دعاوی حقوقی › آیین دادرسی و امور قضایی › طرق شکایت از رأی
دعوای فرجام خواهی
راهنمای دعوای فرجام خواهی
- تعریف
- فرجامخواهی یکی از طرق فوقالعاده شکایت از آراء است که در دیوان عالی کشور مطرح میشود. این مرحله صرفاً برای بررسی انطباق رأی صادره با موازین شرعی و قانونی است و دیوان عالی کشور وارد ماهیت دعوا نمیشود. فرجامخواهی معمولاً نسبت به آراء دادگاههای تجدیدنظر استان در موارد خاص یا آراء دادگاههای بدوی که قابل تجدیدنظر نیستند، صورت میگیرد.
- خواهان و خوانده
- فرجامخواه (محکومعلیه یا ذینفع) علیه فرجامخوانده (طرف مقابل در دعوای اصلی).
- ماهیت
- غیرمالی (طریق شکایت از رأی).
- مرجع صالح
- دیوان عالی کشور (مستقر در تهران).
- مستندات قانونی
- مواد ۳۶۶ تا ۴۰۱ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی.
- مدارک لازم
- دادخواست فرجامخواهی، رونوشت یا تصویر مصدق رأی فرجامخواسته، وکالتنامه (در صورت وجود وکیل)، فیش پرداخت هزینه دادرسی.
- مهلتها
- برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور ۲ ماه از تاریخ ابلاغ رأی.
- هزینه
- مطابق تعرفه خدمات قضایی برای فرجامخواهی (مبلغ ثابت).
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست فرجامخواهی ۲. ثبت در دفتر دادگاه صادرکننده رأی ۳. تبادل لوایح (ارسال نسخه برای طرف مقابل) ۴. ارسال پرونده به دیوان عالی کشور ۵. رسیدگی در شعبه دیوان ۶. صدور رأی (نقض یا ابرام).
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تشخیص قابل فرجام بودن رأی. ۲. عدم رعایت مهلت قانونی که منجر به رد دادخواست میشود. ۳. تصور اینکه دیوان عالی کشور به ماهیت و دلایل جدید رسیدگی میکند. ۴. عدم توجه به اینکه فرجامخواهی مانع اجرای حکم نیست مگر در موارد خاص.
نمونهٔ خواسته
فرجامخواهی نسبت به دادنامه شماره ... صادره از شعبه ... دادگاه تجدیدنظر استان ...
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا فرجامخواهی اجرای حکم را متوقف میکند؟
خیر، به طور کلی فرجامخواهی مانع اجرای حکم نیست مگر در موارد استثنایی که با صدور قرار توقف عملیات اجرایی توسط دیوان همراه باشد.
آیا میتوان در مرحله فرجامخواهی دلیل جدید ارائه کرد؟
خیر، دیوان عالی کشور صرفاً بر اساس محتویات پرونده و دلایل موجود در مرحله قبل رسیدگی میکند.
آیا همه آراء قابل فرجامخواهی هستند؟
خیر، فقط آراء احصاء شده در قانون آیین دادرسی مدنی (مواد ۳۶۷ و ۳۶۸) قابل فرجامخواهی هستند.
اگر دیوان رأی را نقض کند، چه میشود؟
پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه صادرکننده رأی نقضشده ارجاع میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 14
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، وکالت در دیوانعالی کشور (نمونهٔ 1)
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، وکالت در دیوانعالی کشور (نمونهٔ 2)
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، طلاق
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، طلاق
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، غبن فاحش
- لایحه فرجام خواهی ، دیوانعالی کشور ، تغییر کاربری
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، احکام مستند به اقرار
- فرجام خواهی در امور حقوقی ، تحصیل دلیل از طریق غیرقانونی
- لایحه پاسخ به فرجام خواهی ، دیوانعالی کشور ، تغییر کاربری
- لایحه ، تبادل لوایح فرجام خواهی ، تخلف از شروط ضمن عقد نکاح
- لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، حجر (نمونهٔ 1)
- لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، حجر (نمونهٔ 2)
- لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، طلاق (نمونهٔ 1)
- لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، طلاق (نمونهٔ 2)
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع طرق شکایت از رأی در حقوق ایران (اعتراض به احکام دادگاهها)
- نمونهمتن: فرجام خواهی در امور حقوقی ، تحصیل دلیل از طریق غیرقانونی
- نمونهمتن: لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، طلاق (نمونهٔ 1)
- نمونهمتن: لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، عسر و حرج (نمونهٔ 2)
- نمونهمتن: لایحه فرجام خواهی در امور حقوقی از دیوانعالی کشور ، عسر وحرج (نمونهٔ 1)
قوانین و مواد
- قانون حاکم بر تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی
- قانون حمایت از گزارشگران فساد مصوب 1402/09/14
- قانون آیین دادرسی کیفری
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- آییننامه اجرایی نحوه رسیدگی به جرائم عمده و کلان اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1399/07/08
- دستورالعمل هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرایندها و پرونده های قضایی مصوب 1403/03/27
- قانون اساسی کشور فنلاند
- قانون حمایت از گزارشگران فساد مصوب 1402/09/14
- تبصره 3:در صورتی که حکم صادره قابل تجدیدنظر یا فرجام خواهی باشد، گزارشگر نیز مجاز است نسبت به اصل استحقاق پاداش یا میزان آن حسب مورد تجدیدنظر یا فرجام خواهی کند.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 430:در صورتی که طرفین دعوی با توافق کتبی حق تجدیدنظر یا فرجام خواهی خود را ساقط کنند، تجدیدنظر یا فرجام خواهی آنان جز در خصوص صلاحیت دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی، مسموع نیست .
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 398:ابتدای مهلت فرجام خواهی به قرار زیر است: الف برای احکام و قرارهای قابل فرجام خواهی دادگاه تجدیدنظر استان از روز ابلاغ. ب برای احکام و قرارهای قابل تجدیدنظر دادگاه بدوی که نسبت به آن تجدیدنظرخواهی نشده از تاریخ انقضای مهلت تجدید نظر.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 375:دادگاه باید در رأی، حضوری یا غیابی بودن و قابلیت واخواهی، تجدیدنظر و یا فرجام و مهلت و مرجع آن را قید کند . اگر رأی قابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام باشد و دادگاه آن را غیرقابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام اعلام کند این امر، مانع واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام خواهی … … …را غیرقابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام اعلام کند این امر، مانع واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام خواهی نیست .
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 397:مهلت درخواست فرجام خواهی برای اشخاص ساکن ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج دو ماه م. ب..
- آییننامه اجرایی نحوه رسیدگی به جرائم عمده و کلان اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1399/07/08
- تبصره:پس از فرجام خواهی م. ع. یا وکیل وی، پرونده در دیوانعالی کشور بصورت خارج از نوبت رسیدگی می شود.
- دستورالعمل هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرایندها و پرونده های قضایی مصوب 1403/03/27
- تبصره:ارسال پرونده جهت رسیدگی به اموری از قبیل تجدیدنظرخواهی، فرجام خواهی یا صدور قرار عدم صلاحیت، به صورت الکترونیکی انجام می شود.
- قانون اساسی کشور فنلاند
- اصل 53:دیوان عالی کشور عالیترین مرجع فرجام خواهی م. ب.. این دیوان همچنین بر اجرای عدالت توسط قضات، نظارت عالیه خواهد داشت.
- قانون حمایت خانواده
- ماده 32:در مورد حکم طلاق، اجرای صیغه و ثبت آن حسب مورد منوط به انقضای مهلت فرجام خواهی یا ابلاغ رأی فرجامی است.
- آییننامه اجرایی نحوه رسیدگی به جرائم عمده و کلان اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1399/07/08
- ماده 20:به منظور رسیدگی به فرجام خواهی از آراء دادگاه، رییس دیوانعالی کشور شعبه یا شعبی از دیوانعالی کشور را به این امر اختصاص می دهد.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 636:)1393ˏ07ˏ08 آراء قابل تجدیدنظر یا فرجام خواهی دادگاههای نظامی زمان جنگ، ظرف هفتاد و دو ساعت از زمان ابلاغ، قابل تجدیدنظر یا فرجام خواهی است و دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور باید حداکثر ظرف هفت روز پس از وصول پرونده، رسیدگی و رأی مقتضی را صادر نماید، مگر آن…
- قانون آیین دادرسی جرائم نیروهای مسلح و دادرسی الکترونیکی مصوب 1393/07/08
- ماده 636:آرای قابل تجدیدنظر یا فرجام خواهی دادگاه های نظامی زمان جنگ، ظرف هفتاد و دو ساعت از زمان ابلاغ، قابل تجدیدنظر یا فرجام خواهی است و دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور باید حداکثر ظرف هفت روز پس از وصول پرونده، رسیدگی و رأی مقتضی را صادر نماید، مگر آنکه صدور رأی…
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 451:تجدید مهلت قانونی در مورد اعتراض به حکم غیابی و تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی و اعاده دادرسی ممنوع است. مگر در موردی که قانون تصریح کرده باشد.
- قانون اساسی کشور فنلاند
- اصل 56:دیوان عدالت اداری جز در چند مورد آخرین مراجع فرجام خواهی از قوانین اداری است. این دیوان همچنین بر اجرای عدالت اداری توسط مقامات مسیول نظارت می نماید.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 435:دادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور فقط نسبت به آنچه مورد تجدیدنظر خواهی یا فرجام خواهی واقع و نسبت به آن رأی صادر شده است ، رسیدگی می کند .
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · فرجام خواهی تصمیم شایسته در برابر دادخواست فرجام خواهی خارج از مهلت قانونی به دادگاه تجدیدنظر(با وجود قابل فرجام خواهی نبودن رای) خ. م.: در نشست قض…
نظریه مشورتی شماره 7/99/291 مورخ 1399/03/18
عینِ عبارت · فرجام خواهی …ن استعلام بررسی وظایف دفاتر پیشخوان و دادگاههای تجدیدنظر در خصوص تنظیم و رسیدگی به دادخواستهای فرجامخواهی نسبت به آرای قطعی دادگاههای تجدیدنظر است.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی مبحث اول - فرجامخواهی و آرای قابل فرجام مبحث دوم - موارد نقض مبحث سوم - ترتیب فرجامخواهی مبحث چهارم - ترتیب رسید…
بررسی فرجام خواهی با تغییر عنوان اتهامی
عینِ عبارت · فرجام خواهی بررسی فرجام خواهی با تغییر عنوان اتهامی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1403/02/01 برگزار شده توسط: استان سا…
عینِ عبارت · فرجام خواهی نحوه محاسبه مهلت فرجام خواهی از رأی بدوی خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی نحوه محاسبه مهلت فرجام خواهی خ.…
عینِ عبارت · فرجام فرجامخواهی دادستان باید مستند به مواد قانونی باشد مصوب 1350/10/18 وزیر دادگستری نظر به مقررات باب…
عینِ عبارت · فرجام خواهی قابلیت فرجام خواهی از قرارهای عدم استماع و رد دعوا خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی مرجع صالح در تشخیص قابلیت فرجام خواهی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/1630 مورخ 1397/05/30
عینِ عبارت · فرجام خواهی خ. م.: موضوع استعلام درباره چگونگی محاسبه مهلت فرجامخواهی در شرایطی است که دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت قانونی ارائه شده یا به دلیل عدم رفع نقص، قرا…
عینِ عبارت · فرجام خواهی تلقی تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت به فرجام خواهی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/99/31 مورخ 1399/02/01
عینِ عبارت · فرجام خواهی خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان پذیرش فرجامخواهی پس از تسلیم به رای و اسقاط حق تجدیدنظرخواهی طبق ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ا…
عینِ عبارت · فرجام خواهی …3- احکام مستند به سوگند قاطع دعوا. 4- احکامی که طرفین حق فرجامخواهی خود را نسبت به آن ساقط کرده باشند.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی 1- مهلت فرجام خواهی از رأی بدوی2- فرجام خواهی از رای بدوی پس از رد تجدیدنظرخواهی خ. م.: در تاریخ 30 تیر 1395، شع…
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی از رأی مربوط به الزام موقوفه به تنظیم سند اجاره عرصه خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی رأی: 🔵 رویه قضایی: آرای دادگاههای صلح غیرقابل فرجامخواهی هستند (۱ ۴ ۰ ۴/۵/۲ ۸) رویه قضایی: آرای دادگاههای صلح غیرقابل فرجامخواهی هستند شعبه دوم دیوان…
نظریه مشورتی شماره 7/1400/993 مورخ 1400/09/03
عینِ عبارت · فرجام خواهی …خ. م.: موضوع استعلام به ترتیب رسیدگی به درخواستهای تجدیدنظر و فرجامخواهی در دعاوی غیر قابل تفکیک مربوط میشود.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی نیز یکی از راههای شکایت از رأی است.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی از قرار رد دعوا خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی از گزارش اصلاحی خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظر خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی مبدأ محاسبه مهلت فرجام خواهی در فرض ابلاغ به وکیل و اصیل خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/334 مورخ 1402/07/15
عینِ عبارت · فرجام خواهی …خ. م.: موضوع استعلام درباره نحوه رسیدگی به دادخواستهای فرجامخواهی و تجدیدنظرخواهی پس از صدور رای وحدت رویه شماره 819 مورخ 1401/01/16 هیات عمومی دیوان عالی کشو…
قابلیت فرجام خواهی گواهی عدم امکان سازش
عینِ عبارت · فرجام خواهی قابلیت فرجام خواهی گواهی عدم امکان سازش خ.…
عینِ عبارت · فرجام خواهی حق تجدیدنظر خواهی و فرجام خواهی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/12/03 برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد م…
عینِ عبارت · فرجام خواهی رأی: 🌐 به گزارش روابط عمومی دیوان عالی کشور، فرجام خواهی متهم «سه به گزارش روابط عمومی دیوان عالی کشور، فرجام خواهی متهم «سهند نورمحمدزاده » یکی از مته…
فرجام خواهی رای تجمیعی
عینِ عبارت · فرجام خواهی فرجام خواهی رای تجمیعی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1403/02/27 برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی…
عینِ عبارت · فرجام خواهی نحوه ابلاغ دادخواست فرجام خواهی به فرجام خوانده خ.…
