آییننامه
آئین نامه حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار با اصلاحات و الحاقات بعدی
آئين نامه حفاظتي - مواد خطرناك و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار
مصوب 1342,04,31
با اصلاحات و الحاقات بعدي
قسمت اول ـ تعاريف و اصطلاحات
قسمت دوم ـ «مواد خطرناك و زبان بخش»
فصل 1 ـ مقررات عمومي
ماده 1 ـ در كارگاههائيكه مواد خطرناك و زيان بخش بصورت جامد ـ مايع يا گاز تهيه ـ حمل و نقل و يا مصرف ميشود و همچنين در مكانهائي كه مواد قابل اشتعال با مواد قابل انفجار گردهاي سمي و مضر و مواد تحريك كننده توليد و يا پخش ميشود بايد مواد اين آئيننامه مورد رعايت قرار گيرد .
ماده 2 ـ عمليات مخاطره آميز بايد حتيالامكان در اطاقها و بناهاي مجزا يا حداقل نفرات و رعايت احتياطات كامل و مخصوص انجام گيرد مگراينكه مقام فني صلاحيتدارترتيب ديگري را مقرر داشته باشد.
ماده 3 ـ عمليات مخاطرهآميز بايد در دستگاههاي سربسته انجام گيرد تا از تماس اشخاص با مواد زيان بخش و از انتشار گرد فيبر ـ دود ـ گاز ـ مه و بخار در هواي كارگاه كه كارگران در آن مشغول كار هستند جلوگيري شود .
ماده 4 ـ درصورتي كه بكار بردن دستگاههاي سربسته مقدور نباشد گرد و غبار ـ گازها ـ دود و آبخره زيانبخش را بايد در همان لحظه توليد يا در نزديكترين فاصله از وهله توليد به وسيله دستگاه سرپوش مكنده يا دودكشهاي مخصوص از محيط كارگاه خارج نمود .
ماده 5 ـ براي كارگرانيكه با مواد خطرناك و زيان بخش كار مي كنند بايد حفاظي متناسب با نوع كاري كه انجام ميدهند تهيه گردد و كارگران موظفند آنها را در موقع كار مورد استفاده قرار دهند .
تبصره ـ جهت محافظت كارگران از مواد خطرناك نبايد فقط بتجهيزات حفاظتي شخصي متكي بود بلكه علاوه بر تجهيزات مذكور بايد بوسائل و تدابير قطعي براي رفع مخاطرات توسل جست مگردر فعاليتهاي غير مستمر و اتفاقي و پراكنده كه ممكن است وسائل حفاظتي شخصي به تنهائي كافي باشد .
فصل 2 ـ علائم مشخصه براي وسائل و ظروف .
ماده 6 ـ هرنوع ظرف بزرگ و كوچك و وسائل ديگري كه مواد خطرناك در آنها نگهداري ميشود بايد :
الف ـ داراي رنگ ساده و مشخصي باشد .
ب ـ با نصب پلاك محتويات داخل آن شناسانده شود .
ج ـ دستورالعملهاي لازم براي بكار بردن محتويات آن بنحو بيخطر و بدون زيان همراه داشته باشد .
فصل 3 ـ آزمايش هوا
ماده 7 ـ هواي كارگاهها بايد بطور متناوب در فواصلي كه لازم باشد مورد آزمايش و كنترل قرارگيرد تا اطمينان حاصل شود كه غلظت گرد و غبارهاي سمي و همچنين ذرات فيبرها و يا دود و آبخره از حدمجاز تجاوز ننمايد . و اين حدمجاز از طرف مقامات صلاحيتدار فني تعيين و دائماً با گذشت زمان و پيشرفت بهداشت كار قابل تجديدنظر است .
تبصره ـ دستگاههاي تهويه و تبادل هوا از حيث ساختمان و كيفيت نصب و طرز كار بايد متناسب با وضع كار و كارگاه باشد .
فصل 4 ـ جلوگيري از تراكم گرد و غبار
ماده 8 ـ كليه قسمتهاي ساختمان و وسائل اطاقهائيكه در آن گردوغبار مضر بوجود ميآيد بايد بنحوي طرح و نصب شوند كه حتيالامكان فاقد سطوح گرد و غبارگير باشد . كليه قسمتهاي اينگونه كارگاهها بايد به طور مستمر تميز و گردگيري شود .
ماده 9 ـ كف اطاقها بايد حتيالامكان صاف و هموار بوده تانظافت آن بسهولت مقدور باشد .
تبصره ـ از گستراندن قطعات بي تناسب لينولئوم و قرار دادن صفحات فلزي و اشياء ديكري كه گرد و غبار بتواند زير آن متراكم شود بايد خودداري كرد .
قسمت سوم ـ مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار
فصل 1 ـ مقررات عمومي
ماده 10 ـ عملياتي كه احتمال خطر انفجار و يا اشتعال دارد بايد در ساختمانهاي جداگانه بفواصلي كه از طرف مقام فني صلاحيتدار تعيين شود يا در اطاقهائي كه بوسيله ديوار ضد حريق از نوع مجاز از يكديگر جدا باشند صورت گيرد.
ماده 11 ـ در و پنجرههاي اماكن فوق بايد خودكار باشد كه در مواقع خطر خود بخود بسته شوند و در مقابل اشتعال و انفجار مقاومت داشته باشد.
ماده 12 ـ در اطراف ابنيه مذكور و در فاصلهاي كه از طرف مقام فني صلاحيتدار تعيين ميشود بهيچوجه كوره آتش و دستگاه خشك كن و هرگونه منبع توليد جرقه و حرارت نبايد وجود داشته باشد .
ماده 13 ـ ابنيهاي كه در آنجا مواد قابل انفجار تهيه ـ نگهداري و يا مصرف ميشود بايد داراي دريچه انفجار باشد . اين دريچه ها از مواد سبك غير قابل اشتعال (مثلا شيشه بضخامت 2 ميليمتر) و با پنجرههاي لولائي در بدنه و سقف ساخته شود كه در نتيجه فشار به خارج باز شود . سطح دريچههاي انفجار بايد بترتيب زير پيشبيني شود :
الف ـ يك مترمربع براي 24 متر مكعب فشار در ساختمانهائي كه از بتن مسلح قوي ساخته شده است .
ب ـ يك متر مربع براي 20 متر مكعب فضا در ساختمانهائي كه از بتن مسلح ضعيف ساخته شده است .
ج ـ يك متر مربع براي 15 متر مكعب فضا در ساختمان هاي سبك .
ماده 14 ـ كف اطاقهائي كه در آن مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار تهيه و يا انبار و يا مصرف ميشود بايد :
الف ـ غيرقابل اشتعال و غير قابل نفوذ باشد .
ب ـ از مواد و مصالحي ساخته شده باشد كه سقوط يا اصطكاك اشياء روي آن موجب توليد جرقه نشود .
فصل 2 ـ پيشگيريهاي لازم در مورد تراوش و يا سرزير شدن مايعات
ماده 15 ـ موسساتي كه مايعات قابل اشتعال توليد و يا مصرف ميكنند برايد داراي مخزن مخصوص باشند كه در صورت لبريز شدن و يا پيدايش نقصي در ظروف بتوان مايع ريخته شده را به مخزن مزبور انتقال داد .
ماده 16 ـ مخازن و انبارهائي كه در آن مايعات قابل اشتعال و انفجار وجود دارد بايد بوسيله ديوار يا خاكريزهاي غيرقابل نفوذ كه داراي ظرفيت متناسب براي گنجايش تمام مايع باشد محصور گردد و نيز بقسمي ساخته شود كه مايعات مزبور در نتيجه حريق يا علل ديگر نتواند بهيچوجه از محوطه محصور خارج و در اطراف پخش گردد.
فصل 3 ـ راههاي خروجي
ماده 17 ـ در نقاطي از كارگاهها كه مواد قابل اشتعال يا مواد قابل انفجار توليد و يا مصرف و يا نقل و انتقال داده ميشود بايد راههاي خروجي كافي و يا وسائل لازم در نقاط متناسب پيشبيني شود تا در مواقع بروز خطر افرادي كه در آن قسمت بكار اشتغال دارند بتوانند خود را نجات دهند .
تبصره ـ اين وسائل فرار بايد لااقل شامل دو معبر خروجي بوده و درهائي داشته باشد كه بخارج بازگردد و بهيچ وجه در معبرها مانعي وجود نداشته باشد .
فصل 4 ـ تجهيزات الكتريكي
ماده 18 ـ كليه تجهيزات الكتريكي اين گونه كارگاهها بايد با آئين نامه حفاظتي تأسيسات و وسائل الكتريكي مصوب شوراي عالي حفاظت فني مطابقت داشته باشد .
فصل 5 ـ منع استعمال دخانيات و غيره
ماده 19 ـ استعمال دخانيات و همراه داشتن كبريت و وسائل روشنائي غيرمحفوظ و اشياء مولد آتش و جرقه و هر قسم ماده ديگري كه بتواند ايجاد انفجار و حريق نمايد در اين قبيل كارگاهها و منطقه حريم آن اكيداً ممنوع است
نقاط ممنوعه بايد بوسيله تابلو و با علائم ديگري كه بخوبي ديده شود مشخص گردد.
فصل 6 ـ حرارت
ماده 20 ـ دستگاههاي گرم كننده در اين محلها بايد داراي حفاظ مناسبي باشد كه موجب اشتعال بخارها و يا غبارها و ساير مواد قابل اشتعال نشود .
ماده 21 ـ رادياتورهاي گرم كن بايد :
الف ـ صاف و بدون پره باشد .
ب ـ حداقل 15 سانتيمتر (6 اينچ) از ديوارهاي چوبي و مواد قابل احتراق فاصله داشته باشد .
ج ـ داراي حفاظي باشد كه مانع نشستن گردوغبار و پاشيده شدن مايعات قابل اشتعال و قابل انفجار روي سطح بدنه راديوتور باشد .
ماده 22 ـ در نقاطيكه مواد قابل اشتعال بسيار فرار تهيه ـ نگاهداري يا بكار برده ميشود بايد ترتيبات مخصوص پيش بيني گردد تا حرارت محيط كار از حد مجازيكه از طرف مقام فني صلاحيتدار تعيين ميشود تجاوز ننمايد .
فصل 7 ـ الكتريسته ساكن
ماده 23 ـ در عموم ابنيه مورد بحث بايستي آژيرهاي خودكار مؤثري بمنظور اعلام خطرآتش سوزي از نوعي كه مقام صلاحيتدار مناسب بداند نصب گردد.
فصل 10 ـ دستگاههاي اتش نشاني
ماده 24 ـ درعموم ابنيه مورد بحث اين آئين نامه بايد يك يا چند نوع خاموش كننده دستي و يا چرخدار بنا بر تجويز مقام صلاحيتدار وجود داشته و طرز به كاربردن آن نيز در محل ديد مأمورين قرار گرفته باشد .
ماده 25 ـ كليه تجهيزات آتش نشاني بايد :
الف ـ هميشه آماده بكار و سالم باشد .
ب ـ هر سه ماه يكبار مورد بازديد و رسيدگي قرارگيرد .
ماده 26 ـ براي بكار بردن خاموش كننده ها مؤسسه مربوطه موظف است تعدادي از كاركنان خود را براي اين منظور آموزش دهد .
فصل 11 ـ تجهيزات دستگاههاي مولد مواد قابل اشتعال
ماده 27 ـ كليه دستگاههاي مولد گاز ـ دود و ابخره و گرد و غبارهاي قابل اشتغال و قابل انفجار تا آنجا كه از لحاظ فني قابل عمل باشد بايد :
الف ـ در محفظه مناسبي نصب شود .
ب ـ مجهز بوسائل يا دستگاههاي لازم براي تهويه و اخراج مواد مزبور از محوطه كارگاه باشد .
ج ـ عاري از عوامل ايجاد جرقه باشد .
د ـ داراي ساختمان ضدانفجار يا مجهز بوسائل تخفيف انفجار و همچنين داراي وسائل ديگري باشد كه از شدت انفجار جلوگيري كند .
فصل 12 ـ نقل و انتقال مايعات قابل اشتعال
ماده 28 ـ در صورتيكه تخليه و انتقال مايعات قابل استعال بوسيله گاز انجام گيرد بايد اين گاز از لحاظ شيميائي بي اثر و غير قابل اشتعال باشد.
ماده 29 ـ انتقال مايعايات قابل اشتعال بداخل مخازن و يا ظروف بايد بوسيله لولههائي انجام گيرد كه بكف يا جدار نزديك بكف متصل باشد و اين لوله ها با ظروف مزبور داراي اتصال الكتريكي باشد .
ماده 30 ـ دستگاههائي كه براي انتقال مايعات قابل اشتعال از يك مخزن يا ظرف سربسته بيك مخزن يا ظرف سربسته ديگر بكار ميروند بايد داراي لولههاي برگشت بخار باشد .
فصل 13 ـ مجاري فاضل اب
ماده 31 ـ كارگاههائيكه مايعات قابل اشتعال توليد ـ نقل و انتقال و يا مصرف ميكنند بايد داراي مجاري فاضل آب با شرايط زير باشند :
الف ـ داشتن ظرفيت كافي براي تخليه آب كليه منابع موجود .
ب ـ ارتباط با حوضچههاي جدا كننده متناسب براي جدا كردن مايعات قابل اشتعال از آب .
فصل 14 ـ جمعآوري گازها و بخارها
ماده 32 ـ گازها و بخارهائي كه ضمن تهيه مايعات قابل اشتعال به وجود مي آيد بايد به طريقي كه متضمن مخاطرهاي نباشد جمعآوري و مصرف شود.
تبصره ـ در صورتي كه گازهاي مزبور قابل مصرف نباشد بايد به وسيله سوزاندن آنها را معدوم نمود .
فصل 15 ـ جلوگيري از اختلاط مخاطره انگيز گازها
ماده 33 ـ در كارگاههائي كه انواع مختلف گاز توليد ميشود درصورتيكه اختلاطات آنها موجب فعل و انفعال شيميائي و يا خطر انفجار داشته باشد بايستي دستگاههاي توليد كننده هر نوع از اين گازها با يكديگر مجزا بوده و هر كدام در اطاقهائي نصب شوند كه از اطاقهاي ديگر كه مخصوص انواع ديگر گازها هستند به وسيله يك فضاي باز به وسعت كافي يا به وسيله ديوارهائي كه در مقابل انفجار استقامت دارند از يكديگر فاصله داشته باشند .
تبصره ـ توليد هيدروژن و اكسيژن ـ هيدوژن و فلور ـ هيدروژن و كلر از طريق الكتروليز بطور استثناء ممكن است در يك اطاق انجام گيرد مشروط بر آنكه از اطاقهاي ديگر كه اختصاص به توليد گازهاي ديگر دارند داراي فاصله كافي باشد .
قسمت چهارم ـ طريقه انبار كردن مواد خطرناك
فصل 1 ـ مقررات عمومي
ماده 34 ـ موادقابل انفجار تجارتي مايعات قابل اشتعال گازهاي فشرده ذغال سنگ و ساير مواد قابل اشتعال را بايد طوري انبار كرد كه با مقررات آئين نامه (پيشگيري و مبارزه با آتش سوزي در كارگاهها قابل انطباق باشد).
ماده 35 ـ مواد شيميائي كه در اثر مجاورت با يكديگر احتمال فعل و انفعالاتي داشته و در نتيجه توليد ابخره يا گازهاي خطرناك مينمايند و يا سبب آتش سوزي و انفجار ميشوند بايد در انبارهاي مجزا و يا به طور مطمئن دور از يكديگر انبار شوند .
فصل 2 ـ مخازن انبار مايعات قابل اشتعال
ماده 36 ـ كليه مخازن مايعات قابل اشتعال بايد مجهز به لوله پركنندهاي باشد كه با كف مخزن مربوط بوده و ضمناً داراي اتصال برقي با آن باشد .
ماده 37 ـ انباركردن مايعات قابل اشتعال در مخازن روي زميني بايستي موكول به اجازه مقام صلاحيتدار باشد .
ماده 38 ـ مقدار مايعات قابل اشتعال كه در مخازن زيرزميني انبار ميگردد بايد با رعايت فاصله مخزن از ساختمانهاي مجاور يا محلي كه بعداً ايجاد ساختمان خواهد شد معين گردد به طوري كه در اثر حمل و نقل يا پركردن و يا خالي كردن آتشسوزي و يا انفجار ساختمانهاي مزبور را تهديد ننمايد .
ماده 39 ـ انبار كردن مايعات قابل اشتعال در مخازن روي زميني بايد طبق شرايط زير انجام گيرد :
الف ـ مخزن در روي پايه غيرقابل اشتعال و به فاصله حداقل 20 متر از ساختمانهاي مجاور نصب شده باشد .
ب ـ زمين اطراف مخزن گود و يا وصل به حوضچههائي باشد كه درصورت سوراخ شدن و يا پارگي ديوار مخزن گنجايش محتويات آن را طبق شرايط زير دارا باشد :
1 ـ ده درصد بيش از ظرفيت مخزن درصورتي كه مخزن منحصر به فرد باشد .
2 ـ هشتاد درصد ظرفيت دو يا چند مخزن در صورتي كه ظرفيت اين مخازن كه داراي يك گود يا حوضچه مشترك هستند از 250000 ليتر تجاوز نكند .
3 ـ پنجاه درصد ظرفيت دو يا چند مخزن در صورتي كه از 250000 ليتر تجاوز نمايد .
ج ـ با تجهيزات آتش نشاني مناسب و كافي مجهز باشد .
د ـ مخزن طوري ساخته شده باشد كه امكان پيدايش فشار يا خلاء در روي سطح مايع وجود نداشته باشد .
هـ ـ بر ضد صاعقه محافظت شده باشد .
ماده 40 ـ مخازن مدفون مواد قابل اشتعال بايد داراي شرائط زير باشد.
الف ـ در زيرخاك با وضع محكم و ثابتي قرار گيرد به طوري كه سقف آن با قشري به ضخامت حداقل 60 سانتيمتر خاك مستور شده باشد .
ب ـ بدنه خارجي مخزن در مقابل زنگ زدگي محافظت شود .
ج ـ لوله پركننده آن بخارج ساختمان ادامه داشته و دهانه آن به غير از مواقع پركردن بسته و قفل باشد .
د ـ به جز از راه يك لوله تهويه كه بايستي هميشه باز نگاه داشته شود با فضاي خارج مربوط نباشد .
هـ ـ داراي يك لوله اندازه گيري ميزان مايع محتوي مخزن باشد كه در غيرمواقع اندازه گيري سر آن بسته و قفل شده باشد .
و ـ اين مخازن براي فشار حداقل 7 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مقاومت داشته باشد .
ماده 41 ـ لوله تهويه بايد حائز شرائط زير باشد :
الف ـ ارتفاع آن از سطح زمين لااقل 5/2 متر باشد .
ب ـ از دودكشها ـ منابع حرارت و اماكني كه در آنجا شعله پخش ميشود و يا نقاطي كه ممكن است بخار در آنجا جمع و متراكم گردد به قدركافي دور باشد .
ج ـ قطر آن از 20 ميليمتر تجاوز نكند مشروط بر اينكه لوله برگشت بخار در مخازن وجود داشته باشد و در غير اينصورت قطر آن لااقل 25ميليمتر باشد .
ماده 42 ـ اگر مخزن براي نگهداري مايعي استعمال شود كه نقطه اشتعال آن از حداكثر حرارت محيط پائينتر باشد بايد اقدامات لازم به عمل آيد تا از پيدايش مخلوط قابل انفجار بخار و هوا در داخل مخزن جلوگيري شود و يا در انتهاي لوله تهويه كه در فضاي آزاد قرار دارد دستگاه شعله خفه كن نصب گردد .
فصل 3 ـ مخازن مايعات خطرناك غير قابل اشتعال
ماده 43 ـ مخازن روي زميني كه براي انبار كردن مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال به كار ميرود بايد داراي شرائط زير باشد .
الف ـ به طريقي نصب ميشود كه هرگونه نشتي در هر قسمت مخزن قابل رويت باشد .
ب ـ اطراف مخازن به حد كافي داراي خاكريز ـ گودال و يا حوضچهاي باشد كه محتويات بزرگترين مخزن در صورت تركيدن درون آن جاي بگيرد .
ج ـ بدنه مخزنها به نحوي رنگ شود تا در اثر رطوبت و يا دود و بخار زنگ زدگي و خوردگي پيدا نكند .
د ـ داراي پلكان و يا نردبان قائم ثابت و همچنين پاگردهاي مناسب باشد بطوري كه دسترسي به قسمتهاي لازم مخزن ممكن گردد .
تبصره ـ پلكانها ـ پاگردها بايد داراي نرده مناسب و نردبانها در صورتي كه مرتفع باشد مجهز به حلقههاي حفاظتي باشد و كف پاگردها بهتر است از آهن مشبك ساخته شود .
ماده 44 ـ مخازن روي زميني مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال درصورت ضرورت بايد بطور مناسبي در مقابل سرما محافظت شود .
ماده 45 ـ مخازن مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال بايد در محلي قرارگيرد كه زير آن محل عبور و مرور نباشد.
ماده 46 ـ درمورد مخازن مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال در ساختمانهاي زيرزميني رعايت شرائط زير الزام آور است .
الف ـ زيرزمين بايد از بتن يا مصالح ساختماني ساخته شده باشد و فاصله ديوارها از مخزن به ترتيبي باشد كه يكنفر به آساني بتواند از اطراف مخزن عبور نمايد .
ب ـ اين قبيل مخازن را بايد 38 تا 45 سانتيمتر بالاتر از كف زيرزمين نصب نمود .
ماده 47 ـ زير زمينهائي كه براي مخازن مدفون حاوي مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال ساخته ميشود بايد سرپوشيده و فاقد رطوبت و داراي نردبان ثابت باشد .
ماده 48 ـ كليه شيرهاي كنترل مخازن نيمه مدفون كه براي مخازن مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال به كار ميرود بايد داراي شرائط رير باشد :
الف ـ به ترتيبي نصب شود كه بتوان آنرا از خارج باز و بسته نمود.
ب ـ داراي قفلي باشد كه از خارج قابل باز و بسته شدن باشد .
ماده 49 ـ قبل از آنكه كارگران براي تعمير يا نظافت وارد زيرزمين مخازن شوند بايد لولههاي مربوط به مخزن را بسته و با سنجش گاز از بيخطر بودن هواي زيرزمين اطمينان حاصل نمود .
ماده 50 ـ مخازن مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال بايد :
الف ـ روي سكوئي نصب شده باشد كه در مقابل اثرات شيميائي داخل مخزن مقاومت داشته باشد .
ب ـ داراي لوله مخصوص سرريز باشد تا مايعات اضافي را به محل مناسبي منتقل نمايد .
ماده 51 ـ مخازني كه براي انباركردن مايعات محرق و خورنده به كار ميرود بايد داراي لولههاي زير باشد :
الف ـ يك لوله سرباز در بالاترين نقطه مخزن با قطر حداقل 5 سانتيمتر.
ب ـ يك لوله زيرآب در پائين ترين نقطه مخزن براي تخليه احتمالي محتويات آن در محل مناسب .
ج ـ يك لوله براي پركردن مخزن در بالا .
د ـ يك لوله مصرف به ارتفاع 15 سانتيمتر از كف مخزن .
فصل 4 ـ انبار كردن بشكه ها يا ظرف محتوي مايعات خطرناك
ماده 52 ـ بشكهها يا ظروف محتوي مايعات خطرناك قابل اشتعال بايد در انبارهائي نگهداري شود كه داراي مشخصات زير باشد .
الف ـ كف و بدنه و سقف انبار از مصالح نسوز ساخته شده باشد .
ب ـ كف انبار داراي شيب كافي و بوسيله زيرآب به حوضچه مخصوص وصل باشد .
ج ـ ديوارها تا ارتفاع 5/7 سانتيمتر و همچنين كف از بتن يا مصالح غيرقابل نفوذ ساخته شده باشد .
ماده 53 ـ بشكهها يا ظرف مايعات خطرناك بايد در سكوهاي سيماني بتوني ـ آجري و يا جايگاههاي فلزي نگاهداري شود .
ماده 54 ـ بشكههاي محتوي اسيد بايد در محل خنكي انبار شود سرپيچ اين بشكه ها را بايد با احتياط كامل براي تخفيف فشار داخل بشكه باز كرد و دوباره بست و اين عمل را هفته اي يكي دوبار در صورت لزوم تكرار نمود .
ماده 55 ـ بشكه ها يا ظروف خالي را كه به منظور پركردن مجدد از مايعات خطرناك انبار ميكنند بايد :
الف ـ چنانچه مخصوص پركردن مايعات قابل اشتعال است داراي سرپيچ و يا روپوش محكميباشد كه مانع از خروج بخار مايعات مذكور شود.
ب ـ چنانچه براي پركردن اسيد و يا ساير مايعات غيرقابل اشتعال به كار رود قبلا ً تميز و خشك شده باشد .
چ ـ بشكههاي خالي را از هر نوع كه باشد از بشكه پر جدا انبار كنند.
ماده 56 ـ چنانكه بشكهها و يا ظرف مايعات خطرناك غيرقابل اشتعال به كار بردن مجدد قابل مصرف نباشد بايد آنها را در هم كوبيده و يا پاره غيرقابل استفاده نمود و در مورد بشكهها و ظروف مايعات قابل اشتعال بايد قبل از پاره كردن آنها را با بخار آب كاملا شسته و خشك نمود .
ماده 57 ـ بشكه ها و ظروفي كه براي مايعات خطرناك به كار ميرود بايد قبل از پركردن از نظر نشت و ساير نقائص به طور دقيق مورد معاينه قرارگيرد و اگر بايد با مايع ديگري پرشود قبلاً با محلول خنثي كننده و بخار آب و يا آبجوش كاملاً شسته شده و خشك گردد و بعداً مورد استفاده قرار گيرد .
تبصره ـ براي بازديد داخل بشكه ها اگر احتياج به استفاده از چراغ برق گردان باشد بايد اين قبيل چراغها با مقررات آئيننامه حفاظتي تأسيسات و وسايل الكتريكي در كارگاهها قابل انطباق باشد .
فصل 5 ـ قرابههاي اسيد
ماده 58 ـ قرابههاي حاوي اسيد را بايد در سبد يا جعبه به طورمنفرد گذاشت و اطراف آنرا با الياف قابل احتراق پوشاند .
ماده 59 ـ قرابههاي حاوي اسيد را بايد در اطاق مجزا كه داراي كف بتوني پوشيده با ماده ضد اسيد و داراي زير آب متصل به حوضچه باشد نگهداري نمود .
ماده 60 ـ قرابههاي حاوي اسيد را نبايد رويه هم چيد اما ميتوان آنها را در قفسه بندي روي هم قرار داد .
ماده 61 ـ براي حمل و نقل قرابههاي اسيد به داخل و يا خارج انبار بايد از چرخ دستي يا وسايل ناقله ايكه لااقل داراي دو چرخ است استفاده نمود .
ماده 62 ـ قبل از انبار كردن قرابههاي خالي اسيد بايد آنها را از طريق واژگون قراردادن روي لوله آب كه جريان آب را از پائين به بالا ميپاشد شستشو داده آنها را خشك نمود .
ماده 63 ـ قرابههاي پر را بايد دور از قرابههاي خالي و جدا از يكديگر انبار كرد .
ماده 64 ـ قرابه اسيد ـ سبد و يا جعبه آن بايد قبل از پركردن از نظر سالم بودن مورد بازديد قرار گيرد .
فصل 6 ـ سيلو كردن مواد شيميائي خشك
ماده 65 ـ مواد شيميائي خشك به مقدار زياد بايد در سيلوهائي ذخيره شود كه از قسمت تحتاني آن قابل برداشتن باشد. دهانه سيلو كه قيفي شكل است بايد از آهن مشبك به نحوي پوشيده شود كه دخول مواد از روي شبكههاي آن امكان داشته باشد ولي از سقوط احتمالي كاركنان به داخل سيلو جلوگيري به عمل آيد .
ماده 66 ـ در صورتي كه ورود كارگري به داخل سيلوهاي مواد شيميائي خشك ضرورت داشته باشد بايد كارگر مزبور داراي وسائل حفاظ انفرادي از قبيل عينك ـ ماسك ضدگرد و يا ماسك تنفسي ـ كلاه مخصوص براي پوشش سر و گردن و دستكش و همچنين مجهز با كمربند و بندنجات باشد و سربند نجات را به نقطه ثابت و محكمي ببندد و ضمناً كارگر ديگري در بيرون سيلو در تمام مدت كار ناظر و مواظب باشد تا در صورت لزوم به او كمك نمايد .
ماده 67 ـ قبل از ورود كارگران به داخل سيلوهاي مواد شيميائي خشك بايد ورود مواد را به داخل سيلو كاملاً متوقف و براي جلوگيري از ورود اتفاقي آن نيز پيش بينيهاي لازم به عمل آيد .
ماده 68 ـ براي امكان دسترسي به كليه قسمتهاي داخلي و خارجي سيلوهاي مواد شيميائي اين قبيل مخازن بايد مجهز به نردبان ثابت و پلكان و پا گرد و معبرهاي لازمه كه داراي نرده است باشد .
ماده 69 ـ سيلوهائي كه براي انباركردن مواد قابل احتراق خشك به كار ميرود بايد از ماده نسوز ساخته شده و مجهز به سرپوش و وسائل لازم براي تهويه باشد .
ماده 70 ـ درجائي كه مواد خشك به مقدار زياد به صورت توده انباشته و يا دست برداشته ميشود هنگام بر داشتن مواد از خالي كردن زير توده انباشته شده بايد خودداري گردد .
ماده 71 ـ در مواردي كه از مواد خشك انباشته شده امكان تشكيل يا انتشار مخلوط قابل انفجار يا سمي داده شود بايد احتياطهاي مخصوص براي پيشگيري از پيش آمدهاي غير مترقبه به عمل آيد .
قسمت پنجم ـ مواد قابل انفجار تجارتي
فصل 1 ـ كليات
ماده 72 ـ هرگونه مواد قابل انفجار تجارتي فقط بايد تحت شرائطي توليد و نگهداري شود كه از طرف مقام فني صلاحيتدار تصويب شد باشد .
ماده 73 ـ امكنهاي كه از طرف مقام فني صلاحيتدار براي تهيه و انبار كردن مواد قابل انفجار تجاري مجاز دانسته شده و در مواد اين فصل امكنه خطرناك ناميده ميشود . تا زماني كه براي اين منظور به كار ميرود به هيچ وجه نبايد براي مقاصد ديگر مورد استفاده قرار گيرد .
ماده 74 ـ در امكنهاي كه مواد منفجره بسيارخطرناك تهيه و نگهداري ميشود بايد مراقبتهاي خاص علاوه بر شرائط مندرج در اين آئين نامه به منظور جلوگيري از بروز حوادث و مخاطره به عمل آيد .
ماده 75 ـ كارخانجات و انبارهاي مواد منفجره بايد در فاصلهاي از ساير ساختمانها و راهآهن و جادههاي عمومي و كورهها و ديگهاي بخار و غيره قرار گيرند كه از طرف مقام صلاحيتدار ب. ت. ب. نوع و كيفيت مواد منفجره تعيين ميشود .
تبصره ـ ابنيه مختلف يا كارخانه مواد منفجره نيز بايد به فاصله اي از يكديگر قرار گيرند كه مقام فني صلاحيتدار ب. ت. ب. نوع و كيفيت مواد منفجره كه تهيه يا انبار ميشود تعيين نمايد .
فصل 2 ـ محصور ساختن محل توليد و نگهداري مواد منفجره
ماده 76 ـ محل مواد منفجره بايد به يكي از طرق زير محصور شود :
الف ـ به وسيله يك حصار يا پشته خاكي
ب ـ به وسيله يك ديوار انباشته شده از خاك
ج ـ به وسيله يك ديوار ساخته شده
ماده 77 ـ حصارها و ديوارها بايد حداقل :
الف ـ به اندازه يك متر از ساختمانها در سطح زمين فاصله داشته باشد.
ب ـ يك متر از ساختمانها بلندتر باشد.
ج ـ در قسمت فوقاني يك متر پهنا داشته و يا شيب طبيعي بطرف قاعده ختم شود .
ماده 78 ـ معابر اين حصارها بايد به قسميباشد كه اشخاص هنگام عبور از مدخل آن در نتيجه فشار و قدرت انفجار يا شعلههاي آتش مورد آسيب و مخاطره قرار نگيرند .
ماده 79 ـ ديوارهاي انباشته از خاك بايد حائز شرايط زير باشد :
الف ـ سطح يا بدنه ديوار بايد از آهن موجي يا مواد نسوز مناسب ديگر پوشيده شده و فاصله بين ديوارها در حاليكه از قاعده به طرف بالا ضخامتش كم ميشود از خاك انباشته شود .
ب ـ عرض ديوار در قسمت فوقاني كمتر از يك متر نباشد .
ماده 80 ـ ديوارهاي ساخته شده در صورتي كه از بتون مسلح ساخته نشده باشد بايد لااقل 75 سانتيمتر در بالا و يك متر در پائين پهنا داشته باشد .
فصل 3 ـ ساختمان
ماده 81 ـ ساختمانهاي مواد منفجره بايد حتماً يك طبقه و از مصالحي ساخته شود كه در صورت انفجار قطعات بزرگ از هم نپاشد .
فصل 4 ـ معابر خروجي
ماده 82 ـ درهاي خروجي بايد :
الف ـ تا حدود امكان بزرگ باشد .
ب ـ مستقيماً به فضاي آزاد ارتباط پيدا كند .
ج ـ به سهولت به طرف خارج باز شود .
د ـ از مواد و مصالح نسوز ساخته شده باشد .
فصل 5 ـ ديوارهاي داخلي و كف
ماده 83 ـ ديوارهاي امكنه مواد قابل انفجار بايد :
الف ـ صاف و بدون شكستگي و ترك باشد .
ب ـ از رنگ روشني پوشيده شده باشد .
ج ـ به سهولت قابل نظافت باشد .
ماده 84 ـ كف اين قبيل بناها بايد :
الف ـ از مواد نرم مانند لاستيك ـ لينولئوم ـ چوب ـ سرب و يا اسفالت بدون سنگ ريزه پوشيده و يا ساخته شده باشد .
ب ـ صاف و هموار و بدون شكستگي و حفره باشد .
ج ـ از ميخ و پيچ و هرگونه اشياء آهني عاري باشد .
د ـ به آساني قابل پاك كردن باشد .
فصل 6 ـ پنجره ها
ماده 85 ـ پنجرههاي اين قبيل اماكن بايد داراي شرائط زير باشد :
الف ـ در جهاتي كه خورشيد ميتابد داراي شيشههاي تار باشد .
ب ـ به سهولت به طرف خارج باز شود .
فصل 7 ـ تعداد كاركنان در اطاقهاي كار
ماده 86 ـ تعداد كاركنان امكنه مواد قابل انفجار بايد حداقل مورد نياز براي انجام كارهاي مربوطه باشد .
فصل 8 ـ ميزان مواد منفجره در اطاقها
ماده 87 ـ مقدار مواد منفجره و مواد اوليه آن در هر اطاق كار بايد حداقل مورد لزوم براي انجام عمليات باشد .
فصل 9 ـ فواصل ميزهاي كار
ماده 88 ـ ميزهائي كه براي تهيه و بستهبندي مواد منفجره به كار برده ميشود بايد داراي جايگاه هائي باشد كه به وسيله حائلهائي به ارتفاع حداقل يك متر از يكديگر جدا باشند .
فصل 10 ـ حفاظت از صاعقه
ماده 89 ـ امكنه مواد قابل انفجار بايد مجهز به برقگير مناسب باشد .
ماده 90 ـ برقگيرها و اجزاء آن بايد لااقل سالي يك بار به وسيله شخص صلاحيتداري دقيقاً مورد معاينه قرار گيرد .
ماده 91 ـ نقائص و معايبي كه در برقگيرها و اجزاء آن مشاهده ميشود بايد بدون تأخير و تعلل مورد مرمت قرار گيرد .
فصل 11 ـ ابزار و لوازم
ماده 92 ـ كليه ابزار و ادوات و وسائل فلزي كه در امكنه مواد منفجره بكار برده ميشود بايد از ماده مناسبي پوشيده شود كه از ايجاد جرقه جلوگيري به عمل آيد .
فصل 12 ـ خطر استعمال دخانيات و حمل چراغهاي شعله باز
و غيره
ماده 93 ـ در هيچ قسمت از مناطق خطر كارخانه نبايد اجازه استعمال دخانيات و حمل چراغ يا روشنائي غير محفوظ اشياء گداخته ـ كبريت ـ فندك و هرگونه شيئي ديگر كه قابليت ايجاد احتراق و انفجار داشته باشد داده شود .
تبصره 1 ـ در نقاط امن و بيخطر كارخانه بايد جايگاه مخصوص براي تحويل اشياء فوق ترتيب داده شود .
تبصره 2 ـ براي حصول اطمينان از اجراي مفاد اين ماده بايد ترتيبات مقتضي اتخاذ و كنترل مداوم برقرار گردد .
فصل 13 ـ وسائط نقليه
ماده 94 ـ وسائط نقليه مانند باركش ها ـ ارابه ها و وسائل ديگري كه براي حمل و نقل مواد منفجره و مواد اوليه آن به كار برده ميشود بايد داراي شرائط زير باشد :
الف ـ در محل حمل بار نبايد هيچ نوع فولاد و يا آهن برهنه وجود داشته باشد .
ب ـ فقط محتوي مواد منفجره و عناصر سازنده آن باشد .
ج ـ كاملاً سربسته و محفوظ و يا روي آنها بوجه مناسب پوشيده شده باشد .
د ـ هنگام بارگيري و تخليه احتياط كامل به عمل آيد تا از توليد جرقه جلوگيري شود .
ماده 95 ـ چنانچه در اثناي حمل و نقل مواد منفجره قسمتي از آن به زمين ريخته شود در اين صورت بايد :
الف ـ محلي كه مواد مزبور ريخته شده به طور مشخص علامت گذاري شود .
ب ـ به مسئول مربوطه كارخانه اطلاع داده شود .
ج ـ آنچه از مواد منفجره ريخته شده تحت نظر متخصص جمعآوري گردد .
فصل 14 ـ جمع آوري موادي كه ممكن است خود به خود محترق گردند
ماده 96 ـ ذغال و چوب و خاكه آن ـ پارچه آلوده به نفت و روغن و اشياء ديگر را كه خود بخود ممكن است محترق گردد نبايد وارد منطقه خطر كارخانه نمود مگر اينكه براي مصرف آني باشد و بلافاصله پس از مصرف آنها را از منطقه خطر خارج سازند .
فصل 15 ـ ضايعات مواد خطرناك
ماده 97 ـ مدفون ساختن ضايعات مواد خطرناك زيرخاك ممنوع است.
ماده 98 ـ مخلوط ساختن ضايعات مواد خطرناك كه به صورت پودرهاي مختلف هستند با يكديگر ممنوع است .
ماده 99 ـ اجسام و مواد قابل انفجار از قبيل چاشني ـ فشنگ يا چاشني و يا بدون چاشني و غيره را بايد با مراقبت كافي از ميان ضايعات مواد خطرناك خارج ساخت .
ماده 100 ـ ضايعات مواد خطرناك بايد تحت نظر متخصص فني و بوسيله شخص مسئولي سوزانده شود .
فصل 16 ـ لباس كاركنان
ماده 101 ـ براي تمام افراد در داخل و يا حريم امكنه خطرناك :
الف ـ پوشيدن كفش هائي كه داراي ميخهائي از هر نوع آلياژ آهن باشد ممنوع است .
ب ـ دربر كردن لباسهائي با تكمه و يا قلاب كمربند يا منضمات ديگر آهني و يا فولادي ممنوع است .
ج ـ همراه داشتن چاقو ـ كليد يا لوازم ديگر آهني ممنوع است .
فصل 17 ـ تعميرات
ماده 102 ـ هرگونه تعمير در قسمتهاي مختلف ساختمان و تجهيزات آن مستلزم رعايت شرائط زير خواهد بود :
1 ـ كسب اجازه از رئيس فني مؤسسه يا كارخانه .
2ـ انتقال مواد منفجره و اجزاء متشكله آن به خارج كارخانه .
3 ـ شستشوي كامل قسمتهائي كه تحت تعمير قرار خواهد گرفت قبل از شروع تعميرات .
4 ـ سرپرستي و يا نظارت كارشناس فني از عمليات .
فصل 18 ـ منع ورود اشخاص به محوطه كارگاه
ماده 103 ـ غير از كاركنان كارخانه و بازرسان رسمي شخص ديگري اجازه دخول بامكنه خطرناك را نخواهد داشت مگر در صورتيكه يكي از كاركنان مسئول مؤسسه با او همراه باشد .
فصل 19 ـ اخطاريه ها
ماده 104 ـ در كليه كارخانجات تهيه مواد منفجره اخطاريههاي زير بايد به وضعي نصب گردد كه به آساني خوانده شود :
الف ـ در كليه درهاي ورودي كارخانهها اخطاريه ممنوعيت ورود اشخاص غير مجاز .
ب ـ در خارج هر كارخانه و منطقه خطر آن :
1 ـ اخطاريه اي مبني بر وجود و فعاليت كارخانه
2 ـ اخطاريه منع استعمال دخانيات و همراه داشتن چراغهاي شعله دار و كبريت و فندك و اشياء گداخته و اجسام آهني و اشياء ديگري كه ممكن است موجب انفجار و يا حريق گردد.
ج ـ در داخل ابنيه مزبور :
1ـ اخطاريه اي حاكي از حداكثر مقدار مجاز مواد منفجره و تركيبات آن .
2 ـ اخطاريه اي حاكي از عمليات غير مجاز افراد .
3 ـ اخطاريه اي متضمن حداكثر تعداد مجاز افراد در ساختمان.
4 ـ صورتي متضمن ابزار و ادواتي كه استعمال آن مجاز دانسته شده .
قسمت ششم ـ ماگنزيوم و تركيبات آن
فصل 1 ـ كليات
ماده 105 ـ اطاقهائي كه اختصاص به ذوب و قالب گيري ماگنزيوم و آلياژهاي آن دارد بايد در ابنيه يك طبقه واقع باشد .
ماده 106 ـ ديوارها ، سقف و كف كارگاههاي قالبگيري ماگنزيوم بايد از مواد و لوازم غير قابل احتراق ساخته شده باشد .
ماده 107 ـ ذوب ـ نگاهداري ـ استعمال و نقل و انتقال ماگنزيوم فلزي و آلياژهاي آن فقط در نقاط و تحت شرايطي بايد صورت گيرد كه از طرف مقام صلاحيتدار فني تصويب شده باشد .
ماده 108 ـ كارگراني كه با ماگنزيوم و آلياژهاي آن سر و كار دارند بايد قبل از اشتغال به اين كار و سپس در دوران اشتغال حداقل سالي يكبار تحت تعليم قرار گيرند و به وسيله تمرينها و نمايشها به مخاطرات كار خود و به رويهاي كه در مواقع بروز حريق بايد اتخاذ شود و همچنين انتقال مواد زائد و بي مصرف به خارج آشنا شوند .
ماده 109 ـ كارگاه و اطاقهاي كار بايد وضعي داشته باشند كه در هنگام خطر اشخاص بتوانند به سرعت و سهولت و بدون برخورد با مانعي از آن خارج شوند .
ماده 110 ـ راههاي فرار اطاقهاي ديگر كارخانه نبايد از ميان اطاقهائي بگذرد كه در آن ماگنزيوم و يا آلياژهاي آن وجود داشته باشد يا به مصرف ميرسد .
فصل 2 ـ تجهيزات و وسائل اضافي آتش نشاني
ماده 111 ـ در هر يك از اطاقها بايد تعداد كافي اشياء و لوازم ذيل وجود داشته باشد :
الف ـ ظروف قابل حمل و دردار محتوي براده چدن يا ماسه خشك يا ساير موادي كه براي آتش نشاني مؤثر و مورد تصويب مقام صلاحيتدار باشد .
ب ـ پاروهاي دسته بلند طويل
ج ـ ظروف دستي مملو از براده چدن
د ـ پتوهاي نسوز كه در مقابل حريق مقاومت داشته باشد .
ماده 112 ـ براي خاموش كردن حريق ماگنزيوم بايد فقط از مواد و وسائل آتش نشاني كه به تصويب مقام صلاحيتدار فني رسيده باشد استفاده گردد.
فصل 3 ـ ضايعات غيرقابل استفاده
ماده 113 ـ ضايعات بي مصرف كارگاه كه مخلوط با گرد و يا براده و يا رسوبات دستگاه ذوب ماگنزيوم و ساير مواد غيرقابل مصرف است بايد در اسرع وقت در محل امني سوزانده شود .
ماده 114 ـ چنانچه آتش زدن ضايعات مذكور در ماده قبل در محل امني مقدور نباشد بايد آنرا با حداقل 5 برابر ماسه يا شن مخلوط ساخته و در جايگاه يا مخزن زباله قرار دهند .
ماده 115 ـ گاز و دوده و ابخرهاي كه در حين ذوب و قالبگيري ماگنزيوم توليد ميشود بايد به وسيله تهويه مكنده دفع شود .
فصل 4 ـ كورههاي ذوب ماگنزيوم
ماده 116 ـ كورههاي ذوب بايد به سهولت قابل دسترسي و تميز كردن باشد.
ماده 117 ـ داخل كوره ها بايد اقلاً روزانه يك بار از كليه مواد اضافي كه در آن باقي مانده پاك گردد.
ماده 118 ـ دستگاههاي تنظيم سوخت كوره ها بايد بالاتر از كف اطاق قرار گرفته و دسترسي به آن آسان باشد .
ماده 119 ـ در مواردي كه نفت و گاز و كك به عنوان سوخت مصرف ميشود چنانچه دستگاه تنظيم آن نزديك كوره واقع باشد بايد بتوان از محل امن ديگري كه به سهولت در دسترس است جريان سوخت و هوا را قطع نمود
ماده 120 ـ وسائل و ادوات تنظيم و قطع جريان سوخت و هوا بايد كاملاً مشخص باشد تا با يكديگر اشتباه نشود .
ماده 121 ـ مشعلها بايد به قسمي نصب و تنظيم شود كه شعلههاي آتش نتواند به طور مستقيم بوته ها را فرا گيرد .
فصل 5 ـ خطر استعمال دخانيات و آتشهاي روباز
ماده 122 ـ در اطاقهائي كه اختصاص به جمع آوري ـ نگاهداري و استعمال ماگنزيوم رسوبات و پودر و براده آن دارد استعمال دخانيات و همراه داشتن آتش و چراغ شعلهدار و كبريت و فندك و هرگونه اشياء ديگري كه ممكن است موجب انفجار و حريق گردد براي عموم ممنوع است .
تبصره ـ ممنوعيت در اين ماده بايد به وسيله اخطاريه در نقاط مناسب كارخانه در معرض اطلاع عامه قرار داده شود .
فصل 6 ـ بوتههاي ذوب ماگنزيوم
ماده 123 ـ بوتههاي ذوب بايد از آهن ورق جوش داده شده يا آهن پرس شده با مقدار كربن كم با فولاد ريخته شده ساخته شود .
ماده 124 ـ بوتهها را نبايد تا ميزاني پر كرد كه موجب خطر گردد .
ماده 125 ـ بوتهها را بايد به نحوي در كوره جاي داد كه حرارت به طور يك نواخت به آن بتابد .
ماده 126 ـ املاحي كه براي پوشش ماگنزيوم مذاب بوتهها به كار ميرود بايد در ظروف سرب و دور از رطوبت نگهداري شود .
ماده 127 ـ املاحي كه مصرف ميشود نبايد به صورت كلوخه و يا مرطوب باشد .
ماده 128 ـ بوتهها را بايد هر بار پس از انجام كار از ذرات و رسوبات فلزي و املاح آن پاك كرد و براي ذوب بعدي از نظر استحكام و سالم بودن مورد معاينه دقيق قرار داد .
ماده 129 ـ رسوباتي كه از بوته ها خارج ميگردد بريد در يك محفظه فلزي سرپوشدار نگهداري شود .
فصل 7 ـ ذوب برادههاي ماگنزيوم
ماده 130 ـ برادهها را بايد قبل از ريختن بوتهها از اجسام خارجي پاك و در صورت مرطوب بودن كاملاً خشك نمود .
ماده 131 ـ برادههاي نمناك را ميتوان قبل از ذوب در معرض هوا خشك كرد ولي از گستردن مقدار زياد براده نزديك كورهها بايد احتراز جست.
فصل 8 ـ آتش گرفتن فلز مذاب ماگنزيوم
ماده 132 ـ حريق مقادير كمي از فلز مذاب را در خارج از بوته ها بايد به وسيله گردهاي مخصوص اطفاء حريق خاموش ساخت .
ماده 133 ـ درمورد حريقهاي بزرگ فلز مذاب بايد جريان هوا و گاز و برق را قطع و آتش را به حال خود گذاشت تا به تدريخ تمام گردد فقط ميتوان براي جلوگيري از توسعه حريق اطراف آن را با شن و ماسه محصور نمود .
فصل 9 ـ بيرون بردن برادههاي ماگنزيوم از اطاقهاي كار
ماده 134 ـ ماشين ها و اطاقهاي كار را بايد روزي چندبار از براده و گرد و غبار ماگنزيوم پاك كرد .
ماده 135 ـ براده ها و ساير مواد اضافي و بي مصرف را بايد در ظرف يا مخازن فلزي كه در آنها بخودي خود بسته ميشود در اطاقها جمع آوري كرد و سپس آنها را به دفعات در روز به خارج برد .
ماده 136 ـ براي هر نوع از برادههاي خشك و مرطوب و كثيف بايد ظروف جداگانه اختصاص يابد و محتويات آنها در روي هر يك نوشته شود .
ماده 137 ـ در هر نوبت كار بايد كليه برادههاي زائد و مواد بيمصرف را از محل كار خارج نمود .
ماده 138 ـ گوشه و كنارهاي اطاق كار را كه به اشكال ميتوان به آن دسترسي داشت بايد طوري تميز نمود كه گرد و غبار فلز در هوا منتشر نشود و چنانچه جاروي برقي به كار برده شود بايد از نوع مجاز باشد ولي در هر حال ميتوان از دستگاههاي مخصوص مكنده استفاده نمود .
فصل 10 ـ ابزار و ادوات توليد براده
ماده 139 ـ ابزار و ادواتي كه براي تراش و توليد براده ماگنزيوم به كار ميرود بايد داراي شرايط زير باشد :
الف ـ خوب صيقلي شده باشد .
ب ـ هميشه يك لبه تيز داشته باشد .
ج ـ سرعت برش بايد طوري تنظيم شود كه مانع ايجاد حرارت زياد گردد.
ماده 140 ـ چنانچه در جريان تهيه توليد براده سرد كردن آن ضروري باشد بايد به وسيله هواي فشرده سرد و خشك و يا مخلوطهاي روغن با نقطه اشتعال بالا كه عاري از آب و اسيد باشد اين عمل صورت گيرد.
ماده 141 ـ به كار بردن تسمه هائي كه داراي بستهاي آهني ميباشد در ماشين تراش ماگنزيوم ممنوع است .
ماده 142 ـ ماشينهاي تراش بايد به شكلي باشد كه امكان انباشته شدن گرد و غبار در هيچ قسمت آن موجود نباشد .
ماده 143 ـ به منظور جلوگيري از توليد جرقه بكار بردن نوارهاي سمباده و چرخهاي مخصوص صيقل كه قبلاً براي صيقل دادن آهن به كار رفته ممنوع است .
فصل 11 ـ تهويه به منظور خارج كردن گرد و غبار فلزي
ماده 144 ـ گرد و غبار توليد شده در تراش خشك بايد حتماً در نزديكترين نقطه توليد به وسائل تهويه مصنوعي از محيط كار خارج شود .
ماده 145 ـ دستگاههاي تهويه مكنده بايد :
الف ـ حتيالامكان كوتاه و مستقيم باشد .
ب ـ داراي جدار داخلي صاف و هموار باشد .
ج ـ داراي وسائل تنظيم و تعديل فشار در خم ها باشد .
د ـ كاملاً به زمين متصل باشد .
ماده 146 ـ استفاده از يك دستگاه مكنده براي بيش از دو ماشين تراش ممنوع است و چنانچه دو ماشين به يك دستگاه مكنده مربوط باشد در اين صورت بايد قدرت مكيدن كافي براي هر دو ماشين موجود باشد .
ماده 147 ـ كلاهكهاي مكنده بايد بوسيله لولههاي قائم كوتاه به لوله اصلي مكنده متصل شود .
ماده 148 ـ لولههاي مكنده و دستگاههاي غبارگير بايد داراي تعداد كافي دريچه يا منفذ براي بازرسي و تميز كردن باشد و لااقل هفته يك بار آنها را پاك كرد .
ماده 149 ـ وسائل خودكاري كه بايد روي ماشينهاي تراش نصب شود تا به محض اينكه دستگاههاي گيرنده گرد و غبار از كار بيفتد ماشينهاي مزبور خود به خود متوقف گردد.
ماده 150 ـ چنانچه بكار بردن كلاهك دستگاه مكنده به علت حجم زياد موادي كه بايد تراشيده شود و همچنين به كار بردن ابزار تراش مقدور نباشد عمل تراش بايد با چرخ سمباده دندهدار كه سرعت محيط آن از 6 متر در ثانيه تجاوز ننمايد انجام گيرد .
ماده 151 ـ تسمههاي انتقال نيرو به بادزن و تهويه بايد ذوذنقه و متعدد باشد .
فصل 12 ـ ماشينهاي تراش قابل حمل
ماده 152 ـ ماشينهاي تراش قابل حمل را فقط بايد در محوطههاي مخصوص محصور كه مجهز به دستگاه مكنده طبق مواد 145 تا 149 اين آئين نامه باشد به كار برد .
فصل 13 ـ نابود كردن ضايعات ماگنزيوم
ماده 153 ـ گرد و غبار و ضايعات ماگنزيوم را بايد در زميني كه بيش از سي متر از محل ساختمانها فاصله داشته باشد گسترده و آتش زد .
فصل 14 ـ بسته بندي
ماده 154 ـ ماگنزيوم و آلياژهاي آن را كه به شكل براده و يا پودر هستند فقط در ظروف سربسته غيرقابل احتراق بايد حمل و نقل نمود .
ماده 155 ـ به هر يك از ظروف ماگنزيوم اخطاريهاي به مضمون ذيل بايد الصاق شود : احتياط ـ ماگنزيومن در صورت بروز حريق شن و ماسه خشك آتش را خاموش كنيد به كار بردن آب و دستگاه آتش نشاني ممنوع است .
ماده 156 ـ در اطاقهائي كه ماگنزيوم و آلياژهاي آن بصورت پودر و يا براده نگاهداري ميشود بايد از نگاهداري مواد قابل اشتعال سبك خودداري كرد .
فصل 15 ـ وسائل حفاظت انفرادي
ماده 157 ـ براي كليه كارگراني كه با گرد و يا براده ماگنزيوم و آلياژهاي آن تماس دارند بايد البسه و وسائل حفاظت انفرادي مناسب و نسوز تهيه شود .
ماده 158 ـ لباسهاي حفاظتي كارگران بايد هر روز به وسيله شخص مسئولي در هواي آزاد گردگيري شود .
فصل 16 ـ تجهيزات الكتريكي
ماده 159 ـ كليه دستگاهها و تجهيزات الكتريكي در اين گونه كارگاهها بايد با مقررات مربوط آئين نامه حفاظتي تأسيسات الكتريكي تطبيق نمايد .
قسمت هفتم ـ سلولوئيد و مواد سلولوئيددار
فصل 1 ـ اجازه توليد و نگهداري
ماده 160 ـ توليد و نگهداري سلولوئيد و مواد سلولوئيددار فقط بايد در نقاط و تحت شرائطي صورت گيرد كه از طرف مقام فني صلاحيتدار تصويب شده باشد .
فصل 2 ـ كارگاههاي سلولوئيد
ماده 161 ـ كارگاه بايد در ساختمان يك طبقه واقع و داراي شرائط زير باشد :
الف ـ كف و سقف و بدنه آن در مقابل حريق و همچنين فشار حاصله از گازهاي حريق مقاومت داشته باشد .
ب ـ كف كارگاه قابل شستشو و فاقد هرگونه شكستگي ـ ترك ـ سوراخ و يا حفره باشد .
ج ـ پنجرههاي كارگاه بايد به سهولت بطرف خارج باز شود و در مقابل آن موانعي از قبيل نرده و شبكه وجود نداشته و دسترسي به آن سهل باشد
د ـ درهاي كارگاه بايد در برابر آتش مقاومت داشته باشد و به خودي خود بسته و به سهولت به سمت خارج باز شوند .
ماده 162 ـ در هر يك از كارگاها بايد حداقل دو راه فرار وجود داشته باشد اين راههاي فرار بايد طوري باشد كه بتوان به آساني محل كار را ترك كرد و ضمناً مسير آن اطاقهائي كه سلولوئيد و مواد سلولوئيددار در آن وجود دارد نباشد .
فصل 2 ـ تجهيزات و وسائل آتش نشاني
ماده 163 ـ تعداد كافي سطل ـ لوله و شير آب و وسائل مناسب ديگر آتش نشاني منجمله پتوهاي ضد حريق بايد پيوسته در داخل و يا در مجاورت اطاقهاي كار موجود باشد .
فصل 3 ـ كار با ماشين
ماده 164 ـ هنگام انجام عملياتي از قبيل ردكردن ـ سوراخ كردن ـ آسيا كردن ـ رنده كردن و يا خوردكردن سلولوئيد بايد ابزارها را بوسيله جريان آب سرد خنك نگهداشت .
ماده 165 ـ براي گرم كردن سلولوئيد يا حرارت دادن پرسهاي قالبگيري آن بايد فقط از بخار آب يا آب داغ و يا نيروي برق استفاده كرد .
ماده 166 ـ درجه حرارت دستگاههائي كه براي اين منظور به كار ميرود نبايد از 115 درجه سانتيگراد (240 درجه فارنهايت) تجاوز نمايد.
ماده 167 ـ وسائل گرم كننده الكتريكي بايد به قسمي ساخته شده باشد كه :
الف ـ سلولوئيد نتواند با قسمتهاي حاوي جريان نيرو يا قسمتهاي سرخ شده از برق تماس حاصل نمايد .
ب ـ وقتي كه ميزان حرارت به 115 درجه سانتيگراد (240 فارنهايت) برسد جريان برق به طور خودكار قطع گردد.
فصل 4 ـ مقدار سلولوئيد در اطاقهاي مختلف كارگاه
ماده 168 ـ مقدار سلولوئيد و مواد خام آن در هر اطاق بايد حداقل مورد لزوم براي انجام عمليات باشد .
ماده 169 ـ مواد اضافي سلولوئيد بايد به طور خودكار در حين توليد و يا در فواصل مختلف در هر نوبت كار جمع آوري و از اطاق كار خارج شود.
چنانچه عمل جمعآوري بطور خودكار صورت نگيرد بايد اين مواد را در ظرف نسوز جاي داد مشروط بر آنكه ظرف مزبور داراي درهائي باشد كه بهآساني بسته و كاملاً مسدود شود و در صورتي كه سلولوئيد به صورت دانههاي ريز باشد اين ظروف بايد محتوي مقدار كافي آب باشد به قسمي كه مواد سلولوئيدي در زير آب قرار گيرد .
ماده 170 ـ ضايعات مواد سلولوئيد را بايد در هر نوبت كار يكبار از اطاقهاي كار خارج ساخت و در ظروف مناسب در محل امني انبار كرد .
ماده 171 ـ از آتش زدن ضايعات سلولوئيد در كوره ها و نقاط سربسته بايد حتراز كرد .
فصل 5 ـ نظافت و تعميرات كارگاه
ماده 172 ـ محل كار بايد هر روز جارو شود و لااقل هفته اي يك بار كاملاً تميز گردد.
ماده 173 ـ از استعمال هرگونه وسيله نظافت كه ممكن است ايجاد جرقه نمايد بايد خودداري گردد.
ماده 174 ـ هرگونه تعميرات و كارهاي مشابه كه امكان توليد جرقه در آن برود نبايد در فاصله كمتر از 5 متر از محلي كه در آن سلولوئيد وجود دارد صورت گيرد .
فصل 6 ـ اشياء ساخته شده از سلولوئيد
ماده 175 ـ اشياء ساخته شده از سلولوئيد و يا آنهائي كه در ساختمان آن سلولوئيد به كار رفته بايد در اولين فرصت از اطاقهاي كار خارج گردد.
ماده 176 ـ در هيچ مورد نبايد بيش از 1000 كيلوگرم فيلم سلولوئيد يا 4000 كيلوگرم سلولوئيد به اشكال مختلف دريك اطاق انبار گردد.
فصل 7 ـ دريچههاي خروج گاز
ماده 177 ـ اطاقهاي كار و انبارهاي سلولوئيد بايد داراي دريچه خروج گاز باشند كه با كمترين فشار در موقع وقوع انفجار باز شوند ـ اين دريچهها ممكن است در سقف و يا ديوار قرار گيرد و بايد براي هر 15 متر مكعب فضا يك متر مربع دريچه در نظر گرفت .
ماده 178 ـ وضع و محل دريچههاي گاز بايد به قسميباشد كه درصورت بروز انفجار و حريق موجب وارد آمدن آسيب به اشخاص و يا خسارت به ساختمانهاي مجاور نگردد.
ماده 179 ـ بايد دريچه ها را به وسيله شيشههاي تار محفوظ نمود تا از نفوذ اشعه خورشيد بداخل انبار و يا كارگاه جلوگيري به عمل آيد .
فصل 8 ـ بسته بندي
ماده 180 ـ اگر براي بسته بندي سلولوئيد ظروف فلزي بكار برده شود اين ظروف بايد به وسيله لحيم مسدود و محتويات هر ظرف به وسيله يك ورق نازك عايق حرارتي لفاف شود .
ماده 181 ـ از به كار بردن لاك براي بستههاي محتوي سلولوئيد بايد خودداري كرد مگر آنكه وسائل بسته بندي از فلز و يا مواد نسوز باشد .
ماده 182 ـ لحيمكاري و يا لاك و مهر كردن بايد در اطاقي صورت گيرد كه سلولوئيد به صورت باز در آنجا وجود نداشته باشد .
فصل 9 ـ فيلمهاي بي مصرف
ماده 183 ـ بريدن فيلمها بايد با احتياط انجام شود و حتيالامكان در موقعي كه فيلم تر است صورت گيرد .
ماده 184 ـ ماشينهاي مخصوص برش فيلم بايد به قسمي نصب و به كار انداخته شود كه موجب ايجاد حريق نگردد.
ماده 185 ـ هر ماشين برش فيلم را بايد در اطاقي جداگانه نصب و طوري محصور كرد كه درصورت بروز حريق كليه محصول احتراق مستقيماً و به فوريت از راه دودكش به فضاي آزاد منتقل شود .
ماده 186 ـ خشك كردن فيلمها و مواد زائد بايد به قسمي انجام گيرد كه درجه حرارت از 45 درجه سانتيگراد (13 درجه فارنهايت) تجاوز ننمايد براي جلوگيري از ازدياد و درجه حرارت بايد از دستگاههاي خودكار استفاده گردد ضمناً از خشكانيدن فيلمها به وسيله آويختن به طناب و يا سيم در درون اطاق يا فضاي آزاد بايد خودداري شود .
ماده 187 ـ دستگاه خشك كن فيلم بايد لااقل روزانه يكبار به كلي خالي شود و تمام قسمتهاي آن از ذرات و تكههاي فيلم پاك گردد.
ماده 188 ـ هر يك از كارهاي زير بايد در اطاقهاي جداگانه انجام گيرد و استفاده از آن اطاقها براي امور ديگر مجاز نخواهد بود :
الف ـ تفكيك و حلقه كردن فيلمهاي شسته نشده
ب ـ شستن فيلمهاي حلقه نشده
ج ـ خشك كردن فيلمهاي حلقه نشده .
د ـ بسته بندي فيلمهاي شسته شده .
قسمت هشتم ـ نگاهداري كاربيد (كالسيوم كاربيد يا كربور دو كلسيم) و تهيه استيلن
فصل 1 ـ شرائط نگاهداري كاربيد و تهيه استيلن
ماده 189 ـ نگاهداري و انباركردن كاربيد و توليد استيلن فقط بايد در نقاط و تحت شرايطي صورت گيرد كه مورد تصويب مقام فني صلاحيتدار باشد .
ماده 190 ـ توليد و نگاهداري و حمل و نقل گاز با فشار بيش از 5/1 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع (22 پوند براينچ مربع) ممنوع است مگر اينكه اين عمل در ظروف مخصوصي انجام گيرد كه در آنها ماده متحلل متجانس وجود داشته استيلن بطور محلول در استن نگهداري شود .
(به جاي استن ميتوان حلال مناسب ديگري با اجازه مقام فني صلاحيتدار به كاربرد).
ماده 191 ـ تهيه و نگهداري و حمل و نقل استيلن مايع اكيداً ممنوع است .
ماده 192 ـ نكات زير بايد در مورد انبار نگاهداري كاربيد رعايت گردد:
الف ـ ساختمان با مصالح مقاوم در مقابل حريق بنا شده و عاري از رطوبت و داراي تهويه منظم با هواي خشك باشد .
ب ـ ديوارها و كف ساختمان در مقابل آب غيرقابل نفوذ بوده و سقف آن از مصالح سبك ساخته شود .
ج ـ يك بدنه ساختمان لااقل به فضاي باز مربوط باشد .
د ـ ارتباط انبار به ديگر قسمتهاي بنا بايد به وسيله درهاي مقاوم در مقابل حريق كه بطور خودكار بسته شود تأمين گردد.
هـ ـ انبار بايد فاقد زيرزمين يا قسمتهاي تحتاني بنا باشد .
ماده 193 ـ روي كليد درهاي انبار كاربيد بايد اخطاريهاي واضح و مشخص به مضمون زير نصب گردد:
انبار كاربيد ـ ورود اشخاص غير مجاز ممنوع است ـ استعمال آب براي اطفاي حريق اكيداً ممنوع است .
فصل 2 ـ ظروف يا مخازن كاربيد
ماده 194 ـ كاربيد را بايد در ظرف سربسته كه در مقابل آب و هوا غيرقابل نفوذ باشد نگهداري كرد اين ظروف بايد داراي دري باشد كه پس از برداشت قسمتي از كاربيد بتوان آن را دوباره بست تا بقيه كاربيد از هوا و رطوبت محفوظ بماند .
ماده 195 ـ بكار بردن ابزار و ادوات گرم يا ابزاري كه قادر به ايجاد جرقه باشد و همچنين وارد كردن ضربه براي گشودن ظروف محتوي كاربيد ممنوع است .
فصل 3 ـ خاك كاربيد
ماده 196 ـ خاك كاربيد غيرقابل مصرف را بايد با دقت و مواظبت كامل از ظروف محتوي كاربيد پاك كرد و با ده برابر وزنش آب در هواي آزاد و دور از هرگونه شعله بي اثر ساخت .
فصل 4 ـ ميزان مجاز ناخالصي استيلن و كاربيد
ماده 197 ـ ميزان ناخالصيهاي خطرناك كاربيد كه براي تهيه استيلن بكار ميرود نبايد از حدمجاز تجاوز نمايد .
گاز استيلن مورد مصرف در صنعت نبايد داراي بيش از نيم در هزار حجمي هيدروژن فسفر و بيش از 5/1 در هزار حجمي هيدروژن سولفوره باشد.
فصل 5 ـ محل نگهداري دستگاه مولد استيلن
ماده 198 ـ دستگاههاي ثابت مولد استيلن و دستگاههاي تصفيه و ذخيره آن بايد در فضاي باز و يا در اماكني كه داراي تهويه منظم و داراي خصوصيات زير باشد مستقر گردد.
الف ـ مدخلهاي آن بيش از 5 متر از مدخلهاي ساختمانهاي مجاور فاصله داشته باشد .
ب ـ سقف آن از مصالح سبك و نسوز ساخته شده باشد .
ماده 199 ـ محل ژنراتور استيلن واقع در داخل ساختمانها بايد بهقسمي ساخته شود كه سايت و توسعه حريق به ساير قسمتهاي ساختمان امكان پذير نباشد .
فصل 6 ـ تجهيزات الكتريكي
ماده 200 ـ وسائل الكتريكي و لوازم روشنائي كه در توليد و يا نگهداري استيلن به كار ميرود بايد از نظر جلوگيري از انفجار و حريق از نوع مناسب باشد .
فصل 7 ـ خطر استعمال دخانيات و آتشهاي روباز
ماده 201 ـ استعمال دخانيات و همراه داشتن آتش و چراغ شعله دار ـ اشياء گداخته و داغ ـ كبريت و فندك و هرگونه مواد و اشيائي كه بتواند موجب حريق و انفجارگردد در فاصلهاي كمتر از 5 متر از محوطه و اطاقهاي ژنراتور استيلن ممنوع است .
تبصره ـ ممنوعيت داين ماده بايد به وسيله اخطاريهاي در نقاط مناسب خارج از اطاقها به اطلاع عموم برسد .
فصل 8 ـ مشخصات مولدهاي استيلن (ژنراتورها)
ماده 202 ـ مولدهاي استيلن بايد داراي شرايط زير باشد :
الف ـ از فلز نوع مرغوب ساخته شود و قسمتهائي از آن كه از مس ساخته شده است با استيلن در تماس نباشد .
ب ـ مقاومت كافي در برابر فشار داشته باشد .
ج ـ افزود ن آب به داخل ژنراتور بدون آنكه گاز استيلن فرار كند امكان داشته باشد .
د ـ فضاي مخصوص هوا به حد امكان كوچك باشد .
هـ ـ در صورتي كه ژنراتور استيلن داراي كلاهك متحرك باشد تجزيه كاربيد نبايد مستقيماً زير اين كلاهك انجام شود .
ماده 203 ـ در مورد مولدهاي غير خودكار هرگونه جريان آب و لبريز شدن آن بايد مشهود و آشكار باشد .
ماده 204 ـ مولدهاي استيلن بايد داراي پلاكي خوانا و بادوام مشتعمل بر نكات زير باشد :
الف ـ ميزان كاربيدي كه بايد به كار رود و حداكثر وزن مجاز براي هر بارگيري .
ب ـ حداكثر مجاز توليد استيلن در ساعت .
ج ـ حداكثر فشار مجاز مولد در موقع كار .
د ـ مشخصات و شماره نوع مولد و تاريخ بهره برداري از آن .
هـ ـ نام و نشاني كارخانه سازنده يا مؤسسه توزيع كننده آن .
فصل 9 ـ وسائل تغذيه خودكار
ماده 205 ـ مولدهاي ثابت استيلن بايد مجهز به وسائل خودكار براي تغذيه كاربيد باشد .
فصل 10 ـ ارتباط به مخازن آب
ماده 206 ـ چنانچه مولد استيلن مجهز به وسائلي براي سرازير شدن آب نباشد و يا دريچه خودكار براي كنترل سطح آب در ژنراتور نداشته باشد بايد :
الف ـ آب از مخزن اصلي به ژنراتور با ارتباط دائم مربوط شده باشد .
ب ـ كنترل آب به وسيله نصب يك لوله آب نما در 5 سانتيمتري بالاي مدخل آب به ژنراتور به عمل آيد .
فصل 11 ـ مختلفه گاز
ماده 207 ـ ژنراتورهاي استيلن باسرپوش متحرك بايد مجهز به دستگاه خودكاري باشد كه بتواند عمل تغذيه ژنراتور را قبل از آنكه سرپوش محفظه به انتهاي مسير برسد متوقف سازد .
ماده 208 ـ سرپوش ژنراتور بايد به آزادي و بدون انحراف قادر به حركت باشد و با جدار اصلي لااقل 5 سانتيمتر فاصله داشته باشد .
فصل 12 ـ فشار سنج
ماده 209 ـ ژنراتورهائي كه تنظيم فشار در آن به وسيله ستون آب انجام نميگيرد بايد مجهز به فشار سنج قابل اعتماد باشد .
ماده 210 ـ حداكثر فشار مجاز بايد روي صفحه فشار سنج به وسيله علامت قرمزي نشان داده شود و درجه بندي فشار سنج بايد لااقل 50%بيشتر از حداكثر فشار مجاز باشد .
ماده 211 ـ ژنراتورهائي كه تنظيم فشار آنها به وسيله ستون آب انجام نميگيرد بايد لااقل يك درجه اطمينان با شرائط زير داشته باشد :
الف ـ درصورتي كه فشاركار از حداكثر مجاز (1/0كيلوگرم بر سانتيمتر مربع) كمتر شود خود به خود بسته گردد.
ب ـ سائيدگي ، زنگ زدگي ، كثافت ، رطوبت و غيره اختلافي در كار آن ايجاد نكند .
ج ـ به سهولت نتوان رگلاژ آن را بهم زد .
ماده 212 ـ دريچه اطمينان مولدهاي ثابت بايد متصل به لولهاي باشد كه گاز را به نقطهاي از فضاي آزاد انتقال دهد كه لااقل 5/3 متر بالاتر از سطح زمين بوده و از محل شعله در ابنيه و يا آتشهاي رو باز و مواد قابل اشتعال لااقل 5 متر فاصله داشته باشد .
فصل 13 ـ لولههاي اطمينان
ماده 213 ـ مولدهاي ثابت استيلن با فشار كم بايد مجهز به لولههاي اطمينان باشد كه از بالارفتن گاز در ژنراتور جلوگيري به عمل آيد .
ماده 214 ـ لولههاي اطمينان مولدهاي ثابت بايد :
الف ـ به قسمي نصب شود كه گازها متراكم را دوباره به ژنراتور باز گرداند.
ب ـ داراي عواملي كه جريان گاز را متوقف كند نباشد .
ج ـ قطر آن لااقل برابر قطر لولههاي انتقال گاز باشد .
فصل 14 ـ دريچههاي قطع گاز
ماده 215 ـ كليه مولدهاي استيلن بايد به يك دستگاه قطع كننده گاز كه در دسترس قرار دارد مجهز باشد .
فصل 15 ـ دستگاههاي فشار افزا (كمپرسور)
ماده 216 ـ موتورهاي الكتريكي دستگاههاي فشار افزا بايد در خارج محل دستگاه مولد نصب و محور انتقال حركت به وسائل مخصوصي آب بندي شود تا گاز از جدار دستگاه به خارج نفوذ نكند .
ماده 217 ـ دستگاهاي مذكور در ماده فوق بايد از نوعي باشد كه بهتصويب مقام فني صلاحيتدار رسيده و مجهز به وسائل تعديل فشار باشد تا فشار متجاوز از 5/1 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع را به وسيله انتقال گاز به هواي آزاد و يا بازگرداندن گاز به منبع اصلي تعديل نمايد.
ماده 218 ـ دستگاههاي مذكور در ماده 216 بايد به وسيله آب خنك شود و جريان آب در دستگاه نمودار باشد و يا شامل وسائل خودكاري باشد تا درصورت وجود نقصي در دستگاه خنككننده دستگاه فشار افزا را متوقف سازد .
ماده 219 ـ درمحل خروج گاز از دستگاه فشار افزا بايد يك سوپاپ يك طرفه يا سوپاپ هيدروليك براي جلوگيري از برگشت شعله تعبيه شود .
ماده 220 ـ مولدهاي استيلن بايد مجهز به دستگاه تصفيه كننده يا ظرفيت كافي باشد .
ماده 221 ـ مواد تصفيه كننده نبايد :
الف ـ عبور گاز استيلن را كند نمايد .
ب ـ در نتيجه اختلاط با استيلن مخوط قابل انفجار تشكيل دهد و يا باعث خوردگي ظرف شود .
فصل 16 ـ سوپاپهاي هيدروليك
ماده 222 ـ در هر قسمت از محل عبور گاز در شبكه تقسيم استيلن بايد يك سوپاپ هيدروليك يا وسيله مشابهي نصب گردد تا :
الف ـ مانع ورود گاز اكسيژن يا هوا به داخل مولد يا مخزن گاز گردد.
ب ـ از انفجار داخلي كه در اثر اختلاط اكسيژن و استيلن ايجاد ميشود جلوگيري كند .
ج ـ از رسيدن شعله به داخل ژنراتور جلوگيري شود .
ماده 223 ـ گاز و مترهائي كه ظرفيت آنها بيشتر از 300 ليتر باشد بايد به وسيله يك سوپاپ هيدروليك يا وسيله مشابه از ژنراتور مجزا گردد.
ماده 224 ـ سوپاپهاي هيدروليك بايد به قسمي ساخته و نصب شود كه به آساني بتوان آنها را باز و معاينه كرد .
فصل 17 ـ مخازن مخصوص رسوبات ولاي
ماده 225 ـ هر مولد ثابت استيلن بايد به وسيله يك مجراي روباز بهيك حفره و يا مخزن مخصوص لاي و رسوبات متصل باشد .
ماده 226 ـ حفره ها و مخازن مخصوص لاي و رسوبات بايد به وسيله نرده محصور گردد.
فصل 18 ـ تعليم كارگران
ماده 227 ـ كاركردن با مولدهاي استيلن فقط براي اشخاصي مجاز خواهد بود كه قبلاً تعليمات لازم ديده باشند .
ماده 228 ـ مقررات و دستورهاي مربوط به روش كار و مراقبت از تأسيسات مولد استيلن بايد از طرف كارفرما تهيه و در نقاط مشخص كارخانه براي اطلاع عموم كاركنان نصب و دقيقاً مورد اجرا گذاشته شود .
فصل 19 ـ حدود و شرايط كار
ماده 229 ـ مقدار توليد گاز هر مولد استيلن نبايد از ميزاني كه در پلاك آن قيد شده تجاوز نمايد .
ماده 230 ـ فشار در مولدهاي ثابت و خودكار استيلن يا درگازومترهاي آن نبايد از 5/1 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع تجاوز نمايد .
ماده 231 ـ رسانيدن كاربيد و آب به مولد بايد به نحوي تنظيم گردد كه حرارت آب سردكننده و آب توليد كننده از 60 درجه سانتيگراد تجاوز ننمايد.
ماده 232 ـ كاربيد بايد كاملاً در مولد استيلن تجزيه شود و لاي و رسوبات آهك حاصله قادر به توليد گاز نباشد.
ماده 233 ـ قبل از بارگيري مجدد در مولدهاي ثابت استيلن بايد لاي و رسوبات قبلي را از مولد خارج ساخت و بدنه داخلي آن را با آب شست .
ماده 234 ـ هنگام بارگيري بايد مخزن آب مولد را پر نگهداشت تا از خطر انفجار مخلوط هوا و گاز استيلن و همچنين خطر كمبود آب جلوگيري به عمل آيد .
ماده 235 ـ به كار بردن كاربيدهاي آب ديده و نيم مصرف شده در مولدهاي استيلن ممنوع است .
ماده 236 ـ اضافه كردن وزنه روي سرپوش متحرك مولدهاي استيلن ممنوع است .
ماده 237 ـ نزديك كردن هرگونه شعله به تأسيسات توليدي ممنوع است .
ماده 238 ـ قبل از بكار انداختن مولدهاي استيلن بايد مراقبت شود كه همه قسمتهاي آن عاري از يخ زدگي باشد .
ماده 239 ـ چنانچه نخواهند از مولدهاي استيلن در فصل سرما و يخبندان بهرهبرداري كنند بايد پس از خروج گاز و اتمام كاربيد آب آنرا خارج و مولد را دقيقاً پاك كنند .
ماده 240 ـ درصورتي كه تأسيسات توليد استيلن يخ بزند بايد فقط به وسيله آب گرم و يا بخار آب در رفع آن اقدام كرد .
فصل 20 ـ مولدهاي قابل حمل استيلن (غير ثابت)
ماده 241 ـ استفاده از مولدهاي قابل حمل در شرائط زير مجاز نميباشد:
الف ـ در اطاقهائي كه حجم آن كمتر از 50 برابر ظرفيت توليد گاز مولدهاي موجود در آن اطاقها باشد .
ب ـ در اطاقهائي كه ارتفاع آنها كمتر از 3 متر باشد و يا فاصله مولد از هر ماده قابل اشتعالي كمتر از سه متر باشد .
ماده 242 ـ پاك كردن و شارژ كردن مولدهاي قابل حمل استيلن و آزاد كردن گاز آن در هوا بايد در خارج ساختمان صورت گيرد .
ماده 243 ـ مولدهاي قابل حمل استيلن را هنگامي كه كار نميكنند نبايد در اطاقهائي كه آتش يا شعله غيرمحفوظ در آن وجود دارد جاي داد مگر اينكه كاربيد مولد را خالي و داخل آنرا كاملاً پاك كرده باشند .
فصل 21 ـ تعميرات
ماده 244 ـ تنظيف و تعمير مولدهاي استيلن بايد حتيالامكان در روشنائي روز انجام گيرد .
ماده 245 ـ هر قسمت از تأسيسات توليد استيلن را قبل از تعمير و يا پياده كردن بايد :
الف ـ كاملا تميز كرد .
ب ـ كاربيد و ساير رسوبات آنرا به دقت خارج كرد .
ج ـ كاملاً شستشو داد .
د ـ از آب و يا بخار و يا گاز غيرقابل احتراق پركرد .
فصل 22 ـ تهيه استيلن محلول
ماده 246 ـ تهيه استيلن محلول تحت نظارت و مسئوليت شخصي بايد انجام گيرد كه داراي معلومات فني و تجربه كافي باشد .
ماده 247 ـ ابنيهاي كه استيلن محلول در آن تهيه ميشود نبايد در مجاورت تأسيسات بزرگ صنعتي و يا اماكني كه احتمال خطر حريق در آن زياد است قرار گيرند .
ماده 248 ـ ابنيهاي كه استيلن محلول در آن تهيه ميشود بايد يك طبقه و از همه طرف قابل دسترسي مأمورين آتش نشاني باشد .
ماده 249 ـ اطاقهاي كمپرسور بايد :
الف ـ از يكديگر و از اطاقهاي مولد استيلن و انبارهاي كاربيد فاصله مناسبي داشته باشد و يا به وسيله ديوارهائي كه در برابر انفجار مقاومت دارد مجزا شده باشد .
ب ـ از ساختمانهاي مجاور اقلاً سي متر فاصله داشته و درصورتي كه ظرفيت ماهانه كارخانه از 25000 متر مكعب تجاوز نمايد اين فاصله بايد لااقل پنجاهمتر باشد .
ج ـ در و پنجره و سايرمنافذ ساختمانهاي داخل كارگاه كه درآن مواد قابل اشتعال و يا شعلههاي غيرمحفوظ وجود دارد لااقل 5 متر فاصله داشته باشد .
ماده 250 ـ در نقاط مختلف كارخانه پيوسته بايد تعداد كافي وسائل آتش نشاني مناسب آماده كار نگاه داشته شود .
ماده 251 ـ براي اطفاء حريق در نقاط مناسب و خارج از ساختمان بايد منابع كافي آب وجود داشته باشد .
ماده 252 ـ محل لولههاي پركردن گاز در كپسولها بايد مجهز بهدستگاه آبپاش ثابت خودكار باشد و اين لولهها به نحوي تقسيم شود كه قسمتهاي مختلف آن را بتوان بهطور جداگانه از محل امني خارج از اطاقهاي پر كردن گاز به كار انداخت و يا متوقف ساخت .
ماده 253 ـ دستگاههاي آب پاش ثابت خودكار و لولههاي پركردن گاز بايد در فواصل كمتر از يك ماه مورد بازديد قرار گيرد .
فصل 23 ـ كپسولهاي استيلن
ماده 254 ـ سيلندرهاي استيلن و لولههاي پر كردن آن تابع شرايط و مقررات آئين نامه حفاظتي ظروف تحت فشار ميباشد .
ماده 255 ـ فشار و سرعت پركردن كپسولهاي استيلن بايد طوري تنظيم شود كه فشار كپسول هيچگاه از20كيلوگرام بر سانتيمترمربع متجاوز نگردد و همچنين فشار كپسول پر شده و آماده فروش از 5/15كيلوگرم بر سانتيمتر مربع بيشتر نباشد .
ماده 256 ـ مقام فني صلاحيتدار در اين آئين نامه وزارت كار و يا مقامي است كه از طرف وزارت كار در هر مورد تعيين ميشود .
ماده 257 ـ اين آئين نامه كه مشتمل بر 8 قسمت و 257 ماده و 12 تبصره است به استناد ماده 47 قانون كار تدوين و در جلسه 31/4/1342 به تصويب نهائي رسيده و قابل اجرا است .
الف ـ در اين آئين نامه مايع قابل اشتعال بمايعاتي اطلاق ميشود كه نقطه اشتعال آنها از صددرجه سانتيگراد (212 درجه فارنهايت) كمتر باشد .
ب ـ مايعاتي كه نقطه اشتعال آنها از 100 درجه سانتيگراد بيشتر باشد مايع غير قابل اشتعال ناميده ميشود .
ج ـ «مخزن روي زميني» بمخازني اطلاق ميشود كه هيچ قسمت از آن از سطح زمين طبيعي پائينتر نباشد .
د ـ «مخزن مدفون» بمخازني اطلاق ميشود كه كاملا در زمين مدفون شده و سقف آن با قشري بضخامت حداقل 60 سانتيمتر از خاك مستور شده باشد .
ه ـ ـ «مخزن نيمه مدفون» بمخازني اطلاق ميشود كه كليه يا قسمتي از آن در داخل زمين قرار گيرد و در صورتيكه كليه مخزن درون خاك باشد قشر خاك روي سقف مخزن كمتر از 60 سانتيمتر باشد .
و ـ « فيبر» اصطلاحا عبارت از الياف مقاومي است كه داراي ريشه معدني نباتي و يا حيواني باشد .
ز ـ «گرد و غبار» بذرات جامدي اطلاق ميشود كه ميتواند باطراف پراكنده شود و يا در هوا معلق بماند و منشاء توليد اين ذرات نتيجه عمليات گوناگون از قبيل كوبيدن ـ قطع كردن ـ الك كردن ـ سائيدن ـ انفجار يا از هم پاشيدن مواد آلي و غيرآلي مثل ذغال سنگ ـ فلزات و املاح آنها و همچنين حبوبات ـ غلات ـ چوب و غيره است .
ح ـ «دود» به ذرات جامد معلق اطلاق ميشود كه در اثر تراكم گازها و يا تبخير فلزات در حال ذوب و يا احتراق ناقص سوخت ها و مواد آلي ديگر بوجود بيايد و يا مواد اوليه آنها متفاوت ميباشد .
ط ـ «گاز» بذراتي اطلاق ميشود كه مانند هوا شكل و حجم ثابتي نداشته ليكن استعداد گسترش غيرمحدود دارد و ممكن است آن را بوسيله ازدياد فشار و يا كاهش حرارت بصورت مايع و يا جامد درآورد.
ي ـ «مه» بقطرات مايع معلقي اطلاق ميشود كه بوسيله تراكم از حالت گازي بحالت مايع يا پخش مايع بصورت ذرات ريز در فضا بوجود ميآيد .
ك ـ «بخار» بحالت گازي موادي اطلاق ميشود كه در شرائط معمول ( يك آتمسفر فشار و 15 درجه سانتيگراد) مايع و يا جامد هستند اين بخار در اثر ازدياد فشار و يا كاهش گرما بصورت اوليه در ميايد.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
