اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
مصوب 1361,06,15
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول – هدف
ماده 1 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامي نهادي است تحت فرماندهي عالي مقام رهبري كه هدف آن نگهباني از انقلاب اسلامي ايران و دستاوردهاي آن و كوشش مستمر در راه تحقق آرمانهاي الهي و گسترش حاكميت قانون خدا طبق قوانين جمهوري اسلامي ايران و تقويت كامل بنيه دفاعي جمهوري اسلامي از طريق همكاري با ساير نيروهاي مسلح و آموزش نظامي و سازماندهي نيروهاي مردمي مي باشد.
فصل دوم - مأموريت
ماده 2 - مبارزه قانوني با عوامل و جريانهائي كه در صدد خرابكاري، براندازي نظام جمهوري اسلامي، و يا اقدام عليه انقلاب اسلامي ايران مي باشند.
ماده 3 - مبارزه قانوني با عواملي كه با توسل به قوه قهريه در صدد نفي حاكميت قوانين جمهوري اسلامي باشند.
ماده 4 - اقدام همانند ديگر نيروهاي انتظامي در جهت خلع سلاح كساني كه بدون مجوز قانوني اسلحه و مهمات حمل و نگهداري مي نمايند.
ماده 5 - همكاري با نيروهاي انتظامي در مواقع لزوم، در جهت برقراري نظم و امنيت و حاكميت قانون در كشور.
تبصره - سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در زمينه مأموريتهاي مذكور در مواد فوق بعنوان ضابط قوه قضائيه عمل ميكند.
ماده 6 - همكاري با ديگر نيروهاي انتظامي در جهت حفاظت از اماكن و شخصيتهاي سياسي و مذهبي به تشخيص شوراي تأمين محل، (حدود وظايف و اختيارات اين شورا طبق قانوني است كه بتصويب مجلس شوراي اسلامي خواهد رسيد).
ماده 7 - همكاري با ارتش جمهوري اسلامي ايران در مواقع لزوم در جهت پاسداري از استقلال و تماميت ارضي و نظام جمهوري اسلامي ايران.
تبصره - موارد لزوم و كيفيت همكاري سپاه با ارتش را شورايعالي دفاع تعيين ميكند.
ماده 8 - همكاري با ارگان اطلاعاتي كل كشور طبق قانوني كه بتصويب مجلس شوراي اسلامي خواهد رسيد.
ماده 9 – برنامه ريزي، سازماندهي، اداره و فرماندهي و اجراي آموزشهاي عقيدتي، سياسي و نظامي اعضاء بسيج مستضعفين بر طبق موازين اسلامي.
ماده 10 - مشاركت در عمليات امدادي به هنگام بروز بلايا و حوادث و انجام خدمات امدادي، آموزشي، توليدي و جهاد سازندگي به درخواست دولت و با رعايت كامل موازين عدل اسلامي در زمان صلح در حدي كه به تشخيص شوراي عالي سپاه، آمادگي رزمي لازم را براي انجام ماموريتهاي خود از دست ندهد.
ماده 11 - پرورش و آموزش اعضاء سپاه طبق تعاليم و موازين اسلامي مبتني بر رهنمودهاي ولايت فقيه در زمينه هاي عقيدتي، سياسي و نظامي در جهت كسب توان لازم بمنظور انجام ماموريتهاي محوله.
فصل سوم - تشكيلات
ماده 12 - بر طبق اصل 110 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران فرماندهي عالي سپاه بعهده مقام رهبري است.
ماده 13 - اركان تشكيلاتي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران عبارتند از:
الف - فرماندهي كل سپاه.
ب - وزير سپاه پاسداران.
ج - شوراي عالي سپاه.
ماده 14 - سپاه پاسداران از نظر بافت سازماني شامل دو حوزه فرماندهي و وزارتي ميباشد كه مسئوليت آنها را به ترتيب فرمانده كل و وزير سپاه بعهده دارند.
ماده 15 - فرمانده كل در زمينه هاي پرسنلي، آموزش نظامي، آموزش عقيدتي – سياسي تبليغات و انتشارات، تداركات، لجستيك، اطلاعات، طرح و عمليات، امور مربوط به بسيج مستضعفين مسئوليت دارد كه براي انجام آن واحدهايي به شرح زير ايجاد ميگردد.
الف - واحد پرسنلي - مسئول پيشبيني نيروي انساني مورد نياز، پذيرش و انجام امور كارگزيني مي باشد.
ب - واحد آموزش نظامي - مسئول برنامه ريزي و انجام آموزشهاي نظامي (انفرادي و يگاني) و تخصصي اعضاء سپاه ميباشد.
ج - واحد آموزش عقيدتي - سياسي - مسئول تعيين محتواي آموزشهاي عقيدتي - سياسي اعضاء سپاه و بسيج و برنامه ريزي و اجراي آموزشهاي فوق و تربيت و جذب مربي ميباشد.
د - واحد تبليغات و انتشارات - مسئول كليه تبليغات و انتشاراتي است كه بنام سپاه از طريق وسائل ارتباط جمعي (بصورت كتاب، جزوه، مجله، نشريه، بيانيه، تحليل، نوار، فيلم و برنامه هاي راديوئي و تلويزيوني) نشر و پخش ميگردد.
ه - واحد تداركات و لجستيك - مسئول برآورد نيازها، نگهداري و توزيع در زمينه تداركات، تجهيزات و تأسيسات سپاه ميباشد.
و - واحد اطلاعات - مسئول انجام وظايفي است كه قانون آن به تصويب مجلس شوراي اسلامي خواهد رسيد.
ز - واحد طرح و عمليات - مسئول تهيه طرحهاي عملياتي، انجام امور مخابراتي و اعزام نيرو ميباشد.
ح - واحد بسيج مستضعفين - وظايف اين واحد بشرحي است كه در فصل چهارم اين اساسنامه آمده است.
ط - واحد مهندسي - مسئول مهندسي تسليحاتي و نظامي، مهندسي غيرنظامي، نقشه برداري و جغرافيا و مخابرات و الكترونيك ميباشد.
تبصره - در بندهاي «ج» و «د» محتوي و برنامه هاي آموزش عقيدتي و سياسي و انتشارات و تبليغات بايد به تأييد مقام رهبري يا نماينده اي كه در سپاه تعيين نمايند برسد.
ماده 16 - وزير سپاه پاسداران در زمينه هاي اداري، مالي، حقوقي، پارلماني، تهيه تداركات مسئوليت دارد كه براي ايفاي آن معاونتهائي بشرح زير خواهد داشت:
الف - معاونت اداري - مالي - مسئول پذيرش پرسنل مورد نياز وزارت سپاه، انجام خدمات پرسنلي سپاه، هماهنگ نمودن، برآورد اعتبارات، تنظيم بودجه، ابلاغ بودجه مصوبه به قسمتها، اجراي بودجه (شامل واگذاري اعتبارات و نگهداري حساب) حسابرسي، نظارت و كنترل در نحوه انجام هزينه ها ميباشد.
ب - معاونت پارلماني - حقوقي - مسئول تهيه و تنظيم لوايح مورد نياز سپاه، برقراري ارتباط سپاه با دولت و مجلس، ابلاغ قوانين مصوبه به سپاه، نظارت بر اجراي صحيح قوانين و مقررات، دفاع از حقوق سپاه در مراجع حقوقي، و دريافت تدابير سياسي دولت و ابلاغ آن به سپاه ميباشد.
ج - معاونت لجستيكي و مهندسي - مسئول تهيه و تأمين نيازمنديهاي تداركاتي و لجستيكي، احداث تأسيسات مورد نياز و انجام امور مهندسي ميباشد.
ماده 17 (اصلاحي 06ˏ10ˏ1363) - وزير سپاه پاسداران موظف است با همكاري سازمان امور اداري و استخدامي كشور در حدود اين اساسنامه طرح تشكيلات وزارت سپاه وضوابط اداري و استخدامي پرسنل سپاه (اعم از حوزه فرماندهي و وزارتي و دفاتر نمايندگي امام) را به صورت لايحه تهيه و ظرف مدت 6 ماه از تاريختصويب اين قانون تقديم مجلس نمايد.
تبصره - بودجه اين وزارتخانه از رديف/ 112000 سپاه پاسداران تامين ميگردد.
ماده 18 - شوراي عالي سپاه - به منظور ايجاد هماهنگي بين حوزههاي فرماندهي و وزارتي و تنظيم و تصويب خط مشي و طرح و برنامهها و شرح وظايف قسمتها و دستورالعملها در حوزه فرماندهي در حدود اساسنامه شورائي مركب از مسئولين زير بنام شورايعالي سپاه تشكيل ميگردد.مصوبات اين شورا بايد به اطلاع مقام رهبري يا نمايندهاي كه در سپاه تعيين نمايند برسد و در صورتيكه مقام رهبري يا نماينده ايشان نقض نشود، لازمالاجراء خواهد بود.
الف - فرمانده كل.
ب - وزير سپاه.
ج - رئيس ستاد مركزي.
د - مسئول واحد بسيج مستضعفين.
ه- مسئول واحد اطلاعات.
و - مسئول واحد طرح و عمليات.
ز - مسئول واحد امور پرسنلي.
ح - مسئول واحد تداركات و لجستيك.
ط - مسئول واحد تبليغات و انتشارات.
ي - مسئول واحد آموزش نظامي.
ك - نماينده رهبري (در صورت وجود).
ماده 19 - مسئولين ديگر واحدهاي ستاد مركزي و معاونين وزير سپاه مي توانند در جلسات شورايعالي سپاه بدون حق رأي شركت نمايند.
ماده 20 - جلسات شورايعالي بدون حضور فرمانده كل (و در غياب وي قائم مقام فرمانده كل) و وزير سپاه (و در غياب وي قائم مقام وزير سپاه) و نماينده رهبري در صورت وجود - (و در غياب وي قائم مقام او) رسميت نخواهند داشت.
تبصره - جلسات شوراي عالي با حضور دوسوم اعضاء رسميت يافته و مصوبات آن با اكثريت آراء حاضرين خواهد بود.
ماده 21 - جلسات شورايعالي بطور منظم هفته اي يكبار و در مواقع ضروري به درخواست فرمانده كل، يا وزير سپاه، يا نماينده رهبري (در صورت وجود)، جلسات فوق العاده تشكيل ميگردد.
ماده 22 - مصوبات شورايعالي در حوزه فرماندهي از طريق سلسله مراتب و مجاري تشكيلاتي ابلاغ و اجراء ميشود.
ماده 23 - فرمانده كل سپاه موظف است ظرف 48 ساعت مصوبات شورايعالي سپاه را جهت اجراء به واحدهاي مربوطه ابلاغ نمايد و در صورت تخلف با تصويب شورايعالي گزارش امر به اطلاع مقام رهبري ميرسد.
ماده 24 - ستاد مركزي - واحدهاي امور پرسنلي، آموزش نظامي، آموزش عقيدتي، سياسي، انتشارات و تبليغات، اطلاعات، طرح و عمليات بسيج مستضعفين و مهندسي ستاد مركزي را تشكيل ميدهند كه تحت رياست رئيس ستاد اداره ميشود، ستاد مركزي فرمانده كل را در جهت اجراي اهداف سپاه از طريق برنامه ريزي و پشتيباني و نظارت ياري مينمايد.
مسئولين واحدهاي ستاد مركزي معاونين فرمانده كل در تخصص مربوطه بوده و ستاد مركزي وظايف خود را با همكاري ستادهاي ديگر رده ها انجام ميدهد.
ماده 25 - در رده هاي پايين تر از فرماندهي كل سپاه تا رده اي كه شورايعالي سپاه لازم بداند ستادهائي تشكيل ميگردد و شوراي هر رده از فرمانده يا قائم مقام آن رده، نماينده نماينده رهبري (در صورت وجود)، رئيس ستاد و مسئولين واحدهاي ستادي تشكيل ميگردد. حدود وظايف اين شوراها بوسيله شوراي عالي سپاه تعيين خواهد شد.
تبصره - رئيس ستاد و مسئولين واحدهاي ستادي به پيشنهاد فرمانده هر رده و با تأييد فرمانده كل منصوب مي گردند.
ماده 26 - دفاتر فرمانده كل - بمنظور كمك به فرمانده كل سپاه در انجام وظايف فرماندهي، دفاتر زير تشكيل ميشود كه مسئولين و اعضاء آنها بوسيله وي نصب و عزل ميگردند:
الف - دفتر فرماندهي - مسئول اداره امور دفتري، دبيرخانه و روابط عمومي فرمانده كل ميباشد.
ب - دفتر تحقيق و بازرسي - مسئول كمك به فرمانده كل در جهت بررسي صلاحيت افراد پيشنهاد شده براي انتصابات و نيز آگاهي وي از نحوه عملكرد رده هاي مختلف سپاه ميباشد.
ماده 27 - دفاتر نماينده رهبري (در صورت وجود) به منظور كمك به نمايندة رهبري در انجام وظايف محوله دفاتر زير تشكيل ميشود كه مسئولين و اعضاء آنها توسط وي نصب و عزل ميگردند.
الف - دفتر نظارت - مسئول نظارت بر كليه امور سپاه و تهيه گزارش جهت نماينده رهبري ميباشد.
ب - دفتر سياسي - مسئول گردآوري و تدوين و تحليل اخبار و رويدادهاي سياسي ميباشد.
ماده 28 - بافت سازماني سپاه از نظر فرماندهي متمركز بوده و حفظ سلسله مراتب و رعايت نظم و انضباط كامل در آن ضروري است.
سلسله مراتب فرماندهي در سپاه بترتيب عبارت است از:
1 - مقام رهبري.
2 - فرمانده كل سپاه.
3 - فرماندهان مناطق.
4 - فرماندهان نواحي.
5 - فرماندهان پايگاهها.
6 - فرماندهان پاسگاهها.
ماده 29 - پس از مقام رهبري، فرمانده كل سپاه بالاترين مقام اجرائي در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است كه بوسيله مقام رهبري نصب و عزل ميشود و در تمامي امور محوله در برابر مقام رهبري مسئول است و در كليه رده هاي سپاه در برابر او مسئولند، فرمانده كل سپاه مسئول اجراي دقيق اساسنامه و مصوبات شورايعالي در حوزه فرماندهي ميباشد.
ماده 30 - هدايت عمليات و عزل و نصبها در سپاه بعهده فرمانده كل سپاه ميباشد.
تبصره - عزل و نصب فرماندهان مناطق به پيشنهاد فرمانده كل و تصويب شورايعالي سپاه انجام ميگردد.
ماده 31 - قائم مقام فرمانده كل سپاه، رئيس ستاد مركزي و مسئولين واحدهاي ستاد مركزي پس از تأييد مقام رهبري يا نماينده اي كه در سپاه تعيين نمايند از سوي فرمانده كل نصب و عزل ميشوند.
تبصره 1 - مسئولين واحدهاي آموزش عقيدتي - سياسي و انتشارات و تبليغات و مسئولين رده هاي پايين تر اين دو واحد از بين روحانيون مورد تأييد مقام رهبري يا نماينده ايشان در سپاه تعيين ميشوند.
تبصره 2 - در صورتيكه نماينده اي از جانب مقام رهبري در سپاه تعيين شود با موافقت مقام رهبري براي عهده دار شدن مسئوليت واحدهاي آموزش عقيدتي - سياسي و تبليغات و انتشارات حق تقدم خواهد داشت.
ماده 32 - قائم مقام فرمانده كل در غياب فرمانده عهده دار كليه وظايف وي بوده و در حضور او فرمانده كل را در اداره سپاه ياري ميكند.
ماده 33 - در صورت تعيين نماينده اي از سوي مقام رهبري در سپاه ميتواند:
الف - بر كليه امور سپاه و تصميمات فرماندهان از نظر انطباق با موازين شرعي و رهنمودهاي مقام رهبري نظارت نمايد و در صورتيكه هر مورد را مغاير تشخيص دهد مسئولين ملزم به تجديدنظر در جهت انطباق با موازين مذكور ميباشند.
تبصره - بمنظور نظارت بر تمامي ردههاي سپاه براي هر رده فردي از روحانيون ذيصلاح را بعنوان نماينده خود تعيين نمايد.
ب - با نمايندگاني كه مقام رهبري در ديگر نيروهاي مسلح تعيين نمايند در جهت ايجاد هماهنگي و رابطه برادرانه بين نيروهاي مسلح همكاري نمايد.
ماده 34 - شرايط پاسدار - پاسدار به فردي اطلاق ميشود كه براي جهاد همه جانبه در راه خدا و نگهباني از انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن بعنوان وظيفه شرعي با داشتن شرايط زير به عضويت سپاه پاسداران درآمده باشد.
الف - اعتقاد به مباني اسلام، انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي.
ب - اعتقاد و التزام عملي به ولايت فقيه.
ج - التزام عملي به احكام اسلام و قوانين جمهوري اسلامي و رعايت موازين اخلاق اسلامي.
د - عدم عضويت در احزاب و گروهها و سازمانهاي سياسي.
ه- حسن شهرت و عدم سوء سابقه.
تبصره - فرماندهان سپاه به ويژه فرمانده كل علاوه بر شرايط فوق بايد آشنائي لازم به مسائل عقيدتي، سياسي و تخصصي داشته و از قدرت مديريت كافي برخوردار باشند.
فصل چهارم - اساسنامه واحد بسيج مستضعفين
ماده 35 - هدف از تشكيل واحد بسيج مستضعفين ايجاد توانائي هاي لازم در كليه افراد معتقد به قانون اساسي و اهداف انقلاب اسلامي به منظور دفاع از كشور، نظام جمهوري اسلامي و همچنين كمك به مردم هنگام بروز بلايا و حوادث غيرمترقبه با هماهنگي مراجع ذيربط ميباشد.
ماده 36 - به منظور اجراي ماده 9 اساسنامه سپاه پاسداران وظايف بسيج به شرح زير ميباشد:
1 - آموزش نظامي در حد توانائي دفاع از جمهوري اسلامي ايران و تماميت ارضي كشور.
2 - تعليم و تربيت در زمينههاي عقيدتي، سياسي و تخصصهاي مورد نياز.
3 - سازماندهي اعضاي بسيج.
4 - تهيه طرحهاي دفاعي با هماهنگي ساير ارگانهاي ذيربط.
تبصره - كليه سازمانها و ارگانهائيكه با نامهاي گوناگون در زمينه آموزش نظامي و آماده سازي در بسيج مردم فعاليت دارند بجز خدمت وظيفه عمومي منحل گرديده و اين فعاليتها در سپاه متمركز ميگردد.
ماده 37 - هر شهر بسته به وسعت و جمعيت به چند منطقه مقاومت و هر منطقه مقاومت به چند ناحيه مقاومت و هر ناحيه مقاومت به چند پايگاه مقاومت تقسيم ميگردد، كه هر پايگاه مقاومت شامل گروههاي سازمان يافته خواهد بود.
تبصره - شهركها و قصبات و دهات كشور داراي هسته هاي مقاومت بسيج خواهند بود.
ماده 38 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامي هسته هاي مقاومت محلي را با همكاري روحانيون و معتمدين محل و شوراهاي محلي قانوني در سطح كليه محلات تشكيل ميدهد.
تبصره – هسته هاي مقاومت بسيج كوچكترين واحد بسيج است.
ماده 39 - گسترش واحدهاي محلي بسيج بايد به گونه اي باشد كه در كوتاهترين مدت ممكن در تمامي محله ها هسته هاي مقاومت تشكيل شود.
ماده 40 - در رده هاي اجرائي بسيج به تناسب اقشار و صنوفي كه تحت پوشش آن بسيج اند يكنفر از هر قشر و صنف از افراد موجه و قابل اعتماد و يك نفر از روحانيون موجه محل به سرپرستي مسئول واحد بسيج مربوطه شوراي بسيج را تشكيل ميدهند اين شورا براي مسئول بسيج شوراي مشورتي خواهد بود و تصميم گيرنده نهائي مسئول بسيج است.
تبصره - روحاني شورا بايد به تأييد مقام رهبري يا نماينده اي كه در سپاه تعيين نمايند، يا نماينده نماينده رهبري در هر رده برسد ديگر اعضاء شورا بوسيله مسئول بسيج و روحاني شوراي مربوطه تعيين ميشوند.
ماده 41 - افراد ارتش بيست ميليوني بصورت زير دسته بندي ميشوند:
(الف) - اعضاي عادي - عموم اقشار معتقد به قانون اساسي جمهوري اسلامي و اهداف انقلاب اسلامي كه پس از گذراندن دوره آموزش عمومي به عضويت عادي ارتش بيست ميليوني (بسيج مستضعفين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي) درآمده و سازماندهي ميشوند، و در حدود قوانين و مقررات فعاليتهاي پشتيباني و رزمي زمان جنگ و همچنين فعاليتهاي عمراني، خدماتي، اجتماعي، سياسي و اطلاعاتي خواهند داشت.
(ب) - اعضاي فعال - افرادي هستند كه پس از گذراندن دوره هاي آموزش عمومي سازماندهي شده و با تداوم آموزش و برنامه هاي ويژه انسجام آنها حفظ خواهد شد.
تبصره - اعضاي عادي و فعال از پرسنل كادر ثابت نبوده و حقوق ثابت دريافت نخواهند كرد.
(ج) - اعضاي ويژه - افراد فعالي هستند كه صلاحيتهاي يك پاسدار را دارا ميباشند و داراي پرونده آموزشي و فردي بوده و به هنگام نياز سپاه بطور تمام وقت در اختيار سپاه قرار ميگيرند اين افراد داراي كارت مخصوص بوده و در رابطه منظم با سپاه هستند.
ماده 42 - كليه افراد و مسئولين واحدهاي ستادي بسيج و فرماندهان مراكز بسيج و فرماندهان منطقه مقاومت (در شهرها) از پاسداران خواهند بود فرماندهان ناحيه مقاومت، پاسدار و يا از اعضاي ويژه بسيج، فرماندهان پايگاه مقاومت از اعضاي ويژه و فرماندهان گروههاي مقاومت از اعضاي فعال خواهند بود.
فصل پنجم - مواد تكميلي
ماده 43 - بر اساس اصل يكصد و هفتاد و دوم قانون اساسي جرائم مربوط به وظايف خاص نظامي يا انتظامي اعضاء سپاه پاسداران در محاكم نظامي رسيدگي ميگردد ولي جرائم عمومي آنها يا جرائمي كه بعنوان ضابط دادگستري مرتكب ميشوند در محاكم عمومي رسيدگي ميشود.
ماده 44 - شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به اعضاء سپاه پاسداران يا قسمتها و يا آيين نامه هاي مورد عمل در سپاه را ديوان عدالت اداري رسيدگي خواهد نمود.
ماده 45 - شورايعالي سپاه پاسداران موظف است ظرف 6 ماه ضوابط پاكسازي در سپاه را تهيه و بصورت لايحه تقديم مجلس شوراي اسلامي نمايد.
ماده 46 - در صورتيكه يكي از اعضاء سپاه در زمان صلح بيش از 15 روز و در زمان جنگ بيش از 5 روز غيبت غيرموجه داشته باشد فراري محسوب شده و بوسيله دادگاه نظامي مورد پيگرد و تنبيه قانوني قرار ميگيرد تنبيهات مربوط به غيبت كمتر از حد فرار طبق مقررات انضباطي خواهد بود كه به تصويب شوراي عالي سپاه ميرسد.
ماده 47 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران از نظر سياسي و عقيدتي تابع ولايت فقيه بوده و از كليه احزاب و گروههاي سياسي مستقل ميباشد و خود نيز هرگز نبايد در جامعه شخصيت حزبي پيدا كرده بصورت يك حزب يا سازمان سياسي عمل نمايد.
ماده 48 - اعضاء سپاه پاسداران انقلاب اسلامي حق عضويت در هيچ حزب و گروه يا سازمان سياسي را ندارند و ادامه عضويت آنها موجب اخراج از سپاه خواهد شد.
ماده 49 - نيازهاي اساسي گذران زندگي مسكن، درمان، پاسدار و خانواده وي در دوران خدمت و از كارافتادگي و بازنشستگي نيز تأمين ميشود ضوابط آن در آئين نامه اي كه بتصويب شورايعالي سپاه ميرسد تعيين خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر چهل و نه ماده و شانزده تبصره در جلسه روز دوشنبه پانزدهم شهريورماه يكهزار و سيصد و شصت و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب و به تأييد شوراي نگهبان رسيده است.
رئيس مجلس شوراي اسلامي - اكبر هاشمي
مصوب 1361/06/15 مجلس شورای اسلامی
ماده 1 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی است تحت فرماندهی عالی مقام رهبری که هدف آن نگهبانی از انقلاب اسلامی ایران و دستاوردهای آن و کوشش مستمر در راه تحقق آرمانهای الهی و گسترش حاکمیت قانون خدا طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران و تقویت کامل بنیه دفاعی جمهوری اسلامی از طریق همکاری با سایر نیروهای مسلح و آموزش نظامی و سازماندهی نیروهای مردمی م. ب..
ماده 2 - مبارزه قانونی با عوامل و جریانهایی که در صدد خرابکاری، براندازی نظام جمهوری اسلامی، و یا اقدام علیه انقلاب اسلامی ایران میباشند.
تبصره - سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در زمینه ماموریتهای مذکور در مواد فوق به عنوان ضابط قوه قضائیه عمل میکند.
ماده 6 - همکاری با دیگر نیروهای انتظامی در جهت حفاظت از اماکن و شخصیتهای سیاسی و مذهبی به تشخیص شورای تامین محل، (حدود وظایف و اختیارات این شورا طبق قانونی است که به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید).
ماده 8 - همکاری با ارگان اطلاعاتی کل کشور طبق قانونی که به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید.
ماده 11 - پرورش و آموزش اعضاء سپاه طبق تعالیم و موازین اسلامی مبتنی بر رهنمودهای ولایت فقیه در زمینه های عقیدتی، سیاسی و نظامی در جهت کسب توان لازم به منظور انجام ماموریتهای محوله.
ماده 12 - بر طبق اصل 110 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فرماندهی عالی سپاه به عهده مقام رهبری است.
ماده 14 - سپاه پاسداران از نظر بافت سازمانی شامل دو حوزه فرماندهی و وزارتی م. ب. که مسئولیت آنها را به ترتیب فرمانده کل و وزیر سپاه به عهده دارند.
الف - واحد پرسنلی - مسئول پیشبینی نیروی انسانی مورد نیاز، پذیرش و انجام امور کارگزینی م. ب..
ب - واحد آموزش نظامی - مسئول برنامه ریزی و انجام آموزشهای نظامی (انفرادی و یگانی) و تخصصی اعضاء سپاه م. ب..
ج - واحد آموزش عقیدتی - سیاسی - مسئول تعیین محتوای آموزشهای عقیدتی - سیاسی اعضاء سپاه و بسیج و برنامه ریزی و اجرای آموزشهای فوق و تربیت و جذب مربی م. ب..
د - واحد تبلیغات و انتشارات - مسئول کلیه تبلیغات و انتشاراتی است که به نام سپاه از طریق وسائل ارتباط جمعی (به صورت کتاب، جزوه، مجله، نشریه، بیانیه، تحلیل، نوار، فیلم و برنامه های رادیوئی و تلویزیونی) نشر و پخش میگردد.
ه - واحد تدارکات و لجستیک - مسئول برآورد نیازها، نگهداری و توزیع در زمینه تدارکات، تجهیزات و تاسیسات سپاه م. ب..
ز - واحد طرح و عملیات - مسئول تهیه طرحهای عملیاتی، انجام امور مخابراتی و اعزام نیرو م. ب..
ح - واحد بسیج مستضعفین - وظایف این واحد به شرحی است که در فصل چهارم این اساسنامه آمده است.
ط - واحد مهندسی - مسئول مهندسی تسلیحاتی و نظامی، مهندسی غیرنظامی، نقشه برداری و جغرافیا و مخابرات و الکترونیک م. ب..
تبصره - در بندهای «ج» و «د» محتوی و برنامه های آموزش عقیدتی و سیاسی و انتشارات و تبلیغات باید به تایید مقام رهبری یا نماینده ای که در سپاه تعیین نمایند برسد.
ماده 16 - وزیر سپاه پاسداران در زمینه های اداری، مالی، حقوقی، پارلمانی، تهیه تدارکات مسئولیت دارد که برای ایفای آن معاونتهائی به شرح زیر خواهد داشت:
الف - معاونت اداری - مالی - مسئول پذیرش پرسنل مورد نیاز وزارت سپاه، انجام خدمات پرسنلی سپاه، هماهنگ نمودن، برآورد اعتبارات، تنظیم بودجه، ابلاغ بودجه مصوبه به قسمتها، اجرای بودجه (شامل واگذاری اعتبارات و نگهداری حساب) حسابرسی، نظارت و کنترل در نحوه انجام هزینه ها م. ب..
ب - معاونت پارلمانی - حقوقی - مسئول تهیه و تنظیم لوایح مورد نیاز سپاه، برقراری ارتباط سپاه با دولت و مجلس، ابلاغ قوانین مصوبه به سپاه، نظارت بر اجرای صحیح قوانین و مقررات، دفاع از حقوق سپاه در مراجع حقوقی، و دریافت تدابیر سیاسی دولت و ابلاغ آن به سپاه م. ب..
ج - معاونت لجستیکی و مهندسی - مسئول تهیه و تامین نیازمندیهای تدارکاتی و لجستیکی، احداث تاسیسات مورد نیاز و انجام امور مهندسی م. ب..
ماده 17 (اصلاحی 1363/10/06) - وزیر سپاه پاسداران موظف است با همکاری سازمان امور اداری و استخدامی کشور در حدود این اساسنامه طرح تشکیلات وزارت سپاه وضوابط اداری و استخدامی پرسنل سپاه (اعم از حوزه فرماندهی و وزارتی و دفاتر نمایندگی امام) را به صورت لایحه تهیه و ظرف مدت 6 ماه از تاریختصویب این قانون تقدیم مجلس نماید.
ماده 18 - شورای عالی سپاه - به منظور ایجاد هماهنگی بین حوزههای فرماندهی و وزارتی و تنظیم و تصویب خط مشی و طرح و برنامهها و شرح وظایف قسمتها و دستورالعملها در حوزه فرماندهی در حدود اساسنامه شورائی مرکب از مسئولین زیر به نام شورای عالی سپاه تشکیل میگردد.مصوبات این شورا باید به اطلاع مقام رهبری یا نمایندهای که در سپاه تعیین نمایند برسد و در صورتی که مقام رهبری یا نماینده ایشان نقض نشود، لازمالاجراء خواهد بود.
ماده 19 - مسئولین دیگر واحدهای ستاد مرکزی و معاونین وزیر سپاه میتوانند در جلسات شورای عالی سپاه بدون حق رای شرکت نمایند.
ماده 21 - جلسات شورای عالی به طور منظم هفته ای یکبار و در مواقع ضروری به درخواست فرمانده کل، یا وزیر سپاه، یا نماینده رهبری (در صورت وجود)، جلسات فوق العاده تشکیل میگردد.
ماده 25 - در رده های پایین تر از فرماندهی کل سپاه تا رده ای که شورای عالی سپاه لازم بداند ستادهائی تشکیل میگردد و شورای هر رده از فرمانده ی. ق. م. آن رده، نماینده نماینده رهبری (در صورت وجود)، رئیس ستاد و مسئولین واحدهای ستادی تشکیل میگردد. حدود وظایف این شوراها به وسیله شورای عالی سپاه تعیین خواهد شد.
تبصره - رئیس ستاد و مسئولین واحدهای ستادی به پیشنهاد فرمانده هر رده و با تایید فرمانده کل منصوب می گردند.
ماده 26 - دفاتر فرمانده کل - به منظور کمک به فرمانده کل سپاه در انجام وظایف فرماندهی، دفاتر زیر تشکیل میشود که مسئولین و اعضاء آنها به وسیله وی نصب و عزل میگردند:
الف - دفتر فرماندهی - مسئول اداره امور دفتری، دبیرخانه و روابط عمومی فرمانده کل م. ب..
ب - دفتر تحقیق و بازرسی - مسئول کمک به فرمانده کل در جهت بررسی صلاحیت افراد پیشنهاد شده برای انتصابات و نیز آگاهی وی از نحوه عملکرد رده های مختلف سپاه م. ب..
الف - دفتر نظارت - مسئول نظارت بر کلیه امور سپاه و تهیه گزارش جهت نماینده رهبری م. ب..
ب - دفتر سیاسی - مسئول گردآوری و تدوین و تحلیل اخبار و رویدادهای سیاسی م. ب..
سلسله مراتب فرماندهی در سپاه به ترتیب عبارت است از:
ماده 29 - پس از مقام رهبری، فرمانده کل سپاه بالاترین مقام اجرایی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که به وسیله مقام رهبری نصب و عزل میشود و در تمامی امور محوله در برابر مقام رهبری مسئول است و در کلیه رده های سپاه در برابر او مسئولند، فرمانده کل سپاه مسئول اجرای دقیق اساسنامه و مصوبات شورای عالی در حوزه فرماندهی م. ب..
ماده 30 - هدایت عملیات و عزل و نصبها در سپاه به عهده فرمانده کل سپاه م. ب..
ماده 31 - قائم مقام فرمانده کل سپاه، رئیس ستاد مرکزی و مسئولین واحدهای ستاد مرکزی پس از تایید مقام رهبری یا نماینده ای که در سپاه تعیین نمایند از سوی فرمانده کل نصب و عزل میشوند.
تبصره 1 - مسئولین واحدهای آموزش عقیدتی - سیاسی و انتشارات و تبلیغات و مسئولین رده های پایین تر این دو واحد از بین روحانیون مورد تایید مقام رهبری یا نماینده ایشان در سپاه تعیین میشوند.
تبصره - به منظور نظارت بر تمامی ردههای سپاه برای هر رده فردی از روحانیون ذیصلاح را به عنوان نماینده خود تعیین نماید.
ماده 34 - شرایط پاسدار - پاسدار به فردی اطلاق میشود که برای جهاد همه جانبه در راه خدا و نگهبانی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن به عنوان وظیفه شرعی با داشتن شرایط زیر به عضویت سپاه پاسداران درآمده باشد.
ماده 35 - هدف از تشکیل واحد بسیج مستضعفین ایجاد توانائی های لازم در کلیه افراد معتقد به قانون اساسی و اهداف انقلاب اسلامی به منظور دفاع از کشور، نظام جمهوری اسلامی و همچنین کمک به مردم هنگام بروز بلایا و حوادث غیرمترقبه با هماهنگی مراجع ذیربط م. ب..
ماده 36 - به منظور اجرای ماده 9 اساسنامه سپاه پاسداران وظایف بسیج به شرح زیر م. ب.:
تبصره - کلیه سازمانها و ارگانهائیکه با نامهای گوناگون در زمینه آموزش نظامی و آماده سازی در بسیج مردم فعالیت دارند به جزخدمت وظیفه عمومی منحل گردیده و این فعالیتها در سپاه متمرکز میگردد.
ماده 40 - در رده های اجرایی بسیج به تناسب اقشار و صنوفی که تحت پوشش آن بسیج اند یکنفر از هر قشر و صنف از افراد موجه و قابل اعتماد و یک نفر از روحانیون موجه محل به سرپرستی مسئول واحد بسیج مربوطه شورای بسیج را تشکیل میدهند این شورا برای مسئول بسیج شورای مشورتی خواهد بود و تصمیم گیرنده نهایی مسئول بسیج است.
تبصره - روحانی شورا باید به تایید مقام رهبری یا نماینده ای که در سپاه تعیین نمایند، یا نماینده نماینده رهبری در هر رده برسد دیگر اعضاء شورا به وسیله مسئول بسیج و روحانی شورای مربوطه تعیین میشوند.
ماده 41 - افراد ارتش بیست میلیونی به صورت زیر دسته بندی میشوند:
(ج) - اعضای ویژه - افراد فعالی هستند که صلاحیتهای یک پاسدار را دارا میباشند و دارای پرونده آموزشی و فردی بوده و به هنگام نیاز سپاه به طور تمام وقت در اختیار سپاه قرار میگیرند این افراد دارای کارت مخصوص بوده و در رابطه منظم با سپاه هستند.
ماده 43 - بر اساس اصل یکصد و هفتاد و دوم قانون اساسی جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی یا انتظامی اعضاء سپاه پاسداران در محاکم نظامی رسیدگی میگردد ولی جرائم عمومی آنها یا جرائمی که به عنوان ضابط دادگستری مرتکب میشوند در محاکم عمومی رسیدگی میشود.
ماده 45 - شورای عالی سپاه پاسداران موظف است ظرف 6 ماه ضوابط پاکسازی در سپاه را تهیه و به صورت لایحه تقدیم مجلس شورای اسلامی نماید.
ماده 46 - در صورتی که یکی از اعضاء سپاه در زمان صلح بیش از 15 روز و در زمان جنگ بیش از 5 روز غیبت غیرموجه داشته باشد فراری محسوب شده و به وسیله دادگاه نظامی مورد پیگرد و تنبیه قانونی قرار میگیرد تنبیهات مربوط به غیبت کمتر از حد فرار طبق مقررات انضباطی خواهد بود که به تصویب شورای عالی سپاه میرسد.
ماده 47 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از نظر سیاسی و عقیدتی تابع ولایت فقیه بوده و از کلیه احزاب و گروههای سیاسی مستقل م. ب. و خود نیز هرگز نباید در جامعه شخصیت حزبی پیدا کرده به صورت یک حزب یا سازمان سیاسی عمل نماید.
ماده 49 - نیازهای اساسی گذران زندگی مسکن، درمان، پاسدار و خانواده وی در دوران خدمت و از کارافتادگی و بازنشستگی نیز تامین میشود ضوابط آن در آیین نامه ای که به تصویب شورای عالی سپاه میرسد تعیین خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر چهل و نه ماده و شانزده تبصره در جلسه روز دوشنبه پانزدهم شهریورماه یکهزار و سیصد و شصت و یک مجلس شورای اسلامی تصویب و به تایید شورای نگهبان رسیده است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
