دعاوی حقوقی › موصی
دعوای موصی له
راهنمای دعوای موصی له
- تعریف
- موصیله به شخصی گفته می‌شود که وصیت به نفع او شده و مالی یا منفعتی از سوی موصی (وصیت‌کننده) برای او در نظر گرفته شده است. این دعوا زمانی طرح می‌شود که وراث یا سایر ذی‌نفعان از اجرای وصیت‌نامه خودداری کرده یا سهم موصیله را ندهند. موصیله برای احقاق حق خود و الزام وراث به تسلیم موروثی یا اجرای مفاد وصیت به دادگاه مراجعه میکند. این نهاد حقوقی ریشه در فقه اسلامی و قوانین موضوعه ایران دارد.
- خواهان و خوانده
- خواهان: موصیله (یا وصی)؛ خوانده: وراث موصی یا متصرفین ترکه.
- ماهیت
- مالی (اگر موضوع وصیت مال باشد) یا غیرمالی (بسته به موضوع وصیت)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع اموال غیرمنقول (در خصوص اموال غیرمنقول).
- مستندات قانونی
- مواد نامطمئن از قانون مدنی در باب وصیت (مواد ۸۲۵ به بعد).
- مدارک لازم
- اصل وصیت‌نامه (رسمی، خودنوشت یا سری)، گواهی حصر و انحصار وراثت، مدارک هویتی موصیله، دلایل اثبات مالکیت موصی بر مال وصیت‌شده.
- مهلت‌ها
- محدودیت زمانی خاصی برای اصل مطالبه وجود ندارد مشروط بر اینکه رد یا قبول وصیت پس از فوت موصی انجام شده باشد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
- هزینه
- بر اساس ارزش مالی موضوع وصیت (در دعاوی مالی) یا تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه می‌شود.
- مراحل
- تنظیم دادخواست اثبات وصیت و الزام به تسلیم موروثی -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه صالح -> رسیدگی و صدور حکم -> درخواست صدور اجراییه -> اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. وصیت نسبت به مازاد بر یکسوم ترکه نافذ نیست مگر با اجازه وراث. ۲. موصیله باید پس از فوت موصی، وصیت را قبول کند. ۳. اشتباه در طرح دعوا به جای درخواست تحریر ترکه. ۴. عدم احراز صحت وصیت‌نامه خودنوشت.
نمونهٔ خواسته
اثبات صحت وصیت‌نامه و الزام خواندگان به تسلیم موروثی (موصی‌به) مقوم به [X] ریال به انضمام خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا موصیله میتواند بیش از یکسوم اموال را وصیت کند؟
خیر، وصیت بیش از یکسوم منوط به تنفیذ وراث است.
آیا قبول وصیت شرایط خاصی دارد؟
بله، قبول وصیت باید پس از فوت موصی انجام شود.
مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای موصیله کجاست؟
دادگاه حقوقی محل اقامت خواندگان یا محل وقوع ملک.
آیا وصیت‌نامه عادی قابل استناد است؟
بله، اما در صورت اختلاف، اصالت آن باید در دادگاه اثبات شود.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 2
صفحه‌های مرتبط
قوانین و مواد
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- قانون امور حسبی
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 195:…« موصی»، کسی که طبق وصی ت مالی مجانا به او تملیک گردیده یا از وصی ت منتفع می شود « موصی له»، مال مورد وصی ت « موصی به» می باشد.
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- ماده 1:در موقعی که از طرف ورثه یا موصی له یا وصی بر اموال درخواست شود ملکی که در دفتر املاک به نام مورث ثبت شده است به نام ورثه یا موصیٰ له یا به عنوان وصیّت ثبت گردد به ترتیبی که در مواد بعد مذکور است رفتار خواهد شد.
- ماده 12:…تقسیم شده و حکم نهائی دادگاه در این خصوص به اداره ثبت داده شود و یا این که ورثه موصی له و وصی (در صورتی که وصیّتی شده باشد) ترکه را تقسیم کرده باشند ملک مطابق تقسیمی که شده است ثبت می شود و در صورت اخیر اگر اختلافی مابین ورثه و موصی له یا وصی در تقسیم باشد ثبت…
- ماده 5:…ثبت شده وصیّتی شده باشد که مورد اتفاق تمام ورثه و اشخاص ذی نفع باشد مورد وصیّت به نام موصیٰ له یا مصرفی که برای آن وصیّت شده ثبت می شود و بقیه ملک (اگر بقیه باشد) به نام ورثه ثبت می گردد.
- قانون امور حسبی
- ماده 153:…از دادگاه درخواست صدور حکم موت فرضی غائب را بنمایند : 1 - ورثه غائب . 2 - وصی و موصی له .
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 215:اگر موصی له صغیر یا محجور باشد، رد یا قبول وصیت، با پدر یا مادر یا وصی یا قیّم او خواهد بود.
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- ماده 14:پس از ثبت ملک در دفتر املاک به نام ورثه یا موصی له ادعای وصیّت یا هر ادعای دیگری که مخالف با ثبت ملک باشد مسموع نخواهد شد و هیچ وصیّت نامه، اعمّ از رسمی و سرّی و غیر این ها پذیرفته نخواهد شد.
- قانون امور حسبی
- ماده 301:…باشد و امین غائب و جنین و کسیکه سهم الارث بعضی از ورثه باو منتقل شده است و همچنین موصی له و وصی راجع بموصی به در صورتیکه وصیت بجزء مشاع از ترکه شده باشد حق درخواست تقسیم را دارند.
- قانون مدنی
- ماده 833:ورثه م وصی نمی تواند در موصی به تصرف کند مادام که موصی له رد یا قبول خود را به آنها اعلام نکرده است. اگر تاخیر این اعلام موجب ت ض ر ر ورثه باشد حاکم موصی له را مجبور میکند که تصمیم خود را معین نماید.
- ماده 848:اگر م وصی به جزء مشاع ت ر که باشد مثل ر بع یا ث لث موصی له با ورثه در همان مقدار از ترکه مشاعا شریک خواهد بود.
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- ماده 9:…و در صورتی که در مدّت سه ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی اعتراضی نرسیده مورد وصیّت به نام موصیٰ له یا مصرفی که برای آن وصیّت شده است ثبت و باقی ملک پس از ده سال اگر وارثی پیدا نشد به نام دولت ثبت خواهد شد.
- قانون امور حسبی
- ماده 144:ورثه و وصی و موصی له که اموال غائب موقتا به آنها تسلیم می شود باید اموال را با رعایت مصلحت غائب حفظ و اداره نمایند و آنها در اداره اموال غائب بمنزله وکیل او خواهند بود.
- آیین‌نامه صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور مصوب 1403/12/26
- ماده 8:…است امکان استعلام وجود عقدنامه دائم و موقت رسمی وصیت نامه رسمی با شماره ملی وصی و موصی له را پس از ثبت واقعه وفات به صورت برخط برای سازمان فراهم کند.
- قانون اجرای احکام مدنی
- ماده 31:هرگاه محکوم علیه فوت یا محجور شود عملیات اجرائی حسب مورد تا زمان معرفی ورثه، ولی، وصی، قیم محجور یا امین و مدیر ترکه متوقف میگردد و قسمت اجرا بمحکوم له اخطار میکند تا اشخاص مذکور را با ذکر نشانی و مشخصات کامل معرفی نماید و اگر مالی توقیف نشده باشد دادورز ( مام…
- آیین‌نامه ماده 299 قانون امور حسبی مصوب 1322/03/18
- ماده 8:…منتشر نموده تسلیم نماید و در صورت انقضاء مدّت مذکور و نرسیدن اعتراض ملک مورد وصیّت به نام موصیٰ له یا مصرفی که برای آن وصیّت شده است در دفتر املاک ثبت خواهد شد. آگهی مذکور سه مرتبه هر ماه یک مرتبه در روزنامه کثیرالانتشار محل منتشر شده و در صورت نبودن روزنامه د…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 226
حدود اختیارات وصی در صورت تملیک بخشی از ماترک به وی در قبال انجام مورد وصیت قائم به شخص- وصیت عهدی
عینِ عبارت · موصی له …بنابراین، در مورد فرض تملیک عین یا منفعت مال متعلق به موصی برای بعد از وفاتش، به محض قبول موصی له اخذ وکیل از سوی وصی امکان‌پذیرنیست؛…
مشابه · وصی حدود اختیارات وصی در صورت تملیک بخشی از ماترک به وی در قبال انجام مورد وصیت قائم به شخص- وصیت عهدی خ. م.: در ن…
صدور حکم تنفیذ وصیت نامه و تعیین وصی جهت اجرای وصیت نامه
عینِ عبارت · موصی …اتفاقی بر این نکته تاکید داشت که اجرای وصیت نیازمند دخالت وصی است و در صورت عدم تعیین وصی از سوی موصی، دادگاه میتواند بر اساس مسئله 52 از تحریرالوسیله و نظریه مشورتی شماره 3732 مورخ 2/6/77 ادار…
مشابه · وصی صدور حکم تنفیذ وصیت نامه و تعیین وصی جهت اجرای وصیت نامه خ.…
عینِ عبارت · موصی و امّا الوصیّ علی الاموال، فان عیّن الموصی مقدار المال الموصی به وطبّقه علی مصرفه المعیّن؛…
مشابه · وصی و امّا الوصیّ علی الاموال، فان عیّن الموصی مقدار المال الموصی به وطبّقه علی مصرفه المعیّن؛ بحیث لم یبق شیئ…
عینِ عبارت · موصی له …و بسته به اوضاع و شرایط اقتصادی، روحی و عاطفی ورثه و نیز تعداد آنان و مقدار ما ترک و نیز وضع مالی و اقتصادی موصی له یا موصی لهم متغیّر دانست و در نتیجه، پذیرفت که وصیّت از یک رابطه انحصاری بین موصی…
مشابه · وصی نگاهی نو به حکم وصیّت به ثلث (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: حمید مسجدسرایی مصطفی جباری منبع: مطالعات حقوقی د…
وصایت (فقه)
عینِ عبارت · موصی له …ی» و متعلق وصایت «موصی فیه» یا «موصی به» نامیده می‌شود و چنانچه وصایت در باره کسی باشد، از وی به « موصی له » تعبیر می‌شود.…
مشابه · وصی …ارکان وصایت عبارت‌اند از: صیغه ، موصی ، موصی فیه یا موصی به و وصیّ کسی که ولایت به او داده می‌شود «وَصیّ» یا « موصی الیه »، ولایت د…
اشاعه: اشاعه در وصیّت
عینِ عبارت · موصی له …گاه موصی برای مثال یک سوم مالش را به طور مشاع برای کسی وصیّت کند، یک سوم اموال وی برای آن کس ( موصی له ) خواهد بود.
مشابه · وصی هر گاه موصی برای مثال یک سوم مالش را به طور مشاع برای کسی وصیّت کند، یک سوم اموال وی برای آن کس ( موصی له…
دادگاه صالح — دوم
عینِ عبارت · موصی له …لف شود، به دلالت بند ۱۳ قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی دارد. هر یک از وراث و موصی له و طلبکاران در صورتی که ذی نفع محسوب شوند میتوانند از دادگاه انعزال وصی را بخواهند. به موجب ما…
مشابه · وصی دوم: اگر وصی جهت سرپرستی و اداره اموال محجور انتخاب گردیده ولی مرتکب تخلف شود، به دلالت بند ۱۳ قانون حمایت…
عینِ عبارت · موصی له …لف شود، به دلالت بند ۱۳ قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی دارد. هر یک از وراث و موصی له و طلبکاران در صورتی که ذی نفع محسوب شوند میتوانند از دادگاه انعزال وصی را بخواهند.
عینِ عبارت · موصی له …ب.. در وصیّت تملیکی که به موجب آن موصی مالی را به دیگری به عنوان موصی له تملیک می کند و در واقع احسان مطلق به موصی له است، قبول وی را لازم دانسته اند و جای ب…
مشابه · وصی بررسی و تحلیل اشتراط قبول وصی در وصیت عهدی نویسندگان: سید امیر سخاوتیان حسین عندلیب منبع: فقه و حقوق نوین سال 6 تابستان 14…
دادگاه صالح — اول
عینِ عبارت · موصی له …خلف شود، به دلالت بند ۱۳ قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی دارد. هر یک از وراث و موصی له و طلبکاران در صورتی که ذی نفع محسوب شوند میتوانند از دادگاه انعزال وصی را بخواهند.
مشابه · وصی اول: اگر وصی منصوب از جانب موصی جهت انجام امورات وی مثل تصفیه ترکه، اداره ثلث یا کفن و دفن یا واجبات دینی ب…
عینِ عبارت · موصی له …جلسه رسیدگی، که مدت آن نباید کمتر از یک ماه و بیشتر از سه ماه باشد و نیز دعوت از وراث و وصی و موصی له برای حضور در جلسه رسیدگی اگر مقیم همان حوزه قضایی باشند؛
مشابه · وصی تقدیم درخواست که باید در قالب دادخواست باشد از سوی یکی از وراث، وصی، امین غایب یا قیم محجور یا دادستان برای متوفی بلاوارث انتشار آگهی وقت جلسه رسیدگی، که مدت آن ن…
وصایت (فقه): تعریف وصایت
عینِ عبارت · موصی له …موصی فیه» یا «موصی به» نامیده می‌شود و چنانچه وصایت در باره کسی باشد، مانند دادن مال به او، از وی به «موصی له» تعبیر می‌شود.…
مشابه · وصی …سر و فتح «و» عبارت است از اعطای سلطنت و ولایت به شخص یا اشخاصی پس از مرگ بر آنچه تصرّف در آن برای موصی جایز است، همچون خارج کردن حقوق دیگران از مال یا استیفای حقوق وی از دیگران؛ سرپرستی خردسالا…
عینِ عبارت · موصی له …که محجور باشد و امین غائب و جنین و کسی که سهم الارث بعضی از ورثه به او منتقل شده است و همچنین موصی له و وصی راجع به موصی به در صورتی که وصیت به جزء مشاع از ترکه شده باشد حق درخواست تقسیم را دارند.
مشابه · وصی …ماده ۳۰۱ قانون امور حسبی ولی و وصی و قیم هر وارثی که محجور باشد و امین غائب و جنین و کسی که سهم الارث بعضی از ورثه به او منتقل شد…
مشابه · وصی …محکوم له، هریک تکالیفی عهده دار میشوند که در زیر بررسی می گردند. ا تکلیف محکوم له معرفی وارث، وصی، امین یا مدیر ترکه ۱۰۶۶.…
مشابه · وصی ا تکلیف محکوم له معرفی وارث، وصی، امین یا مدیر ترکه ۱۰۶۶.…
مشابه · وصی بررسی لزوم معرفی وصی، امین با مدیر ترکه از سوی محکوم له م.…
مشابه · وصی …ف است نسبت به موارد بادشده تحقیق نماید تا برای او محرز شود که باید بسته به مورد خود وارث یا قیم، وصی یا امین وی و یا مدیر ترکه را معرفی کند و یا کافی است وارث و یا حتی یکی از وراث را معرفی نمای…
مشابه · وصی …لف است نسبت به موارد بادشده تحقیق نماید تا برای او محرز شود که باید بسته به مورد خود وارث یا قیم، وصی یا امین وی و یا مدیر ترکه را معرفی کند و یا کافی است وارث و یا حتی یکی از وراث را معرفی نما…
مشابه · وصی ۴۸۷ ابلاغ حکم به ولی خاص، قیم با وصی - گفته شد که در دادنامه نام و مشخصات طرفین دعوا نوشته می شود؛…
مشابه · وصی …از این موارد در زیر سخن می رود. ۴۸۷ ابلاغ حکم به ولی خاص، قیم با وصی - گفته شد که در دادنامه نام و مشخصات طرفین دعوا نوشته می شود؛…
... عملیات اجرایی
مشابه · وصی ….. ۴۹۱ نخست - فوت م. ع. قاعده: توقیف عملیات اجرایی دوم فوت م. ع. ۱ تکلیف محکوم له معرفی وارث وصی، امین یا مدیر ترکه.…
در صورت فوت م
مشابه · وصی …ع. فوت یا محجور شود عملیات اجرایی حسب مورد تا زمان معرفی ورثه ولی وصی، قیم محجور یا امین و مدیر ترکه متوقف می گردد و قسمت اجراء به محکوم له اخطار می کند تا اشخاص مذ…
مشابه · وصی …” ۴.۴ - حدیث وصایت پیامبر (صلّیاللهعلیهوآله) فرمود:”انّ لکلّ نبی وصیّاً؛…
مشابه · وصی …» ۴.۴ - حدیث وصایت پیامبر صلّیاللهعلیهوآله فرمود: « انّ لکلّ نبی وصیّاً؛…
مشابه · وصی ۵۳۲ روشن است که محکوم له هر شخصی باشد، چه حقیقی یا حقوقی عمومی یا خصوصی)، می تواند وکالت اقدام در مرحله اجرا را تا هر مقطع آن که بخواهد (حتی گرفتن محکوم به به وکیل دا…