آییننامه
آیین نامه اجرایی قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی - تخصصی با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيئت وزيران در جلسه 1402/10/24 به پيشنهاد شماره 59022 مورخ 1402/3/28 وزارت كشور و به استناد ماده (21) قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي و تخصصي مصوب 1401، آيين نامه اجرايي قانون مذكور را به شرح زير تصويب كرد:
آيين نامه اجرايي قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي - تخصصي
مصوب 1402,10,24
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول : تعاريف
ماده ۱ - در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
الف - قانون: قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي- تخصصي مصوب 1401.
ب - تشكل: تشكيلاتي كه به وسيله دارندگان كسب يا پيشه يا حرفه يا تخصص يا مهارت معين تشكيل شده و اهداف، برنامه ها و اقدامات آن به صورت غيرسياسي، غيردولتي، غيرتجاري، غيرانتفاعي و داوطلبانه در جهت منافع خاص مربوط به آن صنف بوده و مطابق اساسنامه مصوب خود و در سطح ملي يا استاني تحت عناويني همچون «جمعيت»، «انجمن»، «جامعه»، «مجمع»، «خانه» و «كانون» فعاليت مي كند.
ج - اركان تشكل: اشخاصي كه مسؤوليت تشكيل، اداره و فعاليت تشكل را مطابق اساسنامه تشكل بر عهده دارند، از قبيل هيئت مؤسس، مجمع عمومي، هيئت مديره، مديرعامل، بازرسان و يا ساير عناوين مشابه.
د - هيئت مؤسس: اشخاص حقيقي كه امور مربوط به تأسيس تشكل و وظايف مرتبط با آن را پيگيري و براي دريافت مجوز اوليه تأسيس و پروانه فعاليت، اقدام مي نمايند.
ه ـ - مجمع عمومي: بالاترين ركن تشكل است كه مطابق اساسنامه با اجتماع اعضا تشكيل مي گردد.
و - هيئت مديره: متشكل از منتخبان مجمع عمومي است كه مطابق اساسنامه، مسئوليت تحقق اهداف تشكل را بر عهده دارد.
ز - مديرعامل: عالي ترين مقام اجرايي تشكل است كه مطابق اساسنامه تشكل از سوي هيئت مديره و يا مجمع عمومي انتخاب و مسئوليت اجراي وظايف تشكل را بر عهده دارد.
ح - بازرسان: اشخاصي كه براي نظارت بر عملكرد اركان تشكل از سوي مجمع عمومي انتخاب مي شوند.
ط - اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومي است كه متضمن ساختار، تشكيلات، اركان و حدود وظايف و اختيارات، نحوه تعيين و تغيير اعضاي اركان، عضويت در تشكل، شرايط تغيير و اصلاح اساسنامه، مبناي اعتبار اسناد اداري و مالي، تعيين منابع مالي، نحوه انحلال و ساير موارد مربوط به تشكل مصرح در اين قانون در چهارچوب قوانين و مقررات و موازين شرعي مي باشد.
ي - مجوز اوليه: مجوز موقتي است كه جهت تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت تشكل، توسط كارگروه صادر مي شود.
ك - پروانه فعاليت: مجوزي است كه به تشكل اجازه داده مي شود تا مطابق اساسنامه و در چهارچوب قوانين و مقررات نظام جمهوري اسلامي ايران فعاليت كند.
ل - تشكل ملي: تشكلي حداقل (500) نفره است كه حداقل در يك دوم كل استان هاي كشور شعبه يا نمايندگي داشته و اعضاي آن نيز از همان استان ها باشند.
م - تشكل استاني: تشكلي است كه شعب يا نمايندگي آن محدود به يك استان بوده و اعضاي آن صرفاً از همان استان باشند.
ن - عضو تشكل: داوطلب واجد شرايطي كه مراحل عضويت را گذرانده و با پذيرش اساسنامه، داراي تعهدات و حقوق مندرج در آن است.
ماده 2 - اهداف، برنامه ها و اقدامات تشكل به صورت غيرسياسي، غيردولتي، غيرتجاري، غيرانتفاعي و داوطلبانه است.
تبصره 1 - منظور از غيردولتي، عدم وابستگي به دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري، عدم دخالت دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري در تأسيس، اداره و استمرار و همچنين عدم فعاليت مقامات و مسئولان و كاركنان دولتي و نهادهاي حاكميتي، به عنوان مؤسس، عضو هيئت مديره و مديرعامل است.
تبصره 2 - غيرسياسي به اين معناست كه اهداف، فعاليت و اقدامات تشكل خارج از اهداف و صلاحيت هاي مقرر براي احزاب (موضوع قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394) ميباشد. هرگونه بهره برداري از امكانات، جايگاه و اعتبار تشكل براي فعاليت هاي سياسي ممنوع است.
تبصره 3 - غيرتجاري و غيرانتفاعي به اين معناست كه هدف از تأسيس تشكل و برنامه ها و اقدامات آن، فعاليت هاي مستقيم يا غيرمستقيم اقتصادي، تجاري و انتفاعي به منظور كسب و تقسيم سود و منافع آن بين اعضا، مؤسسان، مديران و كاركنان نمي باشد.
تبصره 4 - فعاليت داوطلبانه به اين معناست كه مشاركت افراد در تأسيس و اداره تشكل اختياري و بدون دريافت دستمزد مي باشد.
فصل دوم : ضوابط تشكيل و فعاليت
ماده 3 - زيرسامانه تشكل هاي صنفي- تخصصي از محل اعتبارات مصوب مربوط و امكانات موجود ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه توسط دبيرخانه كارگروه كشوري، ذيل پايگاه اطلاع رساني وزارت كشور ايجاد مي شود و تمامي فرايندهاي ثبت تقاضا، ارائه و تكميل مدارك و گزارش از سوي تشكل ها و نيز ابلاغ تصميمات كارگروه هاي كشوري و استاني از طريق اين سامانه انجام مي شود.
ماده 4 - به منظور صدور مجوز اوليه، پروانه فعاليت و نظارت بر فعاليت تشكل هاي ملي و استاني به ترتيب كارگروه تشكل هاي صنفي - تخصصي در سطح كشور و استان تحت عناوين «كارگروه كشوري» و «كارگروه استاني»، مركب از اعضاي ذيل تشكيل مي شوند:
الف - كارگروه كشوري:
1- معاون هماهنگي امور اقتصادي و توسعه منطقه اي وزارت كشور (دبير).
2- نماينده وزارت صنعت، معدن و تجارت به انتخاب وزير.
3- نماينده وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي به انتخاب وزير.
4- نماينده وزارت جهاد كشاورزي به انتخاب وزير.
5- نماينده وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي به انتخاب وزير.
6- نماينده وزارت ورزش و جوانان به انتخاب وزير.
7- نماينده قوه قضائيه به انتخاب رئيس قوه قضائيه (بدون حق رأي).
8- نماينده فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران به انتخاب فرماندهي كل (بدون حق رأي).
9- نماينده سازمان بسيج مستضعفين به انتخاب رئيس (بدون حق رأي).
10- نماينده دستگاه يا دستگاه هاي اجرائي كشوري مرتبط با حوزه فعاليت تشكل حسب مورد (بدون حق رأي).
11- نماينده اتاق اصناف ايران به انتخاب رئيس (بدون حق رأي).
12 - نماينده تشكل هاي ملي داراي پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رأي).
ب - كارگروه استاني:
1- معاون هماهنگي امور اقتصادي استانداري (دبير).
2- مديركل صنعت، معدن و تجارت استان.
3- مديركل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان.
4- مديركل جهاد كشاورزي استان.
5- مديركل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي استان.
6- مديركل ورزش و جوانان استان.
7- نماينده رييس كل دادگستري استان (بدون حق رأي).
8- نماينده فرماندهي انتظامي استان به انتخاب فرماندهي (بدون حق رأي).
9- نماينده فرماندهي سپاه استان به انتخاب فرماندهي (بدون حق رأي).
10- نماينده دستگاه يا دستگاه هاي اجرايي استاني مرتبط با حوزه فعاليت تشكل حسب مورد (بدون حق رأي).
11- نماينده اتاق اصناف استان به انتخاب رييس (بدون حق رأي).
12- نماينده تشكل هاي استاني داراي پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رأي).
تبصره 1 - اعضاي موضوع جزء (12) بندهاي (الف) و (ب) مطابق دستورالعمل صادره از سوي وزير كشور حداكثر ظرف يك سال از تاريخ لازم الاجراشدن قانون در سطح استان به استانداري و در سطح ملي به وزارت كشور معرفي مي شوند. كارگروه تا تاريخ مزبور بدون حضور نمايندگان فوق الذكر تشكيل شده و فعاليت خواهد نمود.
تبصره ۲ - اعضاي موضوع اجزاي (11) و (12) بندهاي (الف) و (ب) براي مدت دو سال انتخاب مي شوند و تا معرفي اعضاي جديد به كار خود ادامه مي دهند.
تبصره 3 - جلسات كارگروه با حضور حداقل هفت نفر از اعضاء كه پنج نفر از آنها داراي حق رأي هستند، رسميت مي يابد و تصميمات آن از جمله صدور پروانه با رأي اكثريت مطلق اعضاي حاضر و داراي حق رأي، معتبر است.
تبصره ۴ - دبيرخانه كارگروه هاي كشوري و استاني، با استفاده از نيروي انساني و امكانات موجود تشكيلات اجرايي كارگروه مي باشد كه به ترتيب در محل وزارت كشور و استانداري ها زير نظر كارگروه، تشكيل و توسط دبير اداره مي شود. معاون هماهنگي امور اقتصادي و توسعه منطقه اي وزارت كشور به عنوان دبير كارگروه كشوري و معاون هماهنگي امور اقتصادي استانداري به عنوان دبير كارگروه استاني، مسؤوليت اجرائي امور محوله را بر عهده دارند. برگزاري جلسات، دعوت از اعضاء، تدوين و ارسال دستور جلسات به اعضاء و ابلاغ نتايج درخواست هاي ارسالي از وظايف دبيرخانه كارگروه است.
تبصره 5 - مقام يا نهاد منصوب كننده اعضاي كارگروه هاي كشوري و استاني ملزم است كه شرط وثاقت و امانت را در هنگام انتصاب اعضاي كارگروه از طريق استعلام از مراجع ذي صلاح مطابق تشريفات مقرر احراز نمايد.
ماده 5 ـ وظايف كارگروه هاي كشوري و استاني به شرح زير است:
الف- بررسي شرايط تأسيس و صدور مجوز اوليه و پروانه فعاليت تشكل.
ب- احراز شرايط اعضاي اركان و مسؤولان تشكل.
پ- بررسي و تأييد اساسنامه و تغييرات احتمالي آن.
ت- نظارت بر فعاليت تشكل ها مطابق قانون.
ث- بررسي و اتخاذ تصميم در مورد تخلفات موضوع قانون.
ج- بررسي گزارش هاي مالي و عملكرد سالانه تشكل ها.
چ- رسيدگي به گزارش هاي مستند اشخاص حقيقي و حقوقي در رابطه با تشكل ها در چهارچوب قانون.
ح- توقيف پروانه فعاليت و معرفي تشكل ها به دادگاه ذي صلاح جهت انحلال موضوع قانون.
تبصره - نماينده دستگاه اجرائي موضوع جزء (10) بندهاي (الف) و (ب) ماده (4) مكلف است گزارش ارسالي سالانه فعاليت تشكل ها را مورد بررسي قرار داده و جمع بندي كارشناسي آن را به كارگروه ارائه نمايد.
ماده 6 - مجوز اوليه مجوزي موقتي است كه براي متقاضيان تأسيس تشكل صادر مي شود تا اقدامات لازم جهت راه اندازي شعب و نمايندگي (براي تشكل هاي ملي)، عضوپذيري، برگزاري مجمع عمومي مؤسس و تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت را به انجام رسانده و اسناد و مدارك آن را به كارگروه ارائه نمايند. مدت اعتبار مجوز اوليه شش ماه است و هيئت مؤسس مي تواند در صورت وجود دلايل موجه و با تأييد كارگروه ذي ربط اين مدت را تنها براي يك بار به مدت سه ماه تمديد نمايند. پس از اتمام مهلت هاي مذكور، مجوز اوليه فاقد اعتبار خواهد بود.
ماده 7 - براي دريافت مجوز اوليه، متقاضيان مكلفند تقاضانامه خود را با امضاي حداقل دو سوم اعضاي هيئت مؤسس و برحسب محدوده جغرافيايي فعاليت در دبيرخانه كارگروه ذي ربط ثبت و نسبت به اخذ شناسه رهگيري اقدام نمايد. محدوده جغرافيايي فعاليت بر اساس حدنصاب مقرر در جداول زير با پيشنهاد هيئت مؤسس و در چهارچوب شاخص هاي تقسيمات كشوري تعيين مي شود:
جدول شماره يك: تعداد اعضا و مؤسسين و هيئت مديره و بازرسان تشكل هاي استاني
جمعيت استان
حداقل تعداد
عضو تشكل
حداقل تعداد اعضاي
هيئت مؤسس
حداقل تعداد اعضاي
هيئت مديره
حداقل تعداد بازرسين
استانهاي تا دو ميليون نفر جمعيت
(100) نفر
(5) نفر
(3) نفر اصلي و (2) نفر عليالبدل
(1) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
استانهاي دو تا سه ميليون نفر جمعيت
(150) نفر
(7) نفر
(5) نفر اصلي و (2) نفر عليالبدل
(1) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
استانهاي بيش از سه ميليون نفر جمعيت
(200) نفر
(9) نفر
(7) نفر اصلي و (2) نفر عليالبدل
(2) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل جدول شماره دو : تعداد اعضا و مؤسسين و هيئت مديره و بازرسان تشكل هاي ملي
تعداد استان هاي داراي شعبه و دفتر نمايندگي
حداقل تعداد
هيئت مؤسس
تعداد عضو
حداقل تعداد اعضاي هيئت مديره
حداقل تعداد بازرسين
(16) استان
(17) نفر
(500) تا (1000) نفر
(5) نفر اصلي و (2) نفر عليالبدل
(1) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
از (1001) تا (5000) نفر
(7) نفر اصلي و (2) نفر عليالبدل
(2) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
از (5001) تا (10/000) نفر
(9) نفر اصلي و (3) نفر عليالبدل
(2) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
بيش از (10/000) نفر
(11) نفر اصلي و (3) نفر عليالبدل
(3) نفر اصلي و (1) نفر عليالبدل
ماده 8 - متقاضيان تأسيس، عضويت و اركان تشكل بايد داراي شرايط زير باشند:
الف - اعتقاد به اسلام.
تبصره - اقليت هاي ديني مذكور در قانون اساسي، صرفاً از شرط اعتقاد به اسلام معافند و ساير شرايط قانوني لازم را بايد دارا باشند.
ب - التزام عملي به قانون اساسي و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران.
پ - داشتن تابعيت ايراني و ترك تابعيت غيرايراني.
د - داشتن سن حداقل بيست و پنج سال تمام براي اعضاي اركان تشكل و هجده سال تمام براي متقاضيان عضويت.
ه ـ - داشتن حداقل مدرك ديپلم يا معادل آن براي اعضاي اركان تشكل.
و - عدم محكوميت كيفري مؤثر و عدم محروميت از حقوق اجتماعي.
ز - دارا بودن مجوز، مدرك يا سابقه كسب يا پيشه يا حرفه يا مهارت يا تخصص مرتبط به صورت مستند.
تبصره - كانون هاي بازنشستگان از حكم اين جزء مستثني هستند.
ح - داشتن كارت پايان خدمت وظيفه عمومي يا كارت معافيت دائمي جهت عضويت آقايان در اركان تشكل.
ط - عدم وابستگي به احزاب، سازمان ها و گروه هاي غيرقانوني و هواداري آنها.
ي - عدم اعتياد به مواد مخدر و روانگردان و عدم استعمال آنها.
ك - داشتن وثاقت و امانت براي متقاضيان تأسيس و عضويت در اركان تشكل.
ماده 9 - مدارك موردنياز جهت تقاضاي صدور مجوز اوليه به شرح زير است و بايد به همراه تقاضانامه، از طريق زيرسامانه موضوع ماده (3) اين آيين نامه به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه و يك نفر به عنوان نماينده هيئت مؤسس تعيين شود:
1 - اسامي و كاربرگ مشخصات فردي اعضاي هيئت مؤسس.
2 - تصوير صفحات شناسنامه و كارت ملي اعضاي هيئت مؤسس.
3 - استشهاديه وثاقت و امانت از (5) نفر از معتمدين وثيق و امين محلي از جمله امام جماعت مساجد، بسيج، اعضاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا و افراد متخصص مرتبط با موضوع فعاليت تشكل.
4 - تصوير مجوز، مدرك يا سابقه كسب يا پيشه يا حرفه يا مهارت يا تخصص اعضاي هيئت مؤسس.
تبصره - در خصوص كانون هاي بازنشستگي ارائه حكم بازنشستگي كفايت مي نمايد.
5 - تصوير آخرين مدرك تحصيلي اعضاي هيئت مؤسس.
6 - تصوير كارت پايان خدمت يا معافيت دائمي براي آقايان عضو هيئت مؤسس.
7 - گواهي عدم محكوميت كيفري مؤثر.
8 - گواهي عدم اعتياد.
9 - اساسنامه پيشنهادي.
ماده 10 - اساسنامه بايد حاوي شرايط زير باشد:
الف - نام كامل تشكل و عنوان اختصاري.
تبصره - تشكل مي تواند از هر نام و نام اختصاري و نمادي استفاده نمايد، مگر اسامي موهن يا مغاير با شئونات ديني، فرهنگي و همچنين عناويني كه منع قانوني دارد و يا توسط دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 و يا تشكل هاي ديگر مورد استفاده قرار گرفته اند و نيز عناوين مشابه آنها كه عرفاً به تشخيص كارگروه موجب اشتباه گردد.
ب - اهداف، موضوع و مدت فعاليت و برنامه هاي تشكل براي تحقق اهداف.
ج - نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت.
د - نحوه ايجاد شعب و دفاتر نمايندگي.
ه ـ - ساختار و اركان به همراه شرح وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسئوليت هر ركن به تفكيك و نحوه تعيين و عزل آنها.
و - نحوه تصويب اساسنامه و تغيير و اصلاح آنها و نحوه تصويب دستورالعمل هاي اجرايي و مالي تشكل.
ز - نحوه تأمين منابع مالي.
ح - نحوه عضوگيري و شرايط كلي عضويت.
ط - نحوه انحلال و تعيين تكليف دارايي ها پس از انحلال.
ي - نحوه ارائه گزارش هاي عملكرد اجرايي و مالي به اعضاي تشكل و نيز بازرسي و حسابرسي مشخص از آنها.
ماده 11 - دبيرخانه كارگروه كشوري و استاني، پس از دريافت تقاضانامه و تكميل مدارك مندرج در ماده (9) توسط متقاضيان از طريق زيرسامانه موضوع ماده (3) اين آيين نامه، موظف است ظرف مدت يك هفته نسبت به اخذ استعلام از قوه قضائيه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و دستگاه اجرايي مرتبط با تخصص تشكل اقدام نمايد.
تبصره 1(اصلاحي 02ˏ12ˏ1402) - دستگاه هاي استعلام شونده موظفند ظرف مهلت پانزده روز كاري از تاريخ صدور استعلام، نظر قطعي خود را اعلام كنند. در مواردي كه دستگاه استعلام شونده براي اظهارنظر نيازمند مدت زمان بيشتري است، مي تواند حداكثر براي دو هفته با ذكر دلايل موجه از كارگروه، تقاضاي تمديد وقت نمايد. اعلام نظر دستگاه هاي استعلام شونده بايد بدون ابهام و هرگونه قيد و شرط و مستند به دلايل قانوني باشد. عدم پاسخ به استعلام در مهلت مقرر، به منزله تأييد است.
تبصره 2 - كارگروه مي تواند مهلت احراز شرايط براي ثبت و صدور مجوز اوليه را تنها براي يك بار به مدت دو ماه تمديد نمايد.
ماده 12 - پس از دريافت پاسخ استعلامات و يا اتمام موعد مقرر قانوني، دبيرخانه كارگروه كشوري و استاني موظف است پرونده متقاضيان را براي اتخاذ تصميم در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد.
ماده 13 - در صورت عدم احراز شرايط تأسيس، كارگروه موظف است در مدت مقرر دلايل عدم صدور مجوز و يا ردّ تقاضا را به طور مستند و مستدل به اطلاع نماينده هيئت مؤسس برساند. اعضاي هيئت مؤسس مي توانند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ مراتب اعتراض را به كارگروه اعلام نمايند. كارگروه مكلف است ظرف يك ماه به اعتراض پاسخ دهد. در صورت ردّ مجدد درخواست از سوي كارگروه، اعضاي هيئت مؤسس مي توانند ظرف مهلت سي روز از زمان ابلاغ به ديوان عدالت اداري شكايت كنند. در صورت شكايت شاكي نسبت به تشخيص شرايط، رعايت ضوابط قانوني و تطبيق موضوع و فرايند، شعبه ديوان مكلف است ضمن دريافت دلايل دستگاه استعلام شونده و پس از بررسي موضوع، مبادرت به انشاي رأي ماهوي نمايد.
ماده 14 - در صورت موافقت كارگروه و صدور مجوز اوليه، هيئت مؤسس تشكل بايد اقدامات زير را جهت تحصيل شرايط اخذ پروانه فعاليت انجام دهد و مدارك زير را به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه نمايد. دبيرخانه موظف است مدارك را براي تأييد و صدور پروانه فعاليت در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد.
1- عضوپذيري و تنظيم مدارك عضويت شامل مشخصات دقيق با درج كد ملي و تعداد عضو.
2- انتشار آگهي دعوت به مجمع عمومي مؤسس و برگزاري مجمع عمومي به منظور تصويب اساسنامه و انتخاب اعضاي هيئت مديره و بازرسان تشكل با هماهنگي كارگروه ذيربط و دعوت كتبي از نماينده كارگروه براي حضور در جلسه مجمع عمومي.
3- برگزاري جلسه تعيين سمت اعضاي هيئت مديره شامل رييس هيئت مديره، نايب رييس، مديرعامل، خزانه دار و ساير سمت هاي مندرج در اساسنامه.
4- تأسيس شعب يا نمايندگي براي تشكل هاي ملي با تصويب آن در مجمع عمومي مؤسس و اعلام تعداد آن به كارگروه ذي ربط.
تبصره - دبيرخانه موظف است مدارك را براي تأييد و صدور پروانه فعاليت در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد.
ماده 15 - مجوز اوليه تأسيس جهت راه اندازي و تحصيل شرايط براي صدور پروانه فعاليت و برگزاري مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب اساسنامه بوده و اعتبار ديگري ندارد.
تبصره 1 - هيئت مؤسس موظف است ظرف شش ماه از تاريخ صدور مجوز اوليه نسبت به تشكيل مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب اساسنامه اقدام نمايد، در غيراين صورت مجوز اوليه تأسيس، باطل مي شود.
تبصره 2 - هيئت مؤسس مي تواند در صورت وجود دلايل موجه و با تأييد كارگروه اين مهلت را تنها براي يك بار به مدت سه ماه تمديد كند.
تبصره 3 - تا زماني كه تشكل، پروانه فعاليت را دريافت ننموده است حق هيچ گونه فعاليتي ندارد.
ماده 16 - پروانه فعاليت تشكل هاي استاني يا ملي در صورت ارائه اسناد مبني بر تأييد برگزاري مجمع عمومي با حضور حداقل دو سوم اعضاي تشكل و تصويب اساسنامه مطابق شرايط قانوني توسط نماينده كارگروه حاضر در جلسه مجمع عمومي و عدم ارتكاب تخلف از مفاد قانون صادر يا تمديد مي گردد.
تبصره 1 - در صورتي كه كارگروه ظرف سه ماه پس از تأييد اسناد برگزاري مجمع عمومي توسط تشكل و اسناد مربوط به تعداد اعضا و تأسيس دفتر حسب مورد، به هر دليلي پروانه فعاليت را صادر نكند، دبير موظف است ظرف يك ماه پس از انقضاي مهلت، پروانه فعاليت نهايي را در صورت وجود شرايط، صادر كند.
تبصره 2 - در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، نتيجه درخواست مستند و مستدل به صورت كتبي به متقاضيان اعلام مي شود. متقاضيان پروانه فعاليت مي توانند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ نظر كارگروه، به دبيرخانه كارگروه اعتراض خود را ارسال نمايند. در صورت اعتراض، كارگروه موظف است حداكثر ظرف سه ماه نسبت به اعتراض متقاضيان پروانه فعاليت رسيدگي و اعلام نظر كند. در صورت ردّ درخواست اعتراض از سوي كارگروه، تشكل ها مي توانند ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ نتيجه اعتراض، در ديوان عدالت اداري طرح شكايت نمايند.
تبصره 3 - در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، مجوز اوليه صادر شده باطل مي شود و هيئت مؤسس حق هيچ گونه فعاليتي تحت عنوان مجوز اوليه مذكور را ندارد.
ماده 17 - پس از تأييد مدارك و اعلام موافقت كارگروه با اساسنامه و صدور پروانه فعاليت تشكل، دبيرخانه كارگروه موظف است دو نسخه اساسنامه مصوب، صورتجلسه مجمع عمومي، صورتجلسه تعيين سمت و مشخصات مديران و بازرسان تشكل را با هزينه تشكل براي ثبت به روزنامه رسمي كشور ارسال نمايد. پيگيري ثبت اساسنامه در اداره كل ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري و به تبع شناسايي به عنوان شخصيت حقوقي بر عهده تشكل است و بايد يك نسخه آگهي تأسيس، آگهي ثبت شخصيت حقوقي و روزنامه رسمي كشور را به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه نمايد.
تبصره - پس از ارائه اسناد مربوط به ثبت شخصيت حقوقي تشكل به دبيرخانه كارگروه ذي ربط، پروانه فعاليت توسط دبير صادر مي شود.
ماده 18 - كليه تشكل ها موظفند تغييرات مربوط به اساسنامه، اعضاي اركان و صورت جلسات برگزاري مجامع عمومي خ. ر. ب. كارگروه اعلام نمايند. در صورتي كه كارگروه تغييرات صورت گرفته را مغاير قانون تشخيص داد، لازم است با ارائه دلايل و استنادات قانوني، اصلاح آن را از تشكل درخواست نمايد. تشكل موظف به رفع ايرادات مزبور مي باشد. در صورت عدم تأمين نظر كارگروه، پروانه فعاليت تشكل توقيف مي شود و رفع آن منوط به انجام اصلاحات مورد نياز است.
تبصره - عضويت همزمان يك فرد در اركان بيش از يك تشكل اعم از استاني يا ملي (به جز مجمع عمومي) ممنوع مي باشد.
ماده 19 - مدت تصدي اعضاي هيئت مديره دو سال است. هيئت مديره تشكل مكلف است حداقل سه ماه قبل از پايان دوره تصدي خود، اقدامات لازم را براي برگزاري مجمع عمومي و انتخاب اعضاي جديد هيئت مديره به عمل آورد، به گونه اي كه تا پايان دوره اعتبار هيئت مديره، انتخاب مديران جديد تشكل انجام شده باشد.
تبصره - در صورت عدم اقدام هيئت مديره جهت برگزاري مجمع عمومي، بازرس يا بازرسان و يا يك چهارم از اعضاي تشكل مي توانند با هماهنگي دبيرخانه كارگروه ذي ربط، نسبت به انجام دعوت از اعضا براي تشكيل مجمع عمومي اقدام نمايند.
ماده 20 - مجامع عمومي تشكل هاي ملي كه داراي بيش از (1000) نفر عضو هستند، در دو مرحله به شرح زير برگزار خواهد شد:
الف- مرحله اول شامل انتخاب نمايندگان اعضاي شعب و نمايندگي ها.
ب- مرحله دوم شامل برگزاري مجمع عمومي تشكل با حضور نمايندگان منتخب شعب و نمايندگي هاي استاني.
تبصره 1 - هيئت مديره تشكل يا ركن برگزاركننده مجمع عمومي مكلف است حداقل دو ماه قبل از برگزاري مجمع عمومي، اقدامات لازم جهت برگزاري مجامع شعب و نمايندگي هاي استاني را به عمل آورده و حداقل يك هفته قبل از برگزاري مجمع عمومي، موضوع را به صورت كتبي به دبيرخانه كارگروه ذي ربط اعلام كند و هماهنگي لازم براي حضور نماينده كارگروه در مجمع عمومي را به عمل آورد.
تبصره 2 - هر يك از شعب و نمايندگي هاي استاني تشكل هاي ملي، بايد تعداد دو نفر از بين اعضاي خود انتخاب و به عنوان نماينده منتخب به مجمع عمومي تشكل معرفي نمايند. در صورتي كه تعداد اعضاي يك شعبه يا نمايندگي استاني بيش از (200) نفر باشد، به ازاي هر (200) نفر بعدي، يك نماينده افزايش خواهد يافت.
تبصره 3 - تشكل مي تواند مطابق اساسنامه، برگزاري مجامع عمومي خ. ر. ب. صورت الكترونيك پيش بيني نمايد. دستورالعمل نحوه برگزاري مجامع الكترونيك و نحوه نظارت بر آن ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجراشدن اين آيين نامه توسط وزير كشور تصويب و ابلاغ مي شود.
ماده 21 - سازمان برنامه و بودجه كشور موظف است هزينه هاي جاري و نظارتي دبيرخانه كارگروه كشوري و كارگروه هاي استاني را در بودجه ساليانه وزارت كشور و استانداري ها پيش بيني نمايد.
فصل سوم : حقوق و تكاليف
ماده 22 - تشكل ها پس از دريافت پروانه فعاليت و ثبت آن در چهارچوب قوانين و مقررات كشور، از حقوق زير برخوردار مي شوند:
الف - مشاوره، اظهارنظر و ارائه پيشنهاد و راهكار به دستگاه هاي اجرايي در فرايند برنامه ريزي مراجع دولتي و عمومي غيردولتي در سطوح استاني يا ملي حسب مورد متناسب با تخصص و موضوع فعاليت تشكل.
تبصره - دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مكلفند در فرايند وضع مقررات عام الشمول، حسب مورد نظرات و پيشنهادات تشكل هاي صنفي - تخصصي مربوط به موضوع را (در صورت ارائه) دريافت نمايند.
ب - پيگيري و مطالبه حقوق در مسايل حوزه تخصصي تشكل از دستگاه هاي ذي ربط.
ج - ارائه خدمات حسب تخصص و حوزه فعاليت به اعضاي تشكل.
د - انعقاد تفاهم نامه همكاري با اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي و غيردولتي در چهارچوب صلاحيت خود.
ه ـ - ارائه خدمات آموزشي و انتشار نشريه و ايجاد تارنما (وب سايت) و استفاده از ساير ابزارهاي اطلاع رساني و محصولات فرهنگي، آموزشي و پژوهشي با رعايت قوانين و مقررات مربوط در حوزه تخصصي خود.
تبصره - تشكل هاي متقاضي نشريه الكترونيكي يا مكتوب مي توانند درخواست خ. ر. ب. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي صدور مجوز ارسال كنند. وزارت مزبور موظف است پس از دريافت تقاضا حداكثر ظرف سه ماه نسبت به صدور مجوز يا ارائه دلايل عدم صدور مجوز مطابق قوانين و مقررات اقدام كند. در صورت عدم صدور مجوز، تشكل ها مي توانند به ديوان عدالت اداري شكايت نمايند.
و - حق دادخواهي در مراجع قضايي و شبه قضايي.
ماده 23 - منابع درآمدي تشكل ها عبارتند از:
الف- حق عضويت اعضاء.
ب- كمك ها و هداياي نقدي و غيرنقدي اشخاص حقيقي و حقوقي ايراني يا غيرايراني با مجوز كارگروه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و وزارت امور خارجه.
ج- وجوه حاصل از فعاليت هاي قانوني انجام شده در چهارچوب موضوع فعاليت، اهداف و اساسنامه.
تبصره 1 - هرگونه استفاده تشكل ها از منابع و امكانات دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري و موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 ممنوع است. كانون هاي بازنشستگان از حكم اين تبصره مستثني هستند و تابع قوانين و مقررات مربوط مي باشند.
تبصره 2 - تشكل ها موظفند منابع مالي خود را با رعايت اين قانون در اساسنامه تعيين كنند و كليه دريافتي ها و پرداختي هاي خود را از طريق حساب بانكي انجام دهند و عملكرد مالي خود را در دفاتر مالي مربوط ثبت كنند.
فصل چهارم - نظارت
ماده 24 -كارگروه موظف است ضمن دريافت و بررسي گزارش عملكرد مالي و اجرايي ساليانه تشكل، نسبت به نظارت دوره اي بر عملكرد (از جمله صورت هاي مالي و برخورداري از شرايط قانوني)، در محل تشكل اقدام و نتيجه را در جلسه كارگروه مطرح نمايد.
ماده 25 - ارتكاب هر يك از رفتارهاي زير توسط تشكل ها در صورت احراز توسط كارگروه، تخلف محسوب مي شود:
الف- نقض مباني دين مبين اسلام و تبليغ و فعاليت عليه موازين اسلامي از جمله نشر مطالب الحادي و اهانت به مقدسات مذهبي؛
ب- هرگونه فعاليتي كه مخل آزادي، استقلال، تماميت ارضي و وحدت ملي، منافع ملي و مصالح جمهوري اسلامي ايران و نظم عمومي باشد از جمله جرم هاي ضد امنيت داخلي و خارجي كشور، انتشار و افشاي اسناد طبقه بندي شده، اجتماع و تباني براي ارتكاب جرم ها و غصب عناوين و مشاغل.
پ- اعمال خلاف قانون اساسي و نقض حقوق ملت از جمله ايراد تهمت، افترا، شايعه پراكني، آموزش و ترويج خشونت و هر نوع اعمال منافي عفت.
ت- عدم رعايت اساسنامه.
ث- ارائه آثار غيرعلمي و خارج از حوزه صنفي - تخصصِي موضوع اساسنامه.
ج- عدم ثبت درآمدها و منابع تأمين آن و مصارف و هزينه ها.
چ- عدم ارائه دفاتر مالي به كارگروه و عدم مطابقت درآمدها و هزينه ها با قوانين و مقررات كشور.
تبصره ۱ - در صورتي كه رفتار ارتكابي صرفاً ماهيت تخلف داشته باشد، كارگروه وفق قانون به آن رسيدگي و اقدام به صدور رأي مي نمايد، اما چنانچه رفتار ارتكابي مصداق يكي از جرائم باشد، كارگروه مكلف است مراتب را جهت رسيدگي به مرجع قضايي صالح ارسال كند. در صورت صدور رأي مبني بر برائت يا محكوميت قطعي نسبت به عنوان مجرمانه توسط مرجع قضايي، كارگروه فاقد صلاحيت رسيدگي به اين عنوان خواهد بود اما صرفاً چنانچه اين رفتار واجد وصف متخلفانه به غير از عناوين مجرمانه رسيدگي شده در مرجع قضايي باشد، كارگروه صالح به رسيدگي است. مراجع قضايي مكلفند آراي قطعي خ. ر. ب. كارگروه ارسال كنند.
تبصره ۲ - تشكل ها مكلفند ارتباطات خود با سفارتخانه ها، نمايندگي تشكل هاي كشورهاي خارجي و بين المللي را با اطلاع وزارت كشور، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و أخذ مجوز از وزارت امورخارجه و دستگاه اجرايي مرتبط حسب مورد در چهارچوب منافع ملي و امنيت ملي انجام دهند. دريافت هرگونه كمك از اشخاص حقيقي و حقوقي خارجي و دولت هاي بيگانه و سازمان هاي بين المللي صرفاً با اطلاع و كسب مجوز از كارگروه، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و وزارت امورخارجه امكان پذير است.
تبصره ۳ - فعاليت تشكل هاي موضوع قانون خارج از اهداف احزاب سياسي موضوع بند (۱) ماده (1) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394 مي باشد. انجام هرگونه فعاليت سياسي از سوي تشكل ها ممنوع بوده و در صورت ارتكاب، پروانه فعاليت تشكل توقيف مي گردد.
ماده 26 - در صورتي كه تشكل ها مرتكب تخلفات مذكور در ماده فوق شوند، كارگروه متناسب با موارد تخلف يك يا چند مورد از موارد زير را اعمال مي كند:
الف- تذكر شفاهي و مهلت يكماهه براي اصلاح وضعيت.
ب- تذكر كتبي با ذكر دليل و تعيين تخلف و مهلت يكماهه براي اصلاح.
پ- تعليق فعاليت تشكل حداكثر به مدت سه ماه.
ت- توقيف پروانه به مدت سه ماه تا يك سال.
ث- توقيف پروانه فعاليت و تقاضاي انحلال از دادگاه صالح.
تبصره ۱ - كارگروه موظف است قبل از اتخاذ تصميم از نماينده تشكل مربوط جهت ارائه توضيحات دعوت نمايد.
تبصره 2 - تصميم كارگروه بجز تقاضاي انحلال، ظرف سي روز پس از ابلاغ توسط دبيرخانه كارگروه، قابل شكايت در ديوان عدالت اداري است.
ماده 27 - انحلال و خاتمه فعاليت تشكل به دو صورت زير است:
الف- انحلال اختياري مطابق شرايط مقرر در اساسنامه.
ب- انحلال به موجب رأي دادگاه صالح.
تبصره ۱ - در مواردي كه مفاد اساسنامه براي تأسيس و يا تعيين اعضاي اركان تشكل در مدت دو سال اجرا نشود و يا پروانه تشكل به موجب تصميم و رأي كارگروه توقيف شود، كارگروه موظف است موضوع را جهت انحلال به دادگاه صالح ارجاع نمايد.
تبصره 2 - در صورت انحلال تشكل، ضمن آگهي انحلال در روزنامه رسمي توسط وزارت كشور يا استانداري حسب مورد، امور مربوط به تصفيه اموال آن با رعايت حقوق دولت و اشخاص، زير نظر دادگاه محل استقرار دفتر تشكل با حضور نماينده وزارت كشور يا استانداري حسب مورد و نماينده دادستان مطابق اساسنامه انجام مي شود.
تبصره ۳ - پس از توقيف پروانه يا انحلال تشكل، هر نوع فعاليت با عنوان تشكل مزبور جرم بوده و مرتكب به يكي از مجازات هاي تعزيري درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 به استثناي مجازات حبس محكوم مي شود.
ماده 28 - هرگونه بهره برداري از تشكل ها در جهت اهداف غيرتخصصي و غيرمرتبط با اساسنامه آنها توسط دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري ممنوع است. در صورت تخلف از اين ماده، دادستان مكلف است ضمن صدور دستورات لازم جهت جلوگيري از اقدامات مزبور، موضوع را از طريق مراجع صالح قضايي پيگيري نمايد. مرتكب به مجازات موضوع ماده (۵۷۶) كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي (تعزيرات و مجازات هاي بازدارنده) مصوب 1375 محكوم مي شود.
ماده 29 - تشكل هاي داراي مجوز فعاليت موظفند ظرف يك سال از تاريخ لازم الاجراشدن قانون، وضعيت خود را با شرايط مندرج در قانون، تطبيق دهند و گزارش آن را به كارگروه ذي ربط ارسال نمايند. در صورت تأييد اقدامات تشكل از سوي كارگروه مربوط، پروانه فعاليت تشكل تمديد مي شود. كارگروه ذي ربط در صورت وجود دلايل موجه مي تواند مدت مقرر در اين ماده را حداكثر براي شش ماه تمديد نمايد.
ماده 30 - ارائه درخواست تطبيق وضعيت بر عهده هيئت مديره و در صورت عدم اقدام لازم از سوي آنان بر عهده بازرسان تشكل است. درصورت عدم اقدام هيئت مديره و يا بازرسان تشكل، درخواست ارائه شده از سوي يك چهارم اعضاي تشكل ملاك عمل قرار مي گيرد.
تبصره - در صورت عدم اقدام جهت تطبيق وضعيت ظرف مهلت مقرر در قانون، پروانه فعاليت قبلي تشكل لغو مي شود.
ماده 31 - پس از اعلام موافقت كارگروه ذي ربط با تطبيق وضعيت تشكل و تصويب طرح جديد اساسنامه در مجمع عمومي فوق العاده، تشكل موظف است نسبت به برگزاري جلسه مجمع عمومي عادي به طور فوق العاده به منظور انتخاب اعضاي جديد هيئت مديره و بازرسان اقدام نمايد.
تبصره - در خصوص تشكل هايي كه تا زمان لازم الاجرا شدن اين آيين نامه اقدام به انتخاب اعضاي هيئت مديره و بازرسان نموده اند، در صورت موافقت مجمع عمومي فوق العاده با انتخابات مذكور، نيازي به برگزاري مجمع عمومي عادي به طور فوق العاده تا زمان پايان مدت تصدي مندرج در اساسنامه نخواهد بود.
ماده 32 - تعاوني ها از قبيل تعاوني هاي اعتباري، توليد و مصرف موضوع قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلامي ايران؛ سازمان ها و اتحاديه هاي صنفي و حرفه اي مانند اتحاديه هاي صنفي موضوع قانون نظام صنفي كشور، سازمان هاي نظام پزشكي، دامپزشكي، مهندسي ساختمان، پرستاري، روانشناسي و مشاوره و مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي، احزاب و تشكل هاي سياسي كه براساس قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي تشكيل شده يا مي شوند، كانون ها و سازمان هاي دانشجويي و دانش آموزي مانند انجمن هاي علمي دانشجويي، انجمن هاي اسلامي و كانون هاي فرهنگي دانشجويي؛ تشكل هاي كارگري و كارفرمايي موضوع فصل ششم قانون كار، انجمن هاي علمي داراي مجوز از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، مؤسسات و تشكل هاي فرهنگي، هنري و ادبي اعم از عضوپايه و غير آن و همچنين مؤسسات فرهنگي كه بر اساس ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها (مصوب 1375 شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اصلاحات بعدي) تشكيل شده يا مي شوند، هيئت هاي مذهبي، هيئت هاي امناي مساجد، حسينيه ها، بقاع متبركه و موقوفات، باشگاه ها و هيئت هاي ورزشي، مراكز ترك اعتياد، مؤسسات تجاري و انتفاعي، سازمان هاي مردم نهاد و مؤسسات موضوع بندهاي (1) تا (12) ماده (26) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 1380 از شمول اين آيين نامه مستثني هستند.
ماده 33 - كارگروه نمي تواند با ثبت تشكل هاي موازي كه به موجب موارد مستثني شده در ماده (32) تحت نظارت دستگاه هاي ذي ربط تأسيس مي شوند، موافقت نمايد.
تبصره - چنانچه تشكلي در سطح ملي يا استاني موازي با موارد مستثني شده در ماده (32) قبلاً از سوي نهادهاي ديگر به غير از دستگاه هاي عضو كارگروه به ثبت رسيده باشد، با پيشنهاد دستگاه ذي ربط، كارگروه موظف است ضمن توقف فعاليت تشكل، اقدامات لازم جهت انحلال آن را در چهارچوب قانون به عمل آورد.
ماده 34 - آيين نامه اجرايي واحدهاي صنفي موضوع قانون فعاليت احزاب موضوع تصويب نامه شماره 6282/ت95 مورخ 1368/2/24 لغو مي گردد.
محمد مخبــر
معاون اول رييس جمهور
مصوب 1402/10/24 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه 1402/10/24 به پیشنهاد شماره 59022 مورخ 1402/03/28 وزارت کشور و به استناد ماده (21) قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی و تخصصی مصوب 1401، آییننامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
ج - ارکان تشکل: اشخاصی که مسئولیت تشکیل، اداره و فعالیت تشکل را مطابق اساسنامه تشکل بر عهده دارند، از قبیل هیات موسس، مجمع عمومی، هیات مدیره، مدیرعامل، بازرسان و یا سایر عناوین مشابه.
د - هیات موسس: اشخاص حقیقی که امور مربوط به تاسیس تشکل و وظایف مرتبط با آن را پیگیری و برای دریافت مجوز اولیه تاسیس و پروانه فعالیت، اقدام می نمایند.
ه - - مجمع عمومی: بالاترین رکن تشکل است که مطابق اساسنامه با اجتماع اعضا تشکیل میگردد.
و - هیات مدیره: متشکل از منتخبان مجمع عمومی است که مطابق اساسنامه، مسئولیت تحقق اهداف تشکل را بر عهده دارد.
ز - مدیرعامل: عالی ترین مقام اجرایی تشکل است که مطابق اساسنامه تشکل از سوی هیات مدیره و یا مجمع عمومی انتخاب و مسئولیت اجرای وظایف تشکل را بر عهده دارد.
ط - اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومی است که متضمن ساختار، تشکیلات، ارکان و حدود وظایف و اختیارات، نحوه تعیین و تغییر اعضای ارکان، عضویت در تشکل، شرایط تغییر و اصلاح اساسنامه، مبنای اعتبار اسناد اداری و مالی، تعیین منابع مالی، نحوه انحلال و سایر موارد مربوط به تشکل مصرح در این قانون در چهارچوب قوانین و مقررات و موازین شرعی م. ب..
تبصره 1 - منظور از غیردولتی، عدم وابستگی به دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری، عدم دخالت دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری در تاسیس، اداره و استمرار و همچنین عدم فعالیت مقامات و مسئولان و کارکنان دولتی و نهادهای حاکمیتی، به عنوان موسس، عضو هیات مدیره و مدیرعامل است.
تبصره 3 - غیرتجاری و غیرانتفاعی به این معناست که هدف از تاسیس تشکل و برنامه ها و اقدامات آن، فعالیت های مستقیم یا غیرمستقیم اقتصادی، تجاری و انتفاعی به منظور کسب و تقسیم سود و منافع آن بین اعضا، موسسان، مدیران و کارکنان نمیباشد.
تبصره 4 - فعالیت داوطلبانه به این معناست که مشارکت افراد در تاسیس و اداره تشکل اختیاری و بدون دریافت دستمزد م. ب..
7- نماینده قوه قضائیه به انتخاب رئیس قوه قضائیه (بدون حق رای).
8- نماینده فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به انتخاب فرماندهی کل (بدون حق رای).
9- نماینده سازمان بسیج مستضعفین به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
10- نماینده دستگاه یا دستگاه های اجرایی کشوری مرتبط با حوزه فعالیت تشکل حسب مورد (بدون حق رای).
11- نماینده اتاق اصناف ایران به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
12 - نماینده تشکل های ملی دارای پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رای).
7- نماینده رئیس کل دادگستری استان (بدون حق رای).
8- نماینده فرماندهی انتظامی استان به انتخاب فرماندهی (بدون حق رای).
9- نماینده فرماندهی سپاه استان به انتخاب فرماندهی (بدون حق رای).
10- نماینده دستگاه یا دستگاه های اجرایی استانی مرتبط با حوزه فعالیت تشکل حسب مورد (بدون حق رای).
11- نماینده اتاق اصناف استان به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
12- نماینده تشکل های استانی دارای پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رای).
تبصره 3 - جلسات کارگروه با حضور حداقل هفت نفر از اعضاء که پنج نفر از آنها دارای حق رای هستند، رسمیت می یابد و تصمیمات آن از جمله صدور پروانه با رای اکثریت مطلق اعضای حاضر و دارای حق رای، معتبر است.
تبصره 4 - دبیرخانه کارگروه های کشوری و استانی، با استفاده از نیروی انسانی و امکانات موجود تشکیلات اجرایی کارگروه م. ب. که به ترتیب در محل وزارت کشور و استانداری ها زیر نظر کارگروه، تشکیل و توسط دبیر اداره میشود. معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه ای وزارت کشور به عنوان دبیر کارگروه کشوری و معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری به عنوان دبیر کارگروه استانی، مسئولیت اجرایی امور محوله را بر عهده دارند. برگزاری جلسات، دعوت از اعضاء، تدوین و ارسال دستور جلسات به اعضاء و ابلاغ نتایج درخواست های ارسالی از وظایف دبیرخانه کارگروه است.
ماده 5 - وظایف کارگروه های کشوری و استانی به شرح زیر است:
الف- بررسی شرایط تاسیس و صدور مجوز اولیه و پروانه فعالیت تشکل.
ب- احراز شرایط اعضای ارکان و مسئولان تشکل.
پ- بررسی و تایید اساسنامه و تغییرات احتمالی آن.
تبصره - نماینده دستگاه اجرایی موضوع جزء (10) بندهای (الف) و (ب) ماده (4) مکلف است گزارش ارسالی سالانه فعالیت تشکل ها را مورد بررسی قرار داده و جمع بندی کارشناسی آن را به کارگروه ارائه نماید.
ماده 6 - مجوز اولیه مجوزی موقتی است که برای متقاضیان تاسیس تشکل صادر میشود تا اقدامات لازم جهت راه اندازی شعب و نمایندگی (برای تشکل های ملی)، عضوپذیری، برگزاری مجمع عمومی موسس و تحصیل شرایط لازم برای صدور پروانه فعالیت را به انجام رسانده و اسناد و مدارک آن را به کارگروه ارائه نمایند. مدت اعتبار مجوز اولیه شش ماه است و هیات موسس میتواند در صورت وجود دلایل موجه و با تایید کارگروه ذی ربط این مدت را تنها برای یک بار به مدت سه ماه تمدید نمایند. پس از اتمام مهلت های مذکور، مجوز اولیه فاقد اعتبار خواهد بود.
ماده 7 - برای دریافت مجوز اولیه، متقاضیان مکلفند تقاضانامه خود را با امضای حداقل دو سوم اعضای هیات موسس و برحسب محدوده جغرافیایی فعالیت در دبیرخانه کارگروه ذی ربط ثبت و نسبت به اخذ شناسه رهگیری اقدام نماید. محدوده جغرافیایی فعالیت بر اساس حدنصاب مقرر در جداول زیر با پیشنهاد هیات موسس و در چهارچوب شاخص های تقسیمات کشوری تعیین میشود:
جدول شماره یک: تعداد اعضا و موسسین و هیات مدیره و بازرسان تشکل های استانی
جدول شماره دو: تعداد اعضا و موسسین و هیات مدیره و بازرسان تشکل های ملی
حداقل تعداد اعضای هیات مدیره
ماده 8 - متقاضیان تاسیس، عضویت و ارکان تشکل باید دارای شرایط زیر باشند:
ه - - داشتن حداقل مدرک دیپلم یا معادل آن برای اعضای ارکان تشکل.
و - عدم محکومیت کیفری موثر و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی.
ک - داشتن وثاقت و امانت برای متقاضیان تاسیس و عضویت در ارکان تشکل.
ماده 9 - مدارک موردنیاز جهت تقاضای صدور مجوز اولیه به شرح زیر است و باید به همراه تقاضانامه، از طریق زیرسامانه موضوع ماده (3) این آییننامه به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه و یک نفر به عنوان نماینده هیات موسس تعیین شود:
1 - اسامی و کاربرگ مشخصات فردی اعضای هیات موسس.
2 - تصویر صفحات شناسنامه و کارت ملی اعضای هیات موسس.
4 - تصویر مجوز، مدرک یا سابقه کسب یا پیشه یا حرفه یا مهارت یا تخصص اعضای هیات موسس.
5 - تصویر آخرین مدرک تحصیلی اعضای هیات موسس.
7 - گواهی عدم محکومیت کیفری موثر.
ه - - ساختار و ارکان به همراه شرح وظایف، نحوه فعالیت، حدود اختیارات و مسئولیت هر رکن به تفکیک و نحوه تعیین و عزل آنها.
ز - نحوه تامین منابع مالی.
تبصره 1(اصلاحی 1402/12/02) - دستگاه های استعلام شونده موظفند ظرف مهلت پانزده روز کاری از تاریخ صدور استعلام، نظر قطعی خود را اعلام کنند. در مواردی که دستگاه استعلام شونده برای اظهارنظر نیازمند مدت زمان بیشتری است، میتواند حداکثر برای دو هفته با ذکر دلایل موجه از کارگروه، تقاضای تمدید وقت نماید. اعلام نظر دستگاه های استعلام شونده باید بدون ابهام و هرگونه قید و شرط و مستند به دلایل قانونی باشد. عدم پاسخ به استعلام در مهلت مقرر، به منزله تایید است.
ماده 12 - پس از دریافت پاسخ استعلامات و یا اتمام موعد مقرر قانونی، دبیرخانه کارگروه کشوری و استانی موظف است پرونده متقاضیان را برای اتخاذ تصمیم در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.
ماده 13 - در صورت عدم احراز شرایط تاسیس، کارگروه موظف است در مدت مقرر دلایل عدم صدور مجوز و یا ردّ تقاضا را به طور مستند و مستدل به اطلاع نماینده هیات موسس برساند. اعضای هیات موسس میتوانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ مراتب اعتراض را به کارگروه اعلام نمایند. کارگروه مکلف است ظرف یک ماه به اعتراض پاسخ دهد. در صورت ردّ مجدد درخواست از سوی کارگروه، اعضای هیات موسس میتوانند ظرف مهلت سی روز از زمان ابلاغ به دیوان عدالت اداری شکایت کنند. در صورت شکایت شاکی نسبت به تشخیص شرایط، رعایت ضوابط قانونی و تطبیق موضوع و فرایند، شعبه دیوان مکلف است ضمن دریافت دلایل دستگاه استعلام شونده و پس از بررسی موضوع، مبادرت به انشای رای ماهوی نماید.
ماده 14 - در صورت موافقت کارگروه و صدور مجوز اولیه، هیات موسس تشکل باید اقدامات زیر را جهت تحصیل شرایط اخذ پروانه فعالیت انجام دهد و مدارک زیر را به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه نماید. دبیرخانه موظف است مدارک را برای تایید و صدور پروانه فعالیت در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.
2- انتشار آگهی دعوت به مجمع عمومی موسس و برگزاری مجمع عمومی به منظور تصویب اساسنامه و انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان تشکل با هماهنگی کارگروه ذیربط و دعوت کتبی از نماینده کارگروه برای حضور در جلسه مجمع عمومی.
3- برگزاری جلسه تعیین سمت اعضای هیات مدیره شامل رئیس هیات مدیره، نایب رئیس، مدیرعامل، خزانه دار و سایر سمت های مندرج در اساسنامه.
4- تاسیس شعب یا نمایندگی برای تشکل های ملی با تصویب آن در مجمع عمومی موسس و اعلام تعداد آن به کارگروه ذی ربط.
تبصره - دبیرخانه موظف است مدارک را برای تایید و صدور پروانه فعالیت در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.
ماده 15 - مجوز اولیه تاسیس جهت راه اندازی و تحصیل شرایط برای صدور پروانه فعالیت و برگزاری مجمع عمومی موسس جهت تصویب اساسنامه بوده و اعتبار دیگری ندارد.
تبصره 1 - هیات موسس موظف است ظرف شش ماه از تاریخ صدور مجوز اولیه نسبت به تشکیل مجمع عمومی موسس جهت تصویب اساسنامه اقدام نماید، در غیراین صورت مجوز اولیه تاسیس، باطل میشود.
تبصره 2 - هیات موسس میتواند در صورت وجود دلایل موجه و با تایید کارگروه این مهلت را تنها برای یک بار به مدت سه ماه تمدید کند.
ماده 16 - پروانه فعالیت تشکل های استانی یا ملی در صورت ارائه اسناد مبنی بر تایید برگزاری مجمع عمومی با حضور حداقل دو سوم اعضای تشکل و تصویب اساسنامه مطابق شرایط قانونی توسط نماینده کارگروه حاضر در جلسه مجمع عمومی و عدم ارتکاب تخلف از مفاد قانون صادر یا تمدید میگردد.
تبصره 1 - در صورتی که کارگروه ظرف سه ماه پس از تایید اسناد برگزاری مجمع عمومی توسط تشکل و اسناد مربوط به تعداد اعضا و تاسیس دفتر حسب مورد، به هر دلیلی پروانه فعالیت را صادر نکند، دبیر موظف است ظرف یک ماه پس از انقضای مهلت، پروانه فعالیت نهایی را در صورت وجود شرایط، صادر کند.
تبصره 3 - در صورت عدم احراز شرایط صدور پروانه فعالیت، مجوز اولیه صادر شده باطل میشود و هیات موسس حق هیچ گونه فعالیتی تحت عنوان مجوز اولیه مذکور را ندارد.
ماده 17 - پس از تایید مدارک و اعلام موافقت کارگروه با اساسنامه و صدور پروانه فعالیت تشکل، دبیرخانه کارگروه موظف است دو نسخه اساسنامه مصوب، صورتجلسه مجمع عمومی، صورتجلسه تعیین سمت و مشخصات مدیران و بازرسان تشکل را با هزینه تشکل برای ثبت به روزنامه رسمی کشور ارسال نماید. پیگیری ثبت اساسنامه در اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری و به تبع شناسایی به عنوان شخصیت حقوقی بر عهده تشکل است و باید یک نسخه آگهی تاسیس، آگهی ثبت شخصیت حقوقی و روزنامه رسمی کشور را به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه نماید.
ماده 18 - کلیه تشکل ها موظفند تغییرات مربوط به اساسنامه، اعضای ارکان و صورت جلسات برگزاری مجامع عمومی خ. ر. ب. کارگروه اعلام نمایند. در صورتی که کارگروه تغییرات صورت گرفته را مغایر قانون تشخیص داد، لازم است با ارائه دلایل و استنادات قانونی، اصلاح آن را از تشکل درخواست نماید. تشکل موظف به رفع ایرادات مزبور م. ب.. در صورت عدم تامین نظر کارگروه، پروانه فعالیت تشکل توقیف میشود و رفع آن منوط به انجام اصلاحات مورد نیاز است.
تبصره - عضویت همزمان یک فرد در ارکان بیش از یک تشکل اعم از استانی یا ملی (به جز مجمع عمومی) ممنوع م. ب..
ماده 19 - مدت تصدی اعضای هیات مدیره دو سال است. هیات مدیره تشکل مکلف است حداقل سه ماه قبل از پایان دوره تصدی خود، اقدامات لازم را برای برگزاری مجمع عمومی و انتخاب اعضای جدید هیات مدیره به عمل آورد، به گونه ای که تا پایان دوره اعتبار هیات مدیره، انتخاب مدیران جدید تشکل انجام شده باشد.
تبصره - در صورت عدم اقدام هیات مدیره جهت برگزاری مجمع عمومی، بازرس یا بازرسان و یا یک چهارم از اعضای تشکل میتوانند با هماهنگی دبیرخانه کارگروه ذی ربط، نسبت به انجام دعوت از اعضا برای تشکیل مجمع عمومی اقدام نمایند.
تبصره 1 - هیات مدیره تشکل یا رکن برگزارکننده مجمع عمومی مکلف است حداقل دو ماه قبل از برگزاری مجمع عمومی، اقدامات لازم جهت برگزاری مجامع شعب و نمایندگی های استانی را به عمل آورده و حداقل یک هفته قبل از برگزاری مجمع عمومی، موضوع را به صورت کتبی به دبیرخانه کارگروه ذی ربط اعلام کند و هماهنگی لازم برای حضور نماینده کارگروه در مجمع عمومی را به عمل آورد.
ه - - ارائه خدمات آموزشی و انتشار نشریه و ایجاد تارنما (وب سایت) و استفاده از سایر ابزارهای اطلاع رسانی و محصولات فرهنگی، آموزشی و پژوهشی با رعایت قوانین و مقررات مربوط در حوزه تخصصی خود.
ج- عدم ثبت درآمدها و منابع تامین آن و مصارف و هزینه ها.
تبصره 1 - در صورتی که رفتار ارتکابی صرفاً ماهیت تخلف داشته باشد، کارگروه وفق قانون به آن رسیدگی و اقدام به صدور رای می نماید، اما چنانچه رفتار ارتکابی مصداق یکی از جرائم باشد، کارگروه مکلف است مراتب را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال کند. در صورت صدور رای مبنی بر برائت یا محکومیت قطعی نسبت به عنوان مجرمانه توسط مرجع قضایی، کارگروه فاقد صلاحیت رسیدگی به این عنوان خواهد بود اما صرفاً چنانچه این رفتار واجد وصف متخلفانه ب. غ. از عناوین مجرمانه رسیدگی شده در مرجع قضایی باشد، کارگروه صالح به رسیدگی است. مراجع قضایی مکلفند آرای قطعی خ. ر. ب. کارگروه ارسال کنند.
تبصره 2 - تشکل ها مکلفند ارتباطات خود با سفارتخانه ها، نمایندگی تشکل های کشورهای خارجی و بین المللی را با اطلاع وزارت کشور، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و اخذ مجوز از وزارت امورخارجه و دستگاه اجرایی مرتبط حسب مورد در چهارچوب منافع ملی و امنیت ملی انجام دهند. دریافت هرگونه کمک از اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی و دولت های بیگانه و سازمان های بین المللی صرفاً با اطلاع و کسب مجوز از کارگروه، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت امورخارجه امکان پذیر است.
تبصره 3 - فعالیت تشکل های موضوع قانون خارج از اهداف احزاب سیاسی موضوع بند (1) ماده (1) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی مصوب 1394 م. ب.. انجام هرگونه فعالیت سیاسی از سوی تشکل ها ممنوع بوده و در صورت ارتکاب، پروانه فعالیت تشکل توقیف میگردد.
تبصره 2 - تصمیم کارگروه به جزتقاضای انحلال، ظرف سی روز پس از ابلاغ توسط دبیرخانه کارگروه، قابل شکایت در دیوان عدالت اداری است.
ب- انحلال به موجب رای دادگاه صالح.
تبصره 1 - در مواردی که مفاد اساسنامه برای تاسیس و یا تعیین اعضای ارکان تشکل در مدت دو سال اجرا نشود و یا پروانه تشکل به موجب تصمیم و رای کارگروه توقیف شود، کارگروه موظف است موضوع را جهت انحلال به دادگاه صالح ارجاع نماید.
ماده 29 - تشکل های دارای مجوز فعالیت موظفند ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجراشدن قانون، وضعیت خود را با شرایط مندرج در قانون، تطبیق دهند و گزارش آن را به کارگروه ذی ربط ارسال نمایند. در صورت تایید اقدامات تشکل از سوی کارگروه مربوط، پروانه فعالیت تشکل تمدید میشود. کارگروه ذی ربط در صورت وجود دلایل موجه میتواند مدت مقرر در این ماده را حداکثر برای شش ماه تمدید نماید.
ماده 30 - ارائه درخواست تطبیق وضعیت بر عهده هیات مدیره و در صورت عدم اقدام لازم از سوی آنان بر عهده بازرسان تشکل است. درصورت عدم اقدام هیات مدیره و یا بازرسان تشکل، درخواست ارائه شده از سوی یک چهارم اعضای تشکل ملاک عمل قرار میگیرد.
ماده 31 - پس از اعلام موافقت کارگروه ذی ربط با تطبیق وضعیت تشکل و تصویب طرح جدید اساسنامه در مجمع عمومی فوق العاده، تشکل موظف است نسبت به برگزاری جلسه مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده به منظور انتخاب اعضای جدید هیات مدیره و بازرسان اقدام نماید.
تبصره - در خصوص تشکل هایی که تا زمان لازم الاجرا شدن این آییننامه اقدام به انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان نموده اند، در صورت موافقت مجمع عمومی فوق العاده با انتخابات مذکور، نیازی به برگزاری مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده تا زمان پایان مدت تصدی مندرج در اساسنامه نخواهد بود.
ماده 32 - تعاونی ها از قبیل تعاونی های اعتباری، تولید و مصرف موضوع قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران؛ سازمان ها و اتحادیه های صنفی و حرفه ای مانند اتحادیه های صنفی موضوع قانون نظام صنفی کشور، سازمان های نظام پزشکی، دامپزشکی، مهندسی ساختمان، پرستاری، روانشناسی و مشاوره و مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، احزاب و تشکل های سیاسی که براساس قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی تشکیل شده یا میشوند، کانون ها و سازمان های دانشجویی و دانش آموزی مانند انجمن های علمی دانشجویی، انجمن های اسلامی و کانون های فرهنگی دانشجویی؛ تشکل های کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، انجمن های علمی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، موسسات و تشکل های فرهنگی، هنری و ادبی اعم از عضوپایه و غیر آن و همچنین موسسات فرهنگی که بر اساس ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانون ها و انجمن های فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها (مصوب 1375 شورای عالی انقلاب فرهنگی با اصلاحات بعدی) تشکیل شده یا میشوند، هیات های مذهبی، هیات های امنای مساجد، حسینیه ها، بقاع متبرکه و موقوفات، باشگاه ها و هیات های ورزشی، مراکز ترک اعتیاد، موسسات تجاری و انتفاعی، سازمان های مردم نهاد و موسسات موضوع بندهای (1) تا (12) ماده (26) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 از شمول این آییننامه مستثنی هستند.
ماده 33 - کارگروه نمیتواند با ثبت تشکل های موازی که به موجب موارد مستثنی شده در ماده (32) تحت نظارت دستگاه های ذی ربط تاسیس میشوند، موافقت نماید.
تبصره - چنانچه تشکلی در سطح ملی یا استانی موازی با موارد مستثنی شده در ماده (32) قبلاً از سوی نهادهای دیگر ب. غ. از دستگاه های عضو کارگروه به ثبت رسیده باشد، با پیشنهاد دستگاه ذی ربط، کارگروه موظف است ضمن توقف فعالیت تشکل، اقدامات لازم جهت انحلال آن را در چهارچوب قانون به عمل آورد.
ماده 34 - آییننامه اجرایی واحدهای صنفی موضوع قانون فعالیت احزاب موضوع تصویب نامه شماره 6282/ت95 مورخ 1368/02/24 لغو میگردد.
معاون اول رئیس جمهور
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
