دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › ارث و ترکه
دعوای تقسیم ترکه
راهنمای دعوای تقسیم ترکه
- تعریف
- تقسیم ترکه زمانی مطرح میشود که ورثه در خصوص نحوه تقسیم اموال متوفی به توافق نرسند. در این صورت، هر یک از ورثه میتواند از دادگاه تقاضا کند که سهم‌الارث او را از ماترک جدا و تحویل دهد. این دعوا معمولاً پس از اخذ گواهی انحصار وراثت مطرح میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: یکی از ورثه؛ خوانده: سایر ورثه.
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی (امور حسبی).
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی آخرین اقامتگاه متوفی.
- مستندات قانونی
- قانون امور حسبی (مواد ۳۰۰ به بعد)، قانون مدنی (مبحث ارث).
- مدارک لازم
- گواهی انحصار وراثت، سند مالکیت اموال (در صورت وجود)، شناسنامه ورثه، استشهادیه (در صورت نیاز).
- مهلت‌ها
- محدودیت زمانی ندارد.
- هزینه
- هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی اموال (مالی).
- مراحل
- ۱. اخذ گواهی انحصار وراثت ۲. ثبت دادخواست تقسیم ترکه ۳. تعیین وقت رسیدگی ۴. ارجاع به کارشناس برای ارزیابی و افراز (در صورت امکان) ۵. صدور دستور فروش (در صورت غیرقابل افراز بودن) ۶. اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اخذ گواهی انحصار وراثت قبل از دادخواست ۲. عدم ذکر دقیق تمامی اموال متوفی ۳. عدم توجه به دیون متوفی قبل از تقسیم ۴. اشتباه در انتخاب مرجع صالح (دادگاه محل اقامت متوفی).
نمونهٔ خواسته
تقاضای تقسیم ترکه مرحوم [نام متوفی] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا قبل از پرداخت بدهی‌های متوفی می‌توان ترکه را تقسیم کرد؟
خیر، ابتدا باید دیون و واجبات مالی متوفی از ترکه پرداخت شود.
اگر ملک قابل تقسیم نباشد چه میشود؟
دادگاه دستور فروش ملک را صادر کرده و مبلغ حاصل از فروش بین ورثه تقسیم میشود.
آیا می‌توانم فقط بخشی از اموال را تقسیم کنم؟
بله، اما بهتر است کل ترکه یکجا تعیین تکلیف شود.
هزینه کارشناس با کیست؟
هزینه کارشناس بر عهده خواهان است که در نهایت جزو هزینههای دادرسی محسوب میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 8
- داد خواستتقسیم ترکه از دادگاه
- داد خواستتقسیم ترکهاز شورای حل واختلاف
- لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، تقسیم ترکه
- لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، تقسیم ترکه
- لایحه دفاعیه خوانده اعاده دادرسی بعد از قرار قبولی ، تقسیم ترکه
- لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، تقسیم ترکه و دستور فروش
- داد خواست مهر وموم ترکه وتحریر وتقسیم آناز دادگاه
- داد خواست مهر وموم ترکه وتحریر وتقسیم آناز شورای حل واختلاف
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال
- قرارداد: قرارداد تقسیم ترکه
- قرارداد: توافق‌نامه انحلال عقد مشارکت در ساخت و تقسیم واحدهای اعیانی
- نمونه‌متن: لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، تقسیم ترکه
- نمونه‌متن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، تقسیم ترکه
- نمونه‌متن: لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، تقسیم ترکه و دستور فروش
قوانین و مواد
- قانون امور حسبی
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- قانون مدنی
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- قانون امور حسبی
- ماده 313:…میتوانند ترکه را مابین خود تقسیم نمایند لیکن اگر مابین آنها محجور یا غائب باشد تقسیم ترکه بتوسط نمایندگان آنها در دادگاه بعمل میآید .
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 255:…به طور مساوی تقسیم خواهد شد؛ مگر اینکه متوفی با تصویب کلیسا، به موجب وصیت نامه، برای تقسیم ترکه خود ترتیب خاصی را تعیین کرده باشد.
- قانون امور حسبی
- ماده 377:…انحصار وراثت از درخواست کننده گرفته میشود و هزینه حفظ و اداره ترکه و تحریر و تصفیه و تقسیم ترکه از ترکه برداشته میشود . [ ]
- قانون مدنی
- ماده 932:…سدس ترکه باو تعلق میگیرد و اگر متعد د باشند ثلث ترکه و این ثلث را مابین خود بالسویه تقسیم میکنند و باقی ترکه به اعمام ابوینی یا ا بی میرسد که در تقسیم ذکور دو برابر اناث میبرد.
- ماده 907:اگر متوفی ا ب وین نداشته و یک یا چند نفر اولاد داشته باشد ترکه بطریق ذیل تقسیم میشود: اگر فرزند منحصر بیکی باشد خواه پسر خواه دختر تمام ترکه باو میرسد. اگر اولاد متعدد باشند ولی تمام پسر یا تمام دختر، ترکه بین آنها بالسویه تقسیم میشود. اگر اولاد متعدد باشند و …
- قانون امور حسبی
- ماده 326:مقررات قانون مدنی راجع بتقسیم در مورد تقسیم ترکه جاری است و نیز مقررات راجع به تقسیم که در این قانون مذکور است در مورد تقسیم سایر اموال جاری خواهد بود.
- ماده 375:…برداشتن مهر و موم ترکه. 6 - درخواست تحریر ترکه. 7 - درخواست تصفیه ترکه. 8 - درخواست تقسیم ترکه. 9 - درخواست تصدیق انحصار وراثت.
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- ماده 12:اگر ترکه متوفی به وسیله دادگاه تقسیم شده و حکم نهائی دادگاه در این خصوص به اداره ثبت داده شود و یا این که ورثه موصی له و وصی (در صورتی که وصیّتی شده باشد) ترکه را تقسیم کرده باشند ملک مطابق تقسیمی که شده است ثبت می شود و در صورت اخیر اگر اختلافی مابین ورثه و م… … …که شده است ثبت می شود و در صورت اخیر اگر اختلافی مابین ورثه و موصی له یا وصی در تقسیم باشد ثبت ملک موقوف به رفع اختلاف در دادگاه خواهد بود.
- قانون مدنی
- ماده 922:هر گاه ا خ وه ا ب وینی و ا خ وه ا م ی با هم باشند تقسیم بطریق ذیل میشود: اگر برادر یا خواهر ا م ی یکی باشد سدس ترکه را میبرد و بقیه مال ا خ وه ا ب وینی یا ا بی است که بطریق مذکور در فوق تقسیم مینمایند. اگر کلاله ا می متعدد باشد ثلث ترکه بآنها تعلق گرفته و بین … … …مینمایند. اگر کلاله ا می متعدد باشد ثلث ترکه بآنها تعلق گرفته و بین خود بالسویه تقسیم میکنند و بقیه مال ا خ وه ا ب وینی یا ا بی است که مطابق مقررات مذکور در فوق تقسیم مینمایند.
- قانون امور حسبی
- ماده 304:درخواست تقسیم باید کتبی و مشتمل بر امور زیر باشد : 1 - نام و مشخصات درخواست کننده و متوفی . 2 - ورثه و اشخاص دیگری که ترکه باید بین آنها تقسیم شود و سهام هر یک .
- قانون مدنی
- ماده 942:در صورت تعد د زوجات ر بع یا ثمن ترکه که تعلق بزوجه دارد بین همه آنان بالسویه تقسیم میشود.
- قانون امور حسبی
- ماده 307:درخواست کننده تقسیم میتواند زمینه هائی برای تقسیم ترکه تهیه نموده و بدادگاه تسلیم نماید در این صورت مراتب در احضاریه نوشته شده و تذکر داده می شود که مراجعه بزمینه های نامبرده در دفتر دادگاه مانعی ندارد .
- قانون مدنی
- ماده 931:هر گاه وارث متوفی چند نفر عمو یا چند نفر عمه باشند ترکه بین آنها بالسویه تقسیم میشود در صورتیکه همه آنها ا ب وینی یا همه ا بی یا همه ا م ی باشند. هر گاه عمو و عمه با هم باشند در صورتیکه همه ام ی باشند ترکه را بالسویه تقسیم مینمایند و در صورتیکه همه ا ب وینی یا…
- ماده 921:…چند برادر امی یا چند خواهر امی یا چند برادر و خواهر امی باشند ترکه بین آنها بالسویه تقسیم می شود.
- ماده 924:…و کلاله با هم داشته باشد دو ثلث ترکه بور اثی میرسد که از طرف پدر قرابت دارند و در تقسیم آن حصه ذکور دو برابر اناث خواهد بود و یک ثلث بوراثی میرسد که از طرف مادر قرابت دارند و بین خود بالسویه تقسیم مینمایند لیکن اگر خویش مادری فقط یک برادر یا یک خواهر ا م ی باش… … …تقسیم مینمایند لیکن اگر خویش مادری فقط یک برادر یا یک خواهر ا م ی باشد فقط س دس ترکه باو تعلق خواهد گرفت.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نقش تحریر ترکه در تقسیم آن
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …هیات عالی و اکثریت اعضا بر این نکته تاکید کردند که رسیدگی به تقسیم ترکه نیازی به تحریر ترکه ندارد و در قانون امور حسبی نیز نصی در این زمینه وجود ندارد. همچنین، موار…
خواندگان دعوای تقسیم ترکه ۱-۱۱-۲-۳ - خواندگان دعوای تقسیم ترکه — صحت دادخواست تقسیم ترکه و در صورت
عینِ عبارت · تقسیم ترکه صحت دادخواست تقسیم ترکه و در صورت قابل تقسیم نبودن فروش -۱-۱-۱-۴- صحت یا علم عدم تقسیم دستور فروش -۱-۱-۱-۲ - صحت یا عد…
حکم تقسیم ترکه و تعیین سهم هر یک از وراث
عینِ عبارت · تقسیم ترکه حکم تقسیم ترکه و تعیین سهم هر یک از وراث خ.…
مطالبه سهم‌الارث با وجود صدور حکم تقسیم ترکه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه مطالبه سهم‌الارث با وجود صدور حکم تقسیم ترکه خ.…
دعوای تقسیم ترکه نسبت به بیش از میزان ترکه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه دعوای تقسیم ترکه نسبت به بیش از میزان ترکه خ.…
مقدمات تقسیم ترکه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …۱-۲-۲-۱ - مهروموم ترکه. ۱-۲-۲-۲ - تحریر ترکه ۱-۲-۲-۳ - صحت یا عدم صحت دادخواست تقسیم ترکه قبل از مهر و موم و تحریر ترکه .…
عینِ عبارت · تقسیم رأی: ✅ دادنامه دادگاه بدوی در خصوص #تقسیم_ترکه دادنامه دادگاه بدوی در خصوص #تقسیم_ترکه عدم امکان تقسیم از طریق فروش حق کسب یا پیشه ویا ت…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه طرح دعوی و رسیدگی به تقسیم ترکه منوط به تحریر ترکه نمی باشد، چه در تقسیم ترکه نیز صورت اموال (ماترک و مستندات مربوط به ترکه پی…
نظریه مشورتی شماره 7/96/2536 مورخ 1396/10/23
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …خ. م.: موضوع استعلام مربوط به نحوه رسیدگی دادگاه در دعوای تقسیم ترکه و اختلاف ورثه نسبت به اموال موجود در ترکه است.…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/842 مورخ 1401/11/09
عینِ عبارت · تقسیم ترکه خ. م.: موضوع استعلام درباره اجرای حکم تقسیم ترکه در شرایطی است که یکی از وراث دعوای اثبات مالکیت نسبت به ملکی در ترکه مطرح کرده و موفق به دری…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه قابل تجدیدنظر بودن حکم به فروش ماترک در دعوای تقسیم ترکه خ.…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه طرح دعوی و رسیدگی به تقسیم ترکه منوط به تحریر ترکه نمی باشد، چه در تقسیم ترکه نیز صورت اموال (ماترک و مستندات مربوط به ترکه پی…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه بودن تقسیم ترکه از آنجا که دادگاه بر اساس مقررات قانون مدنی راجع به تقسیم ترکه و نیز عنایت به این که در فاصله…
حکم تقسیم ترکه یا فروش به‌طور اشاعه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه حکم تقسیم ترکه یا فروش به‌طور اشاعه خ.…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …ماید و به هر صورت با تشکیل جلسه و ملاحظه دلایل اقامه شده و لدی الاقتضا جلب نظر کارشناس نسبت به تقسیم ترکه اخذ تصمیم می نماید.…
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1639 مورخ 1401/01/17
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …خ. م.: موضوع استعلام به تعیین نحوه رسیدگی دادگاه در مورد تقسیم ترکه متوفی در شرایطی که دیون بر عهده او وجود دارد، به ویژه مهریه زوجه، مربوط میشود. طبق ماده 868…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …دادگاه به استاد ماده ۳۱۷ قتون امور حسبی می تواند حکم به فروش ترکه را صادر کند. رابعاً: در دعوای تقسیم ترکه در صورتی که ترکه قابل تقسیم نباشد دادگاه باید ضمن صدور حکم بر فروش ماترک، حکم به تقسیم وجوه ح…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه ۱-۲-۴-۱ استرداد دادخواست در دعوای تقسیم ترکه از سوی یکی از وراث در جلسه دادرسی ولی حالتی که ممکن است قاضی دادگاه در جلسه دادرسی دعوای تقسیم…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه -۱-۱-۱-۲ - دادخواست مطالبه سهم الارث بدون طرح دعوای تقسیم ترکه گاهی از اوقات احدی از ورثه دادخواستی با عنوان مطالبه سهم الارث مطرح می نماید بدون اینکه قبلاً…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه صحت دادخواست تقسیم ترکه و در صورت قابل تقسیم نبودن فروش -۱-۱-۱-۴- صحت یا علم عدم تقسیم دستور فروش -۱-۱-۱-۲ - صحت یا عد…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …این در حالی است که چنین مقدمه ای در قانون برای تقسیم ترکه پیش بینی نشده و تقسیم ترکه منوط به تحریر ترکه نیست و حتی بر فرضی که دادگاه چنین امری را مقدمه…
لزوم صدور اجراییه در تقسیم ترکه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه لزوم صدور اجراییه در تقسیم ترکه خ.…
لزوم طرح دعوی مالکیت وراث در جریان دعوی تقسیم ترکه
عینِ عبارت · تقسیم ترکه لزوم طرح دعوی مالکیت وراث در جریان دعوی تقسیم ترکه خ.…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه -۱-۱-۱-۲ - دلاخواست مطالبه سهم الارث بدون طرح دعوای تقسیم ترکه ۱-۱-۱-۲-۱۰ - اثرات حقوقی عدم قید نام احدی از ورثه در گواهی انحصار وراثت در دعوای تقسیم ۱ - ۱-۱…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه موضوع مطالبه سهم الارث با وجود صدور حکم تقسیم ترکه پرسش آیا مطالبه سهم الارث مستلزم درخواست تقسیم ترکه است یعنی قبلاً تقسیم ترکه شده باشد و یا ای…
نظریه مشورتی شماره 7/90/4691 مورخ 1390/11/17
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …خ. م.: موضوع استعلام به بررسی صلاحیت مرجع قانونی برای تقسیم ترکه که شامل اموال منقول و غیرمنقول میشود، می‌پردازد.…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه …بنابراین مادامی که میزان ترکه مشخص و تحریر نشده باشد، دعوی تقسیم ترکه قابل رسیدگی نبوده و قرار رد دعوی صادر میشود.…
عینِ عبارت · تقسیم ترکه استرداد دادخواست در دعوی تقسیم ترکه از سوی یکی از وراث خ.…