دعاوی حقوقی › وقف
دعوای وقف
راهنمای دعوای وقف
- تعریف
- وقف بر اساس قانون مدنی عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبل شود. دعوای وقف معمولاً شامل اثبات وقفیت، تولیت، اعتراض بر وقف، یا مطالبه منافع موقوفه است. این دعوا زمانی مطرح میشود که اختلافاتی درباره صحت وقف، سمت متولی، یا حقوق موقوفعلیه ایجاد گردد.
- خواهان و خوانده
- خواهان: متولی یا موقوفعلیه یا سازمان اوقاف / خوانده: متصرف غیرقانونی یا منکر وقفیت.
- ماهیت
- مالی (در برخی دعاوی راجع به منافع یا عین) و غیرمالی (مثل اثبات وقفیت یا تولیت)؛ ترافعی یا امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع مال موقوفه.
- مستندات قانونی
- قانون مدنی (کتاب وقف) و قانون راجع به انموقف‌نامه‌ها.
- مدارک لازم
- وقف‌نامه (در صورت وجود)، اسناد مالکیت موقوفه، سوابق ثبتی، شهادت شهود، دلایل تصرفات گذشته.
- مهلت‌ها
- تابع قواعد عمومی مرور زمان و آیین دادرسی مدنی؛ مهلت تجدیدنظر ۲۰ روز.
- هزینه
- بر اساس غیرمالی بودن دعوای اثبات وقفیت یا مالی بودن دعاوی راجع به منافع/عین.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست - ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی - ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی محل وقوع مال - ۴. بررسی اسناد و تحقیق از محلی یا ارجاع به کارشناس - ۵. صدور حکم - ۶. تجدیدنظرخواهی - ۷. اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت شرایط صحت وقف (قبض، اهلیت واقف و غیره) - ۲. طرح دعوا در مرجع صالح غیرمرتبط (عدم رعایت صلاحیت محلی مال غیرمنقول) - ۳. عدم ذکر دقیق حدود و مشخصات مال موقوفه - ۴. اشتباه در تعیین سمت خواهان (متولی یا اداره اوقاف).
نمونهٔ خواسته
اثبات وقفیت پلاک ثبتی [...] به عنوان وقف عام/خاص و ابطلال اسناد معارض.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا وقف با سند عادی محقق میشود؟
وقف اموال غیرمنقول نیازمند ثبت رسمی است، اما اثبات سابقه وقفیت با سند عادی و شهادت نیز در دادگاه بررسی میشود.
آیا وقف قابل رجوع است؟
خیر، وقف پس از تحقق و قبض، عقد لازم است و قابل رجوع نیست.
مرجع نظارت بر موقوفات کجاست؟
سازمان اوقاف و امور خیریه.
آیا متولی میتواند مال موقوفه را بفروشد؟
اصولاً خیر، مگر در موارد استثنایی مذکور در قانون (مثل خوف خراب شدن) با اجازه دادگاه.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 12
- لایحه دفاعیه ، امور وقفی
- توقف عملیات ساختمانی بر روی پلاک
- لایحه دفاعیه ، اثبات مالکیت عرصه وقفی
- لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، وقف
- لایحه دفاعیه ، الزام به تنظیم سند رسمی اجاره عرصه وقفی
- لایحه جلسه اول رسیدگی ، امور وقفی ، ایرادات (نمونهٔ 1)
- لایحه جلسه اول رسیدگی ، امور وقفی ، ایرادات (نمونهٔ 2)
- درخواست رفع تصرف از ملک وقفیمقدار ۱۰ سهم آب و ملک زراعی
- لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، اعلام بطلان عقد وقف
- لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، اعلام بطلان عقد وقف
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، مطالبه اجرت المثل رقبه وقفی
- لایحه ، تبادل لوایح مرحله تجدید نظر ، دستور توقف عملیات اجرائی
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع وقف در حقوق ایران؛ شرایط، مراحل و احکام قانونی
- قرارداد: عقد وقف عام
- قرارداد: عقد وقف خاص
- نمونه‌متن: لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، تبدیل وقف و اجازه فروش قسمت مسلوب المنفعه شده
- نمونه‌متن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، وقف
قوانین و مواد
- قانون مدنی
- ماده 59:اگر واقف عین موقوفه را بتصرف وقف ندهد وقف محقق نمیشود و هر وقت بقبض داد وقف تحقق پیدا می کند.
- قانون اصلاحات ارضی (سوابق و مقررات مرتبط)
- تبصره 2:در مورد اراضی که تا تاریخ تقدیم این لایحه بمجلس وقف خاص و عام شده است سهم وقف خاص مشمول قسمت اول تبصره یک خواهد بود و در مورد اراضی که پس از تاریخ تقدیم این لایحه وقف خاص و عام میشود مجموع سهام وقف خاص مشمول قسمت دوم تبصره یک خواهد بود.
- قانون مدنی
- ماده 60:در قبض فوریت شرط نیست بلکه مادامیکه واقف رجوع از وقف نکرده است هر وقت قبض بدهد وقف تمام میشود.
- ماده 56:وقف واقع میشود بایجاب از طرف واقف بهر لفظی که صراحتا دلالت بر معنی آن کند و قبول طبقه اول از موقوف علیهم یا قائم مقام قانونی آنها در صورتی که محصور باشند مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر مصالح عامه باشد در این صورت قبول حاکم شرط است. … …قانونی آنها در صورتی که محصور باشند مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر مصالح عامه باشد در این صورت قبول حاکم شرط است.
- ماده 83:م تول ی نمیتواند تولیت را بدیگری تفویض کند مگر آنکه واقف در ضمن وقف باو اذن داده باشد ولی اگر در ضمن وقف شرط مباشرت نشده باشد میتواند وکیل بگیرد.
- ماده 64:مالی را که منافع آن موقتا متعلق بدیگری است میتوان وقف نمود و همچنین وقف ملکی که در آن حق ارتفاق موجود است جائز است بدون اینکه بحق مزبور خللی وارد آید.
- ماده 71:وقف بر مجهول صحیح نیست.
- ماده 62:…باشند خود آنها قبض میکنند و قبض طبقه اولی کافی است و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر م صالح عامه باشد متول ی وقف و ال ا حاکم قبض میکند.
- ماده 66:وقف بر مقاصد غیرمشروع باطل است.
- قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب (مصوب ۱۳۶۹/۱۰/۱۱)
- تبصره 4:…و ماشین آلات و ابنیه و حقوق مربوط به تقسیم و توزیع آب مشروب و تأسیسات فاضلاب شهرها وقف باشد طبق مقررات مربوط به وقف عمل خواهد شد.
- قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب مصوب 1369/10/11
- تبصره 4:…و ماشین آلات و ابنیه و حقوق مربوط به تقسیم و توزیع آب مشروب و تاسیسات فاضلاب شهرها وقف باشد طبق مقررات مربوط به وقف عمل خواهد شد.
- قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
- تبصره 4:…چگونگی تنظیم سند عرصه و اعیان املاک و اراضی که برای استفاده دولت و یا موسسات دولتی وقف شده است با رعایت وقف نامه های مربوط تابع ترتیبات مقرر در این ماده خواهد بود.
- قانون مدنی
- ماده 69:وقف بر معدوم صحیح نیست مگر به تبع موجود.
- قانون اصلاحات ارضی (سوابق و مقررات مرتبط)
- تبصره 1:در مورد اراضی که تا تاریخ تقدیم این لایحه بمجلس وقف خاص شده است برای هر یک از موقوف علیهم تا میزان مقرر در این ماده کماکان به صورت وقف خاص باقی خواهد ماند و وجوه حاصل از فروش مازاد موقوفات مزبور با نظارت اداره اوقاف اختصاص بخرید مال دیگری داده میشود تا طبق ماد… … …90 قانون مدنی مورد عمل قرار گیرد و در مورد زمینهائیکه پس از تاریخ تقدیم این لایحه وقف خاص میشود مجموع سهام موقوف علیهم نباید از میزان مجاز مقرر در این ماده برای یک شخص تجاوز نماید و مقدار زمینی که باین ترتیب وقف خاص میشود از مجموع زمین هائیکه به موجب همین ماده…
- قانون ثبت اسناد و املاک (اجرای اسناد رسمی) (مصوب ۱۳۱۰/۱۲/۲۶)
- ماده 27:کسانی که در مورد املاک وقف و حبس و ثلث باقی باید تقاضای ثبت بدهند و همچنین کسانی که نسبت به ثبت این قبیل املاک باید عرض حال اعتراض داده و حقوق وقف و حبس و ثلث باقی را حفظ کنند به موجب نظامنامه وزارت عدلیه معین خواهد شد.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · وقف چگونه وقف کنیم؟…
وقف ملک اجاره ای
عینِ عبارت · وقف وقف ملک اجاره ای نویسندگان: محمدجواد جعفرپور منبع: وقف میراث جاویدان زمستان 1387 شماره 64 حوزه…
نظری به ادبیات وقف
عینِ عبارت · وقف نظری به ادبیات وقف نویسندگان: علی اکبر خان محمدی منبع: وقف میراث جاویدان بهار 1388 شماره 65 حوزه‌های تخصصی: ح…
وقف در آینه قانون
عینِ عبارت · وقف وقف در آینه قانون نویسندگان: حسین اختیاری خواجه محسن رسولی منبع: وقف میراث جاویدان تابستان 1388…
عینِ عبارت · وقف مأخذشناسی جهانی وقف اسلامی (1) نویسندگان: محمد نوری عبدالعظیم اصلاحی منبع: وقف میراث جاویدان تابستان 1387 شماره…
وضعیت حقوقی وقف معاطاتی
عینِ عبارت · وقف وضعیت حقوقی وقف معاطاتی نویسندگان: نادر پورارشد منبع: وقف میراث جاویدان پاییز 1387 شماره 63 حوزه‌های تخصصی:…
عینِ عبارت · وقف مأخذشناسی جهانی وقف اسلامی (2) نویسندگان: محمد نوری عبدالعظیم اصلاحی منبع: وقف میراث جاویدان پاییز 1387 شماره 63…
عینِ عبارت · وقف مأخذشناسی جهانی وقف اسلامی (قسمت آخر) نویسندگان: محمد نوری عبدالعظیم اصلاحی منبع: وقف میراث جاویدان زمستان 1387…
عینِ عبارت · وقف ضرورت حضور وقف در رشد فرهنگی جامعه نویسندگان: محمد جوادی منبع: وقف میراث جاویدان تابستان 1388 شماره 66 حوز…
عینِ عبارت · وقف اهداف اقتصادی و اجتماعی اسلام در نهاد وقف نویسندگان: سعید خیرآبادی منبع: وقف میراث جاویدان زمستان 1388 شماره 68 حوزه‌های تخصصی: حوزه…
عینِ عبارت · وقف پیدایش و چشم انداز وقف خانواده نویسندگان: ماجده اسماعیل عبدالمحسن سید باقر حسینی منبع: وقف میراث جاویدان بهار 1389…
عینِ عبارت · وقف شیوه های جدید بهره وری و سرمایه گذاری اموال وقف نویسندگان: صادق عبادی منبع: وقف میراث جاویدان بهار 1388 شماره 65 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های…
بررسی حقوقی مال مشاع موقوفه
عینِ عبارت · وقف نویسندگان: حسین قربانیان منبع: وقف میراث جاویدان زمستان 1387 شماره 64 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق حقوق خصوصی حقوق مدن…
عینِ عبارت · وقف نظام وقف اسلامی و نظام های مشابه در جهان غرب نویسندگان: محمد عبدالحلیم عمر علی زاهدی منبع: وقف میراث…
عینِ عبارت · وقف تحلیلی بر مفهوم و شخصیت حقوقی نهاد وقف در فقه و قانون نویسندگان: مهدی سلطانی رنانی منبع: وقف میراث جاویدان بهار 1388 شماره 65 حوزه…
عینِ عبارت · وقف …نویسندگان: مونیکا گرونکه محسن ایمانی منبع: وقف میراث جاویدان تابستان 1387 شماره 62 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق کلیات سایر حوزه‌ه…
وقف (مقالات مرتبط)
عینِ عبارت · وقف مقالات مرتبط با وقف : اصلی • وقف • وقف (مقاله‌دوم) • وقف (فقه سیاسی) • وقف منفعت • وقف منقطع • وقف منقطع (مقاله‌دو…
کیفیت وقف: روش‌های معتبر وقف
عینِ عبارت · وقف از میان روش‌های گوناگون وقف بر آخر کلمات، آن چه نزد قراء سبعه معتبر بوده و در قرائت‌های ایشان رعایت شده، روش‌های ذیل است:…
اصطلاحات تجوید: وقف
عینِ عبارت · وقف …ه معنی درنگ کردن و در اصطلاح تجوید، جدا ساختن کلمه از ما بعدش می‌باشد، و ضد آن وصل است. و میان وقف و وصل، سکته قرار دارد.…
اصطلاحات تجوید: علائم وقف
عینِ عبارت · وقف از آنجا که رعایت موارد وقف و وصل ازمهم‌ترین قسمت‌های علم قرائت و تجوید به شمار می‌رود، لذا برای وقف‌های مختلف، نشانه هائی…
عینِ عبارت · وقف …شد، و اگر بر اثر تنگی نفس و غیره مانند عطسه و سرفه، پیش از تمام‌شدن مطلب آیه، و کلام، به ناچار وقف شود، اعاده و دوباره خواندن آیه خوانده شده، از جایی که مناسب باشد ضروری است. زیرا در صورت وقف ک…
جهت: وقف بر جهت
عینِ عبارت · وقف وقف به اعتبار موقوفٌ علیه به وقف خاص و وقف عام تقسیم میشود.…
اصطلاحات تجوید: وقف اقبح
عینِ عبارت · وقف در قرآن مجید در هفده مورد و به قولی نوزده محل، نباید وقف کرد، که وقف در آنجاها را وقف اقبح ، و یا وقف کفران می‌نامند، و چنانچه با اعتقاد و توجه به مضمو…
وقف عام: مقصود از وقف عام
عینِ عبارت · وقف وقف به دو قسم خاص و عام تقسیم میشود.…
بذل مَهر به شرط وقف بودن آن در اموال زوج
عینِ عبارت · وقف بذل مَهر به شرط وقف بودن آن در اموال زوج خ.…
عینِ عبارت · وقف عمل حقوقی وقف به اعتبار موقوف علیهم و جهت وقف به عام و خاص تقسیم می شود و موقوفه مورد نظر نیز - بر حسب مورد…
عینِ عبارت · وقف امکان وقف مالیت در پرتو تحلیلی نو از عقد وقف نویسندگان: ملائکه پور شوشتری, سید محمد حسن نشریه: مطالعا…
بطلان وقف: وقف بر مجهول
عینِ عبارت · وقف مطابق قانون مدنی ، وقف بر مجهول صحیح نیست.…
وقف خاص: مقصود از وقف خاص
عینِ عبارت · وقف وقف به اعتبار موقوف علیه به وقف خاص و وقف عام تقسیم شده است.…