کاتوزیان دکتر ناصر مسئولیت مدنی، ص ۳۹

طرح دعوا را لغو جلوه میدهد و زیان دیده عطای آن را به لقایش می بخشد. &#34; وضعیت مشابه در موردی است که کسی به قصد احسان و به رایگان عمل مفیدی را به سود قربانی زبان انجام می دهد و از این امر خسارتی به او وارد می گردد. در این مورد مسئول شناختن کسی که به قصد احسان و به رایگان دیگری را با اتومبیل خود به مقصد رساند، از نظر اخلاقی گران و از دیدگاه حقوقی دشوار است هل جراء الاحسان الا الاحسان ولی همین که پای بیمه به میان می آید. مسأله بدین ترتیب طرح می شود که آیا این سرنشین اتومبیل نیز مانند سایر مسافران شایسته حمایت اجتماعی به وسیله بیمه هست یا نه؟ و طبیعی است که پاسخ آن با فرضی که صاحب اتومبیل مسئول قرار می گیرد تفاوت میکند. ۷۰۵ مازوها در این مورد می گویند همین که عامل زبان بیمه باشد تمام تردیدها و وسواسها محو می گردد زیرا این بیمه گر است که نهایتاً تمام نتایج زبان را متحمل خواهد شد. اغلب موارد خود بیمه گذار از زبان دیده می خواهد که علیه او طرح دعوا کند. دعاوی که علیه والدین و دوستان در زمینه حوادث اتومبیل طرح می شود و حال آنکه سوار نمودن صدمه دیده، از روی لطف و مهربانی بوده است جز بیمه نمی تواند منشا دیگری داشته باشد. وجود بیمه هر تردیدی را در مورد درخواست خسارت منتفی می کند و محاکم نیز متمایل هستند که نسبت به دعاوی حکم به جبران خسارت دهند و این دعاوی را بپذیرند. این واقعیات، جملگی در افزایش دعاوی مؤثر است و نشان از تأثیر بیمه دارد . وجود طرحهایی مانند صندوق تأمین خسارتهای بدنی موضوع ماده ۱۰ قانون یا صندوق تضمین در قانون ۱۹۵۱ فرانسه راه حل دیگری در اختیار زبان دیده می گذارد تا نسبت به طرح دعوا علیه صندوق در صورت استنکاف آن از پرداخت اقدام کند. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. وجود طرحهایی مانند صندوق تأمین خسارتهای بدنی موضوع ماده ۱۰ قانون یا صندوق تضمین در قانون ۱۹۵۱ فرانسه راه حل دیگری در اختیار زبان دیده می گذارد تا نسبت به طرح دعوا علیه صندوق در صورت استنکاف آن از پرداخت اقدام کند. بیمه گر در مواردی موجه یا غیر موجه از پرداخت خسارت به زیان دیده امتناع می کند و در این موارد زبان دیده ناگزیر از طرح ... علیه وی م. ب.. اگر این وضعیت با موردی که زیان دیده ناگزیر از طرح دعوایی مشابه علیه مسئول اصلی حادثه باشد جمع شود، تزاید دعاوی به روشنی مشخص می شود. اگر تعهد بیمه گر معادل همه خسارات نباشد و زیانی که وارد آمده بیش از مبلغی باشد که بیمه گر پرداخته است زیان دیده می تواند برای دریافت باقی مانده آن به مسئول رجوع کند و این امر زمینه ای برای طرح دعوا م. ب.. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. بیمه گر در مواردی موجه یا غیر موجه از پرداخت خسارت به زیان دیده امتناع می کند و در این موارد زبان دیده ناگزیر از طرح ... علیه وی م. ب.. اگر این وضعیت با موردی که زیان دیده ناگزیر از طرح دعوایی مشابه علیه مسئول اصلی حادثه باشد جمع شود، تزاید دعاوی به روشنی مشخص می شود. اگر تعهد بیمه گر معادل همه خسارات نباشد و زیانی که وارد آمده بیش از مبلغی باشد که بیمه گر پرداخته است زیان دیده می تواند برای دریافت باقی مانده آن به مسئول رجوع کند و این امر زمینه ای برای طرح دعوا م. ب.. در قانون بیمه اجباری ۱۳۹۵ اشخاص مورد حمایت هم از جهت وصف ثالث کامل هستند و هم راننده مسبب حادثه تحت پوشش بیمه ای قابل توجهی قرار دارد. این حمایت در مقایسه با دو قانون ۱۳۴۷ و ۱۳۸۷، کاملاً مشهود است زیرا در قانون ۱۳۴۷ بسیاری از زیان دیدگان اساساً قابل جبران نبودند و در قانون ۱۳۸۷ نیز رانندگان زبان دیده از حمایتی برخوردار نمی شدند. البته در قانون برنامه پنجم توسعه به شرح بند ب ماده ۱۱۵ آن، حمایت از رانندگان مسبب نیز افزوده شد اما قانون بیمه اجباری ۱۳۹۵ با تجمیع این افراد در وضع فعلی به نحو کامل عهده دار خسارت همه زبان دیدگان م. ب.. این امر میتواند زمینه ساز برخی دعاوی به ویژه در بحث راننده مسبب حادثه باشد. ۱- ۲ - حق ثالث در حادثه رانندگی و اثر آن در قرارداد بیمه با تحقق حادثه رانندگی حق مستقیم زیاندیده در مراجعه به بیمه گر به وجود می آید که منشأ احکام و آثار بسیاری است. اصل اساسی در این مورد را می توان اینگونه بیان نمود که پس از وقوع حادثه رانندگی هیچگونه اقدامی نمی تواند این حق را تضییع یا محدود یا مقید نماید و تفاوتی نمیکند که مسئول حادثه این اقدامات را انجام دهد یا بیمه گر بیگمان تعهدات قرار دادی متعددی بر عهده طرف قرارداد یا منتقل الیه اوست و سهم هر یک از آنها می تواند سرنوشت قرارداد را دگرگون کند اما هیچ یک نمی تواند تعرضی به حق ثالث داشته و اثر نقض قرار داد را متوجه او کند. از آن جمله <a class="artref" href="/ماده/ماده-15-a_081511029409">ماده ۱۵ قانون بیمه</a> مصوب ۱۳۱۶/۲/۷ که از لزوم اطلاع رسانی به بیمه گر ظرف ۵ روز از تاریخ مطلع شدن بیمه گذار از حادثه سخن می گوید نمی تواند حق ثالث را محدود نماید. به تعبیر یکی از نویسندگان در پی وقوع حادثه تعهدات بیمه گر به جبران خسارت عینیت می یابد و سپس در پی تخلف بیمه گذار تعهد بیمه گر تقلیل یافته یا کلاً منتفی می شود. چنانچه برای ثالث حق مستقلی در مقابل بیمه گر به رسمیت شناخته شود علی الاصول تخلف بیمه گذار در مقابل بیمه گر نمی تواند خالی به حقوق ثالث وارد کند و موجب تقلیل یا منتفی شدن حق او در جبران خسارت شود... بیمه اجباری وسایل نقلیه از مصادیق بارز ایجاد حق مستقیم برای ثالث در مقابل بیمه گر است و لذا در این مورد باید پذیرفت که تخلف بیمه گذار در اعلام وقوع حادثه خدشه ای به حقوق ثالث قربانی حادثه وارد نکرده و این تخلف علیه ثالث قابل استناد نیست. در عین حال ۷۰۷ بابایی دکتر ایرج پیشین، ص ۱۱۷.