‌آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری با اصلاحات و الحاقات بعدی

آئين‌نامه اجرائي قانون بيمه بيكاري مصوب 1366,07,28 با اصلاحات و الحاقات بعدي هيئت وزيران در جلسه مورخ 28/7/1366 بنا به درخواست مشترك وزارت كار و امور اجتماعي و سازمان تأمين اجتماعي و باستناد ماده 15 قانون بيمه بيكاري‌مصوب 24/3/1366 مجلس شوراي اسلامي، آئين‌نامه اجرائي قانون بيمه بيكاري را بشرح زير تصويب نمودند: ‌آئين‌نامه اجرائي قانون بيمه بيكاري ماده 1 ‌كليه كارفرمايان، كارگاهها، مؤسسات توليدي، خدماتي، صنعتي و كشاورزي كه داراي كاركنان مشمول قانون تأمين اجتماعي ميباشند و بهرنحو از امكانات‌دولتي مانند ارز، انرژي، مواد اوليه و اعتبارات بانكي استفاده مينمايند، در قبال كاركنان مزبور موظف به اجراي اين آئين‌نامه ميباشند. ماده 2 ‌هر گونه تغيير و تبديل و بازسازي خط توليد و جابجائي ماشين‌الات كه به منظور كاهش وابستگي و بهينه كردن توليد در اجراي سياستهاي اقتصادي دولت‌صورت گيرد تغيير ساختار اقتصادي تلقي ميگردد. ماده 3 ‌شمول تدريحي مقررات قانون بيمه بيكاري نسبت به كارگران موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون مذكور بر طبق پيشنهاد وزارت كار و امور اجتماعي و سازمان تأمين‌اجتماعي مشتركاً يا منفرداً و تصويب هيأت وزيران خواهد بود. تبصره ‌تشخيص كارگران فصلي اعم از مشمولين قانون كار و قانون كار كشاورزي در مواقع بروز اختلاف بين سازمان تأمين اجتماعي و كارفرما بعهده وزارت كار و امور‌اجتماعي ميباشد. ماده 4 ‌در صورت بروز اختلاف بين سازمان تأمين اجتماعي و كارفرما در خصوص شمول يا عدم شمول قانون بيمه بيكاري نسبت به كاركنان صنايع، كارخانجات و‌كارگاههاي موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون بيمه بيكاري، نظر وزارت كار و اموراجتماعي لازم‌الرعايه خواهد بود. ماده 5 ‌كليه كارفرمايانيكه درصدد تغيير ساختار اقتصادي واحد خود ميباشند بايستي طرح كامل زمان‌بندي شده خود را به همراه فهرست مشخصات كاركنانيكه موقتاً‌ بيكار ميشوند با ذكر مدت بيكاري به دبيرخانه شورايعالي كار (‌وزارت كار و امور اجتماعي) ارائه نمايند شورايعالي كار حداكثر ظرف مدت 3 ماه از تاريخ‌دريافت طرح كامل ساختار اقتصادي واحد مربوط نظر خود را نسبت به كاركنان فوق و مدت بيكاري اعلام خواهد شد. ماده 6 ‌واحدهاي مشمول مكلفند كميته‌اي مركب از نمايندگان كارفرما و شوراي اسلامي كار طبق دستورالعمل وزارت كار و امور اجتماعي تشكيل دهند. اين كميته علل‌بيكاري كارگران را مورد بررسي قرار داده و نظريه خود را مبني بر بيكاري بدون ميل و اراده و استحقاق برخورداري از مزاياي بيمه بيكاري به واحد كار و امور‌اجتماعي محل اعلام خواهد داشت. تبصره 1 ‌در صورت فقدان شوراي اسلامي كار و يا انجمن صنفي و يا عدم توافق در انتخاب نمانيده قانون كارگران در شوراي كارگاه و يا نمانيده منتخب كارگران واحد كار‌و امور اجتماعي محل اظهارنظر خواهد نمود. تبصره 2 ‌در موارد اختلاف بين كارفرما و شوراي اسلامي كار در خصوص معرفي فرد بيكار، طرفين موظفند دلائل خود را ظرف مدت يكهفته جهت بررسي و اظهارنظر‌به وزارت كار و امور اجتماعي ارائه نمايند. تبصره 3 ‌انجمن صنفي موضوع تبصره 2 ماده 4 قانون بيمه بيكاري، به تشكل كارگري اطلاق ميشود كه بمنظور حفظ و حمايت حقوق و منافع صنفي كارگران عضو‌ايجاد ميشود. ماده 7 ‌كارفرمايان مكلفند نسبت به پرداخت حق بيمه بيكاري مشمولين قانون بيكاري بترتيب مذكور در ماده 39 قانون تأمين اجتماعي همراه با حق بيمه تعيين شده در‌قانون اخيرالذكر سازمان تأمين اجتماعي از تاريخ 6/5/1366 اقدام نمايند. تبصره ‌كليه كارفرمايانيكه موضوع اين آئين‌نامه، مكلفند نسبت به پرداخت حق بيمه بيكاري به همان ميزان حقوق و مزايا مشمول كسر حق بيمه موضوع قانون تأمين‌اجتماعي اقدام نمايند. ماده 8 ‌در مورد بيمه شده‌گانيكه از تاريخ 25/3/1366 بيكار و سابقه پرداخت حق بيمه بيكاري آنان كمتر از ششماه ميباشد كسري مدت پرداخت حق بيمه بيكاري تا‌شش ماه بر اساس آخرين حقوق و مزاياي مبناي كسر حق بيمه توسط كارفرما بطور يكجا به سازمان تأمين اجتماعي پرداخت ميشود. ماده 9 ‌واحدهاي كار و امور اجتماعي موظفند حداكثر ظرف مدت 10 روز پس از اطلاع از بيكاري كارگر با رعايت مقررات بند ب ماده 6 قانون بيمه بيكاري، نسبت به‌بيكاري غير ارادي اظهار نظر وي را بسازمان تأمين اجتماعي معرفي خواهند نمود. شعبات سازمان تأمين اجتماعي موظفند حداكثر 10 روز پس از معرفي فرد‌بيكار از طرف واحد كار و امور اجتماعي در صورت احراز شرايط مندرج در ماده 6 قانون بيمه بيكاري نسبت به برقراري مقرري ايام بيكاري اقدام نمايند. ماده 10 ‌آندسته از بيمه‌شدگانيكه از سال 1365 تا تاريخ 24/3/1366 مشخصاً برخلاف ميل و اراده خود بيكار شده و در دوره مذكور مدتي نزد سازمان تأمين اجتماعي‌بيمه بوده‌اند و در واحدهاي كار و امور اجتماعي طرح شكايت نموده باشند، بدون توجه بسابقه پرداخت حق بيمه از مقررات ايام بيكاري برخوردار خواهند شد‌مشروط بر اينكه در تاريخ تقاضا نيز بيكار باشند. ماده 11 ‌وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي مكلف است خدمات درماني موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون بيمه بيكاري را در طول مدت دريافت مقرري ايام‌بيكاري بطور رايگان به بيمه شده بيكار و افراد تحت تكفل وي ارائه نمايد. ماده 12 ‌مبناي محاسبه براي حمايتهاي موضوع قانون تأمين اجتماعي در زمان دريافت مقرري ايام بيكاري همام مبناي محاسبه زمان اشتغال بيمه‌شدگان بيكار خواهد بود. ماده 13 مجموع مدت پرداخت مقرري ايام بيكاري در طول اجراي آزمايش قانون بيمه بيكاري از دو سال براي بيمه شده متأهل يا متكفل و يكسال براي بيمه‌شده مجرد تجاوز نخواهد كرد. تبصره 1 ‌در مورد بيمه شدگان بيكار مجردي كه در حين دريافت مقرري ايام بيكاري ازوداج نمايند مدت مذكور در اين ماده مجموعاً به 2 سال افزايش و ميزان مقرري ايام‌بيكاري ب. ت. ب. بند ب ماده 7 قانون بيمه بيكاري از تاريخ ازدواج مجدداً محاسبه و برقرار خواهد گرديد. تبصره 2 ‌در صورتيكه در طول مدت دريافت مقرري ايام بيكاري در تعداد افراد تحت تكفل بيمه شده تغييراتي حاصل شود ميزان مقرري وي طبق مقررات بند ب ماده 7‌قانون بيمه بيكاري محاسبه و پرداخت خواهد شد. بيمه شده مكلف است تغييرات حاصله در تعداد افراد تحت تكفل خ. ر. ب. شعبه پرداخت‌كننده مقرري ايام‌بيكاري كتباً اطلاع دهد و مراتب در شناسنامه كار بيمه شده ثبت گردد. ماده 14 ‌بيكارانيكه در زمان دريافت مقرري ايام بيكاري به شغل يا مشاغلي گمارده شده‌اند كه ميزان حقوق و مزاياي آن كمتر از مقرري ايام بيكاري باشد مابه‌التفاوت‌حقوق و مزاياي دريافتي بيمه شده و مقرري ايام بيكاري توسط سازمان تأمين اجتماعي پرداخت خواهد شد مشروط بر آنكه مراتب به تأييد وزارت كار و امور‌اجتماعي برسد. در اينگونه موارد، اشتغال بكار بيمه شده توسط وزارت كار و امور اجتماعي به اطلاع سازمان تأمين اجتماعي خواهد رسيد. تبصره 1 ‌مابه‌التفاوت حقوق و مزاياي دريافتي در زمان اشتغال مجدد با مستمري موضوع اين ماده مشمول كسر حق بيمه نميباشد. تبصره 2 ‌بهر حال مجموع دريافتي مستمري ‌بگير به اضافه دريافت اينگونه شاغلين نبايد از ميزان مستمري بيكاران مشمول اين قانون كمتر باشد. ماده 15 ‌دريافت‌كننده مقرري ايام بيكاري در صورت اشتغال مكلف است حداكثر ظرف مدت 15 روز از تاريخ اشتغال مجدد مراتب را بواحد كار و امور اجتماعي محل‌و نيز شعبه پرداخت‌كننده مقرري ايام بيكاران كتباً اعلام نمايد. ماده 16 ‌واحدهاي كار و امور اجتماعي مكلفند مشخصات بيمه‌شدگان بيكار را كه بدون عذر موجه از شركت در دوره‌هاي كارآموزي يا سوادآموزي امتناع و يا از قبول‌شغل تخصصي خود يا شغل مشابه پيشنهادي خودداري ميورزند، با ذكر تاريخ امتناع يا خودداري بسازمان تأ‌مين اجتماعي اعلام دارند سازمان تأمين‌اجتماعي موظف به قطع مقرري ايام بيكاري از تاريخ امتناع يا خودداري آنان ميباشد. ماده 17 ‌چنانچه سازمان تأمين اجتماعي بنحوي از انحاء از اشتغال به كار بيمه شده مطلع گردد موظف است مقرري ايام بيكاري را قطع و مراتب را به وزارت كار و امور‌اجتماعي اعلام نمايد. واحدهاي كالا و امور اجتماعي نيز مكلفند در صورت اعلام اطلاع از اشتغال بكار بيمه شده مراتب را به سازمان تأمين اجتماعي جهت‌قطع ايام بيكاري اعلام دارند. ماده 18 ‌مقري ايام بيكاري بيمه‌شدگانيكه با دريافت مزد ايام بلاتكليفي بكار اعاده ميگردند قطع و اين قبيل افرادمكلفند مقرري دريافتي در دوران مزبور را طبق اعلام‌سازمان حداكثر ظرف مدت 15 روز بسازمان مسترد نمايند. همچنين كافرمايان و بيمه‌شدگان موضوع اين ماده مكلفند مراتب اعاده بكار را بسازمان تأمين‌اجتماع اطلاع دهند. تبصره 1 ‌كارفرمايان اين قبيل بيمه‌شدگان مكلفند حق بيمه موضوع قانون تأمين اجتماعي و قانون بيمه بيكاري مربوط به ايام بلاتكليفي را طبق ضوابط مقرر بسازمان‌تأمين اجتماعي پرداخت نمايند. تبصره 2 ‌سازمان تأمين اجتماعي مكلف است 3 درصد سهم دولت موضوع تبصره 2 ماده 5 قانون بيمه بيكاري بابت اين قبيل بيمه‌شدگان را محاسبه و از حساب بدهي‌دولت كسر نمايد. ماده 19 ‌در موارديكه بيمه‌شده بيكار تحت هر عنوان من‌غيرالحق مبالغي را از صندوق بيمه بيكاري دريافت نموده باشد ملزم به بازپرداخت وجوه دريافتي خواهد بود. تبصره ‌سازمان تأمين اجتماعي بطرق قانوني نسبت به وصول وجوه موضوع اين ماده اقدام مينمايد. ماده 20 ‌مراكز خدمات اشتغال مكلفند نسبت به تأمين و معرفي نيروي كار مورد نيازمحلهاي خالي شغل كه از طرف مراجع مذكور در ماده 9 قانون بيمه بيكاري به آنان اعلام شده است اقدام نمايند . دهند. ماده 21 ‌كليه وزارتخانه‌ها و سازمانهاي دولتي كه بنحوي از انحاء پروانه‌هاي كسب و كار موافقت اصولي و تأ‌سيس واحدهاي صنعتي، كشاورزي، خدمات فني را‌صادر مينمايند. مكلفند اطلاعات مربوط به فرصتهاي اشتغال و زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري و شرايط مربوط به پروانه كسب و كار يا موافقت اصولي را به منظور‌تأمين نيروي كار مورد نياز در اختيار مراكز خدمات اشتغال قرار دهند. تبصره ‌مراكز خدمات اشتغال از ميان افراد بيكار مشمول اين قانون داوطلبين واجد شرايط را جهت دريافت پروانه كسب و كار و موافقت اصولي بدستگاههاي ذيربط‌ معرفي مينمايند. ماده 23 ‌در اجراي تبصره 1 ماده 9 قانون بيمه بيكاري كليه دستگاههاي اجرائي مكلفند طرح‌هاي صنعتي، كشاروزي و خدمات فني مشخصي را جهت اشتغال بكار‌مشمولين قانون بيمه بيكاري در هر سال تهيه و در بودجه كشور منظور نمايند. تبصره ‌دستگاههاي اجرائي مكلفند نيروي انساني مورد نياز طرحهاي مزبور را در صورت معرفي از مراكز خدمات اشتغال تأمين نمايند. ماده 24 ‌مدت اجراي آزمايشي قانون بيمه بيكاري از تاريخ 6/5/1366 سه سال ميباشد ولكن پرداخت مقرري ايام بيكاري به بيكاران مشمول با رعايت ماده 13 اين‌آئين‌نامه كماكان ادامه خواهد يافت. ماده 25 ‌در پايان دوره آزمايشي بدهي دولت موضوع ماده 12 و تبصره 2 ماده 5 قانون بيمه بيكاري توسط سازمان تأمين اجتماعي محاسبه و به دولت اعلام و دولت‌مكلف است بدهيهاي اعلام شده را در اولين بودجه عمومي كشور منظوره نموده و وزارت امور اقتصادي و دارائي موظف است نسبت به پرداخت آن اقدام‌نمايد. تسويه حساب نهائي دولت و سازمان تأمين اجتماعي پس از اتمام دوره اجرائي طرح خواهد بود. ماده 26 ‌نحوه و چگونگي نگهداري حسابهاي درآمد و هزينه قانون بيمه بيكاري بر اساس دستورالعملي خواهد بود كه توسط سازمان تأمين اجتماعي تهيه و به اجرا‌درخواهد آمد. ميرحسين موسوي - نخست‌وزير تبصره (الحاقي 10ˏ04ˏ1368) ـ آندسته از واحدهاي توليدي و صنعتي مشمول قانون بيمه بيكاري كه بدليل عدم تخصيص سهميه ارزي كافي و كمبود مواد اوليه، ارزش توليداتشان‌در سال 1366 و بعد از آن كمتر از 50% ميزان سال 1364 مي‌باشد و كارگاه با بيكاري موقت و كاهش شديد ساعت كار مواجه شده باشد. ‌در صورت اعلام نياز و درخواست، با تائيد و موافقت وزارت كار و امور اجتماعي ميتوانند براي ايام بيكاري به تعداد كارگران بيكار شده از صندوق بيمه بيكاري ‌مستمري بيمه بيكاري دريافت نمايند. آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری مصوب 1369/10/12 هیات وزیران هیات وزیران در جلسه مورخ 1369/10/12 بنا به پیشنهاد وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی و به استناد ماده (14) قانون بیمه بیکاری مصوب 1369/06/26 آیین‌نامه اجرایی قانون مزبور را به شرح زیر تصویب نمود: قانون بیمه بیکاری مصوب 1369/06/26 در این آیین‌نامه اختصاراً قانون نامیده می‌شود. کلیه مدیران و کارفرمایان کارگاهها، موسسات تولیدی (صنعتی و کشاورزی)، خدمات فنی و خدماتی دارای کارکنان مشمول قانون تامین اجتماعی که تابع قوانین کار یا کار کشاورزی هستند موظف به اجرای مقررات این آیین‌نامه می‌باشند. بیکار از نظر این آیین‌نامه بیمه شده ایست که بدون میل و اراده بیکار شده و آماده کار باشد. تشخیص بیکاری بدون میل و اراده و تاریخ وقوع بیکاری به عهده واحد کار و امور اجتماعی محل است. هرگونه تغییر یا بازسازی خط تولید، جابجائی کارگاه و ماشین آلات به منظور کاهش وابستگی و بهینه کردن تولید که در راستای سیاستهای اقتصادی و اجتماعی دولت صورت گیرد تغییر ساختار اقتصادی تلقی می‌گردد و تصمیم گیری در مورد کارکنان این قبیل کارگاهها که موقتاً بیکار شناخته شده و در چارچوب بند «الف» ماده (7) قانون از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند نمود، به عهده شورای عالی کار م. ب.. تبصره 1 - مدیران و کارفرمایان کارگاههای موضوع این ماده موظفند طرح تغییر ساختار اقتصادی واحد خود را که به تصویب وزارتخانه ذیربط (واحدهای تابعه در استانها) رسیده است، همراه با تقاضای کتبی، تعهدات لازم و فهرست اسامی کارکنان مشمول طرح که موقتاً بیکار خواهند شد با ذکر مدت زمان استفاده از مقرری بیمه بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی محل تسلیم نمایند و پس از تایید طرح توسط شورای عالی کار نسبت به اجرای آن اقدام کنند. تبصره 2 - واحدهای کار و امور اجتماعی مکلفند حداکثر ظرف (15) روز پس از دریافت طرح و تقاضای کتبی، مدارک مربوط را همراه با گزارش بازرسی کار جهت اتخاذ تصمیم به شورای عالی کار ارسال نمایند. شورای عالی کار ظرف یکماه پس از دریافت مدارک مربوط تصمیم خود را اعلام خواهد نمود. کلیه مدیران و کارفرمایان و مجریان پروژه ها مکلفند حق بیمه بیکاری مشمولین قانون را به ترتیب مذکور در قانون تامین اجتماعی، از تاریخ 1369/05/06 به شعب مربوط سازمان تامین اجتماعی پرداخت نمایند. تبصره 1 - مبنای پرداخت حق بیمه بیکاری، مزد بیمه شده م. ب.. تبصره 2 - سازمان تامین اجتماعی مکلف است با دریافت حق بیمه بیکاری طبق ضوابط قانون تامین اجتماعی به بیمه شدگانی که ب. ت. ب. مقررات این آیین‌نامه بیکار شناخته شده و از طریق واحدهای کار و امور اجتماعی معرفی می‌شوند، مقرری بیمه بیکاری پرداخت نماید. بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیرمترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی و..... بیکار می‌شوند، در صورتی که سابقه پرداخت حق بیمه آنان کمتر از (6) ماه باشد، مطابق با مشمولینی که دارای (6) ماه سابقه پرداخت حق بیمه می‌باشند از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند نمود. بیمه شده بیکار موظف است ظرف (30) روز از تاریخ بیکاری فرم تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری را تکمیل و به واحد کار و امور اجتماعی محل ارائه نماید. تبصره 1 - چنانچه بیمه شده بیکار در فاصله زمانی (30) روز بعد از بیکاری امکان مراجعه و یا اعلام بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی و ارائه یا ارسال تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری را پیدا نکند تا (3) ماه از تاریخ وقوع بیکاری فرصت دارد مدارک خود را مبنی بر عذر موجه، همراه با تقاضای کتبی به واحد کار و امور اجتماعی محل به منظور طرح در هیات حل اختلاف ارائه نماید. در صورتی که هیات حل اختلاف استان مربوط عذر متقاضی را موجه تشخیص دهد مراتب را اعلام خواهد نمود. تبصره 2 - بیمه شده بیکار از تاریخ ارائه تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی و یا مشابه آن اعلام نموده است و موظف است در فاصله زمانهای معینی که توسط واحد کار و امور اجتماعی تعیین می‌گردد در اداره کار و امور اجتماعی محل حضور یافته و دفاتر مربوط را امضا نماید. واحدهای کار و امور اجتماعی موظفند حداکثر ظرف (30) روز پس از اخذ مدارک تکمیل شده (موضوع ماده 7 این آیین‌نامه)، نسبت به غیرارادی بودن بیکاری متقاضی اظهارنظر نموده و در صورت تایید، وی را کتباً به سازمان تامین اجتماعی معرفی نمایند. واحدهای اجرایی سازمان تامین اجتماعی مکلفند ظرف (10) روز پس از ثبت معرفی نامه فرد بیکار، نسبت به احراز شرایط مندرج در بند «الف» ماده (6) قانون اظهارنظر و متعافب آن مقرری بیمه بیکاری وی را برقرار نمایند. بیکارانی که در زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری با معرفی واحدهای کار و امور اجتماعی به شغل یا مشاغلی گمارده شوند که میزان حقوق و مزایای آنان کمتر از میزان مقرری بیمه بیکاری باشد، مابه التفاوت حقوق و مزایای دریافتی تا میزان مقرری بیمه بیکاری متعلقه توسط سازمان تامین اجتماعی به آنان پرداخت خواهد شد. در اینگونه موارد اشتغال بیمه شده بیکار و میزان حقوق و مزایای وی توسط واحد کار و امور اجتماعی محل به شعبه تامین اجتماعی پرداخت کننده مقرری بیمه بیکاری، اعلام خواهد شد. پرداخت مقرری بیمه بیکاری به مقرری بگیران دارای (55) سال سن و بیشتر در صورت عدم امکان اشتغال به کار آنان، بدون رعایت بند «الف» ماده (7) قانون تا رسیدن به سن بازنشستگی موضوع ماده (76) قانون تامین اجتماعی ادامه می یابد. مقرری بیمه شدگانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری به خدمت وظیفه عمومی اعزام میگردند در صورتی که متاهل نباشند قطع می‌گردد و پس از پایان خدمت وظیفه عمومی در صورت عدم اشتغال، با معرفی واحد کار و امور اجتماعی مجدداً نسبت به باقیمانده مدت استحقاقی، مقرری آنان برقرار خواهد شد. در مورد کارگرانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری بر اساس حکم صادر شده از سوی مراجع ذیصلاح بازداشت یا زندانی می گردند در صورت صدور رای مراجع مذکور مبنی بر مجرمیت آنان، مشروط بر آنکه متاهل نباشند پرداخت مقرری بیمه بیکاری متوقف می‌گردد و پس از گذراندن دوره محکومیت به شرط عدم اشتغال، با معرفی واحد کار و امور اجتماعی مجدداً برقرار خواهد شد. چنانچه دریافت کننده مقرری بیمه بیکاری حائز شرایط استفاده از مستمریهای بازنشستگی و یا از کار افتادگی کلی گردد مقرری بیمه بیکاری وی قطع و مستمریهای مذکور طبق قانون تامین اجتماعی برقرار می‌گردد. تبصره - ملاک انجام حمایتهای موضوع قانون تامین اجتماعی در ایام دریافت مقرری بیمه بیکاری حقوق و مزایای مبنای کسر حق بیمه زمان اشتغال بیمه شده بیکار خواهد بود. در صورتی که در طول مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری در تعداد افراد تحت تکفل بیمه شده تغییراتی حاصل شود، میزان مقرری وی طبق مقررات بند «ب» ماده (7) قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد. بیمه شده مکلف است تغییرات تعداد عائله خود را با ارائه مدارک مثبته به شعبه پرداخت کننده مقرری و واحد کار و امور اجتماعی محل اطلاع دهد. تبصره - احراز کفالت خواهر و برادر بیمه شده بیکار به عهده وزارت کار و امور اجتماعی خواهد بود. دریافت کننده مقرری بیمه بیکاری در صورت اشتغال مجدد مکلف است حداکثر ظرف (15) روز از تاریخ اشتغال مراتب را به واحد کار و امور اجتماعی و شعبه پرداخت کننده مقرری کتباً اعلام نماید. واحدهای کار و امور اجتماعی مکلفند مشخصات مقرری بگیرانی را که بدون عذر موجه از شرکت در دوره های کارآموزی یا سوادآموزی و یا قبول شغل تخصصی یا شغل مشابه پیشنهادی خودداری می نمایند با ذکر تاریخ امتناع، به سازمان تامین اجتماعی اعلام نمایند. سازمان تامین اجتماعی موظف است مقرری بیمه بیکاری این قبیل افراد را از تاریخ امتناع، قطع نماید. واحد کار و امور اجتماعی محل مکلف است در صورت اطلاع از اشتغال به کار بیمه شده که مقرری بیمه بیکاری دریافت می نماید، فوراً بررسی نموده و پس از احراز اشتغال به کار مقرری بگیر مراتب را به شعبه پرداخت کننده مقرری جهت قطع مقرری، اعلام نماید. چنانچه سازمان تامین اجتماعی نیز به نحوی از انحاء از اشتغال به کار مقرری بگیر مطلع گردد، لازم است ضمن قطع مقرری بیمه شده مراتب را به واحد کار و امور اجتماعی محل اعلام نماید. تبصره - در صورت اعتراض کارگر نسبت به قطع مقرری توسط سازمان تامین اجتماعی، واحد کار و امور اجتماعی مکلف است مراتب را بررسی و اعلام نظر نماید. نظر واحد کار و امور اجتماعی قطعی و لازم الاجراء است. مقرری بیمه بیکاری بیمه شدگانی که با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار اعاده می گردند قطع می‌شود و این قبیل افراد مکلفند مقرری دریافتی در دوران مزبور را طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی مسترد نمایند. مدیران و کارفرمایان بیمه شدگان موضوع این ماده و واحدهای کار و امور اجتماعی مکلفند مراتب اعاده به کار مقرری بگیر را کتباً به شعبه پرداخت کننده مقرری اطلاع دهند. تبصره - مدیران و کارفرمایان بیمه شدگان موضوع این ماده مکلفند حق بیمه های موضوع ماده (28) قانون تامین اجتماعی و ماده (5) قانون بیمه بیکاری، مربوط به ایام بلاتکلیفی را طبق ضوابط مقرر به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نمایند. در مواردی که بیمه شده بیکار تحت هر عنوان من غیر حق مبالغی را از صندوق بیمه بیکاری دریافت نموده باشد، ملزم به بازپرداخت وجوه دریافتی مذکور خواهد بود. سازمان تامین اجتماعی با استفاده از اختیارات اجرایی ناشی از قانون تامین اجتماعی نسبت به وصول وجوه موضوع این ماده اقدام می نماید. در اجرای ماده (9) قانون کلیه مدیران و کارفرمایان موظفند فرصتهای اشتغال واحد خود را با هماهنگی شوراهای اسلامی کار یا نمایندگان کارگران به مراکز خدمات اشتغال محل اعلام نمایند. تبصره - مراکز خدمات اشتغال مکلفند ظرف (30) روز نسبت به تامین و معرفی نیروی کار مورد نیاز که از طرف مدیران و کارفرمایان به آنان اعلام می‌شود اقدام نمایند و در غیر این صورت مراتب عدم امکان تامین نیروی مذکور را کتباً به واحد درخواست کننده اطلاع دهند. کلیه وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی که به نحوی از انحاء پروانه کسب کار و موافقت اصولی و اجازه تاسیس واحدهای تولیدی و صنعتی و کشاورزی و خدمات فنی را صادر می نمایند موظفند بیمه شدگانی را که مقرری بیمه بیکاری دریافت می نمایند بر اساس معرفی واحدهای کار و امور اجتماعی جهت اخذ مجوزهای کسب و کار و موافقت اصولی، در اولویت قرار دهند. تبصره - مقرری بیمه شدگان بیکاری که با استفاده از مزایای قانون بیمه بیکاری و این آیین‌نامه موفق به اخذ پروانه کسب و کار و یا موافقت اصولی می‌شوند از تاریخ آغاز بهره برداری و کسب و کار طبق اعلام وزارت کار و امور اجتماعی قطع می‌گردد. آن دسته از بیمه شدگانی که تاریخ وقوع بیکاری آنان قبل از تاریخ 1369/05/06 باشد از هر حیث مشمول قانون و مقررات و دستورالعملهای مربوط به قانون دوره آزمایشی بیمه بیکاری خواهند بود. (اصلاحی 1398/02/18)- در اجرای ماده (12) قانون، اعتبار لازم جهت هزینه های اداری و پرسنلی وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی در اجرای قانون بیمه بیکاری و این آیین‌نامه از محل درآمدهای ناشی از قانون بیمه بیکاری تعیین می‌گردد و به مصرف می‌رسد. تبصره (الحاقی 1398/02/18)- هزینه های خرید خدمات اداری از بخش خصوصی در اجرای قانون بیمه بیکاری و این آیین‌نامه توام با کاهش متناسب در هزینه های پرسنلی و اصلاح ساختار دو دستگاه مذکور، از محل اعتبار این ماده تامین می‌شود. مقررات این آیین‌نامه از تاریخ اتمام دوره قانون آزمایشی بیمه بیکاری (1369/05/06) لازم الاجراء است. معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی مصوب 1366/07/28 هیات وزیران هیات وزیران در جلسه مورخ 1366/7/28 بنا به درخواست مشترک وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی و به استناد ماده 15 قانون بیمه بیکاری‌مصوب 1366/3/24 مجلس شورای اسلامی، آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری را به شرح زیر تصویب نمودند: کلیه کارفرمایان، کارگاهها، موسسات تولیدی، خدماتی، صنعتی و کشاورزی که دارای کارکنان مشمول قانون تامین اجتماعی میباشند و بهرنحو از امکانات‌دولتی مانند ارز، انرژی، مواد اولیه و اعتبارات بانکی استفاده مینمایند، در قبال کارکنان مزبور موظف به اجرای این آیین‌نامه میباشند. تبصره (الحاقی 1368/04/10) - آندسته از واحدهای تولیدی و صنعتی مشمول قانون بیمه بیکاری که بدلیل عدم تخصیص سهمیه ارزی کافی و کمبود مواد اولیه، ارزش تولیداتشان‌در سال 1366 و بعد از آن کمتر از 50% میزان سال 1364 م. ب. و کارگاه با بیکاری موقت و کاهش شدید ساعت کار مواجه شده باشد. پیشنهاد وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تامین‌اجتماعی مشترکاً یا منفرداً و تصویب هیات وزیران خواهد تامین اجتماعی و کارفرما به عهده وزارت کار و امور‌اجتماعی م. ب.. در صورت بروز اختلاف بین سازمان تامین اجتماعی و کارفرما در خصوص شمول یا عدم شمول قانون بیمه بیکاری نسبت به کارکنان صنایع، کارخانجات و‌کارگاههای موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون بیمه بیکاری، نظر وزارت کار و اموراجتماعی لازم‌الرعایه خواهد بود. انجمن صنفی موضوع تبصره 2 ماده 4 قانون بیمه بیکاری، به تشکل کارگری اطلاق میشود که به منظور حفظ و کارفرمایان مکلفند نسبت به پرداخت حق بیمه بیکاری مشمولین قانون بیکاری به ترتیب مذکور در ماده 39 قانون تامین اجتماعی همراه با حق بیمه تعیین شده در‌قانون اخیرالذکر سازمان تامین اجتماعی از تاریخ 1366/5/6 کلیه کارفرمایانی که موضوع این آیین‌نامه، مکلفند نسبت به پرداخت حق بیمه بیکاری به همان میزان حقوق و مزایا مشمول کسر حق بیمه موضوع قانون تامین‌اجتماعی اقدام نمایند. در مورد بیمه شده‌گانیکه از تاریخ 1366/3/25 بیکار و سابقه پرداخت حق بیمه بیکاری آنان کمتر از شش ماه م. ب. کسری مدت پرداخت حق بیمه بیکاری تا‌شش ماه بر اساس آخرین حقوق و مزایای مبنای کسر حق بیمه توسط کارفرما به طور یکجا به سازمان تامین اجتماعی پرداخت میشود. واحدهای کار و امور اجتماعی موظفند حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از اطلاع از بیکاری کارگر ب. ر. م. بند ب ماده 6 قانون بیمه بیکاری، نسبت به‌بیکاری غیر ارادی اظهار نظر وی را به سازمان تامین اجتماعی معرفی خواهند نمود. شعبات سازمان تامین اجتماعی موظفند حداکثر 10 روز پس از معرفی فرد‌بیکار از طرف واحد کار و امور اجتماعی در صورت احراز شرایط مندرج در ماده 6 قانون بیمه بیکاری نسبت به برقراری مقرری ایام بیکاری اقدام نمایند. آندسته از بیمه‌شدگانیکه از سال 1365 تا تاریخ 1366/3/24 مشخصاً برخلاف میل و اراده خود بیکار شده و در دوره مذکور مدتی نزد سازمان تامین اجتماعی‌بیمه بوده‌اند و در واحدهای کار و امور اجتماعی طرح شکایت نموده باشند، بدون توجه بسابقه پرداخت حق بیمه از مقررات ایام بیکاری برخوردار خواهند شد‌مشروط بر اینکه در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی مکلف است خدمات درمانی موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون بیمه بیکاری را در طول مدت دریافت مقرری ایام‌بیکاری به طور رایگان به بیمه شده بیکار و افراد تحت تکفل وی ارائه مبنای محاسبه برای حمایتهای موضوع قانون تامین اجتماعی در زمان دریافت مقرری ایام بیکاری همام مبنای مجموع مدت پرداخت مقرری ایام بیکاری در طول اجرای آزمایش قانون بیمه بیکاری از دو سال برای بیمه شده متاهل یا متکفل و یک سال برای بیمه‌شده مجرد تجاوز نخواهد کرد. سازمان تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد مشروط بر آنکه مراتب به تایید وزارت کار و امور‌اجتماعی برسد. در اینگونه موارد، اشتغال به کار بیمه شده توسط وزارت کار و امور اجتماعی به اطلاع سازمان تامین اجتماعی ذکر تاریخ امتناع یا خودداری به سازمان تا‌مین اجتماعی اعلام دارند سازمان تامین‌اجتماعی موظف به قطع مقرری ایام بیکاری از تاریخ امتناع یا خودداری آنان م. ب.. چنانچه سازمان تامین اجتماعی به نحوی از انحاء از اشتغال به کار بیمه شده مطلع گردد موظف است مقرری ایام بیکاری را قطع و مراتب را به وزارت کار و امور‌اجتماعی اعلام نماید. واحدهای کالا و امور اجتماعی نیز مکلفند در صورت اعلام اطلاع از اشتغال به کار بیمه شده مراتب را به سازمان تامین اجتماعی جهت‌قطع ایام بیکاری اعلام دارند. مقری ایام بیکاری بیمه‌شدگانیکه با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار اعاده میگردند قطع و این قبیل افرادمکلفند مقرری دریافتی در دوران مزبور را طبق اعلام‌سازمان حداکثر ظرف مدت 15 روز به سازمان مسترد نمایند. همچنین کافرمایان و بیمه‌شدگان موضوع این ماده مکلفند مراتب اعاده به کار را به سازمان تامین‌اجتماع اطلاع کارفرمایان این قبیل بیمه‌شدگان مکلفند حق بیمه موضوع قانون تامین اجتماعی و قانون بیمه بیکاری مربوط به ایام بلاتکلیفی را طبق ضوابط مقرر به سازمان‌تامین اجتماعی پرداخت نمایند. سازمان تامین اجتماعی مکلف است 3 درصد سهم دولت موضوع تبصره 2 ماده 5 قانون بیمه بیکاری بابت این سازمان تامین اجتماعی بطرق قانونی نسبت به وصول وجوه موضوع این ماده اقدام مینماید. مراکز خدمات اشتغال مکلفند نسبت به تامین و معرفی نیروی کار مورد نیازمحلهای خالی شغل که از طرف مراجع مذکور در ماده 9 قانون بیمه بیکاری به آنان اعلام شده است اقدام نمایند. کلیه وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی که به نحوی از انحاء پروانه‌های کسب و کار موافقت اصولی و تا‌سیس زمینه‌های سرمایه‌گذاری و شرایط مربوط به پروانه کسب و کار یا موافقت اصولی را به منظور‌تامین نیروی کار در اجرای تبصره 1 ماده 9 قانون بیمه بیکاری کلیه دستگاههای اجرایی مکلفند طرح‌های صنعتی، کشاروزی و دستگاههای اجرایی مکلفند نیروی انسانی مورد نیاز طرحهای مزبور را در صورت معرفی از مراکز خدمات اشتغال تامین نمایند. مدت اجرای آزمایشی قانون بیمه بیکاری از تاریخ 1366/5/6 سه سال م. ب. ولکن پرداخت مقرری ایام بیکاری به بیکاران مشمول با رعایت ماده 13 این‌آیین‌نامه کماکان ادامه خواهد یافت. در پایان دوره آزمایشی بدهی دولت موضوع ماده 12 و تبصره 2 ماده 5 قانون بیمه بیکاری توسط سازمان تامین نهایی دولت و سازمان تامین اجتماعی پس از اتمام دوره اجرایی طرح خواهد بود. توسط سازمان تامین اجتماعی تهیه و به اجرا‌درخواهد آمد.