دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › ارث و ترکه
دعوای گواهی حصر وراثت
راهنمای دعوای گواهی حصر وراثت
- تعریف
- گواهی حصر وراثت، سند رسمی صادرشده از سوی مرجع قضایی است که در آن تعداد دقیق ورثه متوفی، نسبت آنها با متوفی و سهمالارث قانونی هر یک مشخص میشود. این درخواست زمانی مطرح میشود که فردی فوت کرده و ورثه برای دخل و تصرف در ترکه، انتقال اموال، مراجعه به بانکها و ادارات ثبت یا طرح دعوا به این گواهی نیاز دارند. این فرایند غیرترافعی است و جهت تثبیت وضعیت حقوقی ورثه انجام میگیرد.
- خواهان و خوانده
- متقاضی (خواهان): هر یک از ورثه یا ذینفعان (مثل طلبکار متوفی یا وصی) / خوانده: ندارد (موضوع در قالب درخواست و امور حسبی است).
- ماهیت
- غیرمالی / امور حسبی
- مرجع صالح
- شورای حل اختلاف آخرین اقامتگاه دائمی متوفی در ایران.
- مستندات قانونی
- مواد ۳۶۰ تا ۳۶۹ قانون امور حسبی.
- مدارک لازم
- ۱. گواهی فوت صادره از ثبت احوال ۲. استشهادیه محضری گواهی انحصار وراثت (تنظیمشده در دفترخانه) ۳. تصویر شناسنامه و کارت ملی متوفی و تمام ورثه ۴. عقدنامه متوفی (در صورت همسر داشتن) ۵. استعلامات ثبت احوال ۶. وصیتنامه (در صورت وجود).
- مهلتها
- مهلت زمانی خاصی برای اصل درخواست وجود ندارد؛ مهلت اعتراض به گواهی حصر وراثت توسط شخص ثالث محدودیتی ندارد و هر زمان ذینفع میتواند اعتراض کند. مهلت تجدیدنظر ۲۰ روز است.
- هزینه
- بر اساس هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی محاسبه و دریافت میشود (هزینه نشر آگهی در روزنامه نیز بر عهده متقاضی است، مگر در مواردی که طبق قانون نیازی به آگهی نباشد).
- مراحل
- ۱. تنظیم استشهادیه حصر وراثت در دفترخانه اسناد رسمی ۲. ثبت درخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع به شورای حل اختلاف ۴. استعلام شورا از ثبت احوال ۵. نشر آگهی یکنوبته در روزنامه (برای متوفیانی که اموالشان بیش از مبلغ معینی است) ۶. انقضای مهلت یکماهه از آگهی ۷. صدور گواهی حصر وراثت.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. مخفی کردن نام برخی از ورثه جرم (در حکم کلاهبرداری) است. ۲. برای متوفیان قبل از سال ۱۳۹۵ گواهی واریز مالیات بر ارث الزامی بود، اما اکنون جهت صدور گواهی نیازی به آن نیست. ۳. اگر متوفی اموال کمتر از حد نصاب قانونی داشته باشد، نیاز به نشر آگهی در روزنامه نیست و پرونده سریعتر رسیدگی میشود. ۴. طلبکار متوفی نیز حق ارائه درخواست انحصار وراثت دارد.
نمونهٔ خواسته
صدور گواهی حصر وراثت متوفی مرحوم/مرحومه [نام متوفی].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
اگر یکی از ورثه مدارک خود را برای انحصار وراثت ندهد چه باید کرد؟
شورای حل اختلاف از طریق استعلام از ثبت احوال، مشخصات و مدارک تمامی ورثه را استخراج میکند و امتناع یک وارث مانع کار نیست.
گرفتن گواهی حصر وراثت چقدر زمان میبرد؟
در صورتی که نیاز به آگهی روزنامه باشد حدود ۲ تا ۳ ماه و در صورت عدم نیاز به آگهی حدود ۲ تا ۴ هفته طول میکشد.
آیا طلبکار متوفی میتواند تقاضای انحصار وراثت کند؟
بله، طبق قانون هر ذینفعی از جمله طلبکار متوفی حق درخواست صدور این گواهی را دارد.
اگر نام وارثی در گواهی انحصار وراثت از قلم بیفتد چه باید کرد؟
وارث جا مانده میتواند نسبت به گواهی صادره در شورای حل اختلاف اعتراض کند تا گواهی اصلاح شود.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 10
- درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه اول
- درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه دوم
- درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه سوم
- درخواست حصر وراثت مسلمانان بیشتر از سه میلیون تومان طبقه اول
- درخواست حصر وراثت مسلمانان بیشتر از سه میلیون تومان طبقه دوم
- درخواست حصر وراثت مسلمانان بیشتر از سه میلیون تومان طبقه سوم
- دادخواست حصر وراثت برای پیروان اقلیت های مذهبی کمتر از سه میلیون تومان
- دادخواست حصر وراثت برای پیروان اقلیت های مذهبی بیشتر از سه میلیون تومان
- دادخواست صدور گواهی حصر وراثت
- دادخواست صدور گواهی حصر وراثت شهید
صفحههای مرتبط
- جرم: تحصیل تصدیق وراثت بر خلاف حقیقت
- جرم: شهادت دروغ برای تحصیل تصدیق وراثت
- نمونهمتن: دادخواست صدور گواهی حصر وراثت
- نمونهمتن: دادخواست صدور گواهی حصر وراثت شهید
- نمونهمتن: درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه اول
- نمونهمتن: درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه دوم
- نمونهمتن: درخواست حصر وراثت مسلمانان کمتر از سه میلیون تومان طبقه سوم
قوانین و مواد
- آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/01/10
- قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
- آیین نامه اجرایی ماده (26) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم - مصوب 1394- مصوب 1395/01/15
- قانون مالیاتهای مستقیم
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- دستورالعمل قوه قضاییه در خصوص ساماندهی و تسریع در فرایند امور قضایی بین المللی
- دستورالعمل هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرایندها و پرونده های قضایی مصوب 1403/03/27
- آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/01/10
- ماده 48:…و ثبت اسناد معاملات وراث متوفی نسبت به ماترک، گواهینامه پرداخت مالیات بر ارث و ارائه گواهی حصر وراثت الزامی است.
- ماده 49:در صورتی که یکی از وراث متوفی صغیر باشد و قبل از صدور گواهی حصر وراثت، برای دریافت درآمد و یا پرداخت دیون و یا هزینههای ضروری، اقدام فوری لازم باشد، پس از موافقت دادستان محل یا دادستان مرکز استان، تنظیم سند منوط به صدور گواهی وراثت نیست. … …لازم باشد، پس از موافقت دادستان محل یا دادستان مرکز استان، تنظیم سند منوط به صدور گواهی وراثت نیست.
- قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
- تبصره 3:مرجع صدور گواهی حصر وراثت مکلف است، پس از صدور گواهی مذکور، یک نسخه از آن را به صورت آنی در سامانه ثبت الکترونیک اسناد جهت درج در دفتر الکترونیک املاک بارگذاری نماید.
- آیین نامه اجرایی ماده (26) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم - مصوب 1394- مصوب 1395/01/15
- تبصره 2:ارایه گواهی حصر وراثت، توسط مؤدی، برای رسیدگی به پرونده مالیاتی ضروری است. در صورت دسترسی به گواهی مذکور از طریق سامانه الکترونیکی مرجع صادر کننده، ضرورتی به تسلیم آن توسط مؤدی نمی باشد.
- قانون مالیاتهای مستقیم
- ماده 31:…اظهارنامه نوشته شده صادر و به مؤدی تسلیم نماید این گواهینامه فقط از نظر صدور برگ حصر وراثت معتبر است رسیدگی به تقاضای حصر وراثت در دادگاه ها موکول به ارائه گواهینامه مذکور در این ماده خواهد بود و مدیران دفتر دادگاه های صادرکننده تصدیق حصر وراثت موظفند رونوشت گ… … …این ماده خواهد بود و مدیران دفتر دادگاه های صادرکننده تصدیق حصر وراثت موظفند رونوشت گواهی شده آن را ظرف پانزده روز از تاریخ صدور به اداره امور مالیاتی محل بفرستند.
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 256:تقسیم ترکه پس از مرگ واقعی یا صدور حکم مرگ فرضی متوفی و صدور گواهی حصر وراثت از طرف دادگاه و تعیین وراث قانونی، امکان پذیر خواهد بود.
- دستورالعمل قوه قضاییه در خصوص ساماندهی و تسریع در فرایند امور قضایی بین المللی
- ماده 4:صدور گواهی حصر وراثت برای اتباع غیرایرانی که در ایران فوت کرده اند، با رعایت مقررات آیین دادرسی و لحاظ قوانین ماهوی دولت متبوع آنها توسط مرجع ذی صلاح محل اقامت متوفی بلامانع است.
- دستورالعمل هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرایندها و پرونده های قضایی مصوب 1403/03/27
- ماده 19:در اموری از قبیل صدور گواهی حصر وراثت، اجرائیه چک، اجرائیه های کارگری، دستور تخلیه، محاسبه دیه و خسارت تاخیر تادیه، تصمیمات قضائی با استفاده از فناوری های نوین و تائید مقام قضائی صالح انجام می شود.
- آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازمالاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب 1387/06/11
- ماده 120:…سند انتقال و همچنین ثبت ملک در دفتر املاک به نام خریدار یا بستانکار محتاج به ارائه گواهی حصر وراثت نخواهد بود در مورد فوق هرگاه مال در مزایده به فروش برسد پرداخت مازاد به وراث موکول به ارائه گواهی حصر وراثت و گواهی دارائی است.
- ماده 9:در صورتی که متعهدله فوت کند، هریک از ورثه میتواند با ارائه گواهینامه فوت و شناسنامه وراثت خود را اثبات کرده و درخواست صدور یا تعقیب اجرائیه مورث خود را در سهمالارث خود بکند ولی پس از اجراء اجرائیه وجه یا مال مورد تعهد به اداره ثبت سپرده میشود و تسلیم آن به … … …وجه یا مال مورد تعهد به اداره ثبت سپرده میشود و تسلیم آن به ورثه موکول به ارائه گواهی حصر وراثت و مفاصا حساب مالیاتی خواهد بود.
- قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1334/03/29
- تبصره 4:…موسس مرکز و موسسه پزشکی یک نفر باشد و شخص مزبور فوت نماید وراث او میتوانند با ارائه گواهی تسلیم دادخواست حصر وراثت و معرفی یک نفر به عنوان مسئول فنی واجد شرایط دریافت پروانه به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درخواست صدور پروانه مسئولیت فنی موقت نمایند اعتب… … …این پروانه به مدت دو سال خواهد بود وراث مکلفند ظرف مهلت یاد شده با ارائه دادنامه حصر وراثت نسبت به معرفی شخص واجد شرایط قانونی دریافت پروانه به عنوان موسس جدید اقدام کنند. در غیر این صورت موسسه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعطیل خواهد شد.
- آییننامه اجرایی قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1317/10/20
- ماده 105:…ملک به ورثه باید بعد از احراز انحصار وراثت و سمت ورثه نسبت بمورث خلاصه مفاد و شماره گواهی نامه دادکاه [دادگاه] راجع بحصر وراثت در ملاحظات دفتر قید و در زیر ثبت اولیه ملک به نام وراث نسبت به سهام آن ها ثبت شود و چنانچه مالک پس از خاتمه جریان ثبتی و قبل از ثبت م… … …املاک فوت شود ملک را طبق مقررات به نام وراث با قید انتقال از مورث متوفی با داشتن گواهی حصر وراثت و توافق در سهم الارث ثبت نمایند و دیگر ثبت ملک مستقلاً به نام مورث لازم نخواهد بود.
- دستورالعمل اجرایی تجارت اموال فرهنگی - تاریخی و هنری منقول مجاز
- تبصره 2:پس از صدور گواهی حصر وراثت چنانچه یکی از وراث واجد شرایط این دستورالعمل باشد، با موافقت سایر وراث یا قیم آنها پروانه اشتغال به تجارت به نام وی صادر خواهد شد. در غیر این صورت لازم است فرد واجد شرایط دیگری با توافق کلیه وراث به وزارت معرفی شود.
- قانون امور حسبی
- تبصره:…روزنامه دائر نیست دادگاه میتواند بجای آگهی در روزنامه محلی بتعداد لازم بهزینه متقاضی گواهی حصر وراثت آگهی تهیه نموده و در معابر همانمحل الصاق نماید تاریخ الصاق آگهی ها که باید در یکروز بعمل آید بوسیله صورت جلسه که مامورین ابلاغ نسبت باین موضوع تهیه مینمایند رع…
- آییننامه نحوه تأسیس و اداره مؤسسات اعتباری غیردولتی مصوب 1393/10/28
- تبصره 1:…است و وراث و یا اولیاء قانونی آنها ملزم به فروش مازاد بر سقف، ظرف دو ماه پس از صدور گواهی حصر وراثت خواهند بود. افزایـش قهری سـقف مجاز سهام به هر طریق دیگر باید ظرف سه ماه به سقف های مجاز این ماده کاهش یابد.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت صدور گواهی حصر وراثت جدید بعد از اعلام وراث واقعی متوفی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/725 مورخ 1402/10/09
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت …وع استعلام به امکان نقل و انتقال و تملیک اموال در پروندههای اجرای احکام مدنی توسط ورثه با ارائه گواهی حصر وراثت محدود میپردازد.…
بررسی لزوم ارائه گواهی حصر وراثت جهت رسیدگی به دعاوی اثبات زوجیت و اثبات نسب نسبت به متوفی
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت بررسی لزوم ارائه گواهی حصر وراثت جهت رسیدگی به دعاوی اثبات زوجیت و اثبات نسب نسبت به متوفی خ.…
مرجع اصلاح گواهی حصر وراثت
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت مرجع اصلاح گواهی حصر وراثت خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت عنوان مجرمانه درخواست گواهی حصر وراثت خلاف واقع صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/12/04 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت احراز رابطه وراثت به وسیله استشهادیه محلی به جای گواهی حصر وراثت خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت ۶ گواهی حصر وراثت محدود و نامحدود همان طور که گفته شد، گواهی حصر وراثت به دو صورت محدود و نامحدود صادر میشود. چن…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت اخذ هزینه هنگام تبدیل گواهی حصر وراثت محدود به نامحدود خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت صدور قرار اناطه در گواهی حصر وراثت برای احراز وراث مقتول خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1648 مورخ 1396/07/19
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت …البه وجه به مبلغ سیصد میلیون ریال توسط خواهان به نمایندگی از مورث خود است. این در حالی است که در گواهی حصر وراثت ارائهشده، ارزش تنها سی میلیون ریال ذکر شده است.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت نکته: اگر گواهی حصر وراثت محدود اخذ شود، ولی متوفی دارای ملک و اموال دیگری باشد.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت نحوه اصلاح و تکمیل گواهی حصر وراثت خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت قابلیت استماع دعوایی که اموال بیشتر از گواهی حصر وراثت تقویم شده خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت بررسی لزوم ارائه گواهی حصر وراثت بعد از توقف رسیدگی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/09/03 برگزار شده توسط: استان فارس/…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت - حق طلبکار جهت درخواست صدور گواهی حصر وراثت گواهی انحصار وراثت صرفاً حسب تقاضای وراث صادر نمی شود، بلکه وفق ماده ۳۶۰ قانون امور حسبی هر ذی…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت درخواست صدور گواهی حصر وراثت توسط خویشاوندان مقتوله یا خود قاتل خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت عدم ارائه رونوشت شناسنامه و یا گواهی فوت متوفی جهت صدور گواهی حصر وراثت خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت …ر اسناد رسمی بانک ها و غیره اخذ گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف م. ب.. بنابراین مادامی که گواهی حصر وراثت اخذ نشده باشد، تقسیم یا انتقال ترکه و اختلاف آخرین اقامتگاه شخص متوفی است.
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت لزوم ارائه گواهی حصر وراثت در زمان اجرای حکم مدنی خ.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت عدم ضرورت تشکیل جلسه در صدور گواهی حصر وراثت ضرورتی به تشکیل جلسه وجود ندارد.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/1710 مورخ 1398/03/21
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت …خ. م.: موضوع استعلام مربوط به صلاحیت رسیدگی به درخواست ابطال رای داور و صدور گواهی حصر وراثت است.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت ۱۱ سؤال چنانچه شعبه صادر کننده گواهی حصر وراثت حسب مورد دادگاه یا شورای حل اختلاف منحل شود تکلیف چیست؟…
نظریه مشورتی شماره 7/98/1335 مورخ 1398/08/29
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت …خ. م.: موضوع این استعلام بررسی صلاحیت مرجع قضایی در اصلاح گواهی حصر وراثت است.…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت ۱۰- آیا گواهی حصر وراثت قابل اعتراض یا اصلاح است؟…
نظریه مشورتی شماره 7/93/2311 مورخ 1393/09/24
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت خ. م.: موضوع استعلام به اعتراض نسبت به گواهی حصر وراثت که توسط قاضی شورای حل اختلاف صادر شده است، مربوط میشود.…
محمد حسن امی - محمد ترابی
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت ادگاه انتظامی قضات در یک مورد عدم احراز وراث به دلایل غیر از گواهی حصر وراثت را تخلف ندانسته اعلام داشته چون مقنن تنها طریق احراز وراثت و میزان آن را گواهی حصر وراثت اعلام…
عینِ عبارت · گواهی حصر وراثت نکته ۱ اعتراض یا درخواست اصلاح نسبت به گواهی حصر وراثت مدت زمان خاصی نکته : اعتراض اعم از اعتراض توسط وراث و اشخاص ثالث است. نکته ۳ در صورت اعتراض به…
