آيين نامه نحوۀ تفكيك و طبقه بندي زندانيان
مصوب 1385,09,09
با اصلاحات و الحاقات بعدي
در اجراي ماده 9 قانون تبديل شوراي سرپرستي زندانها به سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب 6/11/1364 مجلس شوراي اسلامي و به منظور اجراي هر چه بهتر روشهاي درماني، اصلاحي و تربيتي و نيل به اهداف عاليه سازماني، حفظ حقوق و كرامت زندانيان و افزايش درجه امنيت زندانها آيين نامه نحوة تفكيك و طبقهبندي زندانيان در سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور كه در اين آييننامه به اختصار سازمان ناميده ميشود به شرح مواد آتي تصويب ميگردد:
ماده 1 - تفكيك و طبقهبندي عبارت است از جداسازي زندانيان از يكديگر در زندان، بازداشتگاه و يا مراكز اقدامات تأميني و تربيتي كشور از حيث جنس، سن، نوع جرم، وضعيت قضائي ( متهم و محكوم) و وضعيت سلامتي.
تبصره 1 – چنانچه مراجع قضايي حسب مورد تصميم خاصي در خصوص نگهداري زنداني اتخاذ نمايند شوراي طبقه بندي موظف به رعايت آن ميباشد.
تبصره 2 – زندانيان اتباع خارجه جداي از ساير زندانيان نگهداري ميشوند.
ماده 2 – طبقه بندي در مراكز مذكور توسط شوراي طبقهبندي زندان و با حضور پزشك مسؤول بهداشت و درمان و با رعايت آيين نامه اجرايي سازمان و مفاد اين آيين نامه انجام مي پذيرد.
ماده 3 – زندانياني كه مخل نظم و انضباط عمومي بوده و يا موجب آزار و اذيت ديگر زندانيان مي گردند برابر تصميم شوراي انضباطي زندان حداكثر 6 ماه در محل جداگانه نگهداري ميشوند. زندانيان مذكور شبها در اتاقهاي تك نفره در فضاي حداقل 10 مترمربع با نوركافي و سرويس بهداشتي مناسب نگهداري ميشوند اين دسته از زندانيان همزمان با تحمل حبس، تحت پوشش طرحهاي اصلاحي نظير روان درماني قرار ميگيرند. ترخيص از اين محلها قبل از موعد مقرر با نظر روانشناس يا پزشك مسؤول و تصويب شوراي انضباطي امكان پذير خواهد بود.
ماده 4 – در نگهداري زندانيان زن علاوه بر رعايت ساير موارد طبقه بندي رعايت نكات ذيل نيز الزامي ميباشد.
الف – مادران زنداني حق دارند فرزند شيرخوار خود را تا سن 2 سالگي در زندان و يا بازداشتگاهها نگهداري نمايند. افزايش مدت مذكور تا سقف 6 سال با نظر شوراي طبقه بندي امكان پذير ميباشد.
ب – مددكاران اجتماعي مكلفند، با رعايت بند الف ترتيب سپردن اطفال را به خانواده و در صورت عدم پذيرش خانواده به بهزيستي، يا مؤسسه خيريه نگهداري اطفال فراهم سازند.
ج – مسؤولين زندانها و بازداشتگاهها مكلف به تهيه وسايل بهداشتي براي زندانيان زن و تغذيه مناسب براي مادران زنداني و اطفال همراه در زندان ميباشند.
د – زنان باردار و اطفال شيرخوار با مادرانشان تحت رژيم خاص غذايي قرار گرفته و در قسمت جداگانه از زندان يا بازداشتگاه نگهداري مي شوند.
ماده 5 – در طبقهبندي از حيث سن، زندانيان در گروههاي سني زير از يكديگر تفكيك ميگردند:
الف – گروه سني اطفال و نوجوانان، شامل زندانيان زير 18 سال بوده كه بايد در كانونهاي اصلاح و تبديل نگهداري شوند و چنانچه در استاني كانون اصلاح و تربيت وجود نداشته باشد در محل جداگانهاي خارج از محيط زندان نگهداري خواهند شد.
-تبصره 1 – طبقه بندي در كانون اصلاح و تربيت براساس آيين نامه اجرايي كانونهاي اصلاح و تربيت ميباشد.
-تبصره 2 – معرفي اطفال و نوجوانان زير 18 سال به زندان ممنوع بوده و چنانچه به دستور مراجع قضايي اطفال و نوجوانان زير 18 سال به زندان اعزام گردند رؤساي زندانها مكلفند بلافاصله آنان را به كانون اصلاح و تربيت اعزام نمايند.
ب – گروه سني جوانان شامل، زندانيان 18 تا 30 سال بوده كه بايد جدا از ساير زندانيان نگهداري شوند.
ج – گروه سني بزرگسالان شامل زندانيان 30 سال به بالا.
د - گروه زندانيان سالمند و زندانياني كه، با لحاظ وضعيت جسماني و عواطف آنان نيازمند نگهداري با شرايط و امكانات خاص ميباشند.
ماده 6 - در نقاطي كه بازداشتگاه مستقل ايجاد شده باشد، متهمين با رعايت طبقه بندي زندانها در بازداشتگاه نگهداري ميشوند، در غير اين صورت محل نگهداري متهمين در خارج از زندان جداي از محكومين بوده كه در اين شرايط نيز جداسازي متهمين جوان زير 18 سال از بزرگسالان الزامي است.
ماده 7 - طبقه بندي زندانيان براساس نوع جرم در زندانهاي با ظرفيت بالاي هفتصد نفر زنداني به شرح زير بوده و زندانيان بايد در گروه خاص خود نگهداري شوند :
الف – جرايم باندي و سازمان يافته، قتل عمدي، سرقت مسلحانه، آدم ربايي، تجاوز به عنف، اسيد پاشي، اشرار و سارقين سابقه دار.
ب – جرايم مالي مانند كلاهبرداري، رشاء و ارتشاء، اختلاس، جعل و استفاده از سند مجعول، خيانت در امانت، اخلال در نظام اقتصادي ، قاچاق كالا و ارز، سرقت فاقد سابقه، ضرب و جرح عمدي، زنا و لواط، جرايم بر ضد عفت و اخلاق و نظم عمومي، جرايم غيرعمدي، جرايم بر ضد حقوق و تكاليف خانوادگي، صدور چك بي محل و محكومين مالي موضوع ماده 2 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي .
ج – جرايم ويژه با حساسيت عمومي نظير جاسوسي، اقدام عليه امنيت كشور.
د – جرايم مربوط به مواد مخدر.
تبصره - شوراي طبقه بندي مي تواند بر حسب تحصيلات، ويژگيهاي اخلاقي و خصوصيات رفتاري و چگونگي شخصيت زندانيان، آنان را در هريك از طبقات جداي از طبقه خاص خود قرار دهد.
ماده 8 – در زندانهاي با ظرفيت اسمي زير سيصد نفر و سيصد تا هفتصد نفر زنداني، طبقهبندي از حيث نوع جرم به روش زير انجام ميگيرد:
الف ) در زندانهاي با ظرفيت اسمي زير 300 نفر زنداني، زندانيان با جرايم قتل عمدي، سرقت مسلحانه، سرقت عادي، آدم ربايي، تجاوز به عنف، اسيد پاشي، جرايم باندي و سازمان يافته، ضرب و جرح عمدي، زنا و لواط و جرايم بر ضد عفت و اخلاق و نظم عمومي جداي از ساير زندانيان نگهداري ميشوند.
ب ) در زندانهاي با ظرفيت اسمي 300 تا 700 نفر زنداني، زندانيان مشمول بند الف اين ماده و همچنين زندانيان مشمول گروههاي ب و ج از ماده 8 به صورت مجزا و جدا از ساير زندانيان نگهداري مي شوند.
تبصره 1 – ظرفيت اسمي زندانها و بازداشتگاهها براساس استانداردهاي ابلاغي از سوي سازمان تعيين خواهد شد.
تبصره 2 – رعايت ساير موارد طبقهبندي در زندانها و بازداشتگاههاي موضوع اين ماده الزامي است.
تبصره 3 – چنانچه در زندانها يا بازداشتگاههاي با ظرفيت اسمي تا هفتصد نفر به واسطه دارا بودن فضاي فيزيكي مناسب امكان اجراي طبقهبندي كامل به شرح مذكور در ماده 7 وجود داشته باشد، زندان مكلف به اجراي كامل آن مي باشد.
ماده 9 – چنانچه فردي مرتكب چند جرم شده باشد، برحسب شديدترين جرم ارتكابي طبقهبندي صورت ميگيرد.
ماده 10 – زندانيان روحاني و نظامي در بندهاي جداگانه نگهداري ميشوند.
ماده 11 – معتادين در اردوگاههاي حرفه آموزي و كاردرماني نگهداري ميشوند.
ماده 12 – زندانيان شاغل در زندانها در بخش جداگانهاي موسوم به «سالن كارگري» نگهداري ميشوند.
ماده 13 – طبقه بندي از حيث نگهداري زندانيان بيمار به شرح زير ميباشد:
الف ) مسلولين و ساير بيماريهاي واگيردار و بيماران صعب العلاج و لاعلاج تا زماني برخورداري از عفو و يا تخفيف مجازات و همچنين بيماران رواني و مددجوياني كه از خدمات مشاورهاي بهرهمند ميشوند و نيز معلولين و نابينايان حسب مورد مطابق دستورالعمل سازمان و بالحاظ سياستهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در محلهاي جداگانه نگهداري ميشوند.
ب ) كساني كه مورد عمل جراحي قرار گرفتهاند دوره نقاهت خود را در محلي جدا از ساير زندانيان سپري خواهند كرد.
تبصره - مركز درماني زندان به تناسب نوع بيماري و وضعيت جسماني زندانيان مذكور در اين ماده به آنان توجه خاص معطوف داشته و شرايط مناسب و غذاي رژيمي در نظر خواهد گرفت.
ماده 14 – در استانهايي كه زندانها و مراكز وابسته امكانات و سازكارهاي لازم براي اجراي تفكيك و طبقهبندي زندانيان را به صورت جداگانه نداشته باشند و فاصله زندانها به هم نزديك بوده و حداكثر تا 100 كيلومتر از يكديگر فاصله داشته باشند، ميتوانند تفكيك و طبقهبندي زندانيان محكوم را به نحوي انجام دهند كه بخشي از زندانيان در يك زندان و بخشي ديگر در زندانهاي ديگر نگهداري شوند.
ماده 15 – سازمان مكلف است در ساخت زندانها، بازداشتگاهها و مراكز اقدامات تأميني و تربيتي موضوع تفكيك و طبقهبندي زندانيان را براساس اين آئين نامه مدنظر قراردهد.
ماده 16 - كميته نظارت مركب از نماينده رئيس قوه قضائيه، معاون قضايي و اجراي احكام سازمان، معاون سلامت و اصلاح و تربيت، مدير كل دفتر ارزيابي، بازرسي و پاسخگويي به شكايات و رئيس حفاظت اطلاعات تشكيل ميگردد تا ضمن نظارت بر حُسن اجراي اين آئين نامه چنانچه امكان اجراي برخي از الزامات آن در بعضي از زندانها يا بازداشتگاهها فراهم نباشد بالحاظ جميع جوانب و مصالح سازماني، نسبت به تعيين طبقه بندي در محلهاي مزبور به صورت موردي و براي مدت خاص و براساس شرايط موجود اقدام گردد.
ماده 17 – اين آييننامه مشتمل بر 17 ماده و 9 تبصره در تاريخ 9/9/1385 به تصويب رسيد و از تاريخ مزبور لازمالاجرا ميباشد.
رئيس قوه قضائيه- سيد محمود هاشمي نژاد[شاهرودي]
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
