دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › ارث و ترکه
دعوای رد ترکه
راهنمای دعوای رد ترکه
- تعریف
- رد ترکه به معنای عدم پذیرش سهمالارث از سوی وراث است. این اقدام زمانی انجام میشود که ترکه (اموال متوفی) دارای بدهیهای سنگین است و وراث نمیخواهند مسئولیت پرداخت دیون متوفی را بر عهده بگیرند. با رد ترکه، وراث از مسئولیت پرداخت بدهیهای متوفی بیش از سهمالارث خود مبرا میشوند.
- خواهان و خوانده
- وراث (خواهان) علیه سایر وراث یا طلبکاران احتمالی (خوانده).
- ماهیت
- امور حسبی؛ غیرمالی.
- مرجع صالح
- شورای حل اختلاف (شعبه امور حسبی) محل آخرین اقامتگاه متوفی.
- مستندات قانونی
- مواد ۲۴۹ تا ۲۵۳ قانون امور حسبی.
- مدارک لازم
- گواهی حصر وراثت، مدارک شناسایی وراث، استشهادیه یا صورتجلسه رد ترکه (در صورت تنظیم).
- مهلتها
- وراث باید ظرف یک ماه از تاریخ اطلاع از فوت متوفی، رد ترکه را اعلام کنند.
- هزینه
- هزینه دادرسی امور غیرمالی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. تنظیم درخواست رد ترکه ۲. ثبت در شورای حل اختلاف ۳. بررسی توسط قاضی شورا ۴. صدور گواهی یا صورتجلسه رد ترکه ۵. ابلاغ به ذینفعان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اگر وارثی قبل از رد ترکه، در اموال تصرف کند، حق رد ترکه را از دست میدهد. ۲. رد ترکه باید صریح و کتبی باشد. ۳. رد ترکه به معنای انصراف از ارث نیست، بلکه به معنای عدم پذیرش مسئولیت دیون است.
نمونهٔ خواسته
اعلام رد ترکه متوفی [نام متوفی] توسط اینجانب [نام وارث].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
اگر رد ترکه کنم، آیا سهمالارثی به من نمیرسد؟
خیر، رد ترکه فقط مسئولیت شما را در برابر بدهیها محدود میکند، اما اگر پس از پرداخت بدهیها چیزی باقی بماند، سهم شما محفوظ است.
آیا میتوانم بعد از رد ترکه، نظرم را عوض کنم؟
خیر، رد ترکه یک عمل حقوقی قطعی است.
آیا همه وراث باید با هم رد ترکه کنند؟
خیر، هر وارث میتواند مستقلاً رد ترکه کند.
اگر ترکه را رد کنم، چه کسی بدهیها را میدهد؟
طلبکاران میتوانند از محل اموال باقیمانده متوفی (ترکه) طلب خود را وصول کنند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه عمومی حقوقی، در مقام رسیدگی به امور حسبی؛ رد ترکه صرفاً به اعتبار ارتباط با ارث، در صلاحیت دادگاه صلح قرار نمیگیرد.
- دادگاهِ کدام شهر
- آخرین اقامتگاه متوفی در ایران؛ اگر اقامتگاه نداشته، آخرین محل سکونت او در ایران؛ در نبود هر دو، مطابق ترتیب قانونی محل وقوع ترکه.
- پیش از طرحِ دعوا
- اعلام کتبی یا شفاهی رد ترکه به دادگاه و ثبت آن؛ اصولاً ظرف یک ماه از اطلاع وارث از فوت مورث. رد ترکه به معنای اسقاط سهمالارث نیست.
- اعتراض به رأی
- صرف ثبت اعلام رد ترکه، رأی ترافعی و مستقلاً قابل تجدیدنظر یا فرجام نیست؛ اعتراض به تصمیم قضایی احتمالی، تابع نوع همان تصمیم است.
- مستند
- مواد ۱۶۳، ۱۶۴، ۲۴۹ و ۲۵۰ قانون امور حسبی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال
- قرارداد: قرارداد تقسیم ترکه
قوانین و مواد
- قانون مدنی
- ماده 870:پرسش: پس از پرداخت حقوق و دیون ترکه، باقیمانده چه میشود؟
- ماده 905:پرسش: آیا باقیماندهٔ ترکه به زوج و زوجه رد میشود؟
- ماده 869:پرسش: چه حقوق و دیونی باید پیش از تقسیم ترکه پرداخت شود؟
- ماده 914:پرسش: آیا مادر در صورت داشتن حاجب از زیادی ترکه سهمی میبرد؟
- قانون امور حسبی
- ماده 249:پرسش: آیا رد ترکه میتواند معلق یا مشروط باشد؟
- ماده 250:پرسش: وارث تا چه زمانی فرصت دارد ترکه را رد کند؟
- ماده 242:پرسش: قبول ترکه چگونه صورت میگیرد؟
- ماده 254:پرسش: اگر همه ورثه ترکه را رد کنند، چه حکمی دارد؟
- ماده 218:پرسش: آیا در مدت تحریر ترکه میتوان در ترکه تصرف کرد؟
- ماده 351:پرسش: مدیر ترکه کدام دیون و تعهدات متوفی را میپردازد؟
- ماده 226:پرسش: آیا ورثه باید بیش از ترکه به بستانکاران بپردازند؟
- ماده 221:پرسش: آیا در مدت تحریر ترکه میتوان خواسته را تأمین کرد؟
- ماده 216:پرسش: صورتمجلس تحریر ترکه باید مشتمل بر چه مواردی باشد؟
- ماده 315:پرسش: کارشناس در تقسیم ترکه چه مواردی را باید تعیین کند؟
- ماده 192:پرسش: آیا پس از تحریر ترکه میتوان درخواست مهر و موم کرد؟
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نحوه محاسبه سهم ارث ؟
عینِ عبارت · ترکه …نصف (1/2)، ربع (1/4) ، ثمن (1/8) ، دوثلث (2/3) ، ثلث (1/3) و سدس ترکه (1/6).…
مشابه · ارث نحوه محاسبه سهم ارث ؟…
عینِ عبارت · ترکه …پدرى آیه دوم (آیه ۱۷۶ سوره نساء ) دربردارنده چهار حکم ذیل است: ۱. اگر میت تنها خواهر پدرى و مادرى یا خواهر پدرى داشته باشد، نصف ترکه از آن خواهر است.…
مشابه · ارث …. وَ إِنْ کانَ رَجُلٌ یورَثُ کلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ ...» و آیه «یسْتَفْتُونَک قُلِ اللَّهُ یفْتِیکمْ فِی الْکلالَةِ .…
ارث (حقوق): موجبات ارث
عینِ عبارت · رد ترکه …• دیون و واجبات مالی متوفی؛ • وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثه و زیاده بر ثلث با اجازه آنها. ۲.…
مشابه · ارث موجبات ارث در حقوق ایران ، دارای دو معنی عام و خاص م.…
ارث (حقوق): نکته
عینِ عبارت · ترکه …و اگر وارث او منحصر به زوجه و امام (علیهالسلام) باشد، ربع ترکه او مال زوجه و بقیه مال امام (علیهالسلام) است.…
مشابه · ارث موجبات ارث، نسب و سبب است.…
عینِ عبارت · رد ترکه آیا رد ترکه به منزله رد تملک ترکه است؟…
مشابه · ارث …ملک ترکه نیست، بلکه رد ترکه به معنی خودداری از تصفیه ترکه و ارد سمت مدیریت آن است که قانون به وارثان سپرده است (رد ترکه یعنی رد تصفیه ترکه، نه خود ترکه).…
عینِ عبارت · ترکه …تبصره- مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن فوت کرده ولی هنوز ترکه او تقسیم نشدهاست نیز لازمالاجراء است.…
مشابه · ارث ارث زوجه از اموال منقول و غیر منقول تا پیش از اصلاح قانون مدنی در سال ۱۳۸۷ و براساس نظر مشهور فقه…
عینِ عبارت · رد ترکه …چگونگی انتخاب مدیر تصفیه در بخش جداگانه ای توضیح داده شد. اثر سوم رد ترکه این است که وی حق اعتراض به نحوه تصفیه ترکه را ندارد.…
مشابه · ارث …تملک ترکه نیست، بلکه رد ترکه به معنی خودداری از تصفیه ترکه و ارد سمت مدیریت آن است که قانون به وارثان سپرده است (رد ترکه یعنی رد تصفیه ترکه، نه خود ترکه).…
تقسیم به تعدیل — تقسیم به رد
عینِ عبارت · ترکه …دکتر کاتوزیان در استدلالی جالب توجه برای ترکه یک شخصیت حقوقی قائل هستند و معتقدند، ترکه نیز همانند دوران تصفیه شرکت از شخصیت حقوقی بهره مند…
مشابه · ارث …عین ترکه از آن شخصیت حقوقی فرضی ترکه است و وارثان و موصی له از شریکان این شخصیت هستند و پیش از انحلال حق تصرف در اعیان ترکه را ندارند. ترکه ه…
عینِ عبارت · ترکه ترکه همچون شرکت در حال تصفیه است و از نوعی شخصیت روبه زوال بهره می برد. اقامتگاه دارایی و مدیر خاص…
مشابه · ارث …اقامتگاه دارایی و مدیر خاص دارد کاتوزیان شفعه، وصیت، ارث، ش ۲۲۲).…
عینِ عبارت · ترکه …همچنین، بر اساس مواد 900 و 904 و 905 قانون مدنی، زوجه یک چهارم و مادر یک ششم از ترکه را به ارث میبرند و باقیمانده به مادر متوفی رد میشود.…
مشابه · ارث …هیات عالی به استناد ماده 862 قانون مدنی، مادر را در طبقه اول وارثان و برادران و خواهران را در طبقه دوم قرار داد و اعلام کرد که با وجود مادر، برادران و خواهران…
ارث . سهم الارث . ماترک
عینِ عبارت · ترکه …1/2"زوج" به شرط نبود اولاد 1/2به فرض ارث میبرد اگر متوفی فقط یک "دختر" داشته باشد تمام ترکه را میبرد (1/2به قرابتو 1/2به فرض ) اگر متوفی فقط یک "پسر" داشته باشد پسر تمام ترکه را به…
مشابه · ارث ارث .…
عینِ عبارت · ترکه …<br>نظر هیات عالی این است که اگر وراث ترکه را طبق قانون رد کرده باشند یا متوفی در زمان فوت خود ماترکی نداشته باشد، آنان در قبال طلبک…
مشابه · ارث صدور اجراییه علیه وراث محکومٌعلیه که از ما ترک مورث خویش مالی به ارث نبرده خ.…
عینِ عبارت · رد ترکه …ر فقدان مجهول المالک و در حکم ارث بلاوراث موضوع اصل 45 قانون اساسی و ماده 28 قانون مدنی رفتار می شود دراین بین فی مابین ترکه متوفی تا قبول ترکه و یا ردّ ترکه فرد دیگری از حیث شخصیت ظهور و وقوع ندار…
مشابه · ارث …هان نمی باشد چرا اگر شخصیت مسئول و طلبکار در یک شخص خواهان جمع شده لذا تعهد وی ساقط شده است از باب تحلیل قضیه ارث استناد نموده طبق ماده 880 ق.…
عینِ عبارت · رد ترکه …ر حکم ارث بلاوراث موضوع اصل 45 قانون اساسی و ماده 28 قانون مدنی رفتار میشود دراین بین فی مابین ترکه متوفی تا قبول ترکه و یا ردّ ترکه فرد دیگری از حیث شخصیت ظهور و وقوع ندارد یا ترکه را قبول می کنن…
مشابه · ارث مطالبه دیه متوفی از شرکت بیمه توسط راننده مقصر به عنوان وارث خ.…
عینِ عبارت · رد ترکه …نکه کمبود ترکه خلاف اماره قانونی را ثابت کند کاتوزیان درس هایی از شفعه، وصیت، ارث، ش ۲۲۷). اثر رد ترکه اولین و مهمترین اثر رد ترکه سقوط تعهد او بر پرداخت دیون مورث است. یعنی هیچ تکلیفی در برابر طل…
مشابه · ارث پس با این وصف وارثی که ترکه را پذیرفته است مسئول دیون مورث به نسبت سهم الارث خود از ترکه است، مگر اینکه کمبود ترک…
عینِ عبارت · ترکه پس با این وصف وارثی که ترکه را پذیرفته است مسئول دیون مورث به نسبت سهم الارث خود از ترکه است، مگر اینکه کمبود ترکه خلاف ام…
آیه میراث: نکته
عینِ عبارت · ترکه …اگر وارث میت به عمومه (عمو و عمه) پدر و مادری یا پدری منحصر باشد، ترکه مال آنها م.…
مشابه · ارث موجبات ارث، نسب است و سبب، که نسب، سه مرتبه دارد: اول: پدر و مادر و فرزندان؛ اگرچه پایین بروند. و دوم: اج…
درخواست .تحریر ترکه
عینِ عبارت · رد ترکه درخواست مهروموم ترکه. درخواست برداشتن مهروموم ترکه علام رد ترکه .…
مشابه · ارث …دم رعایت مقررات امور حسبی نکات تکمیلی پیرامون مبحث وصیت انعزال وصی.... تقسیم ترکه مباحث تکمیلی ارث مطالبه سهم الارث.…
مالکیت وراث بر ترکه
عینِ عبارت · ترکه …م. ارث به وراث زنده در هنگام فوت مورث به نحو قهری تعلق میگیرد ماده ۸۶۷ ق.م وراث در صورتی بر ترکه متوفی مالکیت خواهند داشت که حقوق و دیون وی که به ترکه تعلق گرفته را ادا نمایند (ماده ۸۶۸ ق.م)…
مشابه · ارث ر. م. ارث به وراث زنده در هنگام فوت مورث به نحو قهری تعلق میگیرد ماده ۸۶۷ ق.م وراث در صورتی بر ترکه متوف…
عینِ عبارت · ترکه ۱۴ آیا معاملات ورثه نسبت به ترکه قبل از ادای دیون در حکم معاملات فضولی و غیر نافذ است یا حکم دیگری دارد؟ در این باره دکتر لنگرو…
مشابه · ارث …ب بطلان این معاملات گردد بلکه آنچه مهم و تعیین کننده است تأمین حقوق طلبکاران است، در صورتی که وارثان از اموال خود بدهی مورث را بپردازند یا به هر طریق دیگری دین تأدیه یا ساقط شود، معامله بر ترکه…
عینِ عبارت · ترکه …م. ارث به وراث زنده در هنگام فوت مورث به نحو قهری تعلق میگیرد ماده ۸۶۷ ق.م وراث در صورتی بر ترکه متوفی مالکیت خواهند داشت که حقوق و دیون وی که به ترکه تعلق گرفته را ادا نمایند (ماده ۸۶۸ ق.م)…
مشابه · ارث ر. م. ارث به وراث زنده در هنگام فوت مورث به نحو قهری تعلق میگیرد ماده ۸۶۷ ق.م وراث در صورتی بر ترکه متوف…
احراز وجود ترکه در ید ورثه و مطالبه مَهر
عینِ عبارت · ترکه احراز وجود ترکه در ید ورثه و مطالبه مَهر خ.…
مشابه · ارث …پرسش اصلی این بود که آیا در دعوای مطالبه مَهر و ارثیه، دادگاه باید وجود ترکه را در اختیار ورثه احراز کند و آیا زوجه از دیه زوج متوفی ارث میب…
عینِ عبارت · ترکه و آنان بخواهند؛ ترکه را تقسیم کنند؛…
مشابه · ارث چنانچه حمل، مانع ارث بری هیچیک از ورثه نباشد؛…
عینِ عبارت · ترکه …وصیت ارث شماره ۶۹ می نویسد بعضی گفته اند ماده ۸۶۶ قانون مدنی که می گوید در صورت نبودن وارث امر ترکه متوفی راجع به حاکم است حاکم را وارث کسی میدانند که وارث ندارد دکتر موسی عمید، مصطفی عدل دکتر ج…
مشابه · ارث دکتر کاتوزیان در شفعه وصیت ارث شماره ۶۹ می نویسد بعضی گفته اند ماده ۸۶۶ قانون مدنی که می گوید در صورت نبودن وارث امر ترکه متو…
عینِ عبارت · ترکه ۱۵ اساساً ترکه چه زمانی به وراث منتقل میشود؟…
مشابه · ارث …تقال ترکه تا زمان ختم تصفیه و انحلال شخصیت حقوقی به ورثه انجام نمی گرفت صفایی و جواهر کلام وصیت ارث شفعه، ص ۲۰۶).
عینِ عبارت · ترکه قانون گذار ایران قبول ترکه را اماره ای بر وجود و کفاف ترکه جهت پرداخت بدهی طلبکاران محسوب کرده است. این آماره قانونی که ب…
مشابه · ارث …در نتیجه اصل وارونه می شود و مدعی و منکر تغییر می کند و جابه جا میشود. وارثی که ترکه را قبول کرده است و اکنون منکر وجود و کفاف ترکه شده مدعی است و باید عدم کفاف ترکه یا ت…
