دعوای تقسیم مال (بدون اختلاف در مالکیت)- غیرمالی

راهنمای دعوای تقسیم مال (بدون اختلاف در مالکیت)- غیرمالی

تعریف

تقسیم مال (افراز) زمانی مطرح می‌شود که مال مشاعی (مانند زمین یا ساختمان) بین چند مالک مشترک وجود دارد و آن‌ها قصد دارند سهم خود را از حالت اشاعه خارج کنند. اگر شرکا در مورد نحوه تقسیم توافق نداشته باشند، این دعوا مطرح می‌شود. در صورتی که مال قابل افراز باشد (یعنی تقسیم آن باعث کاهش فاحش ارزش نشود)، اداره ثبت یا دادگاه اقدام به افراز می‌کند؛ در غیر این صورت، مال باید فروخته شود (دستور فروش).

خواهان و خوانده

خواهان (یکی از شرکا) علیه خوانده (سایر شرکا).

ماهیت

غیرمالی (در رویه فعلی). ترافعی.

مرجع صالح

اگر ملک دارای سند رسمی است، اداره ثبت محل وقوع ملک (افراز)؛ اگر ملک فاقد سند رسمی است یا اختلاف در مالکیت وجود دارد، دادگاه عمومی حقوقی.

مستندات قانونی

قانون افراز و فروش املاک مشاع، مواد ۵۸۹ و ۵۹۱ قانون مدنی.

مدارک لازم

سند مالکیت مشاعی، مدارک شناسایی، گواهی عدم افراز (در صورت مراجعه به ثبت)، استعلام ثبتی.

مهلت‌ها

محدودیت زمانی ندارد.

هزینه

هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.

مراحل

۱. مراجعه به اداره ثبت (برای املاک دارای سند) ۲. در صورت عدم امکان افراز در ثبت، دریافت گواهی عدم افراز ۳. تقدیم دادخواست دستور فروش به دادگاه (اگر ملک غیرقابل افراز باشد) ۴. صدور دستور فروش ۵. اجرای احکام و مزایده ملک.

نکات و اشتباهات رایج

۱. اشتباه در انتخاب مرجع (ثبت یا دادگاه). ۲. عدم توجه به اینکه اگر ملک «غیرقابل افراز» باشد، باید «دستور فروش» گرفت نه «افراز». ۳. عدم توجه به اینکه در دعوای دستور فروش، جلسه رسیدگی تشکیل نمی‌شود. ۴. عدم استعلام دقیق وضعیت ثبتی ملک.

نمونهٔ خواسته

تقاضای صدور دستور فروش ملک مشاعی به پلاک ثبتی ... به دلیل غیرقابل افراز بودن آن.

پرسش‌های متداول

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.