آئین نامه‌ شماره ‌52 درخصوص قرارداد بیمه مسئولیت‌ متصدیان‌ حمل‌ و نقل‌ داخلی‌ با اصلاحات و الحاقات بعدی

آئين‌نامه‌ شماره‌52 مصوب 1382,10,23 با اصلاحات و الحاقات بعدي شوراي‌ عالي‌ بيمه‌ در اجراي‌ بند 3 مادة‌ 17 قانون‌ تأسيس‌ بيمه‌ مركزي‌ ايران‌ و بيمه‌گري‌ قرارداد بيمه‌ مسئوليت‌ متصديان‌ حمل‌ داخلي‌ مشتمل‌ بر 13 مادة‌ و 3 تبصره‌ را به‌ شرح‌ زير در جلسه‌ مورخ 23/10/1382تصويب‌ نمود: قرارداد بيمة‌ مسئوليت‌ متصديان‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌ شمارة‌ قرارداد......... اين‌ قرارداد بين‌ شركت‌ سهامي ‌بيمة‌............... (به‌ عنوان‌ بيمه‌گر) ازيك‌ طرف‌ و شركت‌ حمل‌ ونقل ‌داخلي...................................... به‌ نشاني‌............................................................................... (به‌ عنوان‌ بيمه‌گذار) ازطرف‌ ديگر با رعايت‌ قانون‌ بيمه‌ مصوب‌ سال‌ 1316 به‌ شرح‌ زير منعقد مي‌شود: ماده 1 : موضوع‌ قرارداد موضوع‌ قرارداد عبارت‌ است‌ از بيمة مسئوليت‌ بيمه‌گذار درقبال‌ ارسال‌ كنندگان‌ و يا صاحبان‌ كالا به‌استناد بارنامه‌هاي‌ صادره‌،كه‌ ناشي‌ از تحقق‌ خطرات‌ بيمه‌ شده‌ در اين‌ قرارداد بوده‌ و بيمه‌گذار به‌ عنوان‌متصدي‌ حمل‌ ونقل‌ مسئول‌ جبران‌ آن‌ ها شناخته‌ شود. ماده 2 : شروع‌ و خاتمه‌ تعهدات‌ بيمه‌گر تعهدات‌ بيمه‌گر تحت‌ اين‌ قرارداد پس‌ از تكميل‌ بارگيري‌ كالا در مبدأ، آغاز و همزمان‌ با شروع‌ تخليه‌در مقصد مندرج‌ در بارنامه‌ خاتمه‌ مي‌يابد. ماده 3 : حدود و ميزان‌ تعهد بيمه‌گر بيمه‌گر طبق‌ شرايط اين‌ قرارداد و مشروط به‌ انجام‌ كليه‌ وظايف‌ و تعهدات‌ بيمه‌گذار به‌ شرح‌ مندرج‌در مادة‌ 8 متعهد جبران‌ خسارتهايي‌ است‌ كه‌ درنتيجه‌ وقوع‌ حوادث‌ زير به‌ محمولات‌ مورد حمل‌ وارد ومسئوليت‌ جبران‌ آن‌ به‌ عهده‌ بيمه‌گذار باشد: 1-3- تصادف‌ و واژگوني‌ وسيلة‌ نقليه‌ و يا برخورد كالا با شيي‌ ثابت‌. 2-3- خسارتهاي‌ وارد به‌ كالا در اثر پرتاب‌ شدن‌ از روي‌ وسيلة‌ نقليه‌. 3-3- آتش‌سوزي‌، صاعقه‌ و انفجار وسيلة نقليه‌. 4-3- سرقت‌ كلي‌ محموله‌ با وسيلة‌ نقليه‌. تبصره بيمه‌گر درمجموع‌ تا بيست‌ درصد تعهدات‌ خود متعهد جبران‌ هزينه‌ هاي‌ زير نيز خواهد بود : 1- هزينه‌ هاي‌ لازم‌ و متعارف‌ جهت‌ نجات‌ كالا و جلوگيري‌ از توسعة خسارت‌ پس‌ از وقوع‌ حوادثي‌ كه‌ جبران‌ زيان‌ آن‌ در تعهد بيمه‌گر باشد. 2- هزينة‌ دادرسي‌ و دفاع‌ از بيمه‌‌گذار كه‌ به‌ صورت‌ متعارف‌ در ارتباط با خطرات‌ بيمه‌ شده‌ درمراجع‌ قضايي‌ ثبت‌ شده‌ باشد. ماده 4 : استثنائات‌ جبران‌ خسارتهايي‌ كه‌ به‌ طور مستقيم‌ و يا غيرمستقيم‌ در نتيجة عوامل‌ زير به‌ كالاي‌ مورد حمل‌ وارد آمده‌ باشد در تعهد بيمه‌ گر نيست‌: 1-4- جعل‌ اسناد و خيانت‌ در امانت‌ و هرنوع‌ عمل‌ عمد يا مجرمانة‌ بيمه‌گذار (شامل‌ كاركنان‌ ونمايندگان‌ وي‌)، راننده‌ و يا كمك‌ رانندة‌ وسيلة‌ نقليه‌. 2-4- حوادث‌ طبيعي‌ مانند سيل‌، طوفان‌، زلزله‌، آتشفشان‌. 3-4- جنگ‌، شورش‌، اعتصاب‌، بلوا، ضبط و مصادره‌. 4-4- تشعشعات‌ راديواكتيو و فعل‌ و انفعالات‌ هسته‌اي‌. 5-4- عيب‌ ذاتي‌ و يا خود سوزي‌ كالاها. 6-4- هرگونه‌ خسارت‌ غيرمستقيم‌ و عدم‌النفع‌ و كاهش‌ ارزش‌ كالا در بازار. 7-4- حمل‌ كالاهاي‌ قاچاق‌ و غيرمجاز. 8-4- خسارت‌ هنگام‌ تخليه‌ و بارگيري‌. 9-4- عدم‌ صلاحيت‌ راننده‌ براي‌ رانندگي‌ وسيلة‌ نقليه‌ باتوجه‌ به‌ نوع‌ گواهي‌نامه‌. 10-4- ريزش‌، روندگي‌، آبديدگي‌، مگر اين‌ كه‌ ناشي‌ از تحقق‌ خطرات‌ مذكور در مادة‌ ( 3) باشد. 11- 4- كاهش‌ طبيعي‌ وزن‌ محموله‌. 12-4- سرقت‌ قسمتي‌ از محموله‌ و يا هرنوع‌ سرقت‌ ناشي‌ از خيانت‌ در امانت‌. 13-4- فقدان‌ كالا. 14-4- تغيير وسيلة‌ حمل‌ جز با موافقت‌ قبلي‌ بيمه‌گر. 15-4- خسارت‌ وارده به‌ علامت‌ و بسته‌ بندي‌ كالا. تبصره - خسارت‌ ناشي‌ از تخليه‌ و بارگيري‌ و آبديدگي‌ مشروط به‌ پرداخت‌ حق‌ بيمة اضافي‌ قابل‌ پوشش‌ خواهد بود. ماده 5(منسوخه 11ˏ12ˏ1389) : نرخ‌ حق‌ بيمه‌ 1- 5- نرخ حق بيمة هر بارنامه (حمل) براي محموله‌هاي تا ارزش پنجاه ميليون ريال معادل 5/0 در هزار ارزش محموله 2-5- نرخ‌ حق‌ بيمة بارنامه‌ هايي‌ كه‌ ارزش‌ محمولة‌ آن‌ بيش‌ از پنجاه‌ ميليون‌ ريال‌ باشد 2/0 در هزار نسبت‌ به‌ مازاد مبلغ‌ پنجاه‌ ميليون‌ ريال‌ محاسبه‌ شده‌ و به‌ مبلغ‌ حق‌ بيمة بند 1-5 اضافه ‌مي‌شود. 3- 5- در مواردي‌ كه‌ بيمه‌ گذار منحصراً آهن‌ آلات‌، غلات‌، علوفه‌، سنگ‌ هاي‌ معدني‌،گچ‌ و سيمان ‌و يا ساير مصالح‌ ساختماني‌ را به‌ صورت‌ فله‌ حمل‌ مي‌نمايد نرخ‌ حق‌ بيمه‌ به‌ نصف‌ تقليل‌ مي‌يابد. 4-5- بيمه‌گذار متعهد است‌ در تاريخ‌ شروع‌ قرارداد مبلغ‌............... ريال‌ به‌ عنوان‌ سپرده‌ حق‌ بيمه‌ به‌ بيمه‌گر بپردازد. اين‌ سپرده‌ تا پايان‌ قرارداد نزد بيمه‌گر باقي‌ خواهد ماند. 5-5- بيمه‌گذار موظف‌ است‌ ماليات‌ و يا عوارضي‌ كه‌ طبق‌ قوانين‌ و يا مقررات‌ در ارتباط با اين‌قرارداد ملزم‌ به‌ پرداخت‌ آن‌ است‌ را در هر مورد محاسبه‌ و علاوه‌ بر حق‌ بيمة متعلقه‌ به‌ بيمه‌گر پرداخت‌ نمايد. ماده 6 : مشاركت‌ در منافع‌ درصورتي‌ كه‌ در پايان‌ هر دورة‌ يكساله‌ قرارداد مشخص‌ شود كه‌ نسبت‌ مجموع‌ خسارت‌ هاي‌ پرداختي‌ و معوق‌ به‌ حق‌ بيمة‌ دريافتي‌ هر قرار داد كمتر از پنجاه‌ درصد است‌ بيمه‌گر مي‌تواند حداكثر معادل‌10 درصد حق‌ بيمة‌ آن‌ قرارداد را به‌ عنوان‌ مشاركت‌ در منافع‌ به‌ بيمه‌گذار پرداخت‌ نمايد. ماده 7 : خسارت‌ سهم‌ بيمه‌گذار در خسارت‌ ناشي‌ از سرقت‌ كلي‌ محموله‌ جبران‌ بيست‌ درصد خسارت‌ به‌ عهدة بيمه‌ گذار است‌ وبايد توسط وي‌ به‌ صاحب‌ كالا پرداخت‌ گردد. ماده 8 : تعهدات‌ بيمه‌ گذار بيمه‌گذار متعهد است‌: 1 -8 - براي‌ كلية محمولات‌ به‌ صورت‌ مسلسل‌ (پشت‌ نمره‌) بارنامة‌ جاده‌اي‌ داخلي‌ وزارت‌ راه‌ وترابري‌ صادر نموده‌ و مسئوليت‌ خود را در قبال‌ ارسال‌ كننده‌ و يا صاحبان‌ محمولات‌ مذكوررا تحت‌ شرايط اين‌ قرارداد، بيمه‌ نمايد. 2 -8 - يك‌ نسخه‌ از تصوير (كپي‌) حوالة‌ سازمان‌ پايانه‌ها و حمل‌ ونقل‌ كشور را كه‌ براي‌ دريافت ‌بارنامه‌ بنام‌ وي‌ (بيمه‌گذار) صادر مي‌گردد همواره‌ و حداكثر تا پنج‌ روز بعد از تاريخ‌ صدورحواله‌ به‌ بيمه‌گر تحويل‌ نمايد. 3 -8 - فهرست‌ كلية‌ بارنامه‌ هاي‌ صادره‌ طي‌ هر روز را با ذكر شماره‌ سريال‌، مبدأ، مقصد، نوع‌ وارزش‌ محموله‌، ميزان‌ حق‌ بيمة تا پايان‌ وقت‌ اداري‌ همان‌ روز و حداكثر در آغاز وقت‌ اداري‌ روز بعد به‌ بيمه‌گر اعلام‌ و حق‌ بيمه‌ مربوط به‌ بارنامه‌هاي‌ صادره‌ را ظرف‌ 3 روز پس‌ از پايان‌هر هفته‌ به‌ بيمه‌گر پرداخت‌ نمايند. چنانچه‌ بيمه‌گذار تا پايان‌ مهلت‌ مقرر در اين‌ بند نسبت‌ به‌اعلام‌ مشخصات‌ بارنامه‌ هاي‌ صادره‌ اقدام‌ نكند و يا حق‌ بيمة‌ مربوط را ظرف‌ مدت‌ تعيين‌شده‌ نپردازد بيمه‌گر متعهد جبران‌ خسارت‌ احتمالي‌ نخواهد بود. 4 -8 - ارزش‌ محموله‌ و ميزان‌ حق‌ بيمه‌ را در بارنامه‌ درج‌ كند. 5 -8 - هم‌ زمان‌ با صدور بارنامه‌ مدارك‌ رانندگان‌ و خودروها را كنترل‌ نمايد. 6 -8 - در ذيل‌ حوالة بار، مشخصات‌ راننده‌ شامل‌ نام‌ و نام‌ خانوادگي‌، شمارة دفترچة‌ كار، شمارة‌ گواهينامه‌، نشاني‌ محل‌ سكونت‌ و شماره‌ تلفن‌ وي‌ را درج‌ نمايد. 7 -8 - سوابق‌ بارنامه‌ هاي‌ مورد نظر را حداقل‌ تا يك‌ سال‌ نزد خود نگهداري‌ نموده‌ و هر زمان‌ كه‌بيمه‌گر درخواست‌ نمايد، اطلاعات‌ مورد نياز را دراختيار وي‌ قرار دهد. 8 -8 - مراقبت‌ هاي‌ لازم‌ را كه‌ هر كس‌ عرفا از منافع‌ خود به‌ عمل‌ مي‌آورد، نسبت‌ به‌ محموله‌ و حفظ حقوق‌ و منافع‌ بيمه‌گر به‌ عمل‌ آورد و كالاي‌ مورد حمل‌ را در مسيرهاي‌ مجاز و متعارف‌، بارعايت‌ قوانين‌ و مقررات‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌ در مدت‌ زمان‌ متعارف‌ حمل‌ و به‌ مقصد برساند. 9 -8 - درصورت‌ وقوع‌ حادثه‌ موارد زير را رعايت‌ نمايد: 1-9-8- مراتب‌ را در اولين‌ فرصت‌ و حداكثر تا پنج‌ روز بعد از تاريخ‌ اطلاع‌ به‌ طور كتبي‌ به ‌اولين‌ و نزديك‌ ترين‌ شعبه‌ بيمه‌گر اطلاع‌ دهد. 2-9-8- هيچ ‌گونه‌ مسئوليتي‌ را نسبت‌ به‌ حادثه‌ و خسارت‌، بدون‌ جلب‌ موافقت‌ بيمه ‌گرقبول‌ نكند 3-9-8- بدون‌ اطلاع‌ و موافقت‌ بيمه‌گر، تغييري‌ در وضعيت‌ خسارت‌ به‌ عمل‌ نياورد مگر اقدامات‌ و تغييراتي‌ كه‌ براي‌ نجات‌ كالا و جلوگيري‌ از توسعه‌ خسارت‌ ضروري ‌است‌ و عرفا بايد انجام‌ شود. 4-9-8- در صورت‌ دريافت‌ هرگونه‌ اظهارنامه‌ و احضاريه‌ از دادگاه‌ درخصوص‌ مسئوليت ‌تحت‌ پوشش‌ اين‌ قرارداد سريعاً اوراق‌ مذكور را جهت‌ اطلاع‌ به‌ بيمه‌گر ارائه‌نمايد. 10 -8 - اصل‌ اسناد و مدارك‌ زير را تهيه‌ و دراسرع‌ وقت‌ به‌ بيمه‌گر تسليم‌ نمايد. 1-10-8-گزارش‌ مقامات‌ انتظامي ‌محل‌ وقوع‌ حادثه‌. 2-10-8- بارنامه‌ و صورت‌ مشخصات‌ محموله‌. 3-10-8- فاكتور خريد محموله‌ يا هرگونه‌ مدارك‌ قانوني‌ ديگري‌ كه‌ دال‌ بر تعيين‌ ارزش ‌محموله‌ باشد. 4-10-8- هرگونه‌ ادعاي‌ خسارتي‌ كه‌ ازطرف‌ مدعي‌ به‌ وي‌ اعلام‌ شده‌ باشد. 5-10-8- هرگونه‌ مدرك‌ ديگري‌ كه‌ براي‌ تشخيص‌ مسئوليت‌ بيمه‌گذار و يا ميزان‌ خسارت ‌مؤثر بوده‌ و يا به‌ هر نحوي‌ در رابطه‌ با خسارت‌، مورد نياز بيمه‌گر باشد. ماده 9 : حق‌ جانشيني‌ بيمه‌گر در حدودي‌ كه‌ خسارت‌ وارده‌ را قبول‌ يا پرداخت‌ مي‌كند جانشين‌ بيمه‌گذار بوده‌ و حق‌ دارد به‌ شخص‌ يا اشخاصي‌ كه‌ مسئوليت‌ منفرد يا مشترك‌ در بروز خسارت‌ داشته‌ باشند مراجعه‌ و استيفاي‌ حق نمايد. تبصره حق‌ جانشيني‌ در مورد خسارت‌ هاي‌ غيرعمدي‌ ناشي‌ از تقصير رانندگان‌ بيمه‌گذار اعمال ‌نخواهد شد. ماده 10 : مقررات‌ گوناگون‌ 1-10- درصورت‌ وقوع‌ حادثه‌اي‌ كه‌ موجب‌ مسئوليت‌ بيمه‌گذار شود بيمه‌گر مي‌تواند براي‌ اعزام‌ كارشناس‌ جهت‌ بازديد و برآورد خسارت‌ اقدام‌ نمايد. 2-10- بيمه‌گر مي‌تواند در تمام‌ دعاوي‌ حقوقي‌ كه‌ عليه‌ بيمه‌گذار در رابطه‌ با مسؤوليت‌ هاي‌ ناشي‌ از بارنامه‌ هاي‌ صادره‌ (كه‌ جزو مسئوليت‌ تحت‌ پوشش‌ اين‌ قرارداد مي‌باشد) در مراجع‌ قضايي ‌مطرح‌ مي‌شود، توسط وكيل‌ مورد نظر خود از بيمه‌گذار دفاع‌ و در مواردي‌ كه‌ مصلحت‌ بداند خارج‌ از دادگاه‌، نسبت‌ به‌ پرداخت‌ خسارت‌ اقدام‌ يا با زيان‌ ديده‌ توافق‌ نمايد. بدين‌ منظور بيمه‌گذار به‌ موجب‌ اين‌ قرارداد به‌ وكيل‌ مورد نظر بيمه‌گر وكالت‌ با حق‌ توكيل‌ مي‌دهد. 3-10- بيمه‌گر موظف‌ است‌ ظرف‌ 20 روز پس‌ از دريافت‌ مدارك‌ لازم‌ و يا صدور حكم‌ قطعي‌ داير بر محكوميت‌ بيمه‌گذار تعهدات‌ خود را ايفا نمايد. 4-10- خسارت‌ براساس‌ قيمت‌ كالا در زمان‌ بارگيري‌ درمبدأ محاسبه‌ مي‌گردد و درغياب‌ چنين‌ قيمتي‌، ارزش‌ كالاي‌ مشابه‌ در مبدأ حمل‌، مبناي‌ محاسبه‌ قرار خواهد گرفت‌. به‌ هرحال‌خسارت‌ قابل‌ پرداخت‌ از حداكثر مبلغي‌ كه‌ بر مبناي‌ آن‌ حق‌ بيمه‌ پرداخت‌ شده‌ است‌ تجاوزنخواهد كرد. 5-10- خسارت‌ ناشي‌ از سرقت‌ كلي‌ محموله‌ حداقل‌ دو ماه‌ بعد از اعلام‌ خسارت‌ تصفيه‌ مي‌شود. ماده 11 : مدت‌ قرارداد مدت‌ اعتبار اين‌ قرارداد يك‌ سال‌ شمسي‌ است‌ كه‌ از ساعت‌ 24 روز..... شروع‌ و در ساعت‌ 24 روز..... منقضي‌ مي‌گردد و براي‌ سال‌ هاي‌ بعد خود به‌ خود تمديد خواهد شد مگر آن‌ كه‌ هريك‌ از طرفين‌ لااقل‌ يك‌ ماه‌ قبل‌ از انقضاء مدت‌، نظر خود را مبني‌ بر عدم‌ تمايل‌ به‌ ادامة قرارداد به‌ طرف‌ ديگر اعلام‌ نمايد. 1-11- اعتبار قرارداد منوط به‌ مهر و امضاي‌ طرفين‌ و پرداخت‌ سپرده‌ از طرف‌ بيمه‌گذار مي‌باشد. 2-11- پس‌ از انقضاي‌ قرارداد، تعهد طرفين‌ نسبت‌ به‌ كلية‌ بارنامه‌ هايي‌ كه‌ در مدت‌ اعتبار اين‌ قرارداد تحت‌ پوشش‌ قرار گرفته‌ است‌ ادامه‌ خواهد يافت‌. ماده 12 : فسخ‌ قرارداد هر يك‌ از طرفين‌ قرارداد مي‌توانند با اعلام‌ كتبي‌ و مهلت‌ يك‌ ماهه‌ به‌ طرف‌ مقابل‌، قرارداد را فسخ‌ نمايند. ماده 13 : نحوه‌ حل‌ و فصل‌ اختلافات‌ هرگونه‌ اختلاف‌ ناشي‌ از تعبير، تفسير و يا اجراي‌ اين‌ قرارداد، درصورتي‌ كه‌ از طريق‌ مذاكره‌ حل‌ وفصل‌ نشود، به‌ كارشناس‌ مرضي ‌الطرفين‌ ارجاع‌ خواهد شد و رأي‌ كارشناس‌ مزبور قطعي‌ و براي‌ طرفين‌ لازم ‌الاتباع‌ است‌. درصورتي‌ كه‌ طرفين‌ در مورد انتخاب‌ كارشناس‌ واحد به‌ توافق‌ نرسند، موضوع‌ به‌ هيئت ‌كارشناسي‌ كه‌ به‌ نحو زير انتخاب‌ خواهد شد ارجاع‌ مي‌گردد. 1-13- هر يك‌ از طرفين‌ يك‌ نفر كارشناس‌ اختصاصي‌ تعيين‌ و به‌ طرف‌ ديگر معرفي‌مي‌نمايد. 2-13- كارشناسان‌ اختصاصي‌ قبل‌ از بحث‌ در موضوع‌ مورد اختلاف‌ به‌ اتفاق‌ كارشناس ‌ديگري‌ را به‌ عنوان‌ سركارشناس‌ انتخاب‌ خواهند نمود. 3-13- رأي‌ هيئت‌ كارشناسي‌ با اكثريت‌ آرا معتبر و براي‌ طرفين‌ لازم ‌الاتباع‌ خواهد بود. 4-13- درصورتي‌ كه‌ هر يك‌ از طرفين‌ تا 30 روز بعد از انتخاب‌ و معرفي‌ كارشناس‌ طرف ‌مقابل‌، كارشناس‌ اختصاصي‌ خود را تعيين‌ نكند و يا كارشناسان‌ اختصاصي‌ تا 30روز در مورد تعيين‌ سركارشناس‌ به‌ توافق‌ نرسند، هريك‌ از طرفين‌ مي‌توانند حسب‌ مورد از دادگاه‌ ذيصلاح‌ درخواست‌ تعيين‌ كارشناس‌ يا سركارشناس ‌بنمايد. 5-13- هر يك‌ از طرفين‌ در شروع‌ رسيدگي‌، حق‌الزحمه‌ كارشناس‌ اختصاصي‌ خود وپنجاه‌ درصد از حق‌الزحمة سركارشناس‌ را پرداخت‌ خواهند كرد و در خاتمه‌ تمام‌ هزينه‌ هاي‌ كارشناسي‌ به‌ عهدة‌ طرفي‌ خواهد بود كه‌ رأي‌ به‌ زيان‌ او صادر مي ‌گردد. اين‌ قرارداد در 13 مادة‌ و 3 تبصره‌ و در دو نسخه‌ كه‌ هر دو نسخه‌ حكم‌ واحد را دارند تنظيم‌ و امضاء گرديد. شركت‌ سهامي ‌بيمة............. شركت‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي..............