شده(ضاله ) ع بارت از هر ح یوان مم لوکی ا ست که بدون مت صرف یا فت شود و لی ا گر ح یوان مز بور در چرا گاه یا نزد یک آ بی یا فت شود یا متمکن از د فاع خود در مقابل حیوانات درنده باشد ضاله محسوب نمی گردد( . ماده 133 قانون مدنی) حین ان جا م وتی فه : حوادش نا شی از کار حوادثی ا ست که در حین انجام وتیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد . مقصود از حین انجام وتیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه یا مؤس سات واب سته یا ساختمان ها و محو طه آن م شغول کار با شد یا به دستور کارفرما در خارج از محوط ه کارگاه عهده دار انجام مأموریتی با شد . او قات مراج عه به درمان گاه یا بیمار ستان یا برای معال جات در مانی و توانبخ شی و او قات ر فت و برگ شت بی مه شده از م نزل به کار گاه جز او قات ان جام وتی فه مح سوب می گردد م شروط بر این که حاد ثه در ز مان عادی ر فت و برگ شت به کار گاه اتفاق افتاده باشد . حوادثی که برای بیمه شده حین اقدام برای نجات سایر بیمه شدگان و مساعدت به آنان اتفاق می افتد حادثه ناشی از کار محسوب می شود( . ماده63 قانون تأمین اجتماعی مصوب 3 / 4 / 1354 ) حین ان جام وتی فه : حوادش نا شی از کار حوادثی ا ست که در حین انجام وتیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد . مقصود از حین انجام وتیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه یا مؤسسات وابسته یا ساختمان ها یا محوطه آن مشغول کار باشد و یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه مأمور انجام کاری می شود اوقات رفت و آمد بیمه شده از منزل به کارگاه یا به عکس جزو این اوقات محسوب می گردد( . ماده43 قانون بیمه های اجتماعی کارگران مصوب21 / 2 / 1339 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 153 خ خارج از مرکز : مقصود از عبارت خارج از مرکز مندرج در ماده4 قانون پزشکان شهرستان ها و بخش های خارج از حوزه تهر ان است و بالجملوه شومیران و حضورت عبودالعظیم خوارج از مرکوز محسووب نمی شود( . تبصره4 قانون اصالح قوانون اسوتخدام پزشوکان مصووب 29 / 2 / 1323 ) خاک رس مع مولی : خاکی ا ست که برای ساختن خ شت و آ جر مع مولی (غیرنسوز )به کار می رود و نیز در عملیات ساختمانی و راه سازی و کشاورزی از آن استفاده می شود( . بند ض ماده13 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) خاک رس مع مولی : خاکی ا ست که برای ساختن خ شت و آ جر مع مولی (غیرن سوز )به کار می رود و در عمل یات ساختمانی و راه سازی و ک شاورزی از آن ا ستفاده می گردد و م شمول م قررات ا ین قانون است( . بند ض ماده13 قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 153 خاک صنعتی : خاکی ا ست که به ع لت دا شتن خواص فیزی کی و یا شیمیایی خاص مصارف صنعتی مختلف دارد( . بند ط مواده1 قوانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) خاک صنعتی :آن دسته از خاک های رسی که خاک رس معمولی نبوده و به ع لت دا شتن خواص فیزی کی یا شی میایی خاص م صارف صنعتی دارند( . بند ط ماده1 قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) خالص آب مورد نیاز مصرف : عبارت است از مجموع بندهای( 1 - 1 ) و ( 3 - 1 ) مبنای بند( 2 - 1 ) و مقدار عددی آن به صورت حجم آب موورد نیواز ماهانوه کوه در واحود سوطح محاسوبه می شوود( . ضومیمه1 آیین نامه اجرای ی بهینه سازی مصرف آب کشواورزی مصووب11 / 6 / 1335 هیأت وزیران) خالص ن یاز آ بی گ یاه : ع بارت ا ست از آب مورد ن یاز گ یاه از مرحله کاشت تا برداشت که از طریق فرایندهای تبخیر و تعرق به م صرف می ر سد و م قدار آن به صورت ح جم آب ماها نه در وا حد سطح قابل محاسبه است( . ضمیمه1 ( 1 - 1 )آیین نامه اجرایی بهینه سوازی مصرف آب کشاورزی مصوب11 / 6 / 1335 هیأت وزیران) خالصه انتقالی : خالصه انتقالی امالکی است که از1333 قمری بوه این طرف در تصرف دولت بوده و بعد به تصرف اشخاص درآمده است . ( ماده1 قانون مالیات خالصجات انتقالی مصوب23 / 12 / 1336 ) خووانواده اسوورا : منظووور از خووانواده شووهدا، جانبووازان از کاراف تاده، ا سرا و مفقوداالثر های ان قالب ا سالمی و ج نگ تحمی لی از ل حاظ ا ین قانون فرز ند، هم سر، پدر، مادر، برادر و خواهر آ نان می با شند که به ازای یک شهید یا مف قود االثر یک ن فر از آنان به ترتیب اولویت ذکر شده از م زایای این قانون استفاده خواهند نمود( . تبصره1 قانون استخدام جانبازان اسرا و افراد خانواده هوووای شوووهدا، جانبوووازان از کارافتووواده اسووورا و مفقوداالثرهای انقالب اسالمی و جنگ تحمیلی و همچنین افرادی که حداقل9 ماه متوالی یا یک سوال متنواوب داوطلبانوه در جبهوه خدمت نموده ان د مصوب3 / 13 / 1363 ) خانواده بالفصل کارگر : خانواده بالفصل کارگر عبارتند از اشخاص زیر به شرط آن که تحت تکفل کارگر بوده و با او در یک منزل سکونت داشته باشند : 1 - زن کارگر(یک نفر ) و شووهر کوارگر زن مشروط بر این که سن شوهر از شصت سال متجاوز بوده یا توانایی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 159 کار کرد ن از او سلب شده با شد . کارگرانی که از تاریخ ت صویب ا ین قانون بیش از یک زن اخت یار نمای ند مادام که زن اول در ق ید ازدواج با شد ف قط آن زن از مزا یای ا ین قانون ا ستفاده می نماید . 2 - فرزندان کارگر که به سن پانزده سال تمام نرسیده با شند و همچ نین فرز ندانی که کم تر از بی ست و یک سال ت مام داشته و منحصراً مشغول تحصیل باشند یا در اثر بیماری دائمی و نقص عضو قادر به کار کوردن نباشوند . 3 - پودر و موادر کوارگر م شروط بر این که سن آ نان از ش صت سال مت جاوز بوده و توا نایی کار کردن نداشته باشند یا این که بر اثر بیماری یا نقص عضو قادر به کار ن باشند( . ماده45 الیحه قانونی بیمه های اجتمواعی کارگران مصوب24 / 4 / 1334 ) خانواده بیمه شده : خانواده بیمه شده شخص یا اشخاصی هستند که به تبع بیمه شده از مزایای موضوع این قانون استفاده می کنند . ( بند2 ماده2 از قانون تأمین اجتماعی مصوب3 / 4 / 1354 ) خانواده جان ب ازان : من ظور از خانواده شهدا، جان بازان از کاراف تاده، ا سرا و مفقوداالثر های ان قالب ا سالمی و ج نگ تحمی لی از ل حاظ ا ین قانون فرز ند، هم سر، پدر، مادر، برادر و خواهر آ نان می با شند که به ازای یک شهید یا مف قوداالثر یک ن فر از آنان به ترتیب اولویت ذکر شده از مزایای این قانون استفاده خواهند نمود( . تبصوره1 قوانون اسوتخدام جانبوازان، اسورا و افوراد خانواده هوای شوهدا، جانبوازان از کارافتواده اسورا و مفقود االثرهای انقالب اسالمی و جنگ تحمیلی و همچنین افرادی که حداقل9 ماه متوالی یا یک سوال متنواوب داوطلبانوه در جبهوه خدمت کرده اند مصوب3 / 13 / 1363 ) خووانواده شووهدا : منظووور از خووانواده شووهدا، جانبووازان از کاراف تاده، ا سرا و مفقوداالثر های ان قالب ا سالمی و ج نگ تحمی لی از ل حاظ ا ین قانون فرز ند، هم سر، پدر، مادر، برادر و خواهر آ نان می با شند که به ازای یک شهید یا مف قوداالثر یک ن فر از آنان به ترتیب اولویت ذ کر شده از مزایای این قانون استفاده خواهند نموود( . تبصوره1 ،قوانون اسوتخدام جانبوازان، اسورا خانواده ،هوووای شوووهدا، جانبوووازان از کارافتووواده، اسووورا مفقوداالثرهای انقالب اسالمی و جنگ تحمیلی و همچنین افرادی که حداقل9 ماه متوالی یا یک سوال متنواوب داوطلبانوه در جبهوه خدمت نمو ده اند مصوب3 / 13 / 1363 ) خانواده مفقوداالثر ها : من ظور از خانواده شهدا، جان بازان از کاراف تاده، ا سرا و مفقوداالثر های ان قالب ا سالمی و ج نگ تحمی لی از ل حاظ ا ین قانون فرز ند، هم سر، پدر، مادر، برادر و خواهر آ نان می با شند که به ازای یک شهید یا مف قوداالثر یک ن فر از آنا ن به ترتیب اولویت ذکر شده از مزایای این قانون استفاده خواهند نمود( . تبصوره1 قوانون اسوتخدام جانبوازان، اسورا و ا فراد خانواده های شهدا، جان بازان از کاراف تاده، ا سرا و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 163 مفقوداالثرهای انقالب اسالمی و جنگ تحمیلی و همچنین افرادی که حداقل9 ماه متوالی یا یک سوال متنواوب داوطلبانوه در جبهوه خدمت نموده اند مصوب3 / 13 / 1363 ) خانوار : عبارت است از زن و شوهر و فرزندانی که تحت تکفل یا وال یت ر ئیس خانوار ه ستند و از ن ظر م قررات ا ین قانون در ح کم یک شخص محسوب می شوند( . بنود6 مواده1 از قوانون مربووط بوه اصالحات ارضی مصوب26 / 2 / 1339 ) خ انوار : عبارت است از رئیس خانواده و افراد تحت تکفل او که در حکم یک شخص خواهند بود( . بند2 ماده1 آیین ناموه اجرایوی الی حه قانونی ا صالح الی حه قانونی وا گذاری و اح یای ارا ضی در حکومت جمهوری اسالمی ایران مصوب31 / 2 / 1359 شورای انقالب) خا نه ان صاف : به من ظور ر سیدگی و حل و ف صل اختال فات م یان ساکنان رو ستاها وزارت دادگ ستری به تدریج و با ا عالم قب لی شورایی به نام خانه انصاف برای یک یا چند ده تشکیل می دهد . ( ماده1 قانون تشکیل خانه انصاف مصوب13 / 2 / 1344 ) خانووه سووازمانی :خانووه سووازمانی خانووه ای اسووت کووه از طوورف وزارتخا نه ها یا مؤس سا ت دول تی یا واب سته به دو لت در اخت یار متصدیان مشاغل معینی در دوره تصدی آن شغل برای سکونت گذارده می شود( . ماده1 قانون نحوه استفاده از خانه های سازمانی مصوب 16 / 3 / 1346 ) خا نه سازمانی ار تش :خا نه های سازمانی به کل یه ساختمان هایی ا طالق می شود که از م حل اعت بارا ت جاری وزارت ج نگ و یا عوا ید داخ لی یا هرگو نه اعت بارات دی گری برای سکونت اف سران و در جه داران قبالً ساخته و یا در آت یه ساخته خوا هد شد . ا ین خانه ها جزئی از ساختمان های ارتش بوده و متعلق به وزارت جنگ می باشود( . مواده1 آیین ناموه خانوه های سوازمانی ارتوش مصووب 13 / 9 / 1343 ) خا نه فر سوده :از ن ظر ا جرای ا ین آیین نا مه به خا نه ای فر سوده اطالق می شود که اوالً حداقل23 سال(حسب مورد ) از تاریخ تحویول مو قت یا بهره برداری آن سپری شده با شد و ثان یاً به دل یل فرسودگی، هزینه های مربوط به نگهداری آن به صرفه و صالح دولت نباشد( . از ماده6 آیین ناموه اجرایوی قوانون فوروش خانوه های سازمانی مصوب9 / 2 / 1366 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 161 خانه های سازمانی :خانه های سازمانی از لحاظ این آیین نامه به کلیوه سواختمان هایی اطوالق می شوود کوه جهوت سوکونت افسوران و در جه داران و همردی فان و کارم ندان غیرن ظامی و کارم ندان ف نی ار تش... از م حل اعت بارات م صوب وزارت ج نگ ساخته شده یا به ن حوی از ان حا از طر یق وزارت ج نگ ته یه یا در اخت یار وزارت جنگ قرار گیرد خانه های مذکور و اماکن و تأسیسات وابسته آن ها جزئی از ساختمان های ارتوش ...می باشوند( . مواده1 آیین ناموه استفاده از خانه های سازمانی ارتش مصو ب3 / 3 / 1356 ) خا نه های سازمانی :خا نه های سازمانی ساختمان هایی می با شند که از م حل اعت بارات بود جه مر بوط یا هرگو نه درآ مد یا اعت بار دی گری که برای ا ین قب یل ساختمان ها اخت صاص دارد به من ظور سکونت افسران و کارمندان شاغل ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور ساخته شده و می شود این خانه ها جزو اموال دولتی است و برای استفاده در اختیار ژاندارمری کل کشور یا شهربانی کل کشور خواهد بود( . ماده1 آیین نامه طورز بهره بورداری و نحووه م صرف درآ مد خا نه های سازمانی ژا ندارمری و شهربانی کل ک شور مصوب4 / 4 / 1352 ) خبرن گار ر سانه خارجی :خ برن گار ر سانه خارجی به کل یه اشخا صی که با تابع یت ایرا نی یا خارجی برای یک ر سانه گرو هی خارجی کار می کنند اطالق می گردد( . بند د ماده1 آیین نامه صدور اجازه تأ سیس ان حالل و ن ظارت بر فعال یت و سایل ارت باط جم عی خارجی و نمایندگان وابسته به آن ها مصوب14 / 5 / 1363 هیأت وز یران) خبرن گار م قیم :خبرن گار م قیم به شخ صی ا طالق می گردد که حداقل سه ماه متوالی در ایران اقامت داشته باشود( . بنود ب مواده1 آیین نامه صدور اجازه تأسیس، انحالل و نظارت بر فعالیت وسایل ارتبواط جمعوی خوارجی و نماینودگان وابسوته بوه آن هوا مصووب 14 / 5 / 1363 هیأت وزیران) خبرنگار موقت :خبرنگار موقت یا گزارشگر به شخصی اطالق می گردد که برای مدت م حدود(کم تر از سه ماه ) در ا یران تو قف دا شته باشد( . بند ج ماده1 آیین نامه صدور اجوازه تأسویس، انحوالل و ن ظارت بر فعال یت و سایل ارت باط جم عی خارجی و نمای ندگان وابسته به آن ها مصوب14 / 5 / 1363 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 162 خدمات آ ماری : من ظور ان جام ت مام یا ق سمتی از خدماتی ا ست که در زمینه تهیه و اجرای طرح های آماری و استخراج نتایج و چاپ و انتشار آن ها به عمل می آید( . بند ز ماده1 از قوانون مرکوز آمار ایران مصوب13 / 11 / 1353 ) خدمات پژوهشی و مشاوره ای هواشنا سی : خدمات پژوهشی و تحقیقات هواشنا سی م شتمل بر ارا ئه آن ب خش از خدمات هواشنا سی ا ست که با ا ستفاده از داده ها و اطال عات و فرای ندهای هواشنا سی در تلف یق با ن ظر کارشنا سی در مقا بل طرح های تحقی قاتی م ستقل یا م شترک با دان شگاه ها یا نهاد ها یا سازمان های تحقی قاتی دی گر یوا در جلسوات مشواوره ای و غیوره در اختیوار کاربرهوا قورار می گیرد( . بند د ماده1 آیین نامه اجرایی ماده21 قوانون وصوول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین– بند د ماده 1 بند ز ماده2 مصوب3 / 4 / 1333 هیأت وزیران) خدمات فنی هواشناسی :عبارتند از کلیه خدمات ف ،نی شامل تأسیس نصب، راه اندازی، استاندارد کردن، واگذاری و نگهداری ادوات و دستگاه های هواشناسی، ارائه نظرات کارشناسی و خدمات آموزشی . ( بند ج ماده1 آیین نامه اجرایی ماده( 21 ) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین– بند د ماده1 بند ز ماده2 مصوب3 / 4 / 1333 هیأت وزیران) خدمات هواشنا سی هوا نوردی : کل یه خدمات و اطال عاتی را شامل می شود که برای تأمین سالمت پرواز در ناوبری هوایی ارا ئه می گردد، از قب یل د یده بانی های هواشنا سی، گزارش ها و توج یه خلبان( BREIFING )، در اختیار قراردادن اطالعات هواشناسی ب رای هواپی مای در حال پرواز، اطالع یه ها، اخطار یه های خاص جوی و انواع پیش بینی ها از جمله پیش بینی هوای یک فرودگاه( TAF ) یوا مسیر پرواز( ROFOR ) یا یک منطقه معین مورد نیواز هواپیموایی ( ARFOR ( .) بند هو ماده1 آیین نامه اجرایی مواده( 21 ) قوانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین- مصوب 3 / 4 / 1333 هیأت وزیران) خدمت آزمای شی : و ضع خدمتی کارم ندانی که برا بر م قررات مر بوط به خدمت پذیرفته شده و به منظور ارزیابی شایستگی های الزم به مدت6 ماه تا2 سال مرحله آزمایشوی را می گذراننود( . مواده93 قانون م قررات ا ستخدامی س پاه پا سداران ان قالب ا سالمی م صوب 21 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 163 خدمت آموزشی :وضع خدمتی پرسنل کادر ثابت و بسیجی ویژه ای است که بدون دا شتن شغل سازمانی در ی کی از مؤس سات یا مرا کز آموز شی به هزی نه سپاه یا وزارت یا ستاد کل آ موزش می بین ند . ( ماده99 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسدا ران انقالب اسوالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) خدمت بال انقطاع : منظور از خدمت بالانقطاع مدتی است که مستخدم بدون فا صله تا تاریخ ت بدیل و ضع ا ستخدامی وی متوال یاً در وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی خدمت کرده باشد( . تبصره1 ماده 35 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) خد مت ت مام و قت : من ظور از خدمت ت مام و قت ان جام وتی فه برا بر ساعات کار مقرر در مورد کارکنان نهاد ذی ربط بوده و مشروط بر آن است که حداقل از43 ساعت کار در هفته کم تر نباشد( . تبصره 1 ماده1 قانون احتساب سوابق خدمت مسوتخدمین وزارتخانوه ها و مؤس سات و شرکت های دول تی در نهاد های ان قالب ا سالمی و مأمور یت کارک نان نهاد های مز بور به وزارتخا نه ها و مؤس سات و شرکت های دولتی مصوب6 / 11 / 1364 ) خدمت تمام وقت : منظور از خدمت تمام وقت در مدارس مشمول این آیین نامه خدمت به تعداد ساعاتی است که مستخدمان رسمی دارای م شاغل م شابه در وزارت آ موزش و پرورش ط بق م قررات و ضوابط مربوط موتف به انجام آن بوده و می باشند( . مواده6 آیین ناموه اجرا یی قانون تکل یف و ضع ا ستخدامی کارک نان مدارس غیردول تی مشمول فرموان آمووزش رایگوان مصووب19 مورداد مواه1356 مصووب 23 / 1 / 1353 ) خدمت ت مام و قت : من ظور از خدمت ت مام و قت ان جام وتی فه برا بر ساعات کار مستخدمین رسمی در وزارتخانه یا سازمان مربوط است . ( ماده4 آیین نامه اجرایی موضوع تبصوره مواده153 الحواقی بوه قانون ا ستخدام ک شوری مو ضوع ت بدیل و ضع کارک نان غیرر سمی به رسمی مصوب23 / 1 / 1353 هیأت وزیران) خدمت دو لت :خدمت دو لت ع بارت از ا شتغال به کار ی ا ست که م ستخدم به مو جب ح کم ر سمی مک لف به ان جام آن می گردد( . ب ند ب ماده1 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) خدمت دول تی : من ظور از خدمت دول تی مذکور در ا ین ماده خدمت تمام وقت در برابر دریافت حقوق یا دستمزد می باشد( . تبصوره1 -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 164 ماده34 الیحه اصوالح مووادی از آ یین ناموه اسوتخدام کارمنودان غیرنظامی ارتش مصوب3 / 9 / 1353 شورای انقالب) خدمت ر سمی : خدمت ر سمی ع بارت ا ست از دارا بودن شغل ثا بت در یکی از وزارتخانه ها و ادارات دولتی( . ماده1 قانون اسوتخدام کشوری مصوب22 / 9 / 1331 ) خدمت نیمه وقت :خدمت نیمه وقت خدمتی است که سا عات کار آن طبق م قررات ا ین قانون ن صف ساعات کار م قرر هفت گی وزارتخا نه و مؤس سات مر بوط با شد . ن حوه و ترت یب ان جام خدمت نی مه و قت برا ساس ساعات کار وزارتخا نه و مؤس سه ذی ر بط و ط بق ن ظر باالترین مقام مسئول دستگاه تعیین خواهد گردید و در هیچ مورد کم تر از نصف ساعات کار م قرر هفتگی وزارتخانه و مؤسسه و شرکت مربوط نخواهد بود( . ماده2 قانون نحوه اجرای قانون مربوط به خدمت نیمه وقت بانوان مصوب دهم آذر ماه1362 مصوب13 / 1 / 1364 ) خرده فرو شی : ع بارت از عر ضه مح صوالت و تول یدات مو ضوع ا ین آیین نا مه به صورت جز ئی در ا ندازه و م یزان قا بل عر ضه به مصرف کنندگان می باشد( . بند ح ماده1 آیین نامه اجرایوی قوانون اصالح ماده واحده قانون نحوه واگذاری اماکن و میادین و غرفه توزیع میوه مصوب5 / 13 / 1353 مصوب1 / 11 / 1334 هیأت وزیران) خزا نه داری کل :خزا نه داری کل مأمور دریا فت و تمر کز کل یه عایدات نقدی و جنسی دولت و جمع آوری عواید کلیه مأمورین صاحب جمع و کلیه وجوهی که به موجب قراردادها و امتیازات باید به دولت برسد خواهد بود( . ماده3 قانون تشکیل اداره خزانوه داری کل مصوب5 / 12 / 1331 ) خزانه داری کل :خزانه دار کل ممالک محروسه ایران مأمور نظارت مستقیم و واقعی تما م معامالت مالیاتی و پولی دولت ایران است و ا ین م عامالت شامل ا خذ ت مام عا یدات از هر قب یل و تف تیش و محاسبات تمام مخارج دولتوی می باشود( . مواده1 قوانون تشوکیل ترتیبات مالیاتی مملکت ایران مصوب23 / 3 / 1293 ) خسارات دادرسی : خسارات دادرسی عبارت است از هزینه دادرسی و قح الوکاله وکیل و هزینه های دیگری که به طور مستقیم مربوط به دادر سی و برای اث بات د عوا یا د فاع الزم بوده ا ست از قب یل -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 165 حق الزحمه کارشناسی و هزینه تحقیقات محلوی( . مواده519 قوانون آ یین دادر سی دادگاه های ع مومی و ان قالب(در ا مور مدنی ) م صوب 21 / 1 / 1339 ) خ سارات دادر سی : خ سارت دادر سی ع بارت ا ست از هزی نه دادر سی و حق الوکا له وک یل و هزی نه های دی گری که م ستقیماً مر بوط به دادر سی بوده و برای اث بات د عوی یا د فاع الزم بوده از قب یل حق الزحمه کارشناس و هزینه تحقیقات محلوی و غیوره( . مواده313 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) خسار ات مالی : خسارت بدنی عبارت است از خسارت ناشی از تلفات جانی و صدمات بدنی وارده به ا شخاص و خ سارت مالی ع بارت ا ست از هر یک از خسارات دیگری که در بند( 1 ) این ماده ذکور شوده است( . ردیف2 بند ب ماده35 قانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) خ سارات م شترک در یایی :خ سارات م شت رک در یایی ع بارت ا ست از مخارج فوق العاده و خساراتی که به طور ارادی برای حفظ و سالمت کشتی و مسافر و بار آن به وجود آمده اسوت( . مواده135 قوانون دریایی مصوب29 / 6 / 1343 ) خط القعر :خطی است که عمیق ترین نقاط رودخانه، نهر یا مسیل را به یکدیگر وصل می نماید( . بند15 آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 ) خطوط راه آهن صنعتی و تجاری : منظور از خطوط صنعتی و ت جاری خ طوط و دوراهی ها و ساختمان های مر بوط ا ست که ب نا به تقاضای مؤسسات خصوصی و یا دولتی(که در این آیین نامه م تقاضی نامیده می شود )ایجاد می گردد( . مواده1 آیین ناموه مربووط بوه احداش خطوط راه آهن صنعتی و تجاری مصوب4 / 9 / 1343 ) خالف :خالف ع بارت از جر می ا ست که جزای آن ت کدیری ا ست چنان که قانون مجازات معین می کند( . ماده134 قووانین مووقتی محاکموات جزایی(آیین دادرسی کیفری) مصوب33 / 5 / 1291 ) خود حفا تت : خود حفا تت و خود یاری جم عی ع بارت ا ست از مجمو عه ا قدامات د ستجمعی که خانواده ها و مؤس سات دول تی و ب خش خصو صی برای مقابله با خطرات طبیعی و سوانح غیرمترقبه و حمالت هوایی و استعمال هرگونه سالح از طریق پیش بینی و اجرای آنچه در این باره آ موزش دیده ا ند ق بل از ر سیدن یکان های کم کی با امکا نات -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 166 خود انجام می دهند( . بند ب ماده3 از آیین نامه اجرایی قوانون ا صالح قانون سازمان د فاع غیرن ظامی ک شور مر بوط به و تایف و تشکیالت مصوب23 / 12 / 1351 ) خودرو سواری :خودرویی ا ست که برای ح مل ان سان ساخته شده و ترفیت آن با راننده حداکثر شش نفر است . ترفیت خودروی سواری (استیشن ) با راننده حداقل3 و حداکثر9 نفر است و مشمول ردیف 32 / 33 الف تعرفه گمرکی می گردد( . بند1 آ موضووع تبصوره12 از آیین نامه های اجرایی قانون چگونگی محاسبه و وصول حقوق گمرکی سود بازرگانی و مالیوات ....مصوو ب سوال1331 مصووب23 / 11 / 1331 هیأت وزیران) خودروهای دولتی :وسایل نقلیه ای هستند که جزو اموال عمومی و اموال دولت بوده و برای انجام امور اداری خدماتی در اختیار د ستگاه اجرا یی می با شند و به ترت یب ز یر طبقه ب ندی می شوند : ا لف )خودرو های خدمات ع مومی که با ن صب ن مره دول تی و نو شتن عبارت خودرو خدمت و نام دستگاه در اختیار دارنده در دو طرف آن ها م شخص می شوند و عبارت ند از :سواری، وا نت، مینی ،بوس اتو بوس، کامیون و کامیو نت . ن صب ن مره دول تی و درج ع بارت خودرو خدمت و نام د ستگاه در اخت یار دار نده برای خودرو های وزارت اطال عات الزا می نی ست . ب ) خودرو های خدمات اختصا صی که خودروهووای سووواری غیرتشووریفاتی بوووده و دارای نمووره شخصووی می باشووند( . موواده2 آیین نامووه اجرایووی چگووونگی اسووتفاده از خودرو های دول تی و وا گذاری آن ها مو ضوع ب ندهای(ا لف، ج و ک ) تبصره13 قانون بودجه سال1333 کل کشوور مصووب4 / 2 / 1333 هیوأت وزی ران) خیار تأخیر ثمن : هرگاه مبیع عین خارجی یا در حکم آن بوده و برای تأد یه ث من یا ت سلیم مب یع بین مت بایعین اج لی م عین ن شده با شد ا گر سه روز از تاریخ ب یع ب گذرد و در ا ین مدت نه بایع مبیع را تسلیم مشتری نماید و نه مشتری تمام ثمن را به بایع بدهد بایع مختار در فسخ معامله می شود( . ماده432 قوانون مدنی) خیار تبعض صفقه :خیار تبعض صفقه وقتی حاصل می شود که عقد بیع نسبت به بعض مبیع به جهتی از جهات باطل باشد . در این صورت مشتری حق خواهد داشت بیع را فسخ نماید یا به نسبت قسمتی که ب یع وا قع شده ا ست ق بول ک ند و ن سبت به ق س متی که ب یع با طل بوده است ثمن را استرداد کند( . ماده441 قانون مدنی) خ یار تدلیس : تدلیس ع بارت ا ست از عمل یاتی که مو جب فر یب طرف معامله شود( . ماده433 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 163 خ یار ح یوان : ا گر مب یع ح یوان با شد م شتری تا سه روز از حین عقد اختیار فسخ معامله را دارد( .ماده 393 قانون مدنی) خ یار رو یت : هر گاه ک سی مالی را ند یده و آن را ف قط به و صف ب خرد ب عد از د یدن ا گر دارای او صافی که ذ کر شده ا ست نبا شد مختار می شود که بیع را فسخ کند یا به همان نحو که هست قبول نماید( . ماده413 قانون مدنی) خیار شرط :در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع یا م شتری یا هر دو یا شخص خارجی اخت یار ف سخ معام له باشد( . ماده399 قانون مدنی) خیار عیب : اگر بعد از معامله تاهر شود که مبیع معیوب بوده م شتری مخ تار ا ست در ق بول مب یع مع یوب یا ا خذ ارش یا ف سخ معامله( . ماده422 قانون مدنی) خ یار غ بن : هر یک از مت عاملین که در معام له غبن فاحش دا شته با شد ب عد از ع لم به غبن می توا ند معام له را ف سخ ک ند( . ماده 416 قانون مدنی) خیار فسخ(نکاح :) خیار فسخ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطالع به علت فسخ نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می شود به شرط این که ع لم به حق ف سخ و فور یت آن دا شته با شد تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار الزم بوده به نظر عرف و عادت است( . ماده1131 قانون مدنی) خیار مجلس :هر یک از متبایعین بعد از عقود فی المجلس و مادام که متفورق نشوده اند اختیار فسخ معامله را دارنود( . مواده393 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 163 د دادگاه های ع مومی :دادگاه های ع مومی به ترت یب م قرر در ا ین قانون به د عاوی ح قوقی و جزا یی و ا مور ح سبی ر سیدگی می کن ند . ( ماده1 الیحه قانونی تشکیل دادگاه های عموومی مصووب13 / 3 / 1353 شورای انقالب) دادگاه های ع مومی :دادگاه های ع مومی به ترت یب م قرر در ا ین قانون به د عاوی ح قوقی و جزا یی و ا مور ح سبی ر سیدگی می کن ند . ( ماده1 الیحه قانونی تشکیل دادگاه هوای عموومی مصووب5 / 3 / 1353 شورای انقالب) دادنا مه : در ترف پنج روز از تاریخ صدور ح کم یا قراری که م ستقالً قا بل شکایت ا ست پاکنویس آن با ید ته یه شده و به ام ضا دادرس دادگاه و مدیر دفتر برسد این پاکنویس دادنامه خوانده می شود( . ماده153 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) داده های الکترونی کی : ع بارت ا ست از متن یا پرون جای(فا یل ) اطالعاتی که از طریق شبکه های رایانه ای یا دیسک نوری یا فالپی دیسک به من ظور تسریع در امور جاری عبور کاال تحت استاندارد و نمو نه(فر مت )شناخته شده بین المل لی ه مراه با اع مال سی ستم امنی تی بر روی این گو نه پرونجا ها(فایل ها ) و ام کان ا حراز هویووت فرسووتنده و گیرنووده تبووادل می گووردد( . بنوود ح موواده1 آیین نا مه اجرا یی قانون ح مل و ن قل و ع بور کاال های خارجی از قلمرو جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1333 هیأت وزیران) دار العلم مفید : دانشگاه علوم انسانی(دارالعلم ) مفید که در ا ین اسا سنامه اخت صاراً دارالع لم خوا نده می شود، مؤس سه ای ا ست تحقی قاتی، آموز شی و فرهن گی که به من ظور د ستیابی به ا هداف ذیل تأسیس می گردد : 1 - مطالعه و تحقیق در علوم و معارف اسالمی و بازبینی و بازنگری در علوم انسانی براساس مبانی و موازین اسالمی . 2 - فراهم آوردن زمینه های الزم جهوت گسوترش فعالیت هوای عل می و تحقی قاتی در ج هان ا سالم و ارز یابی تحقی قات ان جام یافته در حوزه معارف اسالمی و علوم انسا نی . 3 - تربیت علموی و عم لی محق قان برج سته و صاحب صالحیت خدمت در دان شگاه و سایر مؤسسات تحقیقاتی مشابه آن . 4 - معرفوی و بوه کوارگیری نتوایج -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 169 تحقی قات ان جام شده در و جوه گو ناگون ح یات فرهن گی و اجت ماعی ملل اسالمی . 5 - تحقیق شئون مختلف جوامع اسالمی و دیگر جوامع و پیش بی نی ت حول آن ها به من ظور طرح پی شنهادهای منا سب برای تدوین خطوط کلی سیاسوت های فرهنگوی– اجتمواعی و علموی جهوان اسالمی( . ماده1 اساسنامه دانشگاه علووم انسوانی(دارالعلوم ) مفید(ره ) مصوب4 / 5 / 1363 شورای عالی انقالب فرهنگی) دارایی های ارزی :دارایی های ارزی قا بل ق بول جزو پ شتوانه منح صراً عبارت ند از :ا لف )ا سکناس های خارجی مورد ق بول با نک مر کزی ا یران . ب )مطال بات ارزی ا عم از د یداری یا مدت دار که مدت آن از شش ماه ت جاوز نک ند . ج ) هرگو نه پردا خت به صندوق بین المل لی پول یا با نک بین المل لی ترمیم و تو سعه یا مؤس سات بین المللی مشابه باب ت سهمیه یا سرمایه طبق قوانین مصوب . د ) ا سنادی که از طرف دولت های بیگا نه و صندوق بین المل لی پول و با نک بین المل لی ترمیم و تو سعه و شرکت مالی بین المل لی یا د ستگاه های م شابه صادر یا ت ضمین شده.هو ) مطال بات ر یالی یا ارزی از خارجه که بر اثر اجرای قراردادهای بین الم للی پرداخت و مبووادالت ارزی و پایاپووای حاصوول شووده تووا حوودودی کووه در قراردادهای مزبور پیش بینی شده است . و ) اسناد بازرگانی قابل پردا خت به ارز صادره ع هده خار جه که دارای دو ام ضای معت بر باشد که یکی از آن باید امضای بانک واگذارنده باشد و سررسید آن ها از حدودی که در ماده 23 پیش بینی شده بیش تور نباشود . ز ) ارزهایی که به عنوان پشتوانه قبول می شود باید قابل تبدیل به طال باشد و شورای پول و اعتبار برحسب پیشنهاد هیأت عامل بانک مر کزی ا یران ا ین نوع ارز ها را تع یین می نما ید و در صورت اقت ضا حداکثر م بالغی را که از هر کدام از ارز های مز ب ور در پشتوانه می توان قبول کرد معین خواهد نمود( . مواده21 قوانون بانکی و پولی کشور مصوب3 / 3 / 1339 ) دارایی های تولیدشده :منظور دارایی هایی است که در فرایند تولید حاصل گردیده است .دارایی تولیدشده به سه گروه عمده دارایی های ثابت، موجودی انبار و اقالم گرانبه ا تقسیم می شوود( . مواده33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) دارایی های تولید نشده :منظور دارایی های مورد نیاز تولید است که خودشان تولید نشده اند(مانند زمین و ذخایر معدنی ماده 33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) دارایی های ثابت :منظور دارایی های تولید شده ای است که طی مدت بیش از یک سال به طور مکرر و مستمر در فرایند تولید به کار -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 برده می شود( . ماده33 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) دارایی های سرمایه ای :من ظور دارایی های تول ید شده یا تول ید نشده ای است که طی مدت بیش از یک سال در فرایند تولید کاال و خدمات به کار می رود( . ماده33 قانون تنظیم بخشوی از مقوررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) داربست :سازه ای موقت است که برای نگهداری قالب بندی، سکوهای کار و تح مل بار های حین ا جرا بر پا می شود م شتمل ،بر شمعبندی پا یه های قائم، صفحات اف قی، بادب ندها، زیر سری ها و ن ظایر این ها( . بخش9 - 1 - 11 - 1 تعواریف از مقوررات ملوی طورح و اجورای ساختمان های بتنی مصوب13 / 12 / 1333 هیأت وزیران) دارنده چک : دارنده چک اعم است از کسی که چک در وجه او صادر گرد یده یا به نام او پشت نو ی سی شده یا حا مل چک( در مورد چک های در وجه حامل )یا قائم مقام قانونی آنان( . ماده1 قانون صدور چک مصوب16 / 4 / 1355 ) دارنده چک : دارنده چک اعم است از کسی که چک در وجه او صادر گرد یده یا به نام او پشت نوی سی شده یا حا مل چک( در مورد در وجه حامل( .) ماده1 قانون ص دور چک مصوب4 / 3 / 1344 ) دار نده چک :دار نده چک ا عم ا ست از ک سی که چک در و جه او صادر گرد یده یا به نام او تهرنوی سی شده یا حا مل چک( در مورد چک های در وجه حاملتبصره3 ماده1 قانون راجع به چوک بی محول مصوب16 / 12 / 1333 ) دارو های ژنر یک :ع نوان دارو های ژنر یک به دار و هایی ا طالق می شودکه با نام شیمیایی یا ع مومی(غیراختصا صی ) که تو سط وزارت بهدا شت، در مان و آ موزش پز شکی تأی ید می گردد، نام یده می شود( . تبصره2 ماده6 از قانون اصالح بعضی از موواد قوانون مر بوط به م قررات ا مور پز شکی و دارو یی و مواد خوردنی وآشامیدنی مصوب 1334مصوب23 / 1 / 1363 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 131 داروهای گیاهی :داروهای گیاهی به فراورده هایی اطالق می شود که در ته یه و ترک یب آن ها کالً یا اک ثر آن، از ا جزا یا ع صاره های گ یاهی ا ستفاده شده با شد، ت شخیص داروی گ یاهی تأی ید ا ثر در مانی و تع یین یا تأی ید نام آن با وزارت بهدا شت، در مان و آموزش پزشکی است( . تبصره3 ماده6 از قوانون اصوالح بعضوی از مواد قانون مر بوط به م قررات ا مور پز شکی و دارو یی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب1334 مصوب23 / 1 / 1363 ) داروی اختصاصی :عنوان داروی اختصاصی شامل داروهایی می شود که به طور ساده و یا از اختالط یا ترکیب چند دارو در نتی جه ابداع شخص یا شخصیت حقوقی معینی به دست آمده یا فرمول و اسم ثابت و عال مت صنعتی مخ صوص م شخص به نام ابداع کن نده در ک شور ا یران و یا کشورهای خارجی به ثبت رسیده باشد( . ماده13 قانون مربووط به م قررات ا مور پز شکی و دارو یی و مواد خوردنی و آ شامیدنی مصوب29 / 3 / 1334 ) دام : ،در ا ین قانون کل مه دام به حیوا نات اه لی، ط یور، ماهی زن بور ع سل، کرم ابری شم، حیوا نات آزمای شگاهی و حیوا نات باغ وحش ا طالق می شود و مق صود از کن ترل بهدا شتی بازر سی و اقداماتی است که از لحاظ پیشگیری و مبارزه با امراض دامی و بیماری های مشترک بین انسان و دام الزم و ضروری می باشد( . ماده 2 قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب24 / 3 / 1353 ) دامپزشک :به فارغ التحصیالن رشته های دامپزشکی داخل و خارج از ک شور ا طالق می شودکه مدرک دک ترای دامپز شکی آن ها به تأی ید مراجع ذی صالح رسیده باشد( .مواده6 آیین ناموه اجرایوی مواده13 قانون سا زمان دامپز شکی ک شور برای صدور پروا نه های بی ماران درمانگاه، آزمایشگاه و اشتغال به امور درمانی دامپزشکی مصوب 4 / 13 / 1333 هیأت وزیران) دا مدار :ک سی که حر فه ا صلی او تول ید یا پرورش دام و یا ط یور باشد( . بند3 ماده1 قانون شرکت های تعاونی مصوب16 / 3 / 1353 ) دام ز نده : حیوا نات اه لی، ط یور، آبز یان، زن بور ع سل، کرم ،ابری شم حیوا نات آزمای شگاهی و پو ستی و حیوا نات باغ و حش . ( بند د ماده2 آیین نامه چگونگی کنترل بهداشتی توردد، نقول و انت قال، واردات و صادرات دام ز نده و فراورده های خام دا می موضووع بنود د مواده( 3 ) و بنوود ب مواده( 5 ) قوانون سووازمان دامپزشکی کشور مصوب25 / 3 / 1333 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 132 دامغه : ،جراحتی که کیسه مغز را پاره کند( از بند9 مواده136 قانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) دام ک شتاری : هر نوع دام و ط یور که از ن ظر شرع م قدس ا سالم قابلیت مصرف برای انسان داشته باشد( . بند د ماده2 آیین نامه چگونگی کنترل بهداشتی تردد، نقل و انتقال، واردات و صادرات دام زنده و فراورده های خام دامی موضوع بند د ماده( 3 ) و بند ب ماده( 5 ) قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب25 / 3 / 1333 هیوأت وزیران) دامیه : خراشی که از پوست بگذرد و مقدار اندکی وارد گوشت شود همراه با جریان خون باشد کم یوا زیواد؛( از بنود2 مواده136 قانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) دانش آ موز :اشخا صی دانش آ موز نام یده می شوند که در ی کی از آموزشگاه های ملی یا دولتی(داخله یا خارجه ) رسماً اشتغال به تحصیل داشته باشند( . ماده33 قانون خدمت نظوام وت یفوه مصووب 29 / 3 / 1313 ) دان شجوی خارجی :به دان شجوی تب عه ک شورهای خارجی گف ته می شود که در دانشگاه جمهوری اسالمی ایران تحصیل می کند( . بند د ماده 1 تکمیل آیین نامه انضباطی دانشوجویان جمهووری اسوالمی ایوران مصوب14 / 6 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) دان شجوی خارجی :به دان شجوی تب عه ک شورهای خارجی گف ته می شود که در دانشگاه جمهوری اسالمی ایران تحصیل می کند( . بند د ماده 1 آیین نامه انضباطی دانشجویان جمهوری اسوالمی مصووب23 / 4 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) دانشجوی داخل :هر فردی است که در یکی از دانشگاه ها به صورت ح ضوری یا غیرح ضوری به تح صیل ا شتغال دا شته با شد که در ا ین آیین نامه به آن دانشجو اطالق می شوود( . بنود ب مواده1 تکمیول آیین ناموه انضوباطی دانشوجویان جمهووری اسوالمی ایوران مصووب 14 / 6 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) دانشجوی داخل :هر فردی است که در یکی از دانشگاه ها به صورت ح ض وری یا غیرح ضوری به تح صیل ا شتغال دا شته با شد که در ا ین آیین نامه به آن دانشجو اطالق می شود( . بند ب ماده1 آیین ناموه -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 ان ضباطی دان شجویان جم هوری ا سالمی شورای عالی ان قالب فرهن گی مصوب23 / 4 / 1334 ) دان شجوی واب سته :به فردی که به عنوان دان شجوی بور سیه یا ارزبگ یر در ی کی از دان شگاه های خارج از ک شور تح صیل می ،ک ند گفته می شود( . بند ج ماده1 تکمیل آیین نامه انضباطی دانشوجویان جمهوری اسالمی ایران مصوب14 / 6 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) دان شجوی واب سته :به فردی که به ع نوان دان شجوی بور سیه یا ارزبگ یر در ی کی از دان شگ اه های خارج از ک شور تح صیل می ،ک ند گفته می شود( . بند ج ماده1آیین نامه انضباطی دانشجویان جمهوری اسالمی مصوب23 / 4 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) دان شکده : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنع تی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 قووانون اجووازه تأسوویس دانشسووراهای مقوودماتی و عووالی مصوووب 19 / 12 / 1312 ) دانشگاه :دانشگاه به مؤسسه ای اطالق می شود که الاقل سه دانشکده کا مل به ت شخیص شورای مر کزی دان شگاه ها دا شته با شد( . تب صره ماده1 قانون راجع به تأسیس شوورای مرکوزی دانشوگاه ها مصووب 9 / 9 / 1344 ) دان شگاه : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 قووانون اجووازه تأسوویس دانشسووراهای مقوودماتی و عووالی مصوووب 19 / 12 / 1312 ) دانشگاه :من ظور از دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی، دانشگاه ها و مؤسسات و مجتمع های آموزش عالی و پژوهشی دولتی یا غیردولتی ا ست که ط بق م قررات وزار تین فره نگ و آ موزش عالی و بهدا شت در مان و آ موزش پز شکی مدرک ر سمی باالتر از د یپلم( و لو به -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 134 ع نوان م عادل )صادر می کن ند که در ا ین آیین ن ا مه به آن ها دانشوگاه اطوالق می شوود( . مواده1 تکمیول آیین ناموه انضوباطی دانشجویان جمهوری اسالمی ایوران مصووب14 / 6 / 1334 شوورای عوالی انقالب فرهنگی) دانشگاه :منظور از دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی، دانشگاه ها و مؤسسات و مجتمع های آموزش عالی و پژوهشی دولتی یا غیردول تی ،ا ست که ط بق م قررات وزار تین فره نگ و آ موزش عالی و بهدا شت در مان و آ موزش پز شکی مدرک ر سمی باالتر از د یپلم( و لو به ع نوان م عادل )صادر می کن ند که در ا ین آیین نا مه به آن ها دانشگاه اطالق می شود( . ماده1 آیین ناموه انضوباطی دانشوجویان جمهوری اسالمی مصوب23 / 4 / 1334 شو رای عالی انقالب فرهنگی) دان شگاه :دان شگاه در ا ین آیین نا مه ع بارت از کل یه مؤس سات آ موزش عالی م ستقلی ا ست که برا ساس قوانین یا م قررات وزارت فرهنگ و آموزش عالی تشکیل شده یا بشوود( . مواده1 آیین ناموه معامالت دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی مصووب13 / 5 / 1363 هیوأت وزی ران) دان شگاه :دان شگاه در ا ین آیین نا مه ع بارت از کل یه مؤس سات آ موزش عالی م ستقلی ا ست که برا ساس قوانین یا م قررات وزارت فرهنگ و آموزش عالی تشکیل شده یا بشوود( . مواده1 آیین ناموه مالی دانشگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 هیأت وزیران) دان شگاه آزاد ا سالمی :دان شگاه مؤس س ه ای ا ست غیرانت فاعی که درآمدهای آن منحصراً صرف هزینه ها و پیشرفت و توسعه فعالیت های آن خواهد شد( . ماده5 اساسونامه دانشوگاه آزاد اسوالمی مصووب 12 / 3 / 1366 شورای عالی انقالب فرهنگی) دان شگاه شاهد :دان شگاه شاهد مؤس سه ای ا ست غیرانت فاعی و وابسته به بنیاد شهید انق الب اسالمی با شخصیت حقوقی مستقل که رئوویس دانشووگاه نماینووده قووانونی آن خواهوود بووود( . موواده3 اساسنامه دانشگاه شواهد مصووب29 / 3 / 1369 شوورای عوالی انقوالب فرهنگی) دان شگاه ع لوم ا سالمی ر ضوی :دان شگاه مؤس سه ای ا ست غیردول تی و غیرانت فاعی و عام المنف عه و بود جه آن از م حل موق و فات مدر سه -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 135 میورزا جعفور و خیورات خوان، وجوهوات شورعیه، درآمود خصوصوی (غیردول تی )ا ستان قدس ر ضوی و کمک های مرد می تأمین می شود . ( ماده4 اساسنامه دانشگاه علوم اسوالمی رضووی مصووب5 / 13 / 1334 شورای عالی انقالب فرهنگی) داوری :داوری عبارت است از رفع اختالف بین متداعیین در خارج از دادگوواه بووه وسوویله شووخص یووا اشووخاص حقیقووی یووا حقوووقی مرضی الطرفین و یا انتصابی( . بنود الوف مواده1 قوانون داوری تجاری بین المللی مصوب26 / 6 / 1336 ) داوری بین المل لی :داوری بین المل لی ع بارت ا ست از این که ی کی از طرفین در ز مان انع قاد موافقتنا مه داوری به مو جب قوا نین ایران تبعه ایران نباشد( . بند ب ماده1 قوانون داوری تجواری بین المللی مصوب26 / 6 / 1336 ) دب ستان : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاک ولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 قووانون اجووازه تأسوویس دانشسووراهای مقوودماتی و عووالی منصوووب 19 / 12 / 1312 ) دب یر : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد( . تبصوره مواده1 قووانون اجووازه تأسوویس دانشسووراهای مقوودماتی و عووالی مصوووب 19 / 12 / 1312 ) دبیر ستان : از ا ین به ب عد مدر سه اب تدایی دب ستان و مع لم آن آموز گار، مدر سه متو سطه دبیر ستان و مع لم آن دب یر، مدر سه صنعتی هنر ستان و مع لم آن هنرآ موز، هر شعبه از مدارس عالی (فاکولته ) دانشکده و مجموع شعب عالیه(اونیورسیته ) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواه د شد( . تبصوره مواده1 قووانون اجووازه تأسوویس دانشسووراهای مقوودماتی و عووالی مصوووب 19 / 12 / 1312 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 136 درآ مد :من ظور آن د سته از دادو ستدهای ب خش دول تی ا ست که ارزش خالص را افزایش می دهد( . ماده33 قوانون تنظویم بخشوی از مقررات مالی دولت مصوب23 / 11 / 1333 ) درآمد اختصاصی :درآمد اختصا صی عبارت است از درآمدهایی که به مو جب قانون برای م صرف یا م صارف خاص در بود جه کل ک شور ت حت ع نوان درآ مد اختصا صی من ظور می گردد و دو لت مو تف ا ست حداکثر تا سه سال پس از ت صویب ا ین قانون، بود جه اختصا صی را حذف نماید( . ماده14 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) درآمد اختصاصی : درآمد اختصاصی عبارت است از درآمدهایی که به مو جب قانون برای م صرف یا م صارف خاص در بود جه کل ک شور ت حت عنوان درآمد اختصاصی منظور می گردد( . ماده9 قوانون محاسوبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) درآمد اختصاصی دانشگاه :درآمد اختصاصی دانشگاه عبارت است از کل یه درآ مدهای دان شگاه که در یک سال مالی در ا ثر ارا ئه خوودمات، تحقیقووات و فووروش محصوووالت حاصوول می گووردد( . موواده5 آیین نامه مالی دانشگاه ها مصوب33 / 3 / 1363 هیأت وزیران) درآ مد برنا مه : درآ مد برنا مه ع بارت ا ست از درآ مدها و سایر م نابع تأمین اعت بار که برای ا جرای برنا مه های عمرا نی در بودجه عمرانی تحت عنوان درآمد برنامه منظور می شود( . ماده13 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) درآمد حقوق : درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر( اعم از حقی قی یا ح قوقی ) در ق بال ت سلیم ن یروی کار خود با بت ا شتغال در ا یران برح سب مدت یا کار ان ج ام یاف ته به طور ن قد یا غیرنقد تحصیل می کند مشمول مالیات بر درآمد حقوق است( . ماده 32 قانون مالیات های مستقیم مصوب3 / 12 / 1366 ) درآمد حقوق : درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر( اعم از حقی قی یا ح قوقی ) در ق بال ت سلیم ن یروی کار خود با بت ا شتغال در ا یران برح سب مدت یا کار ان جام یاف ته به طور ن قد یا غیرنقد تحصیل می کند مشمول مالیات بر درآمد حقوق است( . ماده 1 الیحه قانونی مالیات بر درآمد حقووق مصووب21 / 4 / 1359 شوورای انقالب) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 درآ مد خالص : درآ مد خالص م شمول مال یات مؤد یان مذکور ع بارت ا ست از درآ مدی که در ترف سال شم سی عا ید مؤدی می شود من های مخارجی که برای تحصیل و حفظ درآمد مزبور نموده اند .هزینه های قا بل ق بول در محا سبه مال یاتی به مو جب آیین نا مه تع یین می گردد( . تبصره1 ماده6 قوانون مالیوات بور درآمود و اموالک مزروعی و مستغالت و حق تمبر مصوب16 / 1 / 1335 ) درآ مد شرکت های دول تی :د رآ مد شرکت های دول تی ع بارت ا ست از درآ مدهایی که در ق بال ارا ئه خدمت یا فروش کاال و سایر فعالیت هایی که شرکت های مذکور به موجب قوانین و مقررات مجاز به انجام آن ها هستند عاید آن شرکت ها می گردد( . ماده15 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) درآ مد شرکت ها ی دول تی :درآ مد شرکت های دول تی ع بارت ا ست از درآ مدها و سایر م نابع تأمین اعت بار که در بود جه شرکت های دولتی تحت عنوان درآمد شرکت های دولتی منظور می گردد( . ماده11 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) درآمد صندوق بازنشستگی :درآمد صندوق بازنشستگی از وجوهی که از حقوق و مزایای مستخدمین رسمی و آزمایشی کسر می شود منحصر است به وجوه مذکور در مواد31 و32 و تبصره5 مواده133 ایون قانون و تبصره33 قانون بودجه سال1342 کل کشور و مبلوغ مواه اول هرگو نه ت فاوت ح قوق م ستخدم . در صورت عدم کفا یت و جوه صندوق بازنش ستگی دو لت مک لف ا ست کم بود آن را در بود جه کل کشور از محل درآمد عمومی تأمین و پرداخوت کنود . بنود16 ( 133 اصالحی ) الیحه قانونی اصالح بعضی از مواد الیحه قانونی استخدام کشوری مصوب کمیسیون خاص مشترک مجلسین مصوب12 / 3 / 1349 ) درآموود عمووومی : درآموود عمووومی عبووارت اسووت از درآموودهای وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی و مال یات و سود سهام شرکت های دولتی و درآمد حاصل از انحصارات و مالکیت و سایر درآمدهایی که در قانون بود جه کل ک شور ت حت ع نوان درآ مد ع مومی من ظور می شود( . ماده13 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) درآموود عمووومی :درآموود عمووومی عبووارت اسووت از د رآموودهای وزارتخا نه ها و مؤس سات دول تی و سایر م نابع تأمین اعت بار که در بودجه کل کشور تحت عنوان درآمد عمومی منظور می شود( . ماده 3 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 درآ مد کافی : ع بارت ا ست از م قدار درآ مدی که عر فاً ن یاز یک خانواده را تأمین کند به تشخیص هیأت های واگذاری زمین( . بند 3 آیین نامه اجرایی قانون واگذاری زمین های دایور و بوایر کوه ب عد از ان قالب به صورت ک شت مو قت در اخت یار ک شاورزان قرار گرفته است مصوب3 / 3 / 1365 مصوب29 / 11 / 1365 هیأت وزیران) درآمد کشاورزی : منظور از درآمد کشاورزی مذکور در این قانون هر نوع درآ مدی ا ست که از مح صول ارا ضی مزرو عی و با غات و جنگل ها و اغ نام و اح شام و ق نوات و رودخا نه ها و آ سیاها و حق االرض مراتع و اراضی مزروعی به دست می آید( . مواده4 قوانون مالیات بر درآمد مصوب19 / 3 / 1322 ) درآ مد کل(شرکت ن فت :) درآ مد کل ع بارت ا ست از سود و یژه به ا ضا فه ب هره مالکا نه(پردا خت م شخص ) و و جوهی که به ع نوان پذیره و حق االرض و برگشت هزینه اکتشاف عاید شرکت شود . همچنین وجوهی که به عنوان سود خالص از شرکت های فرعی و وابسته پس از پرداخت مالیات بر درآمد آن شرکت ها عایود می گوردد( . مواده51 قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ای ران مصوب13 / 3 / 1356 ) درآ مد م شمول مال یات ح قوق : درآ مد م شمول مال یات ح قوق ع بارت است از حقوق(مقرری یا مزد یا حقوق اصلی ) و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر یا غیرمستمر قبل از وضع کسور و پس از کسر معافیت های مقرر در این الیحه قانونی( . مواده2 الیحوه قوانونی مالی ات بر درآمد مصوب21 / 4 / 1359 شورای انقالب) درآ مد م شمول مال یات ح قوق : درآ مدهایی که شخص حقی قی در خدمت شخص دیگر(اعم از حقیقی یا حقوقی ) در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران برحسب مدت یا کار انجام یافته به طور ن قد یا غیرن قد تح صیل می ک ند م شمول مال ی ات ح قوق ا ست . ( ماده3 قانون مالیات های مستقیم مصوب23 / 12 / 1345 ) درآمد ناویژه : درآمد ناویژه عبارت است از درآمد حاصله از هر نوع ک سب یا م عامالت به ان ضمام درآ مدهای بازر گانی و بانکی و صرافی و هر نوع عمل یات انت فاعی دی گر و همچ نین بهره برداری کان ها که پس از کسر هزینه هایی که برای تحصیل درآمدها به شرح ز یر الزم می با شد به درآ مد و یژه ت بدیل می گردد ا لف ) ،د ستمزد موا جب، حق الزح مه و حق الع مل و فوق ال عاده م ستخدمان و کارگران -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 139 و وجوهی که طبق نظامنامه وزارت دارایی به صندوق های تقاعد و تعاون مستخدمان و کارگران پرداخته می د شو. ( ماده11 آیین نامه قانون مالیات بر درآمد مصوب19 آبوان1322 مصوب1 / 3 / 1323 ) درآ مد و یژه : مبل غی ا ست که از عمل یات و م عامالت یک شرکت یا اتحادیوه تعواونی در یوک دوره موالی پوس از وضوع هزینوه ها و استهالکات حاصل می شود( . بند3 ماده1 از قانون شرکت های تعاونی مصوب16 / 3 / 1353 ) درآمد ویژه : درآمد ویژه مصرحه در ماده سوم از قانون مالیات بر درآمد عبارت است از : هرگونه درآمد نقدی یا جنسی حاصله از حقوق، مواجب، مزد، اجرت، حق الزحمه، فوق العاده، پاداش و بهره م عامالت پولی و م عامالت ره نی و بیع ،شرطی، سود سهام، کارمزد حق االمت یاز ، ال تار و شرط بندی، حق داوری و درآ مد ا مالک مزرو عی م شمول مال یات، درآ مد م شمول مال یات از ا جاره ب ها، درآ مد مشمول مالیات از فروش اموال غیرمنقول، هر نوع درآمد اتفاقی جز درآمد ارثی و هر نوع درآمد دیگری که در این آیین نامه اسم صریحی از آن برده ن شده و معاف یت آن ت صر یح نگرد یده و ا جازه داده نشده است که از آن درآمدها به عنوان هزینه تحصیل درآمد مبلغی موضوع شود( . ماده13 آیین نامه قانون مالیات بر درآمود مصوب19 آبان1322 مصوب1 / 3 / 1323 ) درآمد ویژه :درآمد ویژه شامل اقالم زیر است : الف ) درآمد نقدی یا جن سی حا صله از ح قوق و ا جرت و حق الزح مه و فوق ال عاده و پاداش و ب هره م عامالت پولی و سود سهام و کارمزد و هر نوع م نافع یا سود دی گری که عا ید ب گردد ط بق آیین نا مه مخ صوص . ب ) درآ مد غیرو یژه حا صله از هر نوع ک سب یا م عامالت به ان ضمام درآمدهای بازرگانی و بانکی و صرافی و صنعتی و هر نوع عملیات انتفوواعی دیگوور و همچنووین بهره بوورداری کان هووا پووس از وضووع هزینه هایی که برای تحصیل این درآمدها الزم است و به موجب آیین نامه مخصوص تعیین می گردد . ج ) نسبت به امالک مزروعی که به اجاره واگذار شده میزان درآمد ویژه عبارت خواهد بود از نصف مال االجاره نقدی و جنسی ساالنه آن که به نقد تسعیر می گردد به مو جب قرار ا جاره کت بی یا شفاهی . د ) از کل یه درآ مد ک شاورزی ا مالک مزرو عی که عا ید ما لک می گردد برا بر ن صف سهم مالکا نه ن قدی و جن سی که ق سمت جن سی آن با ید ت سعیر و ت بدیل به ن قد گردد .هو ) ن سبت به م ستأجرین ا مالک مزرو عی که درآ مد ک شاورزی سهم مالکانه را اجاره می کنند تمام سهم مالکانه محسوب پس از و ضع مال اال جاره که به ما لک می پرداز ند ن صف از عوا ید م ستأجر . و ) ن سبت به مالکین ا مالک مزرو عی که شخ صاً ع مل رعی تی م لک را ع هده دار بوده و کل مح صول را بردا شت می نمای ند ن صف سهم مالکا نه ن قدی و جن سی ت سعیر شده به ن قد . ز ) صد پن جاه مال اال جاره حمام ها و پخچال ها و صد هف تاد و پنج مال اال جاره خا نه ها و صد ه شتاد سایر م ستغالت و ارا ضی و متعل قات آن ها که -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 به اجاره رفته و در شهرها و قصبات واقع شده باشود( . مواده3 قانون مالیات بر درآمد مصوب19 / 3 / 1322 ) در جه شغلی :ع بارت از ت ع یین ار شدیت ن سبی م شاغل در مجمو عه طبقات شغلی است( . بند ح ماده1 از آیین نامه حقووق و دسوتمزد کارک نان سازمان های م ناطق آزاد ت جاری صنعتی جم هوری ا سالمی ایران مصوب19 / 1 / 1335 هیأت وزیران) درخت : درخت از نظر این قانون هر درختی است که محیط بن آن از پنجاه سانتیمتر بیش تر باشد( . تبصره ماده1 از قوانون حفوظ و گسووترش فضووای سووبز و جلوووگیری از قطووع بی رویووه درخووت مصوووب 11 / 5 / 1352 ) درخ تان جنگ لی ا یران : درخ تان جنگ لی ا یران از ن ظر ا جرای ا ین قانون به شرح ز یر د سته بندی می گردد :د سته اول- ،زر بین، ارس شم شاد، سرخدار، گردو، آزاد .د سته دو م- راش، ب لوط، ز بان گنجشک، ملچ، افرا، شیردار، الوکک، توسکا، نمدار .دسته سوم- اوجا، سفیدپلت، کلهو، ممرز و سایر گونه ها( . بند13 ماده1 از قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1365 ) درخواست وجه :درخواست وجه سندی است که مدیر امور مالی دیوان محاسبات برای دریافت وجه به منظور پرداخت حواله های صادر شده موضوع ماده2 این قانون و سایر پرداخت هایی که به موجب قانون از م حل بود جه مورد ع مل ع هده خزا نه در و جه ح ساب یا ح ساب های بانکی دیوان محاسبات صادر می گردد، تنظیم می نمایود( . مواده3 آئین نا مه مالی، محا سبا تی و م عامالتی د یوان محا سبات م صوب 9 / 6 / 1332 ) درخوا ست و جه :درخوا ست و جه سندی ا ست که ذی ح ساب برای دریا فت وجه به منظور پرداخت حواله های صادر شده موضوع مواده21 ایون قانون و سایر پرداخت هایی که به مو جب قانون از م حل و جوه متمر کز شده در خزا نه م جاز ا ست ح سب مورد از م حل اعت بارات و یا وجوه مربوط عهده خزانه در مرکز و یا عهده نمایندگی خزانه در ا ستان در و جه ح ساب بانکی پردا خت د ستگاه اجرا ئی ذی ر بط صوادر می کنود( . مواده22 قوانون محاسوبات عموومی کشوور مصووب 1 / 6 / 1366 ) درخوا ست و جه :درخوا ست و جه سندی ا ست که ذی ح ساب برای پردا خت حوا له های صادر شده از م حل اعت بارات بود جه ع مومی دو لت به -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 131 ع هده خزا نه در و جه ح ساب وزارتخا نه یا مؤس سه مر بوط صادر می کند( . ماده13 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) در صد جان بازی :ع بارت ا ست از م یزان آ سیب دیدگی ج سمی و روا نی که تو سط کمی سیون پز شکی تخص صی تع یین در صد بن یاد م شخص و ح سب مورد تجدیدنظر خواهد شد( . بنود ج مواده2 از قوانون تسوهیالت استخدامی و اجتماعی جانبازان انقالب اسالمی مصوب31 / 3 / 1334 ) درمان گاه :درمان گاه مؤس سه ای ا ست شبانه روزی که بی ماران سرپایی را می پذیرد و بای ستی حداقل دارای سه پز شک ع مومی یا متخ صص با شد و ا ستفاده از هر نام دی گر برای درمان گاه مم نوع است( . ماده16 آیین نامه اجرایوی مواده3 قوانون تشوکیل وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مصوب26 / 5 / 1365 هیأت وزیران) درمانگاه دامپزشکی :مکانی با فضای مناسب، طبق نقشه های موجود در سازمان دامپز شکی ک شور ا ست که دارای امکا نات کافی برای پذیرش دام، معای نه، ت شخیص، معال جه سرپایی دام ها و در صورت لزوم اعزام اکیپ های سیار به مناطق تحت پوشش می باشد( . ماده2 آیین نامه اجرایی ماده13 قانون سازمان دامپزشکی کشوور بورای صدور پروا نه های بی ماران درمان گاه آزمای شگاه و ا شتغال به امور درم انی دامپزشکی مصوب4 / 13 / 1333 هیأت وزیران) دریافت های دولت :دریافت های دولت عبارت است از کلیه وجوهی که ت حت ع نوان درآ مد ع مومی و درآ مد اختصا صی و درآ مد شرکت های دول تی و سایر م نابع تأمین اعت بار و سپرده ها و هدایا به ا ستثنا هدایایی که برای م صارف خا صی ا هدا می گردد و مان ند این ها و سایر و جوهی که به مو جب قانون با ید در ح ساب های خزانه داری کل متمرکز شود( . ماده11 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) در یای ساحلی : حق حاکم یت ا یران در خارج قل مرو خ شکی ا یران و آب های داخلی شامل منطقه ای از دریاها متصل به سواحل ایر ان که دریای ساحلی نامیده می شود است( . ماده1 قوانون اصوالح قوانون تع یین حدود آب های ساحلی و منط قه ن ظارت ا یران م صوب تیر ماه 1313 مصوب22 / 1 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 132 در یای سرزمینی : حاکم یت جم هوری ا سالمی ا یران خارج از قل مرو خ شکی و آب های داخ لی و جزا یر خود در خلیج فارس، تن گه هر مز و دریای عمان بر منطقه ای از آب های متصل به خط مبدأ که دریای سرزمینی نام یده می شود ن یز حاکم یت دارد . ا ین حاکم یت همچ نین شامل ف ضای فو قانی، ب ستر و ز یر ب ستردریای سرزمینی می با شد . ( ماده1 قانون مناطق دریائی جمهوری اسالمی ایران در خلیج فارس و دریای عمان مصوب31 / 1 / 1332 ) دریووای سوورزمینی :در اصووطالح ایوون قووانون : منظووور از دریووای زیرزمینی دریای ساحلی موضوع ماده3 قانون اصالح قانون تعیوین حودود آب هوای سواحلی و منطقوه نظوارت مصووب22 فوروردین1333 می باشد( . ماده1 قانون حفاتوت دریوا و رودخانوه های مورزی از آلودگی با موادنفتی مصوب14 / 11 / 1354 ) دستگاه :منظور از دستگاه ها در این قانون کلیه وزارتخانه ،ها سازمان ها، مؤسسات، شرکت های دولتی و سایر واحدها که به نحوی از انحا از بودجه کل کشور استفاده می نمایند و به طور کلی هر واحد اجرایی که بر طبوق اصوول44 و45 قوانون اساسوی مالکیوت عمومی بر آن ه ا مترتب بشود می باشد . واحدهایی که شمول مقررات عمومی در مورد آن ها مستلزم ذکر نام است نیز مشمول این تعریف می باشند( . تبصره ماده2 قوانون دیووان محاسوبات کشوور مصووب 11 / 11 / 1361 ) دستگاه :به کلیه واحدهای سازمانی تابع قوه های مقننه، مجریه و ق ضایی و نهاد های ان قال ب ا سالمی، شرکت های تابع دو لت و کل یه مؤس سات که به ن حوی از بود جه ع مومی ا ستفاده می کن ند ا طالق می شود( . بند ج ماده1 آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیوت اداموه تحصیل کارگزاران کشور در سواعات اداری مصووب12 / 4 / 1333 هیوأت وزیران) دستگاه اجرایی : منظور وزارتخانه، نیروها و سازمان های تابعه ار تش ... ا ستانداری یا فرما نداری کل، شهرداری و مؤس سه ،واب سته به شهرداری، مؤس سه دول تی، مؤس سه واب سته به دو لت شرکت دولتی، مؤسسه عمومی عام المنفعه و مؤسسه اعتباری تخصصی است که عهده دار اجرای قسمتی از برنامه ساالنه بشود( . بنود11 ماده1 قانون ب رنامه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) د ستگاه اجرا یی :من ظور از د ستگاه اجرا یی در ا ین آیین ،نا مه کل یه وزارتخا نه ها، سازمان ها و شرکت های دول تی، مؤس سات و -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 شرکت هایی هستند که شمول قانون بر آن ها مستلزم ذکر نام است . ( ماده1 آیین نامه اجرایی چگونگی استفاده از خو دروهای دولتوی و واگذاری آن ها موضوع بندهای(الف، ج و ک ) تبصوره13 قوانون بودجه سال1333 کل کشور مصوب4 / 2 / 1332 هیأت وزیران) د ستگاه دول تی : من ظور از د ستگاه دول تی در ا ین قانون کل یه وزارتخا نه ها، مؤس سات، شرکت های دول تی، مؤس سات و نهاد های عمومی غیردولتی، شهرداری ها و هرگونه سازمان یا مؤسسه ای است که به ن حوی از اعت بارات کل ک شور یا اعت باراتی که به مو جب قانون یا ت صویبنامه ه یأت وز یران از م حل درآ مد ع مومی تأمین می گردد بهره مند می شوند( . تبصره4 ماده2 از قانون آیین ناموه استخدامی دیوان محاسبات کشور مصوب3 / 3 / 1333 ) د ستگاه دول تی : وزارتخا نه، مؤس سه یا شرکتی ا ست که م طابق قوانین و م قررات، اع مال حاکم یت یا ت صدی دو لت جم هوری ا سالمی ا یران را در ا مری به ع هده دارد . در مواردی که مو ضوع در ارت باط با و تایف و م سئولیت های چ ند د ستگاه با شد، تع یین دستگاه مسئول برعهده هیأت وزیران می باشد . ( ماده1 آیین ناموه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق هوای بین المللوی مصووب13 / 2 / 1331 هیأت وزیران) د ستگاه دول تی : ،من ظور از د ستگاه دول تی در ا ین ت صویبنامه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتی، شرکت های دولتی و مؤسسات انتفاعی واب سته به دو لت، د ستگاه های اجرا یی مح لی، مؤس سات ع م ومی عام المنفعه، شهرداری ها و هر دستگاه دیگری که بیش از53 درصد هزی نه های خود را از م حل بود جه ع مومی دو لت دریا فت می نمای ند می باشد( . بند4 مقررات مربوط به پرداخوت اضوافه کوار سواعتی کارکنان دستگاه های دولتی مصوب24 / 2 / 1353 هیأت وزیران) دستگاه مسئول بهره بردا ری : منظور دستگاهی است که پس از اجرا و تکم یل طرح عمرا نی ط بق قوانین و م قررات مر بوط مو تف به بهره برداری و نگ هداری از آن می گردد . ا ین د ستگاه مم کن ا ست همان دستگاه اجراکننده طرح و یا دستگاه دیگری باشد( . بند12 ماده1 قانون برنامه و بودجه کشور مصوب13 / 12 / 1351 ) دسووتگاه های دولتووی :منظووور از دسووتگاه های دولتووی کلیووه وزارتخانووه ها، ادارات مسووتقل، بنگاه هووا، شوورکت ها و سووازمان بی مه های اجت ماعی کارگران و هرگو نه سازمانی ا ست که دو لت به نحوی از انحا از لحاظ مالی در آن سهیم باشد به استثنا وزارت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 134 ج نگ و ژا ندارمری کل ک شور جز در مورد ا ستفاده از م سکن های عمومی واگذاری( . ماده6 رد لوایح مربووط بوه تشوکیل سوازمان مسکن و تنظیم یک برنامه صحیح و بلندمدت برای خانه دار ساختن کارمندان دولت و کارگران صنایع مصوب23 / 11 / 1344 ) دستمزد : دستمزد عبارت از مبلغی است که در مقابل ساعات کار و کارمزد ع بارت ا ز مبل غی ا ست که در مقا بل هر وا حد از مح صول کار به کارگر به طور نقد یا جنس تأدیه می شود( . تبصره1 ماده 3 از الیحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران مصوب24 / 4 / 1334 ) دستور اجرا : عبارت دستور اجرا از این قرار است عموم ضابطین عدلیه و کلیه مأموران اجرا و قوای دول تی مأمور و مکلف هستند که هر یک در آن چه را جع به ای شان ا ست ادای وتی فه و م ساعدت برای اجرای مدلول این ورقه به عمل آورند نظر به این منظور ورقه حاضره صادر و ممضی و ممهور می گردد به تاریخ( . مواده123 قانون ثبت اسناد و امالک مصوب21 / 1 / 1331 ) د ستور مو قت :د ستور مو قت مم کن ا ست دا یر بر توق یف مال یا انجام عمل یا منع از امری باشد( . ماده316 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) دعاوی خانوادگی : منظور از دعاوی خانوادگی دعاوی مدنی بین هر یک از زن و شوهر و فرزندان و جد پدری و وصی و ق یم است که از ح قوق و ت کالیف م قرر در ک تاب ه فتم در ن کاح و طالق(من جم له د عاوی مر بوط به جهیز یه و م هر زن ) و ک تاب ه شتم در اوالد و ک تاب ن هم در خانواده و ک تاب د هم در ح جر و قیمو مت قانونی مدنی همچنین از مواد1335 ، 1336 ، 1323 ، 1329 و1333 قانون مذکور و مواد مربوط در قانون امور حسبی ناشی شوده باشود( . مواده2 قانون حمایت خانواده مصوب15 / 11 / 1353 ) دعاوی خانوادگی : منظور از دعاوی خانوادگی دعاوی مدنی بین هر یک از زن و شوهر و فرزندان و جد پدری و وصی و قیم است که از ح قوق و ت کالیف م قرر در ک تاب ه فتم(در ن کاح و طالق ) و ک تاب هشتم (در اوالد ) و کتاب نهم(در خانواده ) و کتاب دهم( در حجر و قیمومت ) قانون مدنی و همچنین از مواد1335 ، 1336 ، 1323 ، 1329 و1333 قانون مذکور و نیز از مواد مربوطه در قانون امور حسبی ناشی شده باشد( . ماده2 قانون حمایت خانواده مصوب25 / 3 / 1346 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 135 د عوی ت صرف عدوانی :د عوای ت صرف عدوانی ع بارت ا ست از : اد عای متصرف سابق مبنی بر این که دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از ت صرف وی خارج کرده و ا عاده ت صرف خود را ن سبت به آن مال درخواست می نماید( . ماده153 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) د عوی ت صرف عدوانی : د عوی ت صرف عدوانی ع بارت ا ست از د عوی متصرف سابق که دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف او خارج کرده و مت صرف سابق ا عاده ت صرف خود را ن سبت به آن مال درخواست می نماید( . ماده323 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 25 / 6 / 1313 ) د عوی ت صر ف عدوانی : د عوی مزاح مت و ت صرف عدوانی در صلحیه اقا مه می شود که مو ضوع د عوی در حوزه آن وا قع ا ست . د عوی مزاحمت عبارت است از دعوایی که به موجب آن متصرف مال یا حتی تقاضای جلوگیری از مزاحمت کسی می نماید که نسبت به تصرفات او مزاحم است بدون این که مال را از تصرف متصر ف خارج کرده باشد . د عوی ت صرف عدوانی ع بارت ا ست از د عوی مت صرف سابق که دی گری بدون ر ضایت او مالی را از ت صرف او خارج کرده و مت صرف سابق اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال تقاضا می نماید( . مواده13 قانون اصول محاکمات حقوقی و تجاری مصوب23 / 13 / 1314 ) دعوی طاری :هر د عوایی که در اثنای رسیدگی به دعوای دیگر از طرف خواهان یا خوانده یا شخص ثالث یا از طرف متداعیین اصلی بر ثالث اقامه شود، دعوای طاری نامیده می شود . این دعوا اگر با د عوای ا صلی مرتبط یا دارای یک من شأ با شد، در داد گاهی اقامه می شود که دعوای اصلی در آن جا اقامه شده است( . ماده13 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) د عوی طاری : هر د عوی که در اث نای ر سیدگی به د عوی دی گری از طرف مدعی یا مدعی علیه یا شخص ثالثی یا از طرف متداعیین اصلی بر ثالث اقامه شود، دعوی طاری نامیده می شود و این دعوی اگر با دعوی اصلی ناشی از یک منشأ باشد یا با دعوی اصلی ارتباط کا مل دا شته با شد، در داد گاهی اقا مه می شود که د عوی ا صلی در آن جا اقا مه شده ا ست م گر این که د عوی طاری از صالحیت ذا تی داد گاه خارج با شد در ا ین صورت ا گر ر سیدگی به د عوی ا صلی متوقف به رسیدگی به دعوی طاری باشد دعوی اصلی موقوف می ماند تا د عوی طاری در داد گاهی که صالحیت ر سیدگی به آن را دارد خاتمه پذیرد( .ماده23 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 136 دعوی متقابل :خوانده می تواند در مقابل ادعای خواهان، اقامه دعوا نماید .چنین دعوایی در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک من شأ بوده یا ارت باط کا مل دا شته با شد، د عوای متقا بل نام یده شده و توأ ماً ر سیدگی می شود و چنان چه د عوای متقا بل نباشد، در دادگاه صالح به طور جداگانه رسیدگی خواهد شد . بین دو د عوا وق تی ارت باط کا مل مو جود ا ست که ات خاذ ت صمیم در هر یوک موؤثر در دیگوری ب اشود( . مواده141 قوانون آیوین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) دعوی متقابل : مدعی علیه حق دارد در مقابل ادعای مدعی اقامه دعوی کند و چنین دعوی را در صورتی که با دعوی اصلی ناشی از یک من شأ یا با د عوی نامبرده ارت باط کا مل دا شته با ش د د عوی متقا بل نام ند و به آن د عوی در ه مان داد گاه با د عوی ا صلی ر سیدگی می شود م گر این که د عوی متقا بل از صالحیت ذا تی داد گاه خارج با شد . بین دو د عوی وق تی ارت باط کا مل مو جود ا ست که اتخاذ تصمیم در هر یک مؤثر در دیگری باشد( . مواده234 قوانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) د عوی متقا بل : مدعی عل یه حق دارد که در مقا بل اد عای مدعی اقامه دعوا نماید و چنین دعوی را در صورتی که مربوط به دعوی او لی(ا صلی ) با شد د عوی متقا بل نام ند و بدان د عوی در ه مان محک مه با د عوی ا صلی ر سیدگی می شود م گر این که د عوی متقا بل نوعاً از صالحیت محکمه خارج باشد( . ماده246 قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب13 / 3 / 1293 ) دعوی مزاحمت :دعوای مزاحمت عبارت است از : دعوایی که به موجب آن مت صرف مال غیرمن قول درخوا ست ج لوگیری از مزاح مت ک سی را می نماید که نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون این که مال را از تصرف مت صرف خارج کرده باشد( . ماده163 قانون آیین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) د عوی مزاح مت : د عوی مزاح مت ع بارت ا ست از د عوایی که به مو جب آن مت صرف مال غیرمن قول درخوا ست ج لوگیری از مزاح مت ک سی را می نماید که نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون این که مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد( .ماده325 قانون آیوین دادرسوی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 د عوی مزاح مت : د عوی مزاح مت ع بارت ا ست از د عوایی که به مو جب آن متصرف مال تقاضای جلوگیری از مزاحمت کسی می نماید که نسبت به ت صرفات او مزاحم ا ست بدون این که مال را از ت صرف مت صرف خارج کرده باشد( . از ماده13 قانون اصوول محاکموات حقووقی و تجاری مصوب23 / 13 / 1314 ) د عوی ممان عت از حق :د عوای ممان عت از حق ع بارت ا ست از : تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد( . ماده159 قانون آیوین دادر سوی دادگاه هوای عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) د عوی ممان عت از حق : د عوی ممان عت از حق ع بارت ا ست از د عوی کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا حق انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهود( . مواده324 قوانون آیوین دادرسوی مودنی مصووب 25 / 6 / 1313 ) دفاتر مباشرت ثبت :دفاتر مباشرت ثبت از قرار تفصیل ذیل است : ًاوال- دو دفتر برای ثبت اسناد به طوری که قانون معین می ،کند ی کی برای م عامالت راج عه به ا موال غیرمنقو له و دی گری برای سایر معامالت . ًثانیا- دو دفتر فهرست که در آن مباشر ثبت مفاد ا سناد ث بت شده و ت صدیقات خود را با ق ید سجالت و ام ضاها و همچنین کلیه اقداماتی را که موافق وتایف خود به عمل می آورد ن سختین می نوی سد(به طور اخت صار فهر ست می ک ند .) ًثال ثا- دف تر نماینده عمومی که به ترتیب حروف تهجی برای کلیه اسنادی که در نزد مبا شر ث بت یا ت صدیق شده ترت یب می شود . ًراب عا- دف تر صورت ا سنادی که در مبا شرت ث بت تود یع می شود . ًخام سا- دف تر صورت اشخا صی که ورشک سته و یا در ت حت قیموم یت یا وال یت شرعی اعالن شده اند . ًسادسا- دفتر عایدات( . ماده13 قانون ثبت اسناد مصوب21 / 2 / 1293 ) د فاع غیرن ظامی : د فاع غیرن ظامی ع بارت از مجمو عه تدابیر و اقداماتی است که ب رای آماده کردن مردم و مؤسسات و تأسیسات و م نابع مخت لف ثروت های م لی در برا بر آ ثار ز یان ب خش نا شی از حوادش طبیعی، سوانح غیرمترقبه، حمالت هوایی، استعمال هرگونه سالح و همچنین تقلیل تلفات و خسارات انجام می گیورد( . مواده1 آیین نا مه اجرا یی قانون ا صالح قانون سازمان د فاع غیرن ظامی کشور مربوط به وتایف و تشکیالت مصوب23 / 12 / 1351 ) دفترخا نه ا سناد ر سمی : دفترخا نه ا سناد ر سمی وا حد واب سته به وزارت دادگ ستری ا ست و برای تن ظیم و ث بت ا سناد ر سمی ط بق قوووانین و مقووررات مربوووط تشووکیل می شووود . سووازمان و وتووایف دفترخانه تابع قوانین و نظامات را جوع بوه آن اسوت( . مواده1 -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 133 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 25 / 4 / 1354 ) دفترخا نه ا سناد ر سمی : دفترخا نه مح لی ا ست که سردفتر برای ان جام کار و و تایف دف تری خود تع یین و به اداره ث بت م حل و اداره ث بت ا سناد مر کز ا طالع می د هد، سایر شرایط دفترخا ن ه و اوقات کار طبق نظامنامه وزارت عدلیه خواهود بوود( . مواده22 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب15 / 3 / 1316 ) دف تر دارا یی : دف تر دارا یی دف تری ا ست که تاجر با ید هر سال صورت جامعی از کل یه دارا یی من قول و غیرمن قول و د یون و مطالبات سال گذشته خود را به ریز ترتیب داده در آن دف تر ثبت و ام ضا نما ید و ا ین کار با ید تا پانزدهم فروردین سال ب عد انجام پذیرد( . ماده9 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) دف تر دارا یی : دف تر دارا یی دف تری ا ست که تاجر با ید هر سال صورت جامعی از کل یه دارا یی من قول و غیرمن قول و د یون و مطالبات سال گذشته خود را به ریز تر تیب داده در آن دفتر ثبت و امضا نماید و این کار باید تا پانزدهم حمل سال بعد انجام پذیرد( . ماده9 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) دف تر روزنا مه : دف تر روزنا مه دف تری ا ست که تاجر با ید ه مه روزه مطال بات و د یون و دادو ستد ت جارتی و م عامالت را جع به اوراق ت جارتی(از قب یل خر ید و فروش و تهرنوی سی ) و به طور ک لی جم یع واردات و صادرات ت جارتی خود را به هر ا سم و ر سمی که باشد و وجوهی را که برای مخارج شخصی خود برداشت می کند در آن دفتر ثبت نماید( . ماده3 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) دف تر روزنا مه :دف تر روزنا مه دف تری ا ست که تاجر ب ا ید ه مه روزه مطال بات و د یون و دادو ستد ت جارتی و م عامالت را جع به اوراق ت جارتی(از قب یل خر ید و فروش و تهرنوی سی ) و به طور ک لی جم یع واردات و صادرات ت جارتی خود را به هر ا سم و ر سمی که باشد و وجوهی را که برای مخارج شخصی خود برداشت می کند در آن دفتر ثبت نماید( .ماد ه3 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) دفترکپیه : دفتر کپیه دفتری است که تاجر باید کلیه مراسالت و م خابرات و صورتح ساب های صادره خود را در آن به ترت یب تاریخ ثبت نماید( . ماده13 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 139 دفتر کپیه :دفتر کپیه دفتری است که تاجر باید کلیه مراس الت و م خابرات و صورتح ساب های صادره خود را در آن به ترت یب تاریخ ثبت نماید( . ماده13 قانون تجارت مصوب12 / 3 / 1334 ) دف تر کل : دف تر کل دف تری ا ست که تاجر با ید کل یه م عامالت را الا قل هف ته ای یک مرت به از دف تر روزنا مه ا ستخراج و ا نواع مختل فه آن را ت شخیص و جدا کرده هر نوعی را در صفحه مخصو صی در آن دفتر به طور خالصه ثبت کند( . ماده3 قانون تجارت مصووب 13 / 2 / 1311 ) دف تر کل : دف تر کل دف تری ا ست که تاجر با ید کل یه م عامالت را الا قل هف ته ای یک مرت به از دف تر روزنا مه ا ستخراج و ا نواع مختلف آن را تشخیص و جدا کرده هر نوعی را در صفحه م خصوصی در آن دفتر به طور خالصه ثبت کند( . مواده3 قوانون تجوارت مصووب 12 / 3 / 1334 ) دفترگواهی امضا : دفتر گواهی امضا دفتری است که منحصراً مخصوص ت صدیق ام ضا ذ یل نو شته های عادی ا ست و نو شته ت صدیق ام ضا شده با توجه به ماده335 آیین دادرسوی مودنی مسلم الصودور شوناخته می د شو .وزارت دادگ ستری آیین نا مه الزم را برای گواهی ام ضا تهیه و تصویب خواهد کرد( . ماده23 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب25 / 4 / 1354 ) دفتر یار : دفتریار کسی است که سمت معاونت دفترخانه را دارا ا ست و برح سب پی شنهاد سردفتر و ت صویب وزارت ع دل یه انت خاب می گردد وتایف دفتریاران به موجب نظامنامه وزارت عدلیه معین خواهد شد( . ماده24 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب15 / 3 / 1316 ) دفتریار اول : هر دفترخانه عالوه بر یک دفتریار که سمت معاونت دفترخا نه و نمای ندگی سازمان ث بت را دارا ا ست و دفتر یار اول نام یده می شود می توا ند یک دفتر یار دوم ن یز دا شته با شد . دفتریار به پیشنهاد سردفتر و به موجب ابالغ سازمان ثبت اسناد و امالک کشور برابر مقررات این قانون منصوب می شوود( . مواده3 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 25 / 4 / 1354 ) دفینه : دفینه مالی است که در زمین یا بنایی دفن شده و برحسب اتفاق و تصادف پیدا می شود( . ماده133 قانون مدنی) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 193 دالل : دالل کسی است که در مقابل اجرت واسطه انجام معامالتی شده یا برای ک سی که می خوا هد م عامالتی نما ید طرف معام له پ یدا می ک ند .ا صوالً قرارداد دال لی تابع م قررات را جع به وک ا لت ا ست . ( ماده335 قانون تجارت مصوب13 / 2 / 1311 ) دلیل : دلیل عبارت از امری است که اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می نمایند( . ماده194 قوانون آیوین دادرسوی دادگاه هوای عموومی و انقوالب(در اموور مودنی ) مصووب 21 / 1 / 1339 ) دل یل :دل یل ع بارت از ا م ری ا ست که ا صحاب د عوی برای اث بات دعوی یا دفاع از دعووی بوه آن اسوتناد می نماینود( . مواده353 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) دمپینگ : هرگاه کاالیی با قیمت نامتناسب یا تسهیالت غیرعادی از کشوری برای ورود به ایران عرضه شود( دمپینوگDumping ) و ایون ع مل برای اقت صاد ک شور رقا بت نا سالم تل قی گردد ه یأت وز یران می تواند در هر موقع بنا به پیشنهاد وزارت اقتصاد برای ورود کاالی مز بور از آن ک شور سود بازر گانی و یژه ای بر قرار ک ند . ( ماده3 قانون امور گمرکی مصوب33 / 3 / 1353 ) دوایر محلیه :در ایاالت و والیات و بلوکات برای ترتی ب و تنظیم کل یه ا مور عالوه بر انج من ا یالتی و والی تی و ب لدی که م طابق نظامنامه انجمن های مذکوره تکالیف شان معین است دوایری تشکیل می شود که به دوا یر محل یه مو سوم خوا هد بود( در مقا بل دوا یر مرکز یه که ع بارت از وزارتخا نه ها ا ست ) ا ین دوا یر از ح یث و تایف و و سعت قل مرو و حدود اخت یارات از ی کدیگر متمایز ند چنان که از ح یث و تایف کل یه منق سم می شوند به دوا یر ادار یه و عدلیه و از حیث قلمرو به دوایر ایالتی و والیتی و بلوکی و از ح یث اخت یارات به دوا یر تاب عه و متبو عه چنان که ب لوک در اخت یارات تابع اداره وال یات ا ست و قر یه تابع اداره ب ل وک . ( ماده4 قانون تشکیل ایاالت و والیات و دستورالعمل حکام مصووب 23 / 9 / 1236 ) دوره عمل : دوره عمل عبارت از مدتی است که قانون برای جریان عمل یات بود جه یک سنه مالی م عین می نما ید . مدت مز بور برای ت شخیص مطال بات دای نین دو لت و ب ستن ح ساب عا یدات و پردا خت -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 191 مخارج تا روز آخر ماه سووم سوال بعود اسوت( . مواده2 قوانون محاسبات عمومی مصوب13 / 12 / 1312 ) دوره عمل : دوره عمل عبارت از مدتی است که قانون برای جریان م عامالت بود جه یک سنه مال یه م عین می نما ید . مدت مز بوره برای تشخیص و حواله مطالبات داینین دولت تا روز آخر ماه سوم سال ب عد ا ست و برای ختم اع مال دا یر به دریا فت عا یدات و پردا خت مخارج تا روز آخر سال بعد است( . ماده2 قانون محاسبات عمومی مصوب3 / 12 / 1239 ) دولت : منظور از دولت و مؤسسات وابسته به دولت عبارت است از کلیه وزارتخانه ها و مؤسسات وابسته به دولت و همچنین مؤسسات بازرگانی و انتفا عی به شرح فهرست ضمیمه که در این آیین نامه به نام سازمان های دولتی خوانوده می شوود( . مواده1 آیین ناموه اجرایی قسمت اول تبصوره29 بودجوه سوال1344 کول کشوور مصووب 13 / 11 / 1344 ) ده : چند آبادی و مزرعه نزدیک یا متصل به هم که مجموعاً دارای ضوابط ماده یک با شند به پی شنهاد ف رما ندار و تأی ید انج من شهر ستان و مواف قت وزارت ک شور و وزارت ت عاون و ا مور رو ستاها ده شناخته می شود( . ماده2 قانون تشوکیل انجمون ده و دهبوانی مصوب25 / 12 / 1353 ) د هات خرده ما لک : د هات خرده ما لک ع بارت از د هاتی ه ستند که مشمول پرداخت مالیات مزروعی نمی باشوند( .تبصوره2 مواده3 از قانون بنگاه عمرانی کشور مصوب11 / 5 / 1334 ) ده پهلوی : مسکوک طالی ده پهلوی دارای223323 / 33 گرم طالی خالص و قطر آن53 میلیمتر حد ترخص وزن دو در هوزار( . بنود ز قوانون اصالح قانون ضرب مسکوک طال مصوب22 / 2 / 1355 ) ده ستان :ده ستان کو چک ترین وا حد تق سیمات ک شوری ا ست که دارای ،م حدوده جغراف یایی م عین بوده و از به هم پیو ستن چ ند رو ستا م کان، مزر عه هم جوار ت شکیل می ،شود که از ل حاظ م حیط طبی عی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات رسانی و برنامه ریزی در سیستم و شبکه واحدی را فراهم می نماید( . ماده 3 قانون تع اریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب15 / 4 / 1362 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 192 ده ستان : وزارت ک شور به تدریج از چ ند ده مت صل به ی کدیگر که دارای وضع جغرافیایی و اقلیمی مشابهی بوده و از نظر اقتصادی و اجتماعی و آموزشی و تعاونی با یکدیگر ارتباط و وجه مشترک دا شته با شند وا حدی به نام ده ستان ت شکیل خوا هد داد که از لحاظ اداری تابع بخش معینی خواهد بود( . ماده4 قانون تشوکیل انجمن ده و دهبانی مصوب25 / 12 / 1353 ) ده کده م جاور جن گل :ده کده م جاور جن گل ده کده ای ا ست که ارا ضی آن الاقل از یک طرف به جنگل متصول باشود( . بنود14 مواده1 از قانون حفاتت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب25 / 5 / 1346 ) دیات : دیات، جزای مالی است که از طرف شارع برای جرم تعیین شوده اسوت( . مواده13 قوانون راجوع بوه مجوازات اسوالمی مصووب 21 / 33 / 1361 ) دیافراگم : سیستمی افقی یا تقریباً افقی است که نیروهای جانبی را به ا جزای م قاوم قائم منت قل می نما ید . ا ین سی ستم می توا ند مهارب ندی های اف قی را ن یز شامل گردد( .ب خش ت عاریف آیین نا مه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله مصوب13 / 9 / 1333 هیأت وزیران) د ین ر سمی ا یران : د ین ر سمی ا یران، ا سالم و مذهب جع فری اث نی عشری است( ......اصل دوازدهم قانون اساسی) د یوار بر شی :د یواری ا س ت که برای مقاو مت در برا بر نیرو های جانبی که در صفحه دیوار عمل می کنند، طراحی شده است و به آن دیافراگم قائم نیز گفته می گردد( .بخش تعاریف آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله مصوب13 / 9 / 1333 هیأت وزیران) د یواره ساحلی :سازه یا ب نایی ا ست که در ام تداد ت قری بی د یواره طبی عی یا سواحل و برای تثب یت و حفا تت سواحل و زمین هووای جووانبی در برابوور سوویل و فرسووایش احووداش می شووود . (آیین نامووه اجرایووی قووانون حفووظ و تثبیووت کنوواره و بسووتر رودخانه های مرزی مصوب13 / 12 / 1363 هیأت وزیران) دیوان عالی تمیز :دیوان عالی تمیز دارای دو شعبه و لدی االقتضا سه شعبه است هر شعبه مرکب از یک رئیس و سه مستشار که یک نفر از آن ها به نو بت به تع یین ر ئیس شعبه ع ضو مم یز شده و ه یأت محک مه مر کب از سه ن فر خوا هد بود . ر ئیس شعبه اول سمت ریا ست -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 193 کل دیوان تمیز را خواهد داشت( . ماده33 قانون اصوول تشوکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) د یوان ج نایی : به ا موری که م طابق قانون م جازات ع مومی جنا یت ت شخیص داده شده در محک مه ا ستیناف ر سیدگی خوا هد شد، محک مه استیناف در این موقع دیوان جنایی نامیوده شوده و مرکوب از5 نفر خواهد بود، رئیس و اعضا محکمه یا شعبه استینافی که به امور جزایی رسیدگی می نماید ب ه عالوه دو نفر از بین اعضا سایر شعب و اع ضا علی ال بدل ا ستیناف و ح کام بدایت به د عوت ر ئیس استیناف محکمه جنایی را تشکیل می دهند( . ماده33 قانون اصوول تشکیالت عدلیه مصوب23 / 4 / 1333 ) دیوان عالی ک شور :دیوان عالی ک شور به من ظور ن ظارت بر ا جرای صحیح قوانین در م حاکم و ای جاد و حدت رو یه ق ضایی و ان جام م سئولیت هایی که ط بق قانون به آن م حول می شود برا ساس ضوابطی که رئیس قوه قضاییه تعیین می کنود، تشوکیل می گوردد( . اصول161 قانون اساسی) د یوان عدالت اداری : به من ظور ر سیدگی به شکایات، تظل مات و اعترا ضات مردم ن سبت به مأمورین یا وا ح دها یا آیین نا مه های دولتی و احقاق حقوق آن ها، دیوانی به نام دیوان عدالت اداری ز یر ن ظر ر ئیس قوه ق ضاییه تأ سیس می گردد . حدود اخت یارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیوین می کنود( . صول133 قوانون اساسی) د یون بالم حل :د یون بالم حل ع بارت ا ست از بدهی های قا بل پردا خت سنوات گذ شته که در بود جه مر بوط اعت باری برای آن ها من ظور نشده یا زاید بر اعتبار مصوب و در هر دو صورت به یکی از طرق ز یر بدون اخت یار د ستگاه ای جاد شده با شد :ا لف ) اح کام قط عی صادره از طرف مراجع صالحه . ب )انواع بدهی به وزارتخانه ها و مؤس سات دول تی و شرکت های دول تی نا شی از خدمات ان جام شده مانند حق اشتراک برق آب، هزینه های مخابراتی، پست و هزینه های مشابه که خارج از اختیار دستگاه اجرایی ایجاد شده باشد . ج ) سایر بدهی هایی که خارج از اخت یار د ستگاه ای جاد شده با شد . انواع دیون بالمحل موضوع این بند از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین و اعالم خواهد شود( . مواده3 قوانون محاسوبات عمومی کشور مصوب1 / 6 / 1366 ) د یون مح قق :مق صود از د یون مح قق بدهی هایی ا ست که بر ط بق مدارک قانونی عرفاً قابل پرداخت باشود( . تبصوره1 مواده2 از قانون اصالح قانون مالیات بر ارش و نقل و انتقاالت بالعوض مصوب 23 / 12 / 1335 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 194 د یه : د یه، مالی ا ست که از طرف شارع برای جنا یت تع یین شده است( . ماده15 الیحه مجازات اسالمی مصوب3 / 9 / 1333 مجموع تشوخیص مصلحت نظام) دیه : دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیا دم او داده می شود( . مواده294 الیحو ه مجازات اسالمی مصوب3 / 9 / 1333 ) دیه : دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیا دم او داده می شود( . مواده1 قوانون مجازات اسالمی مصوب24 / 9 / 1361 ) ذ ذخ یره قط عی : آن م قدار از کان سار که اب عاد و ع یار و سایر مشخصات آن ب ا عملیات اکتشافی در سه بعد به فواصل تعیین شده تو سط وزارت م عادن و ف لزات به ک مک ح فاری و نمو نه گیری و آزمایش های الزم مشخص گردد( . بند ش ماده1 قانون معوادن مصووب 1 / 3 / 1362 ) ذخیره معدنی( :کانسار ) – تمرکز یا انباشت طبیعی یک یوا چنود ماده م عدنی در ز یر یا روی ز مین یا مح لول در آب می با شد . ( ماده1 قانون معادن مصوب23 / 3 / 1333 ) ذخیره معدنی : تمرکز یا انباشت یک یا چند ماده معدنی در زیر یا روی زمین( . بند ب ماده1 از قانون معادن مصوب1 / 3 / 1362 ) ذیح ساب : ذیح ساب مأموری ا ست که به مو جب ح کم وزارت ا مور اقتصادی و دارایی از بین مستخدمان رسمی واجد صالحیت به منظور اعمال نظارت و تأمین هماهنگی الزم در اجورای مقوررات مالوی و محواسوبا توی در وزارتخا نه ها و مؤس سات و شرکت های دول تی و د ستگاه های اجرا یی مح لی و مؤس سات و نهاد های ع مومی غیردول تی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 195 به ا ین سمت من صوب می شود و ان جام سایر و تایف م شروح ه ز یر را به عهده خواهد داشت( . ماده31 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1 / 6 / 1366 ) ذیح ساب : ذیح ساب مأموری ا ست که به مو جب ح کم وزارت دارا یی برای اداره ا مور ح سابداری وزارتخا نه یا مؤس سه دول تی و نگا هداری ح ساب و ح فظ ا سناد و د فاتر مر بوط در مر کز و یا در شهرستان به این سمت منصوب می شود و نیز به عنوان عامل خزانه مسئولیت تحویل و تحول و نگاهداری وجوه و نقدینه های دولتی و سپرده ها و اوراق ب هادار را به ع هده دارد . ذیح ساب زیرن ظر وزیر یا رئیس مؤسسه مربوط وتایف خود را انجام می دهد( . ماده 24 قانون محاسبات عمومی مصوب15 / 13 / 1349 ) ذین فع(در چک :) ذین فع در مورد ا ین ماده ک سی ا ست که چک به نام او صادر یا تهرنوی سی شده یا چک به او وا گذار گرد یده باشد(یا چک در وجه حامل به او واگذار گردیده .) در موردی که ذینفع دستور عدم پرداخت می دهد با نک مکلف است وجه چک را تا تع یین تکل یف آن در مر جع ر سیدگی یا ان صراف د ستوردهنده در حساب مسدودی نگهداری نماید( . تبصره1 ماده14 از قانون اصوالح موادی از قانون صدور چک مصوب تیرماه1355 مصوب11 / 3 / 1332 ) ر رادیو اپراتور : رادیو اپراتور کسی است که با دریافت پروانه رادیو اپراتوری از وزارت پست و تل گراف و تلفن عملیات رادیو اپراتوری را به منظور ایجاد ارتباط بین ایستگاه های رادیویی مجاز انجام می دهد( . ماده2 آیین نامه اجرایی صدور گواهیناموه افسری مخابرات کشتی(رادیولوژی ) مصوب31 / 6 / 1364 ) رادیو اپراتوری : رادیو اپراتوری عبارت است از کلیه عملیاتی که به منظور برقراری ارتباط با ایستگاه های رادیویی مجاز بین رادیو اپراتورهوای مجواز انجوام می گیورد( .مواده1 آیین ناموه اجرایی صدور گواهینامه افسری مخابرات کشتی(رادیولوژی ) مصوب 31 / 6 / 1364 ) را ندمان آب یاری در م حل م صرف : ع بارت ا ست از خالص آب مورد ن یاز در م حل م صرف، تق سیم بر ح جم ماها نه آب ت حویل ی به م حل م صرف به ازای هر وا حد س طوح، که م قودار ع ووددی آن قا بول محاسبوه می باشوود( . ضوومیمه1 آیین نامووه اجرایووی بهینه سووازی مصوورف آب کشاورزی مصوب11 / 6 / 1335 هیأت وزیران) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 196 را ندمان انت قال و توز یع آب : ع بارت ا ست از ح جم ماها نه آب ت حویلی به م حل م صرف، تق سیم برحجم ماها ن ه آبی که از نق طه تأمین آب برداشت می شود( .ضمیمه1آیین ناموه اجرایوی بهینه سوازی مصرف آب کشاورزی مصوب11 / 6 / 1335 هیأت وزیران) ران نده :ران نده به ک سانی ا طالق می گردد که عالوه بر دا شتن گواهینامه درجه یک و یا عمومی دارای سابقه عمل کافی بوده و از عهده انجام کار آزمایش های الزم و همچنین وتایفی که در فصل نهم این آیین نامه مقرر شده است برآید( . تبصوره4 مواده1 از آیین نامووه اسووتخدامی کارمنوودان فنووی اداره کوول راه مصوووب 13 / 13 / 1333 ) راهن : رهن عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به دا ین می د هد .رهن ده نده را را ه ن و طرف دی گر را مرتهن می گویند( . ماده331 قانون مدنی) رأی دادگاه : رأی دادگاه پس از انشاء لفظی باید نوشته شده و به ام ضای دادرس یا دادر سان بر سد و ن کات ز یر در آن رعا یت گردد : 1 - تاریخ صدور رأی . 2 - مشخصات اصحاب دعوا یا وکیل یوا نمایندگان قانونی آنان با قید اقام تگواه . 3 - موضووع دعووا و درخواست طرفین . 4 - جهات، دالیل، مستندات، اصول و موادقانونی که رأی براساس آن ها صادر شده است . 5 - مشخصات و سمت دادرس یا دادرسان دادگاه( . ماده296 قانون آیوین دادرسوی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) رأی داد گاه : رأی داد گاه با ید نو شته شده و ن کات ز یر در آن رعایت شود : 1 - تاریخ رأی . 2 - نام و نام خانواده اصحاب دعوی . 3 - موضوع دعوی و درخواست اصحاب دعوی کوه موورد رأی اسوت . 4 - جهووات و دالیوول رأی و مووواد اسووتنادیه . 5 - امضووا دادرس یووا دادرس های دادگاه و تصریح نام و سمت آن ها . 6 - تصری ح به اجرای موقت در صورتی که دادگواه در ایون بواب رأی دهود( . مواده153 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) رأی ساکت : رأی مث بت آن ا ست که ت صدیق مج لس را ن سبت به اتهارات هیأت وزرا بیان نماید . و رأی منفی به عکس متضمن عدم تصدیق مجلس نسبت به وزرا است .و رأی ساکت آن است که در باب تصدیق و عدم آن ساکت است( . مواده43 نظامناموه داخلوی مجلوس شورای ملی مصوب19 / 13 / 1233 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 193 رأی قطعی :آرای دادگاه ها قطعی است مگر در موارد مقرر در باب چهارم این قانون یا در مواردی که به موجب سایر قوانین قابل نقووض یووا تجدیوودنظر باشووند( . موواده5 قووانون آیووی ن دادرسووی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) رأی مث بت : رأی مث بت آن ا ست که ت صدیق مج لس را ن سبت به اتهارات هیأت وزرا بیان نماید . و رأی منفی به عکس متضمن عدم تصدیق مجلس نسبت به وزرا است . و رأی ساکت آن است که در باب تصدیق و عدم آن ساکت است( . مواده43 نظامناموه داخلوی مجلوس شورای ملی مصوب19 / 13 / 1233 ) رأی من فی : رأی مث بت آن ا ست که ت صدیق مج لس را ن سبت به اتهارات هیأت وزرا بیان نماید . و رأی منفی به عکس متضمن عدم تصدیق مجلس نسبت به وزرا است . و رأی ساکت آن است که در باب تصدیق و عدم آن ساکت است . ( مواده43 نظامناموه داخلوی مجلوس شورای ملی مصوب19 / 13 / 1233 ) ر با : هر نوع توا فق بین دو یا چ ند ن فر ت حت هر قراردادی از قب یل ب یع، قرض، صلح و ام ثال آن جن سی را با شرط ا ضافه با ه مان جنس مک یل و موزون معام له نما ید و یا زا ید بر مب لغ پرداختی، دریافت نماید، ربا محسوب و جرم شناخته می شود( . از ماده595 کتاب پنجم قانون مجازات اسالمی(تعزیرات و مجازات های بازدارنده ) مصوب2 / 3 / 1335 ) ربا :ربا بر دو نوع است : الف )ربای قرضی و آن بهره ای است که طبق شرط یا بنا و روال مقرض از مقترض دریافت نماید . ب ) ربای م عاملی و آن ز یاده ای ا ست که ی کی از طرفین معام له زا ید بر عوض یا معوض از طرف دیگر دریافت کند به شرطی که عوضین مکیل یا موزون و عرفاً یا شورعاً از جونس واحود باشود( . از مواده1 قانون نحوه اجرای اصل49 قانون اساسی جمهووری اسوالمی ایوران مصوب13 / 5 / 1363 ) ربای قرضی :ربای قرضی و آن بهره ای اس ت که طبق شرط یا بنا و روال مقرض از مقترض دریافت نماید( . از مواده1 قوانون نحووه اجرای اصل49 قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1363 ) ربای معاملی :ربای معاملی و آن زیاده ای است که یکی از طرفین معامله زاید بر عوض یا معوض از طرف دیگر دریافت کند به شرطی -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 193 که عوضین مکیل یا موزون و عرفاً یا شرعاً از جنس واحد باشد . ( از ماده1 قانون نحوه اجورای اصول49 قوانون اساسوی جمهووری اسالمی ایران مصوب13 / 5 / 1363 ) رت به : من ظور از رت به عددی ا ست که توان ف نی و اجرا یی و مدیریت پیمان کار را ن شان می د هد . عدد رت به که برح سب ازد یاد قد رت اجرا یی ا فزایش می یا بد ط بق جداول پیو ست ا ین آئین نا مه تعیین می گردد( . ماده3 آئین نامه تشخیص صالحیت و ارجاع کار به پیمانکاران مصوب6 / 6 / 1363 هیأت وزیران) رزمندگان : کسانی هستند که حداقل یک سال در طول دفاع مقدس و ب عد از آن، در م یادین ن برد حق عل یه با طل و م ناطق عمل یات شرکت نموده اند . اعم از پرسنل نیروهای مسلح یا سایر ادارات و ارگان ها و نهاد هایی که ح ضور آن ها در را ستای ان جام و تایف سازمانی آن ها بوده باشد( . تبصره2 ماده1 قانون نحوه واگذاری سهام دول تی و متع لق به دو لت به ای ثارگران و کارگران م صوب 12 / 5 / 1333 ) رزمنودگان داوطلوب : کسوانی هسوتند کوه براسواس گوواهی سوپاه پا سداران ان قالب ا سالمی یا جهاد سازندگی حداقل مدت شش ماه به صورت داوط لب در جب هه های ن برد حق عل یه با طل ح ضور دا شته اند . ( بند الف تبصره1 ماده1 از قانون نحوه واگذاری سهام دولتی و متعلق به دولت به ایثارگران و کارگران مصوب12 / 5 / 1333 ) رسالت مطبوعات : رسالتی که مطبوعات در نظام جمهوری اسالمی بر عهده دارد عبارت است از : الف ) روشن ساختن افکار عمومی و باال بردن سطح معلو مات و دا نش مردم در یک یا چ ند زمی نه مورد اشاره در مواده1 . ب ) پیشوبرد اهودافی کوه در قوانون اساسوی جم هوری ا س المی ب یان شده ا ست . ج )تالش برای ن فی مرزب ندی های کاذب و تفرقه انگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر، مانند دسته بندی مردم براساس نژاد، زبان، رسوم، سنن مح لی و ... د ) م بارزه با م ظاهر فره نگ ا ستعماری( ،ا سراف تبذیر، لغو، تجمل پرستی، اشاعه فح شا و. ).. و ترویج و تبلیغ فره نگ ا صیل ا سالمی و گ سترش ف ضایل اخال قی .هو ) ح فظ و تح کیم سیاست نه شرقی و نوه غربوی( . مواده2 قوانون مطبوعوات مصووب 22 / 12 / 1364 ) رسوته(در سوپاه پاسوداران : ) رسوته عبوارت اسوت از مجموعوه رشته های شغلی که از نظر تخصص یا نوع آموزش وابستگی و ارتباط نز دیک داشته باشند( . ماده23 قانون مقوررات اسوتخدامی سوپاه پاسداران انقالب اسالمی مصوب21 / 3 / 1333 ) -------- صفحهٔ بعد -------- انجمن علمی فقه و حقوق موسسه آموزش عالی شهید اشرفی اصفهانی 199 رسته :رسته عبارت از مجموع رشته های شغلی است که از نظر تخصص یا نوع کار یا نوع آ موزش واب ستگی و ارت باط نزد یک دا شته باشوند( . مواده23 قوانون ارتوش جمهووری اسوالمی ایوران م صووب 3 / 3 / 1366 ) رسته :رسته اصطالحی است برای مشخص نمودن یک دسته از تخصص های ن ظامی که از ن ظر مأمور یت، نوع کار و و تایف م شاغل ن ظامی دارای نزد یک ترین ارت باط به ی کدیگر بوده و کل یه اف سرانی که به یک ر سته خا صی اخت صاص یافته ا ند پس از ک سب آ موزش و تجر به الزم قادرند در تخصص های آن رسته انجام وتیفه نمایند( . ماده1 آیین نامه رسته های نیروی زمینی مصوب26 / 13 / 1356 ) ر سته :ر سته ع بارت از مج موع ر شته های م شاغلی ا ست که از ل حاظ نوع کار و حرفه و رشته تحصیلی و تجربی وابستگی نزدیک داشته باشد( . از ماده3 قانون استخدام کشوری مصوب31 / 3 / 1345 ) رسیدگی فرجامی : رسیدگی فرجامی عبارت است از تشخیص انطباق یا عدم انط باق رأی مورد درخوا ست فر جامی با موازین شرعی و مقررات قانونی( . ماده366 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقالب(در امور مدنی ) مصوب21 / 1 / 1339 ) ر سیدگی فر جامی :مق صود از ر سی دگی فر جامی ت شخیص ا ین ا ست که حکم یا قرار مورد درخواست فرجامی موافق قانون صادر شده یا نه– در صورت اولی حکم یا قرار ابرام و اال نقوض خواهود شود . ( ماده553 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب25 / 6 / 1313 ) ر شته :ر شته مجمو عه آموزش های مر بوط به حر فه های مت جانس ر شته نامید ه می شود( . بنود ج مواده4 از آیین ناموه نحووه تشوکیل و اداره آموزشگاه های آزاد فنوی و حرفوه ای مصووب2 / 3 / 1363 هیوأت وزیران) ر شته شغلی : ع بارت از یک یا چ ند طب قه شغلی ا ست که از ل حاظ نوع کار و میزان دانش و مهارت علمی یکسان و مشابه است، اما از ن ظر ارزش و اهم یت و سخت ی ان جام کار دارای سطوح و مرا تب