آیین نامه ایمنی در جایگاه های عرضه سوخت با اصلاحات و الحاقات بعدی

به استناد مواد (۸۵) و (۸۶) قانون كار جمهوري اسلامي ايران، با هدف ايمن سازي محيط كار در جايگاه هاي عرضه سوخت و پيشگيري از حوادث ناشي از كار، "آيين نامه ايمني در جايگاه هاي عرضه سوخت" كه در جلسه مورخ 14/ 05/ 1398 "شوراي عالي حفاظت فني" تدوين و توسط آن شورا پيشنهاد شده است، به شرح زير تصويب مي گردد. آيين نامه ايمني در جايگاه هاي عرضه سوخت مصوب 1398,08,22 با اصلاحات و الحاقات بعدي فصل اول ـ كليات: ماده 1 ـ تعاريف: 1. جايگاه عرضه سوخت: تأسيساتي است كه انواع سوخت اعم از گاز طبيعي فشرده و يا سوخت مايع مانند گازوئيل، بنزين و گاز مايع را براي وسايل نقليه موتوري عرضه و توزيع مي نمايد . 2. جايگاه سوخت ساحلي / دريايي: جايگاه توزيع سوخت مستقر در ساحل و يا مجاور آن، اسكله، لنگرگاه يا يك بارانداز شناور كه سوخت را به داخل باك شناورهاي دريايي توزيع مي نمايد. 3. مرجع صدور مجوز جايگاه: شركت ملي پخش فرآورده هاي نفتي ايران، زيرمجموعه وزارت نفت است كه نسبت به صدور مجوزهاي لازم براي احداث، بهره برداري، تعمير و نگهداشت جايگاه اقدام مي كند. 4. مالك جايگاه (جايگاه دار): شخص حقيقي يا حقوقي است كه براي ساخت و بهره برداري جايگاه عرضه سوخت، سرمايه گذاري نموده و مالكيت آن را بر عهده دارد؛ مالك جايگاه مي تواند بهره بردار نيز باشد. 5. بهره بردار: شخص حقيقي يا حقوقي كه با اخذ مجوز بهره برداري از مرجع صدور مجوز جايگاه، مسئوليت ايمني، بهره برداري، تعميرات، نگهداري و عرضه سوخت در جايگاه را بر عهده دارد. كارفرما مي تواند مالك جايگاه و يا بهره بردار باشد. 6. كارگر مجرب: كارگري كه از آموزش، دانش فني، مهارت و تجربه لازم براي نظارت يا انجام كار ايمن در امور محوله برخوردار باشد . 7. كارگر مجاز: كارگر مجربي است كه داراي مجوزهاي معتبر، كتبي و رسمي از مراجع داراي صلاحيت براي انجام كار مشخص است. 8. گاز طبيعي: مخلوط گازي شكل از تركيبات هيدروكربني كه متان اصلي ترين آن و معمولاً شامل ديگر تركيبات مانند اتان، پروپان و هيدروكربن هاي سنگين تر و برخي گازهاي غيرقابل اشتعال مانند نيتروژن و دي اكسيدكربن است؛ گاز طبيعي همچنين مي تواند شامل اجزاي ديگر و يا مواد آلاينده مانند گوگرد يا ديگر تركيبات شيميايي باشد . 9. گاز طبيعي فشرده: گازي طبيعي است كه به منظور مصرف سوخت در وسايل نقليه موتوري؛ فشرده، ذخيره و عرضه مي شود . 10. سوخت مايع: مايعي است كه به منظور مصرف سوخت در وسايل نقليه موتوري، ذخيره و عرضه مي شود . 11. تأمين كننده تجهيزات: شخصي حقوقي است كه مسئوليت طراحي، تأمين، تحويل و ارائه خدمات پس از فروش و ايمني تجهيزات جايگاه را بر عهده دارد و بايد مورد تأييد مرجع صدور مجوز جايگاه باشد . 12. شركت تعمير و نگهداشت: شخصي حقوقي كه از مرجع صدور مجوز براي انجام تعميرات و نگهداري تجهيزات جايگاه مجوزهاي لازم را اخذ نموده باشد . 13. كمپرسور: دستگاهي است كه طي مراحل مختلف، موجب فشرده سازي گاز طبيعي مي گردد . 14. ديسپنسر: دستگاهي كه "سوخت مايع" مانند بنزين و گازوئيل و يا "سوخت گازي شكل" مانند گاز طبيعي را توزيع كرده و تحويل مي دهد؛ اين دستگاه هم زمان حجم و قيمت سوخت را اندازه گيري نموده و مي تواند يك يا چند نوع سوخت را جداگانه تحويل دهد. 15. ظرف مخصوص حمل سوخت مايع: مخزن مورد تأييد مراجع صلاحيت دار با ظرفيت كمتر يا مساوي بيست (20) ليتر كه با در فنري حفاظ دار تجهيز و به گونه اي طراحي شده كه با قرار گرفتن در معرض آتش، فشار داخلي خ. ر. ب. صورت ايمن رها سازد. 16. وسيله جدا شونده: كوپلينگي است كه در محل هاي خاص نصب شده و در مواقع ضروري باعث جدايش مي شود؛ شير خود مسدود كننده بايد بتواند به صورت خودكار قسمت جدا شده را آب بندي نمايد . 17. اتاقك تجهيزات (كانوپي): سازه اي است داراي مقاومت مكانيكي مشخص و مقاوم در برابر آتش كه تجهيزات را در برابر عوامل محيطي محافظت مي نمايد و ضمن كاهش انتشار صدا، سهولت در حمل و نقل تجهيزات و ايمني آن ها را سبب مي شود . 18. شير قطع اضطراري: شيري كه براي قطع جريان سريع سوخت در مواقع اضطراري استفاده مي شود و معمولاً با حركت ربع دور (چرخش 90 درجه اي) از وضعيت كاملاً باز به وضعيت كاملاً بسته در مي آيد . 19. سامانه هاي آشكارساز: يك يا چند حسگر قادر به شناسايي نشت گاز، دود، شعله و حرارت به ميزان و درصد معين است و سامانه هاي هشدار دهنده و ايمني را فعال مي كند . 20. مخزن ذخيره مياني: يك يا چند مخزن تحت فشار كه به منظور ذخيره سازي گاز طبيعي فشرده در جايگاه هاي عرضه سوخت گاز طبيعي فشرده، بكار مي رود . 21. فشار تركيدگي: فشاري كه از حداكثر ميزان فشار مجاز قطعات بيشتر بوده و باعث تخريب شده و در نتيجه منجر به خروج سيال از تجهيزات مي گردد. 22. سيلندر: مخزن تحت فشاري است كه براي ذخيره گاز طبيعي فشرده يا گاز مايع استفاده مي شود . 23. شيلنگ توزيع كننده: وسيله لوله اي شكل، مقاوم و قابل انعطاف است كه براي انتقال انواع سوخت مايع و گاز استفاده مي گردد . 24. شيلنگ تخليه: وسيله لوله اي شكل، مقاوم و قابل انعطاف است كه سوخت مايع را از تانكر حمل به مخازن جايگاه منتقل مي نمايد. 25. ذخيره سيار يا تيوب تريلر: چندين سيلندر يا مخزن با منضمات مربوطه كه روي وسيله نقليه يا تريلر نصب شده اند و جهت تأمين سوخت مايع و گاز براي مصارف خانگي، صنعتي و يا خودرويي به كار مي روند. 26. كانال تأسيسات، ترانشه: مجرايي است كه لوله هاي گاز، لوله هاي تأسيسات، كابل هاي برق و ساير موارد از آن عبور مي كند . 27. منطقه خطر: منطقه اي است كه در آن تركيبات قابل انفجار وجود دارد يا انتظار چنين شرايطي به دفعات ممكن باشد. 28. منطقه بي خطر: محدوده اي كه در آن وجود گاز قابل انفجار به ميزاني كه بايد ملاحظات ويژه اي در ساخت، نصب و استفاده از تجهيزات رعايت شود، انتظار نمي رود . 29. ناحيه: ناحيه يا زون، منطقه خطرناكي است كه بر حسب مدت زمان وجود شرايط تركيبات قابل انفجار در آن و بر اساس ميزان تكرار اين شرايط، طبقه بندي مي گردد . 30. ناحيه صفر: ناحيه اي است كه در آن تركيبات قابل انفجار به طور دائم وجود دارد يا انتظار مي رود كه براي مدت زمان طولاني موجود باشد و يا چنين شرايطي به دفعات زياد در دوره هاي كوتاه مدت رخ دهد . 31. ناحيه يك: ناحيه اي است كه در طي كار عادي، مي توان وجود متناوب يا گه گاه تركيبات قابل انفجار را انتظار داشت . 32. ناحيه دو: ناحيه اي است كه در طي دوره كار عادي، وجود تركيبات قابل انفجار انتظار نمي رود و يا چنين شرايطي به دفعات بسيار كم و در مدت زمان كوتاه رخ دهد . 33. پناهگاه: اتاقكي است كه براي محافظت مخزن سوخت مايع ساخته شده و در برابر آتش مقاوم است. 34 . مخازن دفني: به مخازن فلزي اطلاق مي شود كه براي ذخيره سوخت مايع بكار مي رود. اين مخازن در زير سطح زمين قرار گرفته و اطراف آن به وسيله ماسه بادي پر مي گردد تا از نفوذ رطوبت به بدنه فلزي مخزن پيشگيري بعمل آيد. ماده ۲ ـ هدف و دامنه شمول: اين آيين نامه با هدف ايمن سازي محيط كار در جايگاه هاي عرضه سوخت و پيشگيري از حوادث ناشي از كار تهيه شده و در كليه جايگاه هاي عرضه سوخت مشمول ماده ۸۵ قانون كار جمهوري اسلامي ايران، لازم الاجرا است. فصل دوم : الف ـ مقررات عمومي: ماده ۳ ـ مسئوليت ايمني در جايگاه عرضه سوخت بر عهده كارفرما است و كارفرما مكلف به رعايت مصوبات شوراي عالي حفاظت فني و ديگر قوانين، مقررات، آيين نامه ها و دستورالعمل هاي ايمني و حفاظتي بوده و بايد از مراجع ذيربط، مجوزهاي مرتبط را دريافت نمايد. رعايت موارد فوق نافي قوانين، مقررات و الزامات وزارت نفت، سازمان ملي استاندارد ايران و ديگر سازمان هاي مرتبط نبوده و كارفرما ملزم به رعايت آن ها است. ماده ۴ ـ وزارت نفت مرجع صدور مجوزهاي احداث، بهره برداري ايمن و تعميرات اساسي مربوط به ساختمان ها، مخازن، لوله كشي ها و ساير تاسيسات جايگاه هاي عرضه سوخت است. ماده ۵ ـ كارفرما مكلف است در طراحي و اجراي جايگاه عرضه سوخت چند منظوره كه علاوه بر گاز طبيعي؛ ديگر سوخت ها مانند گازوئيل، بنزين و گاز مايع را نيز عرضه مي نمايد؛ اصول ايمني را بر اساس مخاطرات ناشي از هر سوخت رعايت كند. ماده ۶ ـ كارفرما مكلف است، نسبت به بكارگيري مسئول ايمني داراي تأييد صلاحيت، مطابق با آيين نامه بكارگيري مسئول ايمني در كارگاه ها، اقدام نمايد. ماده ۷ ـ تعمير تجهيزات جايگاه عرضه سوخت، بايد با مجوز مسئول ايمني و تأييد كارفرما و توسط شركت تعمير و نگهداشت معتبر، با رعايت دستورالعمل هاي شركت سازنده و به روش ايمن انجام پذيرد و يك نسخه از گواهينامه مربوطه و شرح عمليات در جايگاه ثبت و ضبط گردد. ماده 8 ـ تجهيزات جايگاه عرضه سوخت بايد به گونه اي نصب گردد كه كارگران مجاز، همواره دسترسي ايمن به محل اين تجهيزات را داشته باشند. ماده ۹ ـ ورود كارگران مجاز، به داخل مخازن جايگاه عرضه سوخت بايد با تأييد كارفرما، اخذ مجوز از مسئول ايمني و رعايت دستورالعمل هاي ايمني و اجرايي شركت سازنده و با وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع فعاليت انجام گيرد . ماده 10 ـ كارفرماي جايگاه عرضه سوخت مكلف است، به طور مستمر نسبت به انجام مديريت ريسك اقدام و سوابق و مستندات مرتبط را در پرونده جداگانه اي در محل جايگاه عرضه سوخت، ثبت و نگهداري نمايد. ماده ۱۱ ـ كارفرما مكلف است الزامات و استانداردهاي فواصل بين ساختمان ها، تأسيسات، تجهيزات، محل تخليه سوخت، محل تردد كارگران، افراد عادي و خودروها را در طراحي و ساخت جايگاه ها رعايت نمايد. ماده ۱۲ ـ رعايت قوانين، مقررات و آيين نامه هاي حفاظت و بهداشت كار مصوب شوراي عالي حفاظت فني براي ساختمان ها و تأسيسات جانبي جايگاه عرضه سوخت مانند دفاتر، انبارها، رستوران، فروشگاه، پاركينگ، نمايشگاه، تعميرگاه ها و ديگر قسمت ها توسط كارفرمايان الزامي است. ماده ۱۳ ـ مسيرهاي تردد كارگران و افراد متفرقه در جايگاه عرضه سوخت بايد از محل عبور تانكرها و تريلرهاي سوخت رساني مجزا و با رعايت فاصله ايمن باشد. ماده ۱۴ ـ در صورتيكه محوطه داخلي جايگاه عرضه سوخت براي حصاربندي نياز به ديوار، فنس و يا موارد مشابه داشته باشد، كارفرما بايد ب. ت. ب. محل نصب تجهيزات، يك راه خروج اضطراري، علاوه بر مسير ورود و خروج اصلي تعبيه نمايد . ماده ۱۵ ـ استفاده از تجهيزات ضد انفجار مناسب در مناطق با احتمال وجود گاز قابل انفجار، الزامي است. ماده ۱۶ ـ در جايگاه عرضه سوخت كه احتمال تجمع گازهاي قابل احتراق وجود دارد، استفاده از تجهيزات گرمايشي يا بخاري با شعله باز، افروختن هرگونه آتش و يا شعله، استفاده از كبريت، فندك، مصرف دخانيات و موارد مشابه، ممنوع است. ماده ۱۷ ـ كارفرما مكلف است با حفاظ هايي مانند فنس، ديوار و نظاير آن ها كه از جنس مواد غيرقابل اشتعال، مقاوم به آتش يا خود اطفاء، از دسترسي افراد غيرمجاز به محوطه هاي عملياتي، جز در محوطه سوخت گيري به خودروها، ممانعت بعمل آو رد . ماده ۱۸ ـ نصب حفاظ هاي مقاوم و ديگر وسايل ايمني براي محافظت از تجهيزات، مخازن، تأسيسات و سوخت رساني كه در معرض آسيب هاي ناشي از برخورد وسايل نقليه قرار دارند، الزامي است. ماده ۱۹ ـ كليه دستگاه ها، تجهيزات و تأسيسات عرضه سوخت بايد كاملاً سالم، بدون نشتي، شكستگي، پوسيدگي و يا ايرادات فني باشند. ماده ۲۰ ـ نازل دستگاه توزيع كننده سوخت، بايد سالم و مجهز به قطع كن جريان باشد به نحوي كه در زمان سوخت گيري و به محض پر شدن باك، جريان نازل سوخت قطع گردد. ماده ۲۱ ـ كف قسمت هاي مختلف جايگاه عرضه سوخت بايد به نحوي شيب بندي شود تا جمع آوري و تخليه آب، سوخت يا پسآب به سهولت امكان پذير باشد؛ همچنين كف محوطه، اتاق ها، محل مخازن، اتاق ژنراتور بايد با مصالح غيرلغزنده و قابل شستشو پوشيده شده و همواره نظافت گردد و مطابق مقررات سازمان حفاظت محيط زيست، داراي كانالي براي جمع آوري و انتقال ايمن پسآب حاصل به بيرون از جايگاه باشد. ماده ۲۲ ـ تأمين و ايجاد جايگاه كار ايمن براي دسترسي و استقرار كارگر در بالاي مخازن ضروري است. ماده ۲۳ ـ دريچه ورودي به داخل جايگاه محل استقرار مخازن زميني سوخت به منظور پيشگيري از نفوذ و راهيابي آب باران، سيالات و موارد مشابه، بايد با رعايت اصول ايمني و كمي بالاتر از سطح زمين نصب و به سيستم اتصال زمين متصل گردد. ماده ۲۴ ـ كليه مخازن براي مشاهده ميزان موجودي سوخت و دماي آن، بايد مجهز به سطح سنج و دماسنج از هر دو نوع الكترونيكي و مكانيكي باشند. ماده ۲۵ ـ مخازن ذخيره سوخت بايد مجهز به سيستم جمع آوري گازهاي حاصله باشند تا از تجمع و يا انتشار گاز جلوگيري به عمل آيد. ماده ۲۶ ـ تمام اتصالات، متعلقات، تجهيزات و همچنين در منهول مخازن بايد كاملاً آب بندي يا گازبندي باشند. ماده ۲۷ ـ كف محل تخليه سوخت، سوخت گيري و توزيع كننده ها بايد كاملاً تراز بوده و سطح بتن آن سالم باشد. ماده ۲۸ ـ نوار هشداري بايد حداقل ۱۵ سانتي متر زير سطح زمين و دقيقاً بالاي خط لوله و در امتداد كل طول لوله قرار داده شود، تا هشداري براي زمان حفاري باشد . ماده ۲۹ ـ براي پيشگيري از آسيب و صدمه به سيستم لوله كشي بايد سطوح جانبي كانال ها و مواد پركننده داخل آن، عاري از سنگ هاي با لبه تيز باشد و اطراف لوله با لايه اي از ماسه به ضخامت ۱۵ سانتي متر پوشانده شود. ماده ۳۰ ـ در جايگاه هاي عرضه سوخت داخل ساختمان، تردد و توقف وسايل نقليه فقط براي سوخت گيري مجاز است. ماده ۳۱ ـ كارفرما مكلف است، لوله هاي تهويه خروجي را به نحوي ايمن نصب نمايد كه برابر مقررات سازمان حفاظت محيط زيست، عمل تخليه گاز در جهت بالا انجام شود. ضمناً دهانه خروجي بايد به گونه اي قرارگيرد تا گازهاي قابل اشتعال نتوانند در يك محل تجمع يافته يا وارد ساختمان ها شوند. ماده ۳۲ ـ كارفرما مكلف است براي انجام بازرسي هاي روزانه، دوره اي و براي تعمير و نگهداري مخزن و متعلقات آن، فضاي كافي به ميزان حداقل ۶۰ سانتي متر، در اطراف مخزن (جز مخازن دفني) با ديوارها ايجاد نمايد. ماده ۳۳ ـ مخازن دفني و ساير مخازني كه در پناهگاه و زيرزمين قرار دارند بايد درون يك محفظه جمع آوري سرريز قرار گيرند و از طريق اتصالاتي كه آب بند هستند، پر شوند. اختصاص فضاي مناسب در مجاورت محوطه خودرو حمل سوخت، براي دسترسي و تردد مسئولين تخليه و كارگران، براي محفظه مذكور كه حوضچه تخليه ناميده مي شود، الزامي است. ماده ۳۴ ـ سيستم لوله كشي جايگاه عرضه سوخت بايد در مقابل صدمات فيزيكي و شيميايي، تنش هاي ناشي از ضربه، لرزش، انبساط، انقباض و نشتي، حفاظت و تقويت گردد. لوله تخليه بخارات مخزن بايد علاوه بر رعايت قوانين و مقررات سازمان حفاظت محيط زيست، حداقل 6 /3 متر از سطح زمين فاصله داشته و اگر داخل سايه بان يا متصل به آن باشد، حداقل 5 /1 متر از بالاترين نقطه سايه بان امتداد پيدا كند. ماده ۳۵ ـ كف محوطه سوخت گيري جايگاه عرضه سوخت بايد از مصالح غيرقابل احتراق ساخته و در صورت استفاده از مصالح قابل احتراق؛ بايد با مصالح غيرقابل احتراق و غيرجاذب پوشش داده شود (استفاده از آسفالت براي پوشش كف، ممنوع است). ماده ۳۶ ـ پناهگاه مخازن سوخت بايد به سيستم تشخيص گازهاي قابل اشتعال كه داراي وسايل هشداردهنده صوتي و تصويري (موجود در محل) و با باطري پشتيبان است، مجهز شود به نحوي كه با فعال شدن آن، يك هشداردهنده صوتي در محدوده خطر همان جايگاه و در مكاني مشخص و پر ازدحام به صدا درآيد . ماده ۳۷ ـ مخازن رو زميني بايد توسط حصار پيوسته اي به ارتفاع حداقل 8 /1 متر و با فاصله حداقل ۳ متر با ديگر مخازن محصور و با دري كه از ورود افراد متفرقه جلوگيري كند، تجهيز شوند (حصار نبايد مانع عمليات اطفاي حريق شود). ماده ۳۸ ـ جابجايي مخازن جايگاه عرضه سوخت تنها پس از ايمن سازي و در حالت تخليه كامل مجاز است. ماده 39 ـ كارفرما مكلف است به منظور تأييد عملكرد ايمن تجهيزات انتقال و عرضه سوخت و همچنين اطمينان از عدم وجود نشتي و صحت عملكرد، مطابق با توصيه شركت سازنده، نسبت به انجام بازرسي هاي ذيل اقدام و نتايج آن را ثبت و در دفتر جايگاه، بايگاني نمايد تا در صورت درخواست مراجع داراي صلاحيت در اختيار آن ها قرار گيرد. الف ـ بازرسي از توزيع كننده هاي سوخت و متعلقات آن شامل نازل، شير نازل، قطعه جداشونده، شيلنگ، هرزگرد شيلنگ، شير قطع جريان براي شناسايي نشانه هاي آسيب، نشتي، خوردگي يا آسيب هاي جوي. ب ـ بازرسي از محوطه تخليه و همچنين بازبيني اتصالات و قطعات و اجزاي انتقال دهنده سوخت. ماده ۴۰ ـ تعميرات موردي فقط توسط كارگران مجاز بايد صورت گيرد و قبل از شروع عمليات، بايد اقدامات پيشگيرانه ذيل براي تجهيزاتي كه احتمال رهاسازي يا احتراق مايعات در آنها وجود دارد، انجام گيرد: الف ـ جريان برق تجهيزات سوخت رساني، پمپ ها و تمامي مدارهاي كنترلي بايد از تابلو برق اصلي قطع گردد . ب ـ شير قطع كن اضطراري توزيع كننده بايد در حالت بسته قرار گيرد . پ ـ ممانعت از نزديك شدن وسايل نقليه و افراد متفرقه به فاصله ۶ متري از دستگاه سوخت رساني الزامي است. ماده ۴۱ ـ تخليه سوخت از خودروي سوخت رسان بايد با حضور دائم راننده خودرو تا زمان اتمام عمليات تخليه و منوط به استقرار خودرو درون محوطه مخصوص تخليه مجاز است (اين الزامات در مورد تجهيزات عرضه سوخت درون ساختمان كاربرد ندارند). ماده ۴۲ ـ جابجايي سوخت مايع با ظروف معمولي و غيراستاندارد توسط كارفرما، كارگران جايگاه و ديگر اشخاص ممنوع است؛ همچنين براي پيشگيري از ريزش و پاشش سوخت مايع هرگونه جابجايي آن فقط با استفاده از ظروف مخصوص و محفظه اطمينان، مجاز است. ماده ۴۳ ـ استقرار محل اسكان در بالاي محل عرضه سوخت ممنوع است. ماده 44 ـ مخازن رو زميني بايد از تعادل و پايداري كامل برخوردار بوده و حداقل 15 سانتي متر از سطح زمين ارتفاع داشته تا از خوردگي قسمت پايين مخزن به واسطه تماس با زمين جلوگيري به عمل آيد. ماده ۴۵ ـ كارفرما مكلف است اتاقي را كه مجهز به وسايل سرمايش، گرمايش و كمد لباس باشد براي استراحت كارگران اختصاص دهد و استفاده از اتاق برق يا ساير مكان هاي غيرايمن براي استراحت كارگران، آبدارخانه، انبار و يا رختكن ممنوع است. ب ـ مديريت ريسك و آموزش: ماده ۴۶ ـ كارفرما مكلف به انجام فرآيند مديريت ريسك در جايگاه عرضه سوخت است و بايد نسبت به آموزش كارگران و كارآموزان و تهيه و تحويل تجهيزات حفاظت فردي مطابق آيين نامه وسايل حفاظت فردي (متناسب با نوع كار) و همچنين نظارت بر استفاده صحيح از آن ها اقدام نمايد. ماده ۴۷ ـ كارفرما مكلف است؛ بر اساس آيين نامه آموزش ايمني كارفرمايان، كارگران و كارآموزان و همچنين ديگر قوانين و مقررات مرتبط، در ابتداي استخدام و حين كار، علاوه بر دوره هاي آموزش الزامات ايمني، نسبت به برگزاري روش ها و طرح هاي مقابله با شرايط اضطراري اقدام نمايد. ماده ۴۸ ـ كارفرما مكلف است به منظور تأمين ايمني جايگاه و كارگران و افراد حاضر، دستورالعمل هاي مقابله با شرايط اضطراري و روش هاي مديريت حوادث در اين شرايط را در مكان هايي كه به سهولت قابل ديدن باشد، نصب نمايد. نصب اين برچسب ها در محل دفتر اپراتور يا سرپرست جايگاه عرضه سوخت، كمپرسورها و توزيع كننده ها الزامي است . ماده 49 ـ كارفرما و كارگران جايگاه عرضه سوخت بايد آموزش هاي لازم در مورد نحوه بهره برداري ايمن از جايگاه عرضه سوخت را مطابق "آيين نامه آموزش ايمني كارفرمايان، كارگران و كارآموزان" فرا گرفته و مدارك مرتبط را در پرونده اي جداگانه در جايگاه ثبت و نگهداري نمايند. ج ـ برق و سيستم اتصال به زمين: ماده ۵۰ ـ اخذ تأييديه هاي لازم در خصوص آزمون سيستم اتصال به زمين و حفاظت در برابر صاعقه براي كليه دستگاه ها، تجهيزات و تأسيسات برقي جايگاه عرضه سوخت و قسمت هاي در معرض برق دار شدن و يا احتمال برخورد صاعقه مطابق با آيين نامه سيستم اتصال به زمين الزامي است. ماده ۵۱ ـ كليه وسايل و تجهيزات برقي، توزيع كننده ها، كليد و پريزها، مخازن تحت فشار و موارد مشابه، بايد مجهز به سيستم اتصال زمين بوده و همچنين در محل تخليه تريلر، محوطه مخازن، محوطه عرضه سوخت و ديگر قسمت هاي با احتمال وجود گاز قابل احتراق، اين وسايل بايد از نوع ضد انفجار و مطابق استانداردهاي مرتبط باشند. ماده ۵۲ ـ تابلوهاي اصلي برق علاوه بر رعايت مفاد آيين نامه حفاظتي تأسيسات الكتريكي در كارگاه ها، بايد مجهز به آمپرمتر و ولت متر نيز باشند. ماده ۵۳ ـ به هنگام قطع جريان برق و يا وجود اشكال در سيستم، بايد جريان گاز به صورت خودكار، ايمن و فوري قطع شده و سيستم هاي عرضه سوخت جايگاه، از مدار خارج شود. راه اندازي و فعال سازي مجدد اين سيستم بايد توسط كارگران مجاز و به صورت دستي و با اطمينان كامل از برطرف شدن شرايط اضطراري انجام شود ولي تا قبل از آن، سيستم انتقال و عرضه بايد در حالت قطع باقي بماند. ماده ۵۴ ـ كليدهاي فشاري قطع اضطراري تجهيزات عرضه گاز طبيعي فشرده و سوخت مايع، بايد به سهولت در نقاط مختلف جايگاه در دسترس كارگران باشد تا به محض فشرده شدن اين كليدها، عملكرد تمام تجهيزات مربوط به گاز طبيعي فشرده و سوخت مايع، به جز سيستم هاي روشنايي، آشكارساز و تشخيص عيب، قطع گردد. ماده 55 ـ ادوات قطع اضطراري جريان برق، بايد مستقيماً جريان برق موتور پمپ ها را قطع نمايد. راه اندازي مجدد و برگشت به حالت اوليه فقط به صورت دستي و با سوييچ اصلي بايد امكان پذير باشد. اين قطع كن ها بايد با يك نشانه گذاري رنگ قرمز مورد تأييد، مانند "قطع كن اضطراري پمپ"، مشخص شوند. ماده ۵۶ ـ كليدهاي قطع اضطراري دستي كه در زمان خرابي تجهيزات عرضه سوخت، با دست فعال مي شوند بايد نزديك كمپرسور و بر روي قسمت هاي پايه، محفظه، نزديك توزيع كننده و داخل دفتر اداري نصب شوند؛ در صورت وجود چند كمپرسور، بايد همه دستگاه ها هم زمان با عملكرد يك كليد قطع اضطراري، متوقف شده و جريان سوخت قطع گردد . ماده ۵۷ ـ كانال هاي تأسيساتي و مجراهايي كه لوله هاي گاز و تأسيسات، كابل هاي برق و ساير موارد از آن عبور مي كنند، بايد توسط درپوش و دال هاي بتني سالم پوشانده و احتمال تجمع گاز در آن ها وجود نداشته باشد؛ همچنين داخل كانال و اطراف لوله ها بايد به وسيله ماسه بادي پر شده تا از تماس كابل هاي برق با لوله هاي سوخت خودداري گردد. ماده ۵۸ ـ قسمت هاي برق دار مانند ترمينال ها و يا اجزاي الكترونيكي بايد مطابق آيين نامه حفاظتي تأسيسات الكتريكي در كارگاه براي پيشگيري از تماس غيرعمدي در حين كار، با حفاظي كه داراي متن اخطاري و قابل برداشتن است، محافظت شوند. ماده ۵۹ ـ جايگاه عرضه سوخت بايد مجهز به وسايلي براي وصل سيستم اتصال به زمين به تيوب تريلر و يا واحدهاي ذخيره سيار باشد؛ متصديان تخليه سوخت، مكلفند قبل از وصل شيلنگ تخليه سوخت نسبت به نصب سيستم اتصال به زمين اقدام نمايند. اين كابل ها به منظور اتصال صحيح بايد عاري از رنگ، گل و لاي، زنگ زدگي و آلودگي هاي ديگر باشند. د ـ اعلام و اطفاي حريق: ماده ۶۰ ـ جايگاه عرضه سوخت مطابق با آيين نامه "پيشگيري و مبارزه با آتش سوزي در كارگاه ها" بايد از تعداد كافي وسايل اعلام و اطفاي حريق متناسب با نوع عرضه سوخت و با امكان دسترسي سريع و آسان به اين تجهيزات برخوردار باشد. ماده ۶۱ ـ كليه عمليات تعمير، تعويض و شارژ تجهيزات ايمني و اطفاي حريق بايد از طريق مراكز مجاز و با تأييد و نظارت كارفرما و مسئول ايمني انجام گيرد. ماده ۶۲ ـ كارفرما مكلف است؛ دستورالعمل هاي شركت سازنده سيستم هاي اطفاي حريق و الزامات مربوط به آن را در محل هاي مناسب از جايگاه عرضه سوخت با قابليت مشاهده آسان، نصب نمايد. ماده ۶۳ ـ براي پيشگيري از آتش سوزي در ساختمان عرضه سوخت، بايد جداسازي واحد توسط ديوار، پارتيشن، كف و مجموعه هاي كف و سقف با قابليت تاب آوري حداقل يك ساعت در برابر آتش صورت پذيرد (تجهيزات بايد به گونه اي باشد كه احتمال تجمع و محبوس شدن مخلوط گاز و يا هواي قابل انفجار در هيچ قسمتي وجود نداشته باشد). ه ـ ـ تابلوهاي هشداري و ايمني: ماده ۶۴ ـ كارفرما مكلف است؛ به منظور آگاه سازي كارگران، علائم هشداردهنده ايمني براي شناسايي خطرات، ريسك ها و همچنين روش هاي كاهش آن ها و موارد مشابه را به طور مشخص و واضح در معرض ديد كارگران و ديگر افراد حاضر در محوطه خطر نصب نمايد. ماده ۶۵ ـ نصب تابلو و راهنماي مسير فرار ايمن براي مواقع اضطراري در محل هاي با قابليت رؤيت آسان، الزامي است. ماده ۶۶ ـ در مجاورت تأسيسات جايگاه عرضه سوخت و در نزديكي كمپرسورها، توزيع كننده ها، ورودي مخزن ذخيره و همچنين بر روي درهاي دسترسي به تجهيزات و تابلوها بايد علائم هشداري از قبيل "سيگار كشيدن ممنوع"، "استفاده از تلفن همراه ممنوع"، "گاز قابل اشتعال" و "موتور خاموش" با اندازه حروف قابل رويت، نصب گردد. ماده ۶۷ ـ در مجاورت هر كليد قطع اضطراري بايد يك علامت با كلمات "قطع اضطراري" و با اندازه حروف حداقل 5 /2 سانتي متر نصب شود. ماده ۶۸ ـ كارفرما مكلف است تابلوها و علايم ايمني را به منظور رعايت نمودن و به كارگيري روش صحيح و ايمن سوخت گيري، در كنار هر توزيع كننده سوخت نصب نمايد. فصل سوم ـ تجهيزات: الف ـ كمپرسورها: ماده ۶۹ ـ سيستم نيروي محركه كمپرسور و ديگر اجزاي متحرك مانند تسمه ها، كوپلينگ ها، فن ها و موارد مشابه بايد به حفاظ و يا پوشش حفاظتي با استقامت كافي مجهز باشند. ماده ۷۰ ـ ورود به مكان استقرار كمپرسور يا به اتاق ها و فضاهاي غيرمجاز فقط با نظارت كارفرما و توسط كارگران مجاز از طريق دريچه هاي آدم رو، نردبان ها و ساير امكانات استاندارد بايد صورت گيرد. ماده ۷۱ ـ استقرار تجهيزاتي مانند كمپرسور و مخازن مياني در اتاق يا محفظه ي توزيع كننده هاي نصب شده در داخل ساختمان و مكان هاي داراي خطرات بالقوه، ممنوع است. ماده ۷۲ ـ محفظه ها و ساختمان كمپرسور بايد به گونه اي باشد كه نشت احتمالي گاز، در آن جا تجمع نكند. ماده ۷۳ ـ اتاق كمپرسور كه داخل يا متصل به ساختمان است بايد از مواد غيرقابل اشتعال، مقاوم در برابر آتش يا خود اطفاء شونده، ساخته شود . ماده 74 ـ دسترسي افراد و كارگران غيرمجاز به محل استقرار كمپرسور، ممنوع است و نصب تجهيزات بايد به گونه اي باشد كه فضاي كافي براي انجام عمليات، بازرسي، تعمير، نگهداري و امور مشابه وجود داشته باشد. ماده ۷۵ ـ محفظه يا ساختمان كمپرسور بايد با وسعت كافي و تعبيه راهرويي با عرض حداقل يك متر براي تردد كارگران ايجاد شود تا امكان ورود كارگران مجاز به داخل آن مقدور باشد؛ همچنين وجود درِ بازشو به سمت بيرون و در صورت دارا بودن قفل با امكان بازشدن سريع از داخل و بدون نياز به كليد براي آن الزامي است. ماده ۷۶ ـ ديوارها يا جداكننده هاي بين محفظه كمپرسور و ساختمان هاي مجاور، بايد ضمن پيوستگي از كف تا سقف و نفوذناپذيري در مقابل گاز، به طور ايمن مستحكم و حداقل ۲ ساعت در برابر آتش مقاومت داشته باشند . ماده 77 ـ به منظور امكان دسترسي از بيرون ساختمان اصلي به اتاق كمپرسور بايد حداقل يكي از ديوارهاي آن ديوار خارجي باشد؛ در غير اين صورت، بايد دو در مقاوم در برابر آتش و غيرقابل نفوذ در مقابل دود ،كه به طور خودكار در مواقع حريق بسته مي شوند از داخل ساختمان اصلي وجود داشته باشد . ماده ۷۸ ـ پيش بيني تمهيدات ايمني، براي تخليه انفجاري كمپرسورهاي مستقر در اتاق ها و يا فضاهاي زيرزميني الزامي است . ماده 79 ـ اتاق ها، فضاهاي زيرزمين و ديگر قسمت هاي استقرار كمپرسور و يا مكان هاي با احتمال تجمع گاز، بايد از امكان تهويه كامل مكانيكي برخوردار باشند، همچنين سيستم تهويه اتاق كمپرسور كه داخل يا وصل به ساختمان است بايد مستقل و جدا از سيستم تهويه ساختمان هاي ديگر باشد. ب ـ شيلنگ: ماده 80 ـ كارفرما مكلف است از مجموعه شيلنگ و وسيله جداشونده استاندارد كه متناسب با حداكثر فشار كاري مجاز و شرايط بهره برداري باشد، استفاده نمايد. ماده 81 ـ دستگاه توزيع كننده جايگاه عرضه سوخت، بايد به سيستم شيلنگ جمع كن، جانازلي و آويز مخصوص مجهز باشد. شيلنگ ها بايد كاملاً سالم، بدون ساييدگي، زدگي و ايراد بوده و طبق دستورالعمل هاي شركت سازنده نصب و استفاده وند؛ مجموعه شيلنگ بايد از پيچ خوردگي، صدمه ديدگي، رها شدن در سطح زمين و سايش در اثر تماس با زمين، محافظت گردد. ماده ۸۲ ـ مجموعه شيلنگ بايد طوري نصب شود كه مسير رسانايي به طور مداوم از شيلنگ به توزيع كننده برقرار بوده و از نظر الكتريكي به زمين وصل شده باشد. فصل چهارم ـ جايگاه عرضه سوخت گاز طبيعي فشرده CNG : ماده ۸۳ ـ كارفرما مكلف است، تمهيدات لازم به منظور نظارت بر رانندگان خوردرو براي پياده كردن كليه سرنشينان خودرو (در محل مخصوص استقرار) قبل از ورود به جايگاه عرضه سوخت گاز طبيعي فشرده را انجام دهد؛ عرضه سوخت به خودرو تنها پس از خروج كامل كليه سرنشينان مجاز است. ماده ۸۴ ـ آشكارسازهاي جايگاه عرضه سوخت بايد مطابق دستورالعمل هاي شركت سازنده؛ تعمير، تعويض و نگهداري شده و در بازه زماني حداقل سالي يك بار، بازديد، سرويس و كاليبره شوند. ماده ۸۵ ـ در جايگاه هاي عرضه سوخت گاز طبيعي فشرده، عمليات سوخت گيري بايد فقط توسط كارگران مجاز انجام شود؛ سوخت گيري توسط راننده و يا افراد متفرقه، ممنوع است. ماده ۸۶ ـ تمهيدات لازم به منظور جلوگيري از تخليه يا نشتي گاز و ايجاد جرقه، قبل از جدا شدن نازل از پركن و موارد مشابه الزامي است. ماده 87 ـ كانال هاي تأسيساتي زيرزميني مخصوص عبور لوله هاي گاز طبيعي نبايد با ديگر كانال هاي تأسيساتي مانند كانال هاي مربوط به لوله هاي آب، لوله هاي سوخت، كابل هاي برق و غيره مشترك باشند؛ كانال هاي روباز يا ترانشه هاي موجود در جايگاه هاي عرضه سوخت گاز طبيعي فشرده، شامل اين موضوع نمي شوند. ماده ۸۸ ـ تهويه و برقراري جريان هوا به منظور جايگزين شدن هواي تازه كه تحت اثر باد، اختلاف دما يا عوامل مصنوعي مانند فن يا مكنده ايجاد مي شود، بايد به گونه اي باشد تا نسبت به تعديل ناحيه خطر، از ناحيه يك به ناحيه دو عمل نمايد. ماده ۸۹ ـ جايگاه عرضه سوخت براي تشخيص و شناسايي نشت گاز طبيعي، دود، شعله و حرارت، بايد مجهز به سامانه هاي آشكارساز گروهي شامل يك يا چند حس گر، با قابليت تشخيص و فعال نمودن سامانه هاي هشدار دهنده و ايمني باشد. ماده ۹۰ ـ استفاده از سازه هاي فلزي ساختمان و ديگر اجزاي آن مانند لوله ها، كانال ها و موارد مشابه به عنوان مسير تخليه شير اطمينان، ممنوع است. ماده 91 ـ براي تخليه سريع و آسان گاز به خارج از فضاهاي بسته، اتاقك يا ساختمان ضمن رعايت قوانين و مقررات مرتبط سازمان حفاظت محيط زيست، بايد لوله هايي با بيش از 3 متر ارتفاع از سطح زمين و ساير قسمت هاي عملياتي و حداقل يك متر بالاتر از سطح ساختمان هاي مجاور در شعاع 5 متري تعبيه گردد (جهت جريان خروجي نبايد به سمت پايين يا به سمت ديگر ساختمان ها و تجهيزات در فاصله كمتر از 5 متر باشد). ماده ۹۲ ـ لوله هاي تخليه گاز در جايگاه عرضه سوخت بايد ضمن ممانعت از ورود احتمالي هرگونه جسم خارجي به درون آن، از تجهيزات لازم به منظور خروج آب از قسمت پايين لوله تخليه برخوردار باشد. ماده 93 ـ نصب تجهيزات لازم براي حذف الكتريسيته ساكن در جايگاه عرضه سوخت الزامي است و بايد براي مواقع اضطراري و امور تعميراتي، امكان جداسازي خط لوله گاز طبيعي از ميترينگ و جايگاه عرضه سوخت وجود داشته باشد. ماده ۹۴ ـ براي تردد و خروج آسان از محوطه، اختصاص حداقل يك متر فاصله در اطراف تيوب تريلرها و واحدهاي ذخيره سيار، الزامي است (نحوه چيدمان مخازن بايد فاصله و فضاي كافي براي انجام بازرسي ها را فراهم نمايد). ماده ۹۵ ـ محل استقرار تيوب تريلر يا واحدهاي قابل حمل بايد هموار و مسطح باشد و دو انتهاي آن هميشه باز و توسط تجهيزات و علائم فيزيكي مشخص گردد. ماده ۹۶ ـ در زمان تخليه سوخت، استقرارتيوب تريلر يا واحدهاي سيار قابل ذخيره در خارج از مكان تعيين شده، ممنوع است؛ محل تخليه بايد كاملاً تراز بوده و به منظور پيشگيري از حركت هاي ناخواسته يا احتمالي استفاده از گوه هايي براي تثبيت چرخ ها، الزامي است. ماده ۹۷ ـ در زمان عمليات تعويض تيوب تريلر يا واحدهاي سيار قابل ذخيره؛ بايد عرضه سوخت در جايگاه به طوركامل متوقف شود، مگر اين كه طبق شرايطي مانند احداث پاركينگ اختصاصي، عمل تعويض بدون تداخل با فعاليت هاي ايمني جايگاه عرضه سوخت، قابل انجام باشد . ماده ۹۸ ـ محوطه ذخيره سوخت بايد با روش هاي فيزيكي ايمن؛ مانند نصب نرده، حفاظ و يا حصار، از دسترس افراد غيرمجاز محافظت گردد. ماده 99 ـ كارگران در محوطه ذخيره سوخت، صرفاً مجاز به انجام فعاليت هايي هستند كه به طور مستقيم به عمليات تيوب تريلر يا واحدهاي سيار ذخيره، مرتبط باشد. ماده ۱۰۰ ـ مخازن تمام فلزي يا كامپوزيت كه براي ذخيره گاز در جايگاه ها استفاده مي شوند بايد داراي پلاك شناسايي معتبر باشند و اين پلاك ها بايد كاملا در معرض ديد نصب شوند. ماده ۱۰۱ ـ كليه قسمت هاي تحت فشار، لوله ها، منابع، تجهيزات، مخازن ذخيره مياني و موارد مشابه جايگاه بايد توسط شير اطمينان فشار كه پايين تر از حداكثر فشار كاري مجاز تنظيم شده اند، محافظت شوند . ماده ۱۰۲ ـ هر گروه از مخازن ذخيره جايگاه بايد به تجهيزات اطمينان فشار مستقل از گروه ديگر، مجهز باشند. ماده ۱۰۳ ـ نصب و تجهيز كليه مخازن ذخيره جايگاه به شيردستي مجزا، الزامي است . ماده ۱۰۴ ـ جايگاه عرضه سوخت بايد به انواع تجهيزات قطع اضطراري جريان سوخت مانند كليد فعال سازي قطع اضطراري و همچنين تجهيزات شناسايي وضعيت خطرناك مانند غلظت بالاي گاز، دود، آتش، حرارت، زلزله و نظاير آن ها مجهز شود . فصل پنجم ـ جايگاه هاي عرضه سوخت ساحلي: ماده ۱۰۵ ـ هر جايگاه عرضه سوخت به وسايل و تجهيزات موتوري دريايي، بايد يك نفر سرپرست يا ناظر موظف داشته باشد كه وظيفه اصلي وي، نظارت، رسيدگي و كنترل عرضه سوخت است. ماده ۱۰۶ ـ سيستم لوله كشي جايگاه عرضه سوخت ساحلي بايد در برابر پيامدهاي جزر و مد، صدمات فيزيكي و شيميايي، تنش هاي ناشي از ضربه، لرزش، انبساط، انقباض و نشت سوخت، محافظت گردد. ماده ۱۰۷ ـ مخازن تأمين كننده سوخت براي دستگاه هاي توزيع كننده سوخت به وسايل و تجهيزات موتوري دريايي، بايد در ساحل و يا بر روي موج شكن هاي خاك ريزي شده، مستقر باشند. ماده ۱۰۸ ـ جايگاه عرضه سوخت به وسايل و تجهيزات موتوري دريايي كه در محل تأسيسات ذخيره سازي عمده قرار دارد، بايد توسط حصار، فنس، ديوار و يا موانع مناسب، از محوطه ي آن تأسيسات جدا شود. ماده 109 ـ به استناد مواد 91 و 95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، مسئوليت رعايت مقررات اين آيين نامه بر عهده كارفرماي جايگاه عرضه سوخت است و در صورت وقوع حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، وي مكلف به جبران خسارات وارده خواهد بود. اين آيين نامه مشتمل بر ۱۰۹ ماده در جلسه مورخ 14/ 05/ 1398 شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 22 / 08/ 1398 به تصويب وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي رسيده است. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ محمد شريعتمداري مصوب 1398/08/22 شورای عالی حفاظت فنی تاسیساتی است که انواع سوخت اعم از گاز طبیعی فشرده و یا سوخت مایع مانند گازوئیل، بنزین و گاز مایع را برای وسایل نقلیه موتوری عرضه و توزیع می نماید. 11. تامین کننده تجهیزات: شخصی حقوقی است که مسئولیت طراحی، تامین، تحویل و ارائه خدمات پس از فروش و ایمنی تجهیزات جایگاه را بر عهده دارد و باید مورد تایید مرجع صدور مجوز جایگاه باشد. مخزن مورد تایید مراجع صلاحیت دار با ظرفیت کمتر یا مساوی بیست (20) لیتر که با در فنری حفاظ دار تجهیز و به گونه ای طراحی شده که با قرار گرفتن در معرض آتش، فشار داخلی خ. ر. ب. صورت ایمن رها سازد. یک یا چند مخزن تحت فشار که به منظور ذخیره سازی گاز طبیعی فشرده در جایگاه های عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده، به کار می رود. چندین سیلندر یا مخزن با منضمات مربوطه که روی وسیله نقلیه یا تریلر نصب شده اند و جهت تامین سوخت مایع و گاز برای مصارف خانگی، صنعتی و یا خودرویی به کار می روند. 26. کانال تاسیسات، ترانشه: مجرایی است که لوله های گاز، لوله های تاسیسات، کابل های برق و سایر موارد از آن عبور می کند. به مخازن فلزی اطلاق می‌شود که برای ذخیره سوخت مایع به کار می رود. این مخازن در زیر سطح زمین قرار گرفته و اطراف آن به وسیله ماسه بادی پر می‌گردد تا از نفوذ رطوبت به بدنه فلزی مخزن پیشگیری به عمل آید. ماده 2 - هدف و دامنه شمول: ماده 3 - مسئولیت ایمنی در جایگاه عرضه سوخت بر عهده کارفرما است و کارفرما مکلف به رعایت مصوبات شورای عالی حفاظت فنی و دیگر قوانین، مقررات، آیین‌نامه ها و دستورالعمل های ایمنی و حفاظتی بوده و باید از مراجع ذیربط، مجوزهای مرتبط را دریافت نماید. رعایت موارد فوق نافی قوانین، مقررات و الزامات وزارت نفت، سازمان ملی استاندارد ایران و دیگر سازمان های مرتبط نبوده و کارفرما ملزم به رعایت آن ها است. ماده 4 - وزارت نفت مرجع صدور مجوزهای احداث، بهره برداری ایمن و تعمیرات اساسی مربوط به ساختمان ها، مخازن، لوله کشی ها و سایر تاسیسات جایگاه های عرضه سوخت است. ماده 5 - کارفرما مکلف است در طراحی و اجرای جایگاه عرضه سوخت چند منظوره که علاوه بر گاز طبیعی؛ دیگر سوخت ها مانند گازوئیل، بنزین و گاز مایع را نیز عرضه می نماید؛ اصول ایمنی را بر اساس مخاطرات ناشی از هر سوخت رعایت کند. ماده 6 - کارفرما مکلف است، نسبت به بکارگیری مسئول ایمنی دارای تایید صلاحیت، مطابق با آیین‌نامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاه ها، اقدام نماید. ماده 7 - تعمیر تجهیزات جایگاه عرضه سوخت، باید با مجوز مسئول ایمنی و تایید کارفرما و توسط شرکت تعمیر و نگهداشت معتبر، با رعایت دستورالعمل های شرکت سازنده و به روش ایمن انجام پذیرد و یک نسخه از گواهینامه مربوطه و شرح عملیات در جایگاه ثبت و ضبط گردد. ماده 8 - تجهیزات جایگاه عرضه سوخت باید به گونه ای نصب گردد که کارگران مجاز، همواره دسترسی ایمن به محل این تجهیزات را داشته باشند. ماده 9 - ورود کارگران مجاز، به داخل مخازن جایگاه عرضه سوخت باید با تایید کارفرما، اخذ مجوز از مسئول ایمنی و رعایت دستورالعمل های ایمنی و اجرایی شرکت سازنده و با وسایل حفاظت فردی متناسب با نوع فعالیت انجام گیرد. ماده 10 - کارفرمای جایگاه عرضه سوخت مکلف است، به طور مستمر نسبت به انجام مدیریت ریسک اقدام و سوابق و مستندات مرتبط را در پرونده جداگانه ای در محل جایگاه عرضه سوخت، ثبت و نگهداری نماید. ماده 11 - کارفرما مکلف است الزامات و استانداردهای فواصل بین ساختمان ها، تاسیسات، تجهیزات، محل تخلیه سوخت، محل تردد کارگران، افراد عادی و خودروها را در طراحی و ساخت جایگاه ها رعایت نماید. ماده 12 - رعایت قوانین، مقررات و آیین‌نامه های حفاظت و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی برای ساختمان ها و تاسیسات جانبی جایگاه عرضه سوخت مانند دفاتر، انبارها، رستوران، فروشگاه، پارکینگ، نمایشگاه، تعمیرگاه ها و دیگر قسمت ها توسط کارفرمایان الزامی است. ماده 13 - مسیرهای تردد کارگران و افراد متفرقه در جایگاه عرضه سوخت باید از محل عبور تانکرها و تریلرهای سوخت رسانی مجزا و با رعایت فاصله ایمن باشد. ماده 14 - در صورتی که محوطه داخلی جایگاه عرضه سوخت برای حصاربندی نیاز به دیوار، فنس و یا موارد مشابه داشته باشد، کارفرما باید ب. ت. ب. محل نصب تجهیزات، یک راه خروج اضطراری، علاوه بر مسیر ورود و خروج اصلی تعبیه نماید. ماده 15 - استفاده از تجهیزات ضد انفجار مناسب در مناطق با احتمال وجود گاز قابل انفجار، الزامی است. ماده 16 - در جایگاه عرضه سوخت که احتمال تجمع گازهای قابل احتراق وجود دارد، استفاده از تجهیزات گرمایشی یا بخاری با شعله باز، افروختن هرگونه آتش و یا شعله، استفاده از کبریت، فندک، مصرف دخانیات و موارد مشابه، ممنوع است. ماده 17 - کارفرما مکلف است با حفاظ هایی مانند فنس، دیوار و نظایر آن ها که از جنس مواد غیرقابل اشتعال، مقاوم به آتش یا خود اطفاء، از دسترسی افراد غیرمجاز به محوطه های عملیاتی، جز در محوطه سوخت گیری به خودروها، ممانعت به عمل آو رد. ماده 18 - نصب حفاظ های مقاوم و دیگر وسایل ایمنی برای محافظت از تجهیزات، مخازن، تاسیسات و سوخت رسانی که در معرض آسیب های ناشی از برخورد وسایل نقلیه قرار دارند، الزامی است. ماده 19 - کلیه دستگاه ها، تجهیزات و تاسیسات عرضه سوخت باید کاملاً سالم، بدون نشتی، شکستگی، پوسیدگی و یا ایرادات فنی باشند. ماده 20 - نازل دستگاه توزیع کننده سوخت، باید سالم و مجهز به قطع کن جریان باشد به نحوی که در زمان سوخت گیری و به محض پر شدن باک، جریان نازل سوخت قطع گردد. ماده 21 - کف قسمت های مختلف جایگاه عرضه سوخت باید به نحوی شیب بندی شود تا جمع آوری و تخلیه آب، سوخت یا پسآب به سهولت امکان پذیر باشد؛ همچنین کف محوطه، اتاق ها، محل مخازن، اتاق ژنراتور باید با مصالح غیرلغزنده و قابل شستشو پوشیده شده و همواره نظافت گردد و مطابق مقررات سازمان حفاظت محیط زیست، دارای کانالی برای جمع آوری و انتقال ایمن پسآب حاصل به بیرون از جایگاه باشد. ماده 22 - تامین و ایجاد جایگاه کار ایمن برای دسترسی و استقرار کارگر در بالای مخازن ضروری است. ماده 23 - دریچه ورودی به داخل جایگاه محل استقرار مخازن زمینی سوخت به منظور پیشگیری از نفوذ و راهیابی آب باران، سیالات و موارد مشابه، باید با رعایت اصول ایمنی و کمی بالاتر از سطح زمین نصب و به سیستم اتصال زمین متصل گردد. ماده 24 - کلیه مخازن برای مشاهده میزان موجودی سوخت و دمای آن، باید مجهز به سطح سنج و دماسنج از هر دو نوع الکترونیکی و مکانیکی باشند. ماده 25 - مخازن ذخیره سوخت باید مجهز به سیستم جمع آوری گازهای حاصله باشند تا از تجمع و یا انتشار گاز جلوگیری به عمل آید. ماده 26 - تمام اتصالات، متعلقات، تجهیزات و همچنین در منهول مخازن باید کاملاً آب بندی یا گازبندی باشند. ماده 27 - کف محل تخلیه سوخت، سوخت گیری و توزیع کننده ها باید کاملاً تراز بوده و سطح بتن آن سالم باشد. ماده 28 - نوار هشداری باید حداقل 15 سانتی متر زیر سطح زمین و دقیقاً بالای خط لوله و در امتداد کل طول لوله قرار داده شود، تا هشداری برای زمان حفاری باشد. ماده 29 - برای پیشگیری از آسیب و صدمه به سیستم لوله کشی باید سطوح جانبی کانال ها و مواد پرکننده داخل آن، عاری از سنگ های با لبه تیز باشد و اطراف لوله با لایه ای از ماسه به ضخامت 15 سانتی متر پوشانده شود. ماده 30 - در جایگاه های عرضه سوخت داخل ساختمان، تردد و توقف وسایل نقلیه فقط برای سوخت گیری مجاز است. ماده 31 - کارفرما مکلف است، لوله های تهویه خروجی را به نحوی ایمن نصب نماید که برابر مقررات سازمان حفاظت محیط زیست، عمل تخلیه گاز در جهت بالا انجام شود. ضمناً دهانه خروجی باید به گونه ای قرارگیرد تا گازهای قابل اشتعال نتوانند در یک محل تجمع یافته یا وارد ساختمان ها شوند. ماده 32 - کارفرما مکلف است برای انجام بازرسی های روزانه، دوره ای و برای تعمیر و نگهداری مخزن و متعلقات آن، فضای کافی به میزان حداقل 60 سانتی متر، در اطراف مخزن (جز مخازن دفنی) با دیوارها ایجاد نماید. ماده 33 - مخازن دفنی و سایر مخازنی که در پناهگاه و زیرزمین قرار دارند باید درون یک محفظه جمع آوری سرریز قرار گیرند و از طریق اتصالاتی که آب بند هستند، پر شوند. اختصاص فضای مناسب در مجاورت محوطه خودرو حمل سوخت، برای دسترسی و تردد مسئولین تخلیه و کارگران، برای محفظه مذکور که حوضچه تخلیه نامیده می‌شود، الزامی است. ماده 34 - سیستم لوله کشی جایگاه عرضه سوخت باید در مقابل صدمات فیزیکی و شیمیایی، تنش های ناشی از ضربه، لرزش، انبساط، انقباض و نشتی، حفاظت و تقویت گردد. لوله تخلیه بخارات مخزن باید علاوه بر رعایت قوانین و مقررات سازمان حفاظت محیط زیست، حداقل 6 /3 متر از سطح زمین فاصله داشته و اگر داخل سایه بان یا متصل به آن باشد، حداقل 5 /1 متر از بالاترین نقطه سایه بان امتداد پیدا کند. ماده 35 - کف محوطه سوخت گیری جایگاه عرضه سوخت باید از مصالح غیرقابل احتراق ساخته و در صورت استفاده از مصالح قابل احتراق؛ باید با مصالح غیرقابل احتراق و غیرجاذب پوشش داده شود (استفاده از آسفالت برای پوشش کف، ممنوع است). ماده 36 - پناهگاه مخازن سوخت باید به سیستم تشخیص گازهای قابل اشتعال که دارای وسایل هشداردهنده صوتی و تصویری (موجود در محل) و با باطری پشتیبان است، مجهز شود به نحوی که با فعال شدن آن، یک هشداردهنده صوتی در محدوده خطر همان جایگاه و در مکانی مشخص و پر ازدحام به صدا درآید. ماده 37 - مخازن رو زمینی باید توسط حصار پیوسته ای به ارتفاع حداقل 8 /1 متر و با فاصله حداقل 3 متر با دیگر مخازن محصور و با دری که از ورود افراد متفرقه جلوگیری کند، تجهیز شوند (حصار نباید مانع عملیات اطفای حریق شود). ماده 38 - جابه جایی مخازن جایگاه عرضه سوخت تنها پس از ایمن سازی و در حالت تخلیه کامل مجاز است. ماده 39 - کارفرما مکلف است به منظور تایید عملکرد ایمن تجهیزات انتقال و عرضه سوخت و همچنین اطمینان از عدم وجود نشتی و صحت عملکرد، مطابق با توصیه شرکت سازنده، نسبت به انجام بازرسی های ذیل اقدام و نتایج آن را ثبت و در دفتر جایگاه، بایگانی نماید تا در صورت درخواست مراجع دارای صلاحیت در اختیار آن ها قرار گیرد. الف - بازرسی از توزیع کننده های سوخت و متعلقات آن شامل نازل، شیر نازل، قطعه جداشونده، شیلنگ، هرزگرد شیلنگ، شیر قطع جریان برای شناسایی نشانه های آسیب، نشتی، خوردگی یا آسیب های جوی. ب - بازرسی از محوطه تخلیه و همچنین بازبینی اتصالات و قطعات و اجزای انتقال دهنده سوخت. ماده 40 - تعمیرات موردی فقط توسط کارگران مجاز باید صورت گیرد و قبل از شروع عملیات، باید اقدامات پیشگیرانه ذیل برای تجهیزاتی که احتمال رهاسازی یا احتراق مایعات در آنها وجود دارد، انجام گیرد: الف - جریان برق تجهیزات سوخت رسانی، پمپ ها و تمامی مدارهای کنترلی باید از تابلو برق اصلی قطع گردد. ب - شیر قطع کن اضطراری توزیع کننده باید در حالت بسته قرار گیرد. پ - ممانعت از نزدیک شدن وسایل نقلیه و افراد متفرقه به فاصله 6 متری از دستگاه سوخت رسانی الزامی است. ماده 41 - تخلیه سوخت از خودروی سوخت رسان باید با حضور دائم راننده خودرو تا زمان اتمام عملیات تخلیه و منوط به استقرار خودرو درون محوطه مخصوص تخلیه مجاز است (این الزامات در مورد تجهیزات عرضه سوخت درون ساختمان کاربرد ندارند). ماده 42 - جابه جایی سوخت مایع با ظروف معمولی و غیراستاندارد توسط کارفرما، کارگران جایگاه و دیگر اشخاص ممنوع است؛ همچنین برای پیشگیری از ریزش و پاشش سوخت مایع هرگونه جابه جایی آن فقط با استفاده از ظروف مخصوص و محفظه اطمینان، مجاز است. ماده 43 - استقرار محل اسکان در بالای محل عرضه سوخت ممنوع است. ماده 44 - مخازن رو زمینی باید از تعادل و پایداری کامل برخوردار بوده و حداقل 15 سانتی متر از سطح زمین ارتفاع داشته تا از خوردگی قسمت پایین مخزن به واسطه تماس با زمین جلوگیری به عمل آید. ماده 45 - کارفرما مکلف است اتاقی را که مجهز به وسایل سرمایش، گرمایش و کمد لباس باشد برای استراحت کارگران اختصاص دهد و استفاده از اتاق برق یا سایر مکان های غیرایمن برای استراحت کارگران، آبدارخانه، انبار و یا رختکن ممنوع است. ب - مدیریت ریسک و آموزش: ماده 46 - کارفرما مکلف به انجام فرآیند مدیریت ریسک در جایگاه عرضه سوخت است و باید نسبت به آموزش کارگران و کارآموزان و تهیه و تحویل تجهیزات حفاظت فردی مطابق آیین‌نامه وسایل حفاظت فردی (متناسب با نوع کار) و همچنین نظارت بر استفاده صحیح از آن ها اقدام نماید. ماده 47 - کارفرما مکلف است؛ بر اساس آیین‌نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان و همچنین دیگر قوانین و مقررات مرتبط، در ابتدای استخدام و حین کار، علاوه بر دوره های آموزش الزامات ایمنی، نسبت به برگزاری روش ها و طرح های مقابله با شرایط اضطراری اقدام نماید. ماده 48 - کارفرما مکلف است به منظور تامین ایمنی جایگاه و کارگران و افراد حاضر، دستورالعمل های مقابله با شرایط اضطراری و روش های مدیریت حوادث در این شرایط را در مکان هایی که به سهولت قابل دیدن باشد، نصب نماید. نصب این برچسب ها در محل دفتر اپراتور یا سرپرست جایگاه عرضه سوخت، کمپرسورها و توزیع کننده ها الزامی است. ماده 49 - کارفرما و کارگران جایگاه عرضه سوخت باید آموزش های لازم در مورد نحوه بهره برداری ایمن از جایگاه عرضه سوخت را مطابق "آیین‌نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان" فرا گرفته و مدارک مرتبط را در پرونده ای جداگانه در جایگاه ثبت و نگهداری نمایند. ج - برق و سیستم اتصال به زمین: ماده 50 - اخذ تاییدیه های لازم در خصوص آزمون سیستم اتصال به زمین و حفاظت در برابر صاعقه برای کلیه دستگاه ها، تجهیزات و تاسیسات برقی جایگاه عرضه سوخت و قسمت های در معرض برق دار شدن و یا احتمال برخورد صاعقه مطابق با آیین‌نامه سیستم اتصال به زمین الزامی است. ماده 51 - کلیه وسایل و تجهیزات برقی، توزیع کننده ها، کلید و پریزها، مخازن تحت فشار و موارد مشابه، باید مجهز به سیستم اتصال زمین بوده و همچنین در محل تخلیه تریلر، محوطه مخازن، محوطه عرضه سوخت و دیگر قسمت های با احتمال وجود گاز قابل احتراق، این وسایل باید از نوع ضد انفجار و مطابق استانداردهای مرتبط باشند. ماده 52 - تابلوهای اصلی برق علاوه بر رعایت مفاد آیین‌نامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاه ها، باید مجهز به آمپرمتر و ولت متر نیز باشند. ماده 53 - به هنگام قطع جریان برق و یا وجود اشکال در سیستم، باید جریان گاز به صورت خودکار، ایمن و فوری قطع شده و سیستم های عرضه سوخت جایگاه، از مدار خارج شود. راه اندازی و فعال سازی مجدد این سیستم باید توسط کارگران مجاز و به صورت دستی و با اطمینان کامل از برطرف شدن شرایط اضطراری انجام شود ولی تا قبل از آن، سیستم انتقال و عرضه باید در حالت قطع باقی بماند. ماده 54 - کلیدهای فشاری قطع اضطراری تجهیزات عرضه گاز طبیعی فشرده و سوخت مایع، باید به سهولت در نقاط مختلف جایگاه در دسترس کارگران باشد تا به محض فشرده شدن این کلیدها، عملکرد تمام تجهیزات مربوط به گاز طبیعی فشرده و سوخت مایع، به جز سیستم های روشنایی، آشکارساز و تشخیص عیب، قطع گردد. ماده 55 - ادوات قطع اضطراری جریان برق، باید مستقیماً جریان برق موتور پمپ ها را قطع نماید. راه اندازی مجدد و برگشت به حالت اولیه فقط به صورت دستی و با سوییچ اصلی باید امکان پذیر باشد. این قطع کن ها باید با یک نشانه گذاری رنگ قرمز مورد تایید، مانند "قطع کن اضطراری پمپ"، مشخص شوند. ماده 56 - کلیدهای قطع اضطراری دستی که در زمان خرابی تجهیزات عرضه سوخت، با دست فعال می‌شوند باید نزدیک کمپرسور و بر روی قسمت های پایه، محفظه، نزدیک توزیع کننده و داخل دفتر اداری نصب شوند؛ در صورت وجود چند کمپرسور، باید همه دستگاه ها هم زمان با عملکرد یک کلید قطع اضطراری، متوقف شده و جریان سوخت قطع گردد. ماده 57 - کانال های تاسیساتی و مجراهایی که لوله های گاز و تاسیسات، کابل های برق و سایر موارد از آن عبور می کنند، باید توسط درپوش و دال های بتنی سالم پوشانده و احتمال تجمع گاز در آن ها وجود نداشته باشد؛ همچنین داخل کانال و اطراف لوله ها باید به وسیله ماسه بادی پر شده تا از تماس کابل های برق با لوله های سوخت خودداری گردد. ماده 58 - قسمت های برق دار مانند ترمینال ها و یا اجزای الکترونیکی باید مطابق آیین‌نامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاه برای پیشگیری از تماس غیرعمدی در حین کار، با حفاظی که دارای متن اخطاری و قابل برداشتن است، محافظت شوند. ماده 59 - جایگاه عرضه سوخت باید مجهز به وسایلی برای وصل سیستم اتصال به زمین به تیوب تریلر و یا واحدهای ذخیره سیار باشد؛ متصدیان تخلیه سوخت، مکلفند قبل از وصل شیلنگ تخلیه سوخت نسبت به نصب سیستم اتصال به زمین اقدام نمایند. این کابل ها به منظور اتصال صحیح باید عاری از رنگ، گل و لای، زنگ زدگی و آلودگی های دیگر باشند. د - اعلام و اطفای حریق: ماده 60 - جایگاه عرضه سوخت مطابق با آیین‌نامه "پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاه ها" باید از تعداد کافی وسایل اعلام و اطفای حریق متناسب با نوع عرضه سوخت و با امکان دسترسی سریع و آسان به این تجهیزات برخوردار باشد. ماده 61 - کلیه عملیات تعمیر، تعویض و شارژ تجهیزات ایمنی و اطفای حریق باید از طریق مراکز مجاز و با تایید و نظارت کارفرما و مسئول ایمنی انجام گیرد. ماده 62 - کارفرما مکلف است؛ دستورالعمل های شرکت سازنده سیستم های اطفای حریق و الزامات مربوط به آن را در محل های مناسب از جایگاه عرضه سوخت با قابلیت مشاهده آسان، نصب نماید. ماده 63 - برای پیشگیری از آتش سوزی در ساختمان عرضه سوخت، باید جداسازی واحد توسط دیوار، پارتیشن، کف و مجموعه های کف و سقف با قابلیت تاب آوری حداقل یک ساعت در برابر آتش صورت پذیرد (تجهیزات باید به گونه ای باشد که احتمال تجمع و محبوس شدن مخلوط گاز و یا هوای قابل انفجار در هیچ قسمتی وجود نداشته باشد). ه - - تابلوهای هشداری و ایمنی: ماده 64 - کارفرما مکلف است؛ به منظور آگاه سازی کارگران، علائم هشداردهنده ایمنی برای شناسایی خطرات، ریسک ها و همچنین روش های کاهش آن ها و موارد مشابه را به طور مشخص و واضح در معرض دید کارگران و دیگر افراد حاضر در محوطه خطر نصب نماید. ماده 65 - نصب تابلو و راهنمای مسیر فرار ایمن برای مواقع اضطراری در محل های با قابلیت رویت آسان، الزامی است. ماده 66 - در مجاورت تاسیسات جایگاه عرضه سوخت و در نزدیکی کمپرسورها، توزیع کننده ها، ورودی مخزن ذخیره و همچنین بر روی درهای دسترسی به تجهیزات و تابلوها باید علائم هشداری از قبیل "سیگار کشیدن ممنوع"، "استفاده از تلفن همراه ممنوع"، "گاز قابل اشتعال" و "موتور خاموش" با اندازه حروف قابل رویت، نصب گردد. ماده 67 - در مجاورت هر کلید قطع اضطراری باید یک علامت با کلمات "قطع اضطراری" و با اندازه حروف حداقل 5 /2 سانتی متر نصب شود. ماده 68 - کارفرما مکلف است تابلوها و علایم ایمنی را به منظور رعایت نمودن و به کارگیری روش صحیح و ایمن سوخت گیری، در کنار هر توزیع کننده سوخت نصب نماید. ماده 69 - سیستم نیروی محرکه کمپرسور و دیگر اجزای متحرک مانند تسمه ها، کوپلینگ ها، فن ها و موارد مشابه باید به حفاظ و یا پوشش حفاظتی با استقامت کافی مجهز باشند. ماده 70 - ورود به مکان استقرار کمپرسور یا به اتاق ها و فضاهای غیرمجاز فقط با نظارت کارفرما و توسط کارگران مجاز از طریق دریچه های آدم رو، نردبان ها و سایر امکانات استاندارد باید صورت گیرد. ماده 71 - استقرار تجهیزاتی مانند کمپرسور و مخازن میانی در اتاق یا محفظه ی توزیع کننده های نصب شده در داخل ساختمان و مکان های دارای خطرات بالقوه، ممنوع است. ماده 72 - محفظه ها و ساختمان کمپرسور باید به گونه ای باشد که نشت احتمالی گاز، در آن جا تجمع نکند. ماده 73 - اتاق کمپرسور که داخل یا متصل به ساختمان است باید از مواد غیرقابل اشتعال، مقاوم در برابر آتش یا خود اطفاء شونده، ساخته شود. ماده 74 - دسترسی افراد و کارگران غیرمجاز به محل استقرار کمپرسور، ممنوع است و نصب تجهیزات باید به گونه ای باشد که فضای کافی برای انجام عملیات، بازرسی، تعمیر، نگهداری و امور مشابه وجود داشته باشد. ماده 75 - محفظه یا ساختمان کمپرسور باید با وسعت کافی و تعبیه راهرویی با عرض حداقل یک متر برای تردد کارگران ایجاد شود تا امکان ورود کارگران مجاز به داخل آن مقدور باشد؛ همچنین وجود درِ بازشو به سمت بیرون و در صورت دارا بودن قفل با امکان بازشدن سریع از داخل و بدون نیاز به کلید برای آن الزامی است. ماده 76 - دیوارها یا جداکننده های بین محفظه کمپرسور و ساختمان های مجاور، باید ضمن پیوستگی از کف تا سقف و نفوذناپذیری در مقابل گاز، به طور ایمن مستحکم و حداقل 2 ساعت در برابر آتش مقاومت داشته باشند. ماده 77 - به منظور امکان دسترسی از بیرون ساختمان اصلی به اتاق کمپرسور باید حداقل یکی از دیوارهای آن دیوار خارجی باشد؛ در غیر این صورت، باید دو در مقاوم در برابر آتش و غیرقابل نفوذ در مقابل دود، که به طور خودکار در مواقع حریق بسته می‌شوند از داخل ساختمان اصلی وجود داشته باشد. ماده 78 - پیش بینی تمهیدات ایمنی، برای تخلیه انفجاری کمپرسورهای مستقر در اتاق ها و یا فضاهای زیرزمینی الزامی است. ماده 79 - اتاق ها، فضاهای زیرزمین و دیگر قسمت های استقرار کمپرسور و یا مکان های با احتمال تجمع گاز، باید از امکان تهویه کامل مکانیکی برخوردار باشند، همچنین سیستم تهویه اتاق کمپرسور که داخل یا وصل به ساختمان است باید مستقل و جدا از سیستم تهویه ساختمان های دیگر باشد. ماده 80 - کارفرما مکلف است از مجموعه شیلنگ و وسیله جداشونده استاندارد که متناسب با حداکثر فشار کاری مجاز و شرایط بهره برداری باشد، استفاده نماید. ماده 81 - دستگاه توزیع کننده جایگاه عرضه سوخت، باید به سیستم شیلنگ جمع کن، جانازلی و آویز مخصوص مجهز باشد. شیلنگ ها باید کاملاً سالم، بدون ساییدگی، زدگی و ایراد بوده و طبق دستورالعمل های شرکت سازنده نصب و استفاده وند؛ مجموعه شیلنگ باید از پیچ خوردگی، صدمه دیدگی، رها شدن در سطح زمین و سایش در اثر تماس با زمین، محافظت گردد. ماده 82 - مجموعه شیلنگ باید طوری نصب شود که مسیر رسانایی به طور مداوم از شیلنگ به توزیع کننده برقرار بوده و از نظر الکتریکی به زمین وصل شده باشد. فصل چهارم - جایگاه عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده CNG: ماده 83 - کارفرما مکلف است، تمهیدات لازم به منظور نظارت بر رانندگان خوردرو برای پیاده کردن کلیه سرنشینان خودرو (در محل مخصوص استقرار) قبل از ورود به جایگاه عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده را انجام دهد؛ عرضه سوخت به خودرو تنها پس از خروج کامل کلیه سرنشینان مجاز است. ماده 84 - آشکارسازهای جایگاه عرضه سوخت باید مطابق دستورالعمل های شرکت سازنده؛ تعمیر، تعویض و نگهداری شده و در بازه زمانی حداقل سالی یک بار، بازدید، سرویس و کالیبره شوند. ماده 85 - در جایگاه های عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده، عملیات سوخت گیری باید فقط توسط کارگران مجاز انجام شود؛ سوخت گیری توسط راننده و یا افراد متفرقه، ممنوع است. ماده 86 - تمهیدات لازم به منظور جلوگیری از تخلیه یا نشتی گاز و ایجاد جرقه، قبل از جدا شدن نازل از پرکن و موارد مشابه الزامی است. ماده 87 - کانال های تاسیساتی زیرزمینی مخصوص عبور لوله های گاز طبیعی نباید با دیگر کانال های تاسیساتی مانند کانال های مربوط به لوله های آب، لوله های سوخت، کابل های برق و غیره مشترک باشند؛ کانال های روباز یا ترانشه های موجود در جایگاه های عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده، شامل این موضوع نمی شوند. ماده 88 - تهویه و برقراری جریان هوا به منظور جایگزین شدن هوای تازه که تحت اثر باد، اختلاف دما یا عوامل مصنوعی مانند فن یا مکنده ایجاد می‌شود، باید به گونه ای باشد تا نسبت به تعدیل ناحیه خطر، از ناحیه یک به ناحیه دو عمل نماید. ماده 89 - جایگاه عرضه سوخت برای تشخیص و شناسایی نشت گاز طبیعی، دود، شعله و حرارت، باید مجهز به سامانه های آشکارساز گروهی شامل یک یا چند حس گر، با قابلیت تشخیص و فعال نمودن سامانه های هشدار دهنده و ایمنی باشد. ماده 90 - استفاده از سازه های فلزی ساختمان و دیگر اجزای آن مانند لوله ها، کانال ها و موارد مشابه به عنوان مسیر تخلیه شیر اطمینان، ممنوع است. ماده 91 - برای تخلیه سریع و آسان گاز به خارج از فضاهای بسته، اتاقک یا ساختمان ضمن رعایت قوانین و مقررات مرتبط سازمان حفاظت محیط زیست، باید لوله هایی با بیش از 3 متر ارتفاع از سطح زمین و سایر قسمت های عملیاتی و حداقل یک متر بالاتر از سطح ساختمان های مجاور در شعاع 5 متری تعبیه گردد (جهت جریان خروجی نباید به سمت پایین یا به سمت دیگر ساختمان ها و تجهیزات در فاصله کمتر از 5 متر باشد). ماده 92 - لوله های تخلیه گاز در جایگاه عرضه سوخت باید ضمن ممانعت از ورود احتمالی هرگونه جسم خارجی به درون آن، از تجهیزات لازم به منظور خروج آب از قسمت پایین لوله تخلیه برخوردار باشد. ماده 93 - نصب تجهیزات لازم برای حذف الکتریسیته ساکن در جایگاه عرضه سوخت الزامی است و باید برای مواقع اضطراری و امور تعمیراتی، امکان جداسازی خط لوله گاز طبیعی از میترینگ و جایگاه عرضه سوخت وجود داشته باشد. ماده 94 - برای تردد و خروج آسان از محوطه، اختصاص حداقل یک متر فاصله در اطراف تیوب تریلرها و واحدهای ذخیره سیار، الزامی است (نحوه چیدمان مخازن باید فاصله و فضای کافی برای انجام بازرسی ها را فراهم نماید). ماده 95 - محل استقرار تیوب تریلر یا واحدهای قابل حمل باید هموار و مسطح باشد و دو انتهای آن همیشه باز و توسط تجهیزات و علائم فیزیکی مشخص گردد. ماده 96 - در زمان تخلیه سوخت، استقرارتیوب تریلر یا واحدهای سیار قابل ذخیره در خارج از مکان تعیین شده، ممنوع است؛ محل تخلیه باید کاملاً تراز بوده و به منظور پیشگیری از حرکت های ناخواسته یا احتمالی استفاده از گوه هایی برای تثبیت چرخ ها، الزامی است. ماده 97 - در زمان عملیات تعویض تیوب تریلر یا واحدهای سیار قابل ذخیره؛ باید عرضه سوخت در جایگاه به طورکامل متوقف شود، مگر این که طبق شرایطی مانند احداث پارکینگ اختصاصی، عمل تعویض بدون تداخل با فعالیت های ایمنی جایگاه عرضه سوخت، قابل انجام باشد. ماده 98 - محوطه ذخیره سوخت باید با روش های فیزیکی ایمن؛ مانند نصب نرده، حفاظ و یا حصار، از دسترس افراد غیرمجاز محافظت گردد. ماده 99 - کارگران در محوطه ذخیره سوخت، صرفاً مجاز به انجام فعالیت هایی هستند که به طور مستقیم به عملیات تیوب تریلر یا واحدهای سیار ذخیره، مرتبط باشد. ماده 100 - مخازن تمام فلزی یا کامپوزیت که برای ذخیره گاز در جایگاه ها استفاده می‌شوند باید دارای پلاک شناسایی معتبر باشند و این پلاک ها باید کاملا در معرض دید نصب شوند. ماده 101 - کلیه قسمت های تحت فشار، لوله ها، منابع، تجهیزات، مخازن ذخیره میانی و موارد مشابه جایگاه باید توسط شیر اطمینان فشار که پایین تر از حداکثر فشار کاری مجاز تنظیم شده اند، محافظت شوند. ماده 102 - هر گروه از مخازن ذخیره جایگاه باید به تجهیزات اطمینان فشار مستقل از گروه دیگر، مجهز باشند. ماده 103 - نصب و تجهیز کلیه مخازن ذخیره جایگاه به شیردستی مجزا، الزامی است. ماده 104 - جایگاه عرضه سوخت باید به انواع تجهیزات قطع اضطراری جریان سوخت مانند کلید فعال سازی قطع اضطراری و همچنین تجهیزات شناسایی وضعیت خطرناک مانند غلظت بالای گاز، دود، آتش، حرارت، زلزله و نظایر آن ها مجهز شود. فصل پنجم - جایگاه های عرضه سوخت ساحلی: ماده 105 - هر جایگاه عرضه سوخت به وسایل و تجهیزات موتوری دریایی، باید یک نفر سرپرست یا ناظر موظف داشته باشد که وظیفه اصلی وی، نظارت، رسیدگی و کنترل عرضه سوخت است. ماده 106 - سیستم لوله کشی جایگاه عرضه سوخت ساحلی باید در برابر پیامدهای جزر و مد، صدمات فیزیکی و شیمیایی، تنش های ناشی از ضربه، لرزش، انبساط، انقباض و نشت سوخت، محافظت گردد. ماده 107 - مخازن تامین کننده سوخت برای دستگاه های توزیع کننده سوخت به وسایل و تجهیزات موتوری دریایی، باید در ساحل و یا بر روی موج شکن های خاک ریزی شده، مستقر باشند. ماده 108 - جایگاه عرضه سوخت به وسایل و تجهیزات موتوری دریایی که در محل تاسیسات ذخیره سازی عمده قرار دارد، باید توسط حصار، فنس، دیوار و یا موانع مناسب، از محوطه ی آن تاسیسات جدا شود. ماده 109 - به استناد مواد 91 و 95 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت رعایت مقررات این آیین‌نامه بر عهده کارفرمای جایگاه عرضه سوخت است و در صورت وقوع حادثه به دلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، وی مکلف به جبران خسارات وارده خواهد بود. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی - محمد شریعتمداری دریافت فایل پی‌دی‌اف