🧭 کمک کن: قضات یا روسای سه قوه یا معاونان رئیس جمهور یا وزرا یا نمایندگان مجلس شورای شرکتهای دولتی و شهرداریه
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر سمتِ شخص یا ارتباطِ رفتار با وظایفِ او روشن نباشد ⇒ مرجعِ صالح و تشریفاتِ رسیدگی قابلِ تعیینِ قطعی نیست.
- اگر رفتارِ ادعایی عنوانِ مجرمانه نداشته باشد ⇒ صرفِ نارضایتی از تصمیم یا عملکردِ اداری برای شکایتِ کیفری کافی نیست.
- اگر برای تعقیبِ شخصِ دارای سمت، تشریفات یا مرجعِ ویژه مقرر باشد ⇒ شکایت باید مطابقِ مقرراتِ صلاحیت و تشریفاتِ مربوط پیگیری شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
اسناد و مکاتباتِ اداری، شهادتِ شهود، گزارشِ ضابطان، دادهها و سوابقِ الکترونیکی، استعلام از مرجعِ مربوط، کارشناسی در صورتِ لزوم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- برای اتهامات کیفری رؤسای سه قوه، معاونان رئیسجمهور، وزیران، نمایندگان مجلس و دارندگان پایه قضایی: دادسرای صالح ⇐ دادگاه کیفری صالح برحسب نوع جرم؛ با رعایت صلاحیت مراجع اختصاصی. مسئولان شرکتهای دولتی و شهرداریها صرفاً به اعتبار استخدام در این نهادها مشمول این حکم نیستند و سمت دقیق آنان باید مشخص شود.
- دادگاهِ کدام شهر
- برای مقامات مشمول ماده ۳۰۷، تهران؛ برای مقامات مشمول ماده ۳۰۸، مرکز استان محل وقوع جرم؛ برای سایر اشخاص، اصولاً محل وقوع جرم.
- پیش از طرحِ دعوا
- ذکر دقیق سمت متهم و زمان تصدی؛ درباره قاضی شاغل، تعقیب کیفری حسب مورد مستلزم طی تشریفات قانونی تعلیق قضایی است. شکایت انتظامی از قاضی، جداگانه در دادسرای انتظامی قضات مطرح میشود.
- اعتراض به رأی
- حسب نوع جرم و رأی، تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان یا فرجام در دیوان عالی کشور؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج دو ماه. قرار منع یا موقوفی تعقیب نیز ظرف ۱۰ روز و برای مقیم خارج یک ماه، در دادگاه صالح قابل اعتراض است.
- مستند
- مواد ۳۰۷، ۳۰۸، ۴۲۷، ۴۲۸ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری؛ قانون نظارت بر رفتار قضات.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ اگر شکایت از ارتکاب جرم است: شکواییه؛ اگر مطالبهٔ حق یا خسارت است: دادخواست؛ اگر تخلف انتظامی قاضی است: شکایت انتظامی به دادسرای انتظامی قضات. این مسیرها جایگزین یکدیگر نیستند و گاهی میتوانند همزمان پیگیری شوند.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی متناسب با نوع و مبلغ خواسته، هزینهٔ ثبت و ابلاغ، هزینهٔ احتمالی کارشناسی و اجرای حکم؛ در شکایت کیفری یا انتظامی هزینهها تابع تشریفات همان مرجع است. حقالوکاله اختیاری است. مبلغها طبقِ تعرفهٔ روز.
- مشخص کنید موضوع، دعوای حقوقی، شکایت کیفری یا شکایت انتظامی است و سمت رسمی طرف را مستند کنید.
- مدارک و زمانبندی وقایع را مرتب کنید؛ برای شکایت کیفری، عملِ مورد شکایت و دلایل آن را روشن بنویسید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و نشانی و شمارهٔ تماسِ قابل دسترس را بهروز نگه دارید.
- دادخواست یا شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ شکایت انتظامی قاضی را از مسیر مرجع انتظامی قضات پیگیری کنید.
- پس از ارجاع، ابلاغهای ثنا را بررسی کنید و در مهلت مقرر، توضیحات و مدارک تکمیلی را ارائه دهید.
- در جلسهٔ رسیدگی حاضر شوید یا لایحهٔ مستند بفرستید؛ در صورت ارجاع به کارشناسی، دستمزد را در مهلت اعلامشده بپردازید.
- رأی یا تصمیم را از طریق ابلاغ رسمی دریافت کنید و در مهلت قانونی، حسب مورد اعتراض کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به نوع پرونده، مرجع صالح، تحقیقات و کارشناسی متفاوت است؛ بازهٔ معمول تا رأی بدوی نامطمئن است.
پس از رأی: در پروندهٔ حقوقی، تجدیدنظرخواهی از آرای قابل تجدیدنظر در مهلت قانونی از تاریخ ابلاغ انجام میشود؛ مرجع معمول، دادگاه تجدیدنظر استان است. در پروندهٔ کیفری، نوع رأی و مرجع صادرکننده تعیین میکند که رأی قابل تجدیدنظر یا فرجام باشد و مهلت آن چیست؛ متن رأی را بررسی کنید. اجرای محکومیت حقوقی از اجرای احکام دادگستری پیگیری میشود؛ اجرای مجازات کیفری تابع مقررات اجرای احکام کیفری است. رأی انتظامی نیز مسیر اعتراضِ خاص خود را دارد.
⚠ اشتباههای رایج:
- یکسان دانستن شکایت کیفری، دادخواستِ خسارت و شکایت انتظامی.
- نادیده گرفتن صلاحیت ویژهٔ برخی مقامات یا قضات و ثبت پرونده در مرجع نامناسب.
- طرح اتهام یا مطالبهٔ خسارت بدون دلیل، یا از دست دادن مهلت اعتراض پس از ابلاغ.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- رفتار در حدودِ وظایفِ اداری یا قضایی بوده است ⇐ حدودِ اختیار، مستندِ تصمیم و انطباقِ رفتار با قانون بررسی شود.
- رفتار یا انتسابِ آن ثابت نیست ⇐ اسناد، شهود و استعلامهای مرتبط بررسی شود.
- مرجعِ رسیدگی یا تشریفاتِ انتخابشده نادرست است ⇐ سمتِ دقیق، محلِ وقوع و مقرراتِ صلاحیتِ مربوط احراز شود.
💡 نکته
صرفِ مقام یا سمتِ طرف، بهتنهایی تخلف یا مسئولیت را ثابت نمیکند؛ نوعِ خواسته و دلیلها را پیش از ثبت دقیق بررسی کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «مالی و تجاری» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
