دعاوی حقوقی › آیین دادرسی و امور قضایی › صلاحیت، احاله و سایر
دعوای اعاده وضع به حال سابق مالی
راهنمای دعوای اعاده وضع به حال سابق مالی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که مالی (منقول یا غیرمنقول) به ناحق، برخلاف قانون یا حکم دادگاه، تغییر وضعیت داده شده یا تخریب و تصرف شده باشد و خواهان میخواهد آن را به حالت اولیه و پیش از وقوع اقدامِ غیرقانونی بازگرداند. این دعوا معمولاً پس از رفع تصرف عدوانی، رفع مانع یا اثبات بطلان یک عملیات اجرایی یا عمرانی مطرح میشود. هدف، جبران خسارت عین از طریق بازگرداندن وضعیت فیزیکی مال به حالت سابق است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: مالک یا متصرف قانونی مال / خوانده: شخص حقیقی یا حقوقی که اقدام به تغییر وضعیت مال کرده است.
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع مال (غیرمنقول) یا محل اقامت خوانده (منقول).
- مستندات قانونی
- اصول کلی مسئولیت مدنی و مواد نامطمئن از قانون آیین دادرسی مدنی و قانون مدنی.
- مدارک لازم
- سند مالکیت یا مدارک اثبات مالکیت/تصرف، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت امکان)، تأمین دلیل (حسب مورد)، کارت ملی.
- مهلتها
- تابع قواعد عمومی مرور زمان حقوقی و اقامه دعوای مالی.
- هزینه
- بر اساس ارزش روز کارشناسیِ هزینهٔ اعاده وضع به حال سابق (ارزش مالی خواسته). مرا مراحل: ۱. تنظیم دادخواست اعاده وضع به حال سابق - ۲. ثبت دادخواست - ۳. ارجاع به دادگاه و تعیین وقت رسیدگی - ۴. ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین هزینهها و نحوه اعاده - ۵. صدور حکم - ۶. صدور اجرائیه و اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم تعیین دقیق خسارات و هزینههای اعاده وضع. ۲. عدم اثبات مالکیت یا ذینفع بودن. ۳. طرح دعوا علیه شخص نامرتبط. ۴. عدم مطالبه خسارت تأخیر تأدیه یا هزینههای جانبی در کنار اصل خواسته.
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور حکم بر اعاده وضع به حال سابق ملک پلاک ثبتی [شماره پلاک] و رفع آثار تجاوز/تغییر وضعیت به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای این دعوا حتماً باید نظریه کارشناس داشت؟
داشتن تأمین دلیل یا نظریه کارشناس به اثبات میزان تغییرات کمک شایانی میکند.
تفاوت این دعوا با مطالبه خسارت چیست؟
در اینجا عین مال یا وضعیت آن به حالت اول برمیگردد، اما در مطالبه خسارت، پول دریافت میشود.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (اگر غیرمنقول باشد).
آیا اجرای حکم نیاز به صراحت در اجرائیه دارد؟
بله، دادورز اجرای احکام با کمک کارشناس آن را اجرا میکند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاهها و احاله پروندههای قضایی در حقوق ایران
- نمونهمتن: صدور حکم به اعاده وضع به حال سابق در پلاک ثبتی و احداث دیوار تخریب شده مغازه موکل
- نمونهمتن: لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، وضع ید
- نمونهمتن: صدور حکم به وضع ید در پلاک ثبتی
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 304
عدم تعلق مال مورد مزایده به محکوم علیه
عینِ عبارت · اعاده …ع. ندارد و متعلق به شخص دیگری است در اعمال ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی اعاده وضع به حال سابق، چگونه میبایست انجام شود؟…
مشابه · مال عدم تعلق مال مورد مزایده به م.…
عینِ عبارت · اعاده ۱۲- چگونگی بازگشت به شرایط قبلی اعاده به وضع سابق در صورت ابطال مزایده اداره حقوقی قوه قضاییه در این باره در نظریه مشورتی شماره نظری…
مشابه · مال …رای حکم صورت گرفته است زایل میشود و به حالت پیش از اجرا باز می گردد؛ بدین معنی که اولاً، چنانچه مال در اثر مزایده بابت طلب محکوم له به وی منتقل شده باشد در مقام اعاده عملیات اجرایی آن مال به ما…
نظریه 7/98/1376 — 1398/10/22
عینِ عبارت · اعاده …الی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود و این امر منوط به مطا…
مشابه · مال استعلام: در صورت بطلان بیع مال غیرمنقول به جهاتی ب.…
عینِ عبارت · اعاده …سد مالی را قبض کند، وفق قاعده علی الید ملزم به رد به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود و این امر منوط ب…
مشابه · مال خ. م.: در پاسخ به استعلام درباره بطلان بیع مال غیرمنقول به دلایلی غیر از مستحق للغیر درآمدن مبیع، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میکند که…
عینِ عبارت · اعاده …را قبض كند، وفق قاعده علي¬اليد ملزم به رد به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضاي آن را دارد كه اقرب به مثل يا قيمت مال مسترد شود و اين امر منوط به مطالب…
مشابه · مال تقاضا دارم نظر آن اداره را در خصوص سوال زير اعلام فرماييد: در صورت بطلان بيع مال غيرمنقول به جهاتي به غير از مستحق للغير درآمدن مبيع مثل فقدان شرايط اساسي صحت معامله آيا استرد…
نظریه 7/1400/1745 — 1401/06/08
عینِ عبارت · اعاده …را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود. در فرض سوال که بیع ب…
مشابه · مال استعلام: چنانچه بیع مال غیرمنقول به جهتی غیر از مستحقللغیر در آمدن مبیع باطل شود و خریدار جبران غرامت را درخواست کند…
عینِ عبارت · اعاده انتقال مال موضوع مزاحمت به ديگري تأثيري در اجراءِ حكم به رفع مزاحمت يا اعاده وضع به حال سابق ندارد و اجراءِ دادگستري موضوع دستور دادگاه را انجام مي دهد.
مشابه · مال انتقال مال موضوع مزاحمت به ديگري تأثيري در اجراءِ حكم به رفع مزاحمت يا اعاده وضع به حال سابق ندارد و اجرا…
عینِ عبارت · اعاده …۱۲- چگونگی بازگشت به شرایط قبلی اعاده به وضع سابق در صورت ابطال مزایده اداره حقوقی قوه قضاییه در این باره در نظریه مشورتی شماره نظر…
مشابه · مال …جرای حکم صورت گرفته است زایل میشود و به حالت پیش از اجرا باز می گردد؛ بدین معنی که اولاً، چنانچه مال در اثر مزایده بابت طلب محکوم له به وی منتقل شده باشد در مقام اعاده عملیات اجرایی آن مال به م…
نظر مشورتی 7/1401/349 مورخ 1401/05/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اعتراض ثالث کیفری با اصلاحات و الحاقات بعدی
عینِ عبارت · اعاده …ب) در خصوص رد مالي كه بر اساس حكم كيفري انجام شده است اجراي احكام كيفري وظيفه اي جهت اعاده به وضع سابق و استرداد و يا رد مال به ثالث دارد يا اينكه اين امر مستلزم صدور اجراييه و اجراي…
مشابه · مال …2-چنانچه دادگاه كيفري در مقام رسيدگي به اعتراض ثالث به رد مال دادنامه كيفري و در راستاي تجويز رأي وحدت رويه 818 مورخ 1400/10/7 هيأت عمومي ديوان عالي كشور…
عینِ عبارت · اعاده …ب( در خصوص رد مالی که بر اساس حکم کیفری انجام شده است اجرای احکام کیفری وظیفه ای جهت اعاده به وضع سابق و استرداد و یا رد مال به ثالث دارد یا اینکه این امر مستلزم صدور اجراییه و اجرای ح…
مشابه · مال …-2 چنانچه دادگاه کیفری در مقام رسیدگی به اعتراض ثالث به رد مال دادنامه کیفری و در راستای تجویز رأی وحدت رویه 818 مورخ 1400/10/7 هیأت عمومی دیوان عالی کشور ر…
عینِ عبارت · اعاده …ا به جنبه مدنی حکم مربوط میشود و دادگاه در جریان رسیدگی فقط میتواند حکم را نقض کرده و اقدام به اعاده به وضع سابق نماید، بدون آنکه مال به معترض ثالث تحویل داده شود. اجرای احکام کیفری نیز باید بر…
عینِ عبارت · اعاده سؤال: آيا اجراي حكم رفع تصرف عدواني و اعاده وضع به حال سابق مستلزم قلع و قمع بنا و مستحدثات است؟…
مشابه · مال …*ـ ماده 693 قانون مجازات اسلامي مصوب 1375: اگر كسي به موجب حكم قطعي محكوم به خلع يد از مال غيرمنقولي يا محكوم به رفع مزاحمت يارفع ممانعت ازحق شده باشد، بعدازاجراي حكم مجدداً مورد حك…
نظریه 7/1400/1675 — 1400/12/28
عینِ عبارت · اعاده …متوجه شخص بین میداند و دعوا را نسبت به شخص به رد مینماید تا به صادرکننده رأی بدوی دستوری مبنی بر اعاده مزیت موضوع ماده 39 قانون اجرای حکم صادر مینماید موضوع در موقع که طی مزایده به شخصه این عمل ک…
مشابه · مال …به دیگری انتقال داده است، با نقض رأی از سوی دیوان عالی کشور و دستور دادگاه صادرکننده رأی بدوی به اعمال ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و اعاده به وضع سابق، ب. ت. ب. اطلاق ماده یادشده ک…
نظریه مشورتی بدون شماره 48
عینِ عبارت · اعاده …پس از نقض رای توسط دیوان عالی کشور و صدور دستور اعاده به وضع سابق بر اساس ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، این پرسش مطرح میشود که آیا خو…
مشابه · مال …بنابراین، خودرو باید از شخص ثالث مسترد و به مالک (م.…
عینِ عبارت · اعاده سؤال: اگر هنگام اعاده وضع به حال سابق معلوم شود که پس از انتقال رسمی ملک به موجب اجرابیة حکم سابق عین ملک و منافع آن…
مشابه · مال …توجیه راه حل مورد بررسی - راه حل مورد بررسی در صورتی که در زمان بازگرداندن عملیات اجرایی سند مال مورد مزایده به نام شخصی است که در مزایده آن را خریداری نموده است نه تنها با قواعد عمومی قراردا…
نظر مشورتی 7/1402/48 مورخ 1402/04/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
عینِ عبارت · اعاده …مالي را قبض كند، وفق قاعده علياليد ملزم به رد آن به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضاي آن را دارد كه اقرب به مثل يا قيمـت مال مسـترد شود. بر اين اساس،…
مشابه · مال …1 و 2- اولاً، مطابق ماده 365 قانون مدني بيع فاسد اثري در تملك ندارد؛ لذا هرگاه كسي به عقد فاسد مالي را قبض كند، وفق قاعده علياليد ملزم به رد آن به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است.…
نظریه ٧/١٤٠٢/٤٨
عینِ عبارت · اعاده …لی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمـت مال مسـترد شود. بر این اساس، چنا…
مشابه · مال …پاسخ: ١و -٢اولاً، مطابق ماده ٣٦٥قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک ندارد؛ لذا هرگاه کسی به عقد فاسد مالی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت…
عینِ عبارت · اعاده ت. ب. اطلاق ملاه ۲۹ قانون اجرای احکام ملنی مصوب ۱۳۵۶ که در هر حال اجازه اعاده به وضع سابق را داده و شامل ابطال اسناد مالکیت ولو اینکه به اشخاص ثالث هم انتقال یافته باشد نیز…
مشابه · مال …نون اجرای احکام ملنی مصوب ۱۳۵۶ که در هر حال اجازه اعاده به وضع سابق را داده و شامل ابطال اسناد مالکیت ولو اینکه به اشخاص ثالث هم انتقال یافته باشد نیز می گردد و نظر به عام بودن این اجازه کلیه ا…
نظریه 7/1404/698 — 1404/11/28
عینِ عبارت · اعاده استعلام: چنانچه پس از اعاده دادرسی و نقض دادنامه الزام به تنظیم سند رسمی، احراز شود که پلاک موضوع خواسته به صورت رسمی به…
مشابه · مال …عنایت به احکام مقرر در مواد 302 ، 36 ، 31 ، 30 و 311 قانون مدنی، به نظر میرسد نمیتوان انتقال رسمی مال را تلف حکمی تلقی کرد؛…
عینِ عبارت · اعاده …مالي را قبض كند، وفق قاعده علياليد ملزم به رد آن به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضاي آن را دارد كه اقرب به مثل يا قيمت مال مسترد شود. بر اين اساس، چن…
مشابه · مال …مانند مقدورالتسليم نبودن، معلوم و معين نبودن و فقدان قصد و نيز فسخ و يا اقاله قرارداد و اعمال حق شفعه، قيمت روز مبيع را بر اساس رأي وحدت رويه شماره 811 مورخ 1/4/1400 هيأت عمومي ديوان عال…
عینِ عبارت · اعاده …ی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود. بر این اساس، چنانچه…
مشابه · مال …مانند مقدورالتسلیم نبودن، معلوم و معین نبودن و فقدان قصد و نیز فسخ و یا اقاله قرارداد و اعمال حق شفعه، قیمت روز مبیع را بر اساس رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی…
عینِ عبارت · اعاده اعاده پرونده جهت اصلاح رای در صورت وجود مسئولیت تضامنی قبلی سارقین توسط اجرای احکام خ. م.: صورتجلس…
مشابه · مال …رای وحدت رویه به آرای اجرا نشده یا در حال اجرا تاکید دارد و بیان میکند که این رای به مسئولیت رد مال نیز تسری مییابد.…
نظریه 7/1401/1159 — 1401/12/15
عینِ عبارت · اعاده …ی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود. بر این اساس، چنانچه…
مشابه · مال …پاسخ: اولا،ً مطابق ماده 365 قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک ندارد؛ لذا هرگاه کسی به عقد فاسد مالی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد آن به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت…
عینِ عبارت · اعاده ۱ - نظریه مشورتی ۷/۱۰۰۷-۱۳۸۱/۱۱/۶: هرچند قابل پذیرش بودن درخواست اعاده دادرسی در فرض استعلام که همه وراث من جمله خواهان اعاده دادرسی قبل از اینکه مال غیر منقول مورد…
مشابه · مال …بودن درخواست اعاده دادرسی در فرض استعلام که همه وراث من جمله خواهان اعاده دادرسی قبل از اینکه مال غیر منقول مورد حکم توسط اجرای دادگاه به برنده مزایده انتقال داده شود رأساً آن را به مشارالیه ا…
نظریه 7/1400/466 — 1400/07/07
عینِ عبارت · اعاده …مالی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضای آن را دارد که اقرب به مثل یا قیمت مال مسترد شود. در فرض سوال که بیع…
مشابه · مال …ت. ب. اینکه مطابق ماده 365 قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک ندارد؛ لذا هرگاه کسی به عقد فاسد مالی را قبض کند، وفق قاعده علیالید ملزم به رد به مالک واقعی است و تا زمان رد ضامن است. عودت ما…
عینِ عبارت · اعاده …شرايط قانوني آن مي باشد و بايد به دادگاه رسيدگي كننده به بزه تصرف عدواني تقديم گردد. منظور از «اعاده وضع به حال سابق» كه در قسمت انتهاي ماده 690 ق.…
مشابه · مال …م.ا. 1375 آمده است، اعاده تصرف شاكي در مال غيرمنقول مورد نظر است و به اين علت، اجراي حكم رفع تصرف عدواني مستلزم قلع و قمع بنا، اشجار و مس…
نظر مشورتی 7/1403/291 مورخ 1403/05/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
عینِ عبارت · اعاده …ت. ب. اطلاق ماده 39 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356 كه در هر حال اجازه اعاده به وضع سابق را داده است و نظر به عام بودن اين اجازه، تمامي اقداماتي كه در جهت اجراي حكم…
مشابه · مال …آيا صرف استرداد وجهي كه محكومله از فروش مال مزايده اموال تحصيل كرده است، كافي است؟…
عینِ عبارت · اعاده …لي را قبض كند، وفق قاعده علي اليد ملزم به رد به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال و اعاده وضع به حال سابق اقتضاي آن را دارد كه اقرب به مثل يا قيمت مال مسترد شود. در فرض سوال كه بيع ب…
مشابه · مال …ت. ب. اين كه مطابق ماده 365 قانون مدني بيع فاسد اثري در تملك ندارد؛ لذا هرگاه كسي به عقد فاسد مالي را قبض كند، وفق قاعده علي اليد ملزم به رد به مالك واقعي است و تا زمان رد ضامن است. عودت مال…
اعاده وضع به حالت قبل از اجرای حکم
عینِ عبارت · اعاده اعاده وضع به حالت قبل از اجرای حکم خ.…
مشابه · مال …رات اساسی انجام دهد و متعاقب این جریان حکم اجرا شده نقض شود در اینصورت تکلیف اجرای احکام یا دادگاه برای اعمال ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی چیست؟…
